Lucas 6
Júu ʼmɨ́ɨ e cacuo fidiée (CCONT) vs NVT
1 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ lajeeˇ e jmiꞌíngꞌˊ jaléngꞌˋ dseaˋ Israel, cangɨ́ɨngˊ Jesús có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ quiáꞌrˉ fɨˊ ꞌnɨꞌˋ lɨ˜ sɨjnea˜ cuɨꞌieeˋ. Jo̱ lajeeˇ teáaiñꞌ˜ fɨˊ lado, jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do canaaiñˋ éeiñˉ láaˊ quiáꞌˉ cuɨꞌieeˋ, jo̱ guiʉ́rˋ fɨˊ jaguórˋ jo̱ jiʉ́ʉrˉ quiˊ quiáꞌˉ, jo̱ cuꞌrˋ e mɨcuɨꞌieeˋ do.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Jo̱ dob ngolíingˉ tú̱ˉ ꞌnɨˊ mɨ́ɨngꞌ˜ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo. Jo̱ mɨ˜ cangárˉ e éengˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do láaˊ quiáꞌˉ cuɨꞌieeˋ, jo̱ dsifɨˊ ladob cajmɨngɨꞌˊreiñꞌ jo̱ cajíñꞌˉ lala:
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Jo̱baꞌ cañíiˋ Jesús quiáꞌˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ jo̱ cajíñꞌˉ:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Co̱ꞌ ie˜ jo̱ i̱ dseata˜ Davíꞌˆ do caꞌírˉ fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáꞌˉ quiáꞌˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, jo̱ camɨꞌrˊ jmidseaˋ i̱ néeˊ ni˜ guáꞌˉ do iñíꞌˆ e güeangꞌˆ e tɨ́ɨngˋ dseaˋ e cuøꞌrˊ Fidiéeˇ, jo̱ cagǿꞌrˋ có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ i̱ có̱o̱ꞌr˜ do. Jo̱ nɨñíbˆ ꞌnʉ́ꞌˋ e jaˋ cuǿøngˋ dǿꞌˉ lɨ́ꞌˆ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ e iñíꞌˆ do, co̱ꞌ lají̱i̱ꞌ˜ jmidseaˋbingꞌ cuǿøngˋ líˋ dǿꞌˉ e jo̱. Dsʉꞌ cangɨ́ɨmˋ i̱ dseata˜ dseaˋ féngꞌˊ Davíꞌˆ do e cagǿꞌrˋ e iñíꞌˆ do ie˜ jo̱ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ quiáꞌrˉ.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Jo̱ lalab cajíngꞌˉguɨ Jesús:
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, mɨ˜ caguiéˉ co̱o̱ˋguɨ jmɨɨ˜ e jmiꞌíngꞌˊ jaléngꞌˋ dseaˋ Israel, jo̱ caꞌíˉ Jesús fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ guáꞌˉ quiáꞌˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, jo̱ canaaiñˋ eꞌrˊ jaléngꞌˋ dseaˋ jaléꞌˋ júuˆ quiáꞌˉ Fidiéeˇ. Jo̱ jo̱b nitáangˋ jaangˋ dseañʉꞌˋ i̱ nicaang˜ guooˋ dséeˊ.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Jo̱ jaléngꞌˋ tɨfaꞌˊ quiáꞌˉ júuˆ quiʉꞌˊ ta˜ quiáꞌˉ dseaˋ Israel có̱o̱ꞌ˜guɨ jaléngꞌˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo dob ngɨrˊ e téeiñˋ Jesús, jo̱ iiñ˜ e nijǿørˉ su nijmiꞌleáangˉ dseaˋ do i̱ dseaˋ dséeꞌ˜ do lajeeˇ mɨ˜ jmɨɨ˜ e jmiꞌíngꞌˊ jaléngꞌˋ dseaˋ Israel; jo̱ faco̱ꞌ lajo̱, niguiéꞌrˊ jial e niꞌnɨ́iñˉ dseaˋ do.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Jo̱ dsʉꞌ Jesús líꞌˆbre jaléꞌˋ e ɨˊ dsíiˊ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do, jo̱ casɨ́ꞌrˉ i̱ dseañʉꞌˋ i̱ caang˜ guooˋ do jo̱ cajíñꞌˉ:
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Jo̱ mɨ˜ caguiérˉ fɨˊ lɨ˜ eˊ dseaˋ do, jo̱baꞌ cajíngꞌˉ Jesús casɨ́ꞌrˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ i̱ teáangꞌ˜ dsíiˊ e sɨnʉ́ʉˆ guáꞌˉ do:
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e féꞌˋ Jesús lajo̱, jo̱ cajǿøiñˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ i̱ teáangꞌ˜ dsíiˊ e sɨnʉ́ʉˆ guáꞌˉ do, jo̱ casɨ́ꞌrˉ i̱ dseaˋ caang˜ guooˋ do jo̱ cajíñꞌˉ:
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Jo̱ mɨ˜ cangáˉ jaléngꞌˋ i̱ tɨfaꞌˊ quiáꞌˉ júuˆ quiʉꞌˊ ta˜ quiáꞌˉ dseaˋ Israel có̱o̱ꞌ˜guɨ jaléngꞌˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo e cajmiꞌleáamˉ Jesús i̱ dseaˋ dséeꞌ˜ do, dsíngꞌˉ calɨguíiñˉ jo̱ canaaiñˋ sɨ́ɨiñˋ lajeeˇ yaaiñ˜ jial laco̱ꞌ cuǿøngˋ e nijmeáiñꞌˋ dseaˋ do.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ cangóˉ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ꞌˆ móꞌˋ, jo̱ fɨˊ jo̱b cateáaiñˋ lata˜ uǿøˋ e sɨ́ɨiñˋ có̱o̱ꞌ˜ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Jo̱ mɨ˜ cajneáˉ e uǿøˋ jo̱, jo̱ catǿꞌrˉ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ ngɨˊ có̱o̱ꞌr˜ do. Jo̱ mɨ˜ caguilíiñꞌˉ do fɨˊ lɨ˜ siñꞌˊ, jo̱ caguíñꞌˋ guitúungˋ i̱ dseaˋ do i̱ niꞌuíingˉ dseaˋ apóoˆ i̱ nijméˉ ta˜ niꞌˊ júuˆ quiáꞌrˉ.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Jo̱ lalab siiˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ do: jaangˋ i̱ siiˋ Simón, jo̱ mɨ˜ canaaiñˋ ngɨrˊ có̱o̱ꞌ˜ Jesús jo̱ calɨsírˋ Tʉ́ˆ; jaangˋguɨ i̱ siiˋ Dɨ́ˆ, rúngꞌˋ dseaˋ ngáangꞌ˜ có̱o̱ꞌ˜ i̱ Simón do; jaangˋguɨ i̱ siiˋ Tiáa˜, jaangˋguɨ i̱ siiˋ Juan, jaangˋguɨ i̱ siiˋ Lii˜, jo̱ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Bartolomé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 jaangˋguɨ i̱ siiˋ Mateo, jaangˋguɨ i̱ siiˋ Móˆ, jaangˋguɨ i̱ siiˋ Tiáa˜, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉꞌˋ i̱ siiˋ Alfeo; jaangˋguɨ i̱ siiˋ Simón i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ celote;
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 jaangˋguɨ i̱ siiˋ Judas, rúngꞌˋ dseaˋ ngáangꞌ˜ có̱o̱ꞌ˜ i̱ Tiáa˜ do; jo̱ lɨ˜ cadséngˉguɨ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Judas Iscariote, dseaˋ i̱ cajángꞌˋ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jaguóˋ jaléngꞌˋ dseaˋ cǿøngꞌ˜ quiáꞌˉ dseaˋ Israel.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajgámˉtu̱ Jesús fɨˊ e yʉ́ꞌˆ móꞌˋ do co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜ dseaˋ quiáꞌrˉ jo̱ catɨsɨ́ɨiñꞌˇ co̱o̱ˋ lɨ˜ iʉ˜ co̱o̱ˋ míiˆ røøˋ, jo̱ fɨˊ jo̱b caje̱rˊ e caꞌeꞌˊreiñꞌ do jaléꞌˋ júuˆ quiáꞌˉ Fidiéeˇ. Jo̱ lajeeˇ jo̱ caguilíingˉ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ fɨˊ Jerusalén có̱o̱ꞌ˜ jaléꞌˋguɨ fɨɨˋ jiéꞌˋ e téeꞌ˜ lɨ˜ se̱ꞌˊ Judea có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ neáangˊ fɨˊ ꞌnɨꞌˋ jmɨñíꞌˆ fɨˊ Tiro có̱o̱ꞌ˜guɨ fɨˊ Sidón. Jo̱ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do caguilíiñˉ ꞌnáiñꞌˊ Jesús, co̱ꞌ iiñ˜ e ninúrˉ jaléꞌˋ júuˆ quiáꞌˉ Fidiéeˇ e eˊ dseaˋ do. Jo̱guɨ fɨ́ɨmˊbiñꞌ do jéeiñˋ jaléngꞌˋ dseaˋ dséeꞌ˜, co̱ꞌ nɨñirˊ e jmiꞌleáamˉ Jesús jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ laꞌíˋ lɨ́ꞌˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ e lɨ́ɨiñꞌˊ.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Jo̱guɨ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ jéeˊ i̱ ꞌlɨngꞌˆ quiáꞌˉ cajmihuíimˉ Jesús i̱ ꞌlɨngꞌˆ do, jo̱ lajo̱baꞌ caꞌláamˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Jo̱ jalémꞌˋ dseaˋ ie˜ jo̱ iiñ˜ nidsilíiñˉ cáangˋ Jesús, jo̱ iiñ˜ nigüɨ́ꞌrˉ faꞌ capíꞌˆ sɨ̱bꞌˆ dseaˋ do, jo̱ lajo̱baꞌ niꞌleáaiñˉ lɨ́ꞌˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ e lɨ́ɨiñˊ laꞌeáangˊ có̱o̱ꞌ˜ güeaꞌˆ ꞌgøngꞌˊ quiáꞌˉ dseaˋ do.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Jo̱ lajeeˇ singꞌˊ Jesús co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜ i̱ dseaˋ quiáꞌrˉ do, jo̱ cajǿøngˉneiñꞌ jo̱ casɨ́ꞌrˉ dseaˋ do lala:
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 ’Juguiʉ́ˉjiʉ quíiˉnaꞌ, ꞌnʉ́ꞌˋ dseaˋ móoˉnaꞌ ooˉ, co̱ꞌ Fidiéebˇ nicuǿꞌˉ ꞌnʉ́ꞌˋ lalíingˋ mɨ˜ nitɨ́ˉ íꞌˋ lajo̱.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 ’Juguiʉ́ˉjiʉ quíiˉnaꞌ mɨ˜ ꞌníꞌˋ níingˉ jaléngꞌˋ dseaˋ ꞌnʉ́ꞌˋ uii˜ quiéˉ jnea˜, o̱si mɨ˜ ǿøiñˋ ꞌnʉ́ꞌˋ fɨˊ caluuˇ fɨɨˋ lɨ˜ seengˋnaꞌ, o̱si mɨ˜ jmineaiñꞌˆ ꞌnʉ́ꞌˋ, o̱si mɨ˜ nijíngꞌˉ jaléngꞌˋ dseaˋ e ꞌlɨmꞌˆbaꞌ dsʉꞌ uíiꞌ˜ e nʉ́ʉꞌ˜naꞌ jaléꞌˋ júuˆ quiéˉe, dseaˋ i̱ casíingˋ Fidiéeˇ fɨˊ jmɨgüíˋ la e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Jo̱ e jmɨɨ˜ e mɨ˜ nijmeángꞌˋ dseaˋ ꞌnʉ́ꞌˋ jaléꞌˋ e gaˋ lajo̱, güɨlɨꞌiáangˋ óoˊnaꞌ dsʉco̱ꞌ nilɨseabˋ guiéeˆ quíiˉnaꞌ mɨ˜ nitɨ́ˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ. Dsʉco̱ꞌ lajo̱b cajméeˋ jaléngꞌˋ i̱ ꞌlɨɨ˜ yʉ́ʉꞌ˜ quiáꞌˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ i̱ ꞌníꞌˋ níingˉ ꞌnʉ́ꞌˋ do ie˜ lamɨ˜ cajmeáiñꞌˋ gaˋ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ i̱ caféꞌˋ cuaiñ˜ quiáꞌˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 —E ngɨ˜ fɨ́ɨˉ ꞌnʉ́ꞌˋ, jaléngꞌˋ dseaˋ seaˋ cuuˉ, co̱ꞌ nɨcañíiˉbaꞌ e siiˋ juguiʉ́ˉ.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 ’E ngɨ˜ fɨ́ɨˉ ꞌnʉ́ꞌˋ, dseaˋ seaˋ e cøꞌˆnaꞌ lalíingˋ lana, co̱ꞌ niguiéeˊ jmɨɨ˜ mɨ˜ nimóˆnaꞌ ooˉ.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 ’E ngɨ˜ fɨ́ɨˉ ꞌnʉ́ꞌˋ mɨ˜ féꞌˋ jaléngꞌˋ dseaˋ jmangꞌˉ e guiʉ́ˉ uii˜ quíiˆnaꞌ, co̱ꞌ lajo̱b cajméeˋ ꞌlɨɨ˜ yʉ́ʉꞌ˜ quiáꞌrˉ có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ cajmɨcaang˜ e caféꞌrˋ cuaiñ˜ quiáꞌˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e cajíngꞌˉ Jesús lajo̱, jo̱ caféngꞌˊguɨr jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñꞌˉ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 jo̱guɨ féengꞌ˜naꞌ Fidiéeˇ uii˜ quiáꞌˉ jaléngꞌˋ i̱ cuøꞌˊ ꞌnʉ́ꞌˋ júuˆ ꞌlɨꞌˆ, jo̱guɨ mɨ́ɨꞌ˜naꞌ Fidiéeˇ jaléꞌˋ e guiʉ́ˉ uii˜ quiáꞌˉ jaléngꞌˋ i̱ jmineangꞌˆ ꞌnʉ́ꞌˋ.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Song i̱i̱ˋ caquiʉ̱́ʉ̱ˋ cataangˋ moníˆnaꞌ, jo̱baꞌ cuǿøꞌ˜naꞌr e cataangˋguɨ do güɨquiʉ̱́ʉ̱rˋ jóng. Jo̱ song i̱i̱ˋ caguiˊ ꞌmɨꞌguiéeˉ quíiˉnaꞌ, jo̱baꞌ cuǿøꞌ˜naꞌr la quie̱ˊ ꞌmɨꞌquíiꞌ˜naꞌ cajo̱.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Cuǿøꞌ˜naꞌ jaléngꞌˋ i̱ mɨꞌˊ ꞌnʉ́ꞌˋ lɨ́ꞌˆ doñiˊ eeˋ mɨrˊ, jo̱ song i̱i̱ˋ cacá̱ˉ eeˋgo̱ e seaˋ quíiˉnaꞌ, joˋ güɨmɨ́ɨꞌ˜naꞌr.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Jmɨcó̱o̱ꞌ˜naꞌ jaléngꞌˋ dseaˋ, jo̱ jmeeˉnaꞌ jmangꞌˉ e guiʉ́ˉ có̱o̱ꞌr˜ lɨ́ꞌˆ laco̱ꞌguɨ iing˜naꞌ e nijmérˉ có̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 ’Jo̱ song ꞌnʉ́ꞌˋ ꞌneáangˋnaꞌ lají̱i̱ꞌ˜ i̱ ꞌneáangˋ ꞌnʉ́ꞌˋ, jo̱baꞌ jaˋ güɨꞌɨ́ˆ óoˊnaꞌ e jmooˋnaꞌ e guiʉ́ˉ, co̱ꞌ lajo̱b jmóoˋ cajo̱ jaléngꞌˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Jo̱guɨ song jmɨcó̱o̱ꞌ˜naꞌ lají̱i̱ꞌ˜ dseaˋ i̱ jmɨcó̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ, jo̱baꞌ jaˋ güɨꞌɨ́ˆ óoˊnaꞌ faꞌ e jmooˋnaꞌ e guiʉ́ˉ, co̱ꞌ lajo̱b jmóoˋ cajo̱ jaléngꞌˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Jo̱guɨ mɨ˜ eeˋgo̱ jmɨꞌǿøngˋ rúngꞌˋnaꞌ jo̱ jmooˋnaꞌ lajo̱ có̱o̱ꞌ˜ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˉnaꞌ i̱ niquíˉ e dsíˋ quíiˉnaꞌ, jo̱baꞌ jaˋ güɨꞌɨ́ˆ óoˊnaꞌ jóng faꞌ e jmooˋnaꞌ e guiʉ́ˉ, co̱ꞌ lajo̱b jmóoˋ cajo̱ jaléngꞌˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ, jo̱ jmóorˋ lajo̱ uíiꞌ˜ lɨɨng˜ eeˋ sɨjea̱r˜ e niꞌíñꞌˋ quiáꞌˉ dseaˋ rúiñꞌˋ.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 ’Dsʉꞌ ꞌnʉ́ꞌˋ ꞌnéˉ nijmiꞌneáangˋnaꞌ jaléngꞌˋ i̱ ꞌníꞌˋ níingˉ ꞌnʉ́ꞌˋ, jo̱guɨ jmangꞌˉ e guiʉ́ˉ ꞌnéˉ nijmeeˉnaꞌ có̱o̱ꞌ˜ lajaléngꞌˋ dseaˋ. Jo̱guɨ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ lɨɨng˜ eeˋgo̱ jmɨꞌǿøngˋ ꞌnʉ́ꞌˋ, jaˋ güɨꞌɨ́ˆ óoˊnaꞌ faꞌ dseángꞌˉ e niquɨ́ꞌˉtu̱r quíiˆnaꞌ. Jo̱ song nijmitíˆnaꞌ jaléꞌˋ e nɨcafáꞌˉa na, jo̱baꞌ dseángꞌˉ nilɨseabˋ guiéeˆ quíiˉnaꞌ, jo̱ lajo̱guɨbaꞌ nilíingˉnaꞌ jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ, co̱ꞌ jí̱i̱ꞌ˜ íbˋ dseaˋ guiúngˉ có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ doñiˊ faꞌ sooˋ dsíirˊ o̱si jaˋ cuøꞌrˊ guiꞌmáangꞌˇ dseaˋ do é mɨ˜ eeˋgo̱ íñꞌˋ.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Jo̱ jmeeˉbaꞌ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨngˉ rúngꞌˋnaꞌ laco̱ꞌguɨ Tiquíˆiiꞌ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨiñˉ ꞌnʉ́ꞌˋ.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 ’Jo̱ jaˋ cuǿꞌˆnaꞌ dseeˉ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ, jo̱ lajo̱baꞌ Fidiéeˇ jaˋ nicuǿꞌrˉ ꞌnʉ́ꞌˋ dseeˉ cajo̱. Jo jaˋ fóꞌˋnaꞌ júuˆ gaˋ quiáꞌˉ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ, jo̱baꞌ Fidiéeˇ jaˋ nijmérˉ lajo̱ có̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ. Íingˊnaꞌ dseeˉ quiáꞌˉ jaléngꞌˋ dseaˋ, jo̱ lajo̱b niꞌíingˉ Fidiéeˇ dseeˉ quíiˉnaꞌ cajo̱.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Cuǿøꞌ˜naꞌ jaléngꞌˋ dseaˋ eeˋgo̱ e ꞌnérˉ, jo̱ lajo̱b niñíingˋnaꞌ quiáꞌˉ Fidiéeˇ cajo̱; jo̱ nijmérˉ lajo̱ có̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ lafaꞌ mɨ˜ cuøꞌˊnaꞌ dseaˋ mɨcuɨ́ɨˆ e néeˊ íꞌˋ có̱o̱ꞌ˜ ꞌmaˋ íꞌˋ cuɨɨˋ, jo̱ mɨ˜ nidsitóoꞌ˜, ꞌnéˉ e niꞌiéngꞌˋ e ꞌmaˋ íꞌˋ cuɨɨˋ do, jo̱ mɨ˜ carǿngˉ ꞌnéˉ e nidsitóoꞌ˜ teáˋ, jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, ꞌnéˉ e nilíˋ guisóˆ guiʉ́ˉ. Jo̱ Fidiéeˇ nijmérˉ có̱o̱ꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ lɨ́ꞌˆ laco̱ꞌguɨ la jmooˋnaꞌ có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e cajíngꞌˉ Jesús jaléꞌˋ e júuˆ na, jo̱ caꞌeꞌˊguɨr jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ lala jo̱ cajíñꞌˉ:
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Jo̱guɨ jí̱i̱ꞌ˜ jaangˋ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ, tɨɨngˋguɨr laco̱ꞌ tɨfaꞌˊ quiáꞌrˉ lajeeˇ e jmɨtɨ́ɨiñˋ. Dsʉꞌ mɨ˜ caꞌeˊ i̱ tɨfaꞌˊ do lajaléꞌˋ e tɨɨiñˋ, jo̱guɨbaꞌ røøbˋ nilɨtɨɨiñˋ jóng.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ’Jo̱ ¿jialɨꞌˊ ca̱ꞌˋ cuente lají̱i̱ꞌ˜ quiˊ iʉ˜ jminiˇ jaangˋ dseaˋ rúnꞌˋ, jo̱ dsʉꞌ jaˋ ca̱ꞌˋ cuente uøꞌˊ e jie˜ jaˋ latøøngˉ co̱o̱ˋ ꞌmabˋ iʉ˜ jminíꞌˆ?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Jo̱ song jaˋ líꞌˋ cá̱ꞌˆ cuente uøꞌˊ jial tíiˊ feꞌˋ e iʉ˜ jminíꞌˆ, jo̱baꞌ ¿jial niteáˋ oꞌˊ e nifɨ́ꞌˆ jaangˋ dseaˋ rúnꞌˋ lala: “Rúꞌˋuuꞌ, neaˊdu ne˜eeꞌ, jo̱ nigui˜duu e quiˊ iʉ˜ jminíꞌˆ”? ¡I̱ jmɨcaang˜ ꞌnʉˋ! Jángꞌˉ gui˜du e ꞌmaˋ e iʉ˜ jminíꞌˆ uøꞌˊ, jo̱ lajo̱guɨbaꞌ nɨcuǿøngˋ jǿøꞌˆ guiʉ́ˉ e niguíꞌˆ e quiˊ e iʉ˜ jminiˇ i̱ dseaˋ rúnꞌˋ do.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, jo̱ cajíngꞌˉguɨ Jesús casɨ́ꞌrˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do:
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Co̱ꞌ jaléꞌˋ ꞌmaˋ ofɨɨˋ, mɨ˜ cacuøˊ ofɨɨˋ quiáꞌˉ, jo̱guɨbaꞌ nilɨlíꞌˆ dseaˋ su guiʉ́ˉ o̱si jaˋ dseengˋ e ꞌmaˋ ofɨɨˋ do. Co̱ꞌ jaˋ cuøˊ güɨñíꞌˆ yʉ́ꞌˆ ꞌmató̱o̱ˊ, o̱ꞌguɨ mɨ́ꞌˆ huɨɨngˋ jǿꞌˆ ɨ́ɨˋ yʉ́ꞌˆ ꞌmató̱o̱ˊ fíꞌˋ.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Jo̱ jaangˋ dseaˋ i̱ guiúngˉ féꞌrˋ jaléꞌˋ e guiʉ́ˉ, co̱ꞌ jmangꞌˉ e guiʉ́bˉ ɨˊ dsíirˊ. Jo̱guɨ jaangˋ dseaˋ i̱ sooˋ dsíiˊ jmangꞌˉ e gabˋ féꞌrˋ, co̱ꞌ jmangꞌˉ e gabˋ ɨˊ dsíirˊ. Co̱ꞌ dseángꞌˉ lají̱i̱ꞌ˜ e ɨˊ dsíibˊ dseaˋ e féꞌrˋ.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ’¿Jialɨꞌˊ fɨꞌˊnaꞌ jnea˜, “Fíiˋi, Fíiˋi”, song jaˋguɨ nʉ́ʉꞌ˜naꞌ jaléꞌˋ ta˜ quiʉ́ꞌˋʉ?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Nifáꞌˆduu i̱˜ lɨ́ɨngˊ la lɨ́ɨngˊ jaangˋ dseaˋ i̱ nʉ́ʉꞌ˜ júuˆ quiéˉe jo̱guɨ jmitir˜ jaléꞌˋ e fáꞌˋa:
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ la lɨ́ɨngˊ jaangˋ dseaˋ i̱ cajmeꞌˊ co̱o̱ˋ ꞌnʉ́ʉˊ. Jo̱ i̱ dseaˋ íˋ, nʉ́ꞌˉguɨ e nijméꞌrˉ e ꞌnʉ́ʉˊ do, catá̱ꞌrˉ tɨɨˉ fɨɨˋ e aꞌˊ jo̱guɨ caséerˋ có̱o̱ꞌ˜ cu̱u̱˜ e cóoꞌ˜ eáangˊ, jo̱guɨbaꞌ cajmeꞌrˊ e ꞌnʉ́ʉˊ do. Jo̱ mɨ˜ cajáˉ jmɨ́ɨˊ dsiing˜, dsíngꞌˉ caꞌíˉ jmɨɨˋ e tɨɨˉ e ꞌnʉ́ʉˊ do, jo̱ dsʉꞌ jí̱i̱ꞌ˜ co̱o̱ˋ jaˋ eeˋ calɨ́ngˉ, co̱ꞌ teábˋ eáangˊ siꞌˊ.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Jo̱guɨ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ nʉ́ʉꞌ˜ jaléꞌˋ júuˆ quiéˉe o̱ꞌguɨ jmitir˜ jaléꞌˋ e fáꞌˋa, i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ la lɨ́ɨngˊ jaangˋ dseaˋ i̱ cajmeꞌˊ co̱o̱ˋ ꞌnʉ́ʉˊ, jo̱ jaˋ catá̱ꞌrˉ tɨɨˉ fɨɨˋ. Jo̱ mɨ˜ cajáˉ jmɨ́ɨˊ dsiing˜, eáangˊ caꞌíˉ jmɨɨˋ tɨɨˉ e ꞌnʉ́ʉˊ do, jo̱ caꞌímˉbaꞌ do co̱ꞌ caquɨ́bꞌˉ.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.