Atos 7
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NVT
1 Auqui arrti maniqui üriatü bama sacerdoterrü ñanquitioti pünanaquiti Esteban: —¿Ñemanauncurratoe arrüna nurarrüma aemo?
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Auqui iñumutati Esteban: —Masaruquitaiqui y bama uyaütaiqui, amonsoi arrüna nisura: Arrti Tuparrü tarucu nüriacarrti. Itusiancanatiyü tücañe isucarüti uyaü Abraham nauquiche anancati au manu cürrü nürirri Mesopotamia, numo chüsürotitüquipü aviviti au Harán.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Nanti Tuparrü ümoti: “Aiñoco arrüna nacü, y namanaiña bama apariente. Acosi au manu cürrü arrümanu tiene que itorrimia aemo”.
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Auqui sürotitü Abraham auqui manu cürrü nürirri Caldea, aürotitü aviviti au manu cürrü nürirri Harán. Nauquiche tücoiñoti yaütoti, cuatitü uiti Tuparrü au na cürrü cauta caüma baviviquia.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Pero champürrtü torrio ümoti manu cürrü, ni peasorrtaipü. Pero ta urapoiti isucarüti sane: “Itorrimiata ñana na cürrü ümo bama aübositaiqui. Au manu tiemporrü tücañe champüti aübosirrti”.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Arrti Bae Tuparrü nanti: “Arrübama eanaqui nesarrti familiarrü Abraham süromatü avivimia tacana extranjerurrü au manu quiatarrü cürrü. Pero mosorrüma caüma ümo bama pohoso acamanu. Taquisürüma uimia ñome cuatrocientos añoca.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Arrti Tuparrü nantito: “Yeca tanuiq i yacurrta aübu bama pohoso, arrübama uiche taquisürüma bama aütorrti Abraham. Y auqui caüma iquiaüburumacü auquimanu, nauqui ayematü aserebimia iñemo auna cürrü Canaán”.
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Arrti Bae Tuparrü masamunuti tratorrü aübuti Abraham. Manunecanati ümoti nauqui circuncidaboma uiti bama aütorrti, tacana señarrü ümo manu tratorrü. Sane nauquiche anati icu cürrü maniqui aütorrti Abraham, nürirrti Isaac. Circuncidaboti uiti Abraham numo tabe ocho naneneca nacarrti icu cürrü. Sane ito uiti Isaac ümoti aütorrti, nürirrti Jacob. Y arrti Jacob sane ito uiti ümo bama doce aütorrti. Ui bama doce ane caüma noesa nación, nürirri Israel.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 ‛Eanaqui manuma doce anati taman nürirrti José. Arrübama yaruquitorrti José tüboricomantai ümoti. Ipiabentecanamati. Sane iñataiti au manu cürrü Egipto. Pero arrti Tuparrü bayurarati ümoti.
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Taquisürüti José acamanu, pero arrti Tuparrü itaesümunutiti pünanaqui nanaiña nitaquisürücürrti. Bacheboti ñapanauncubuti. Sane nauquiche arrti yüriaburrü au Egipto, yasuriurutiti José. Arrti maniqui yüriaburrü nürirrti Faraón. Itorrimiatati üriacaboti José ümo nanaiña cürrü Egipto. Üriabucatito caüma José au niporrti Faraón.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 ‛Auqui ane carerrtiya y taquisürücürrü au manu cürrü Egipto y au cürrü Canaán. Y arrübama uyaütaiqui champü isane utuburiboma.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Pero nauquiche tütusio ümoti Jacob, ane tubarrirri trigo au Egipto, bacüpuruti ümo bama aütorrti. Süromatü acomporama. Tone arrümanu primer namenrrüma.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Au manu quiatarrü namenrrüma caüma isuputaramati José, ta tonenti yaruquitorrüma. Auqui caüma arrti Faraón isuputarati bama yaruquitorrti José.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Auqui arrti José bacüpuruti iyoti yaütoti, y iyo ito namanaiña bama nesarrti familiarrü, setenta y cinco nubiquirrima.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Sane nauquiche sürotitü Jacob aviviti au manu quiatarrü cürrü Egipto. Acamanu coiñoti, y namanaiña nesarrti familiarrü coiñoma ito acamanu.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Iquiatama tato nicunturrti Jacob ichepe nicuntu bama aütorrti au Siquem auna cürrü, nauqui aiñanama cütu au manu lote comprabo uiti Abraham tücañe pünanaquiti aütorrti Hamor.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 ‛Tüsaimia caüma manu tiemporrü auche cocono arrümanu nurarrti Tuparrü, nauquiche itusiancatati curusürrü isucarüti Abraham, na atorri manu cürrü Canaán ümoma. Arrüna genterrü Israel au Egipto chauqui tüsürümanama.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Auqui anati quiatarrü yüriaburrü au Egipto. Champürrtü aquionotiyü iyoti José.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Arrti maniqui yüriaburrü encañaoti ümo noesa genterrü, y taquisürüma uiti. Bacüpuruti nauqui oncoma uimia bma aütorrüma aübo aboma icu cürrü, nauqui acoma.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 Au manio naneneca tücañe anati icu cürrü Moisés, coñorrtiatai manqui ñaüma. Arrti yaütoti y nipiacütoti isunauncunumati trerrü panca au niporrüma.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Nauquiche tiñoconomati, tabücoti ui manu nitaquiumucuturrti yüriaburrü au Egipto. Iquianati nauqui aisunauncunuti tacana aübosirri.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Sane nauquiche ununecanati ümo nanaiña arrüna ipiacama, yacheatarrüma bama egipciorrü. Tusio nüriacarrti ui na ñanitacarrti y ui na nisamutenti.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 ‛Nauquiche tütabe cuarenta añorrü ümoti Moisés, sürotitü apaseati esa bama israelitarrü, bama ipiarientetorrti.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Acamanu asaratitü ümoti taman egipciorrü bacübayoti ümoti taman israelitarrü. Auqui aürotitü Moisés ocümati itacuti. Coiñoti maniqui egipciorrü uiti.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Arrti Moisés ñaquioncorrti tusio ümo bama ipiarientetorrti, que uiti caüma tiene que ataesübuma auqui Egipto, tone caüma yayuracarrti Tuparrü ümoma. Pero arrübama israelitarrü champürrtü tusio ümoma.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Au quiatarrü nanenese asaratitü Moisés ümo torrüma israelitarrü bahiyoma aübumantoe. Arrti Moisés rranrrti nauqui tapü asioma ahimiainqui, nanti ümoma: “¿Causane abasiquia apahi aumeampatoe? Arraño ta aubaruquiapatoe”.
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 Auqui arrti maniqui iñapachenuche ünantü ümoti arrüna nanti Moisés. Nanti ümoti: “¡Ñacutipü naqui uiche aicüpurü, nauquipü yüriaburrücü suiñemo!
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 ¿Taqui arrianca ito aitabairoñü, tacanati maniqui egipciorrü aitabaiquiati tümüca?”
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Nauquiche oncoiti Moisés arrüna sane, besüburuti. Sürotitü au manu cürrü nürirri Madián. Acamanu bavivicoti tacana extranjerurrti. Acamanu ito posoti y aboma torrüma aütorrti.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 ‛Tübupasao cuarenta añoca, nacarrti Moisés au manu cürrü. Taman nanenese anati au manu rroense pururrü cüosorrü y canca saimia manu yiriturrü nürirri Sinaí. Acamanu itusiancanatiyü taman ángel isucarüti eana nonco pese apü taman suema.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Arrti Moisés cütobüsoti ui arrümanu sane. Auqui sürotitü saimia ümo, nauqui asarati nurria. Acamanu oncoiti ñanitacarrti Señor, nanti sane:
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 “Arrüñü Tuparrüñü ümo bama aubaütaiqui tücañe, ümoti Abraham, ümoti Isaac, ümoti Jacob”. Auqui arrti Moisés paichocononoti ui nirrucurrti, anati mataconoconoti, ni asaratitüpü pario.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Auqui nanti Señor ümoti: “Aiquiaübusio nasapatu apopequicü, itopiqui arrüna cürrü auna cauta aicümote samamecana iñemoantoe.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Arrüñü yarrtai nitaquisürücü niyesa genterrü au Egipto y ñoncoi ito nareorrüma. Isecatü auqui napese nauqui itaesümununuma. Sane nauquiche caüma icüpucü au Egipto”.
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 ‛Arrüma tücañe chücuasürütipü Moisés ümoma y namatü: “¡Ñacutipü naqui uiche aicüpurü nauqui yüriaburrücü suiñemo!” Pero caüma uiti Tuparrü icüpurutiti aübu nüriacarrti, nauqui ataesübuma uiti. Manitanati Tuparrü ümoti turuquiti ángel, naqui itusiancanatiyü eana nonco pese apü suema.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Y arrti Moisés masamunuti milagrorrü au manu cürrü. Uiti tücañe taesüburuma bama israelitarrü auqui Egipto (aübu yayuracarrti Tuparrü). Masamunutito milagorrü abeu manu narubaitu turrü nürirri “Cüturiqui” y eana rroense ñome cuarenta añoca.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 Urapoiti nurria isucarü bama israelitarrü arrüna sane: “Arrti Tuparrü tiene que acüputi tamanti profetarrü aume, naqui tacümanauncunu ameanaqui tacana arrüna icüpurutiñü. Apacoconaun nurria ümoti, arrtü cuatati”.
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 Arrtito Moisés anacati ichepe macrirrtianuca eana rroense, tacane ichepeti ángel naqui manitanati ümoti esa manu yiriturrü Sinaí. Torrio ümoti uiti Tuparrü ñanitacaboti, nauqui uraboiti isucarü genterrü, y usucarü ito, nauqui atorri oemo osüboriquibo.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 ‛Pero arrüma tücañe champürrtü macoconaunrrüma ümoti Mosés, chücuasürütipü ümoma. Rranrrümapü asücübüma tato au Egipto.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Auqui namatü bama israelitarrü ümoti Aarón: “Suirranca nauqui asamu suiñemo matupaca, nauqui acusürüma subaübu. Itopiqui chütusiopü isane pasabo ümoti maniqui Moisés, naqui uiche aiquiaüburuti somü auqui Egipto”. (Namatü sane, itopiqui abaiturrü nacarrti Moisés onü manu yiriturrü, ñanitacarrti aübuti Tuparrü.)
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Auqui masamunuma taman tororrü oro itupaboma. Batabayoma numuquianca nauqui acumanama ümo. Pucünuñama ui arrüna urriante uimia.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Auqui arrti Bae Tuparrü sürotitü pünanaquimia. Chebatai uiti anauma ñome nostoñeca, surrü y panrrü arrüba abe icu napese. Sane ane corobo icu manu librurrü corobo uiti maniqui pofetarrü Amós:
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Sane nurarrti Amós tücañe.
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 ‛Arrübama uyaütaiqui amoncoma eana manu rroense. Acamanu ane uimia tücañe manu porrü nürirri santuario, auna cauta anati Tuparrü. Auqui na porrü manitanati Tuparrü ümoti Moisés. Tari isamunenati isiu nurria tacana arrümanu itusiancatati Tuparrü isucarüti.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Arrübama uyaütaiqui tücañe yasutiuma manu niporrti Tuparrü. Auqui caüma yüriaburrti Josué. Uiti caüma cuamatü auna cürrü. Macananama ümo cütüpürrü genterrü tücañe auna. Iquiatama ito arrümanu porrü santuario. Süromatü aübu au na cürrü torrio ümoma uiti Tuparrü. Sane ananca auna numo yüriaburrti David.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Arrti urria nisüboriquirrti au narrtarrti Tuparrü. Rranrrti atünaiñacati porrü auna cauta aviviti Tuparrü, naqui ümoche manaunuti tücañe Jacob, pero chüpuerurrütipü.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Aüboqui uiti Salomón, naqui aütorrti David urriane manu niporrti Tuparrü.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 Pero arrti yarusürürrü Tuparrü champürrtü bavivicoti au manio poca omirriante ui bama mañoñüncatai. Nanti Señor tücañe turuquiti taman profetarrü:
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 — ausente —
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 — ausente —
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 —Pero arraño —nanti Esteban—, siemprerrü chaurriancapü apasuriuruti Tuparrü au nabausasü, ni amoncoipü nurarrti. Chapacoconauncapü ümoti Espíritu Santo. Abaca tacana bama aubaütaiqui tücañe.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 Namanaiña bama profetarrü taquisürüma tücañe ui bama aubaütaiqui. Arrüma batabaiyoma ümo bama urapoimia tücañe niyequirrti Jesucristo, naqui urria nacarrti au ñaquioncorrti Tuparrü. Chauqui tiñataiti. Pero arraño aburacati y apitabaiquiati. (Abu champü causane uiti.)
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 Torrio tücañe nüriacarrü ui bama angelerrü, pero arraño champürrtü apacoconaunca ümo. Sane nurarrti Esteban ümoma.
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Nauquiche oncoimia bama mayüriabuca arrüna nurarrti, tarucu nitüborirrimia ümoti.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Pero arrti Esteban anati Espíritu Santo auti. Asaratitü ape, besüro narrtarrti ümo nanentacarrti Tuparrü au napese y ümotito Jesús, anati atüraiyoti au nepanauncurrti Tuparrü.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Auqui nanti Esteban: —Ani, besüro niyasata au napese yasacati Ñemanauncurratoe Ñoñünrrü, anati au nepanaucurrti Tuparrü.
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Pero arrüma itamurriancatama numasurrüma nauqui tapü oncoimia, tosibicoma fuerte y süromatü yarucurrüma aiñenomati Esteban.
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 Penecoti uimia auqui pueblurrü. Acamanu yarurumati oboi canca, na aconti uimia. Arrübama urabomati tücañe, tonema bama cusürüboma aruma canca ümoti. Iñocotama nicüburrirrimia esati taman yaürrü nürirrti Saulo, nauqui acuirati yutacu.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Nauquiche amoncoma barusuma canca ümoti Esteban, meaboti ümoti Tuparrü nanti sane: —Señor Jesús, asusiu niyausüpü.
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Auqui bachesoiyoti oboi canca, tosibicoti fuerte, nanti: —Señor, tapü ane causane obi ümoma itacu arrüna nünantü uimia. Nauquiche tünanti sane, coiñoti.
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.