Atos 7
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs ARA
1 Auqui arrti maniqui üriatü bama sacerdoterrü ñanquitioti pünanaquiti Esteban: —¿Ñemanauncurratoe arrüna nurarrüma aemo?
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Auqui iñumutati Esteban: —Masaruquitaiqui y bama uyaütaiqui, amonsoi arrüna nisura: Arrti Tuparrü tarucu nüriacarrti. Itusiancanatiyü tücañe isucarüti uyaü Abraham nauquiche anancati au manu cürrü nürirri Mesopotamia, numo chüsürotitüquipü aviviti au Harán.
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Nanti Tuparrü ümoti: “Aiñoco arrüna nacü, y namanaiña bama apariente. Acosi au manu cürrü arrümanu tiene que itorrimia aemo”.
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 Auqui sürotitü Abraham auqui manu cürrü nürirri Caldea, aürotitü aviviti au manu cürrü nürirri Harán. Nauquiche tücoiñoti yaütoti, cuatitü uiti Tuparrü au na cürrü cauta caüma baviviquia.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Pero champürrtü torrio ümoti manu cürrü, ni peasorrtaipü. Pero ta urapoiti isucarüti sane: “Itorrimiata ñana na cürrü ümo bama aübositaiqui. Au manu tiemporrü tücañe champüti aübosirrti”.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Arrti Bae Tuparrü nanti: “Arrübama eanaqui nesarrti familiarrü Abraham süromatü avivimia tacana extranjerurrü au manu quiatarrü cürrü. Pero mosorrüma caüma ümo bama pohoso acamanu. Taquisürüma uimia ñome cuatrocientos añoca.
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Arrti Tuparrü nantito: “Yeca tanuiq i yacurrta aübu bama pohoso, arrübama uiche taquisürüma bama aütorrti Abraham. Y auqui caüma iquiaüburumacü auquimanu, nauqui ayematü aserebimia iñemo auna cürrü Canaán”.
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 Arrti Bae Tuparrü masamunuti tratorrü aübuti Abraham. Manunecanati ümoti nauqui circuncidaboma uiti bama aütorrti, tacana señarrü ümo manu tratorrü. Sane nauquiche anati icu cürrü maniqui aütorrti Abraham, nürirrti Isaac. Circuncidaboti uiti Abraham numo tabe ocho naneneca nacarrti icu cürrü. Sane ito uiti Isaac ümoti aütorrti, nürirrti Jacob. Y arrti Jacob sane ito uiti ümo bama doce aütorrti. Ui bama doce ane caüma noesa nación, nürirri Israel.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 ‛Eanaqui manuma doce anati taman nürirrti José. Arrübama yaruquitorrti José tüboricomantai ümoti. Ipiabentecanamati. Sane iñataiti au manu cürrü Egipto. Pero arrti Tuparrü bayurarati ümoti.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 Taquisürüti José acamanu, pero arrti Tuparrü itaesümunutiti pünanaqui nanaiña nitaquisürücürrti. Bacheboti ñapanauncubuti. Sane nauquiche arrti yüriaburrü au Egipto, yasuriurutiti José. Arrti maniqui yüriaburrü nürirrti Faraón. Itorrimiatati üriacaboti José ümo nanaiña cürrü Egipto. Üriabucatito caüma José au niporrti Faraón.
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 ‛Auqui ane carerrtiya y taquisürücürrü au manu cürrü Egipto y au cürrü Canaán. Y arrübama uyaütaiqui champü isane utuburiboma.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Pero nauquiche tütusio ümoti Jacob, ane tubarrirri trigo au Egipto, bacüpuruti ümo bama aütorrti. Süromatü acomporama. Tone arrümanu primer namenrrüma.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Au manu quiatarrü namenrrüma caüma isuputaramati José, ta tonenti yaruquitorrüma. Auqui caüma arrti Faraón isuputarati bama yaruquitorrti José.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 Auqui arrti José bacüpuruti iyoti yaütoti, y iyo ito namanaiña bama nesarrti familiarrü, setenta y cinco nubiquirrima.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Sane nauquiche sürotitü Jacob aviviti au manu quiatarrü cürrü Egipto. Acamanu coiñoti, y namanaiña nesarrti familiarrü coiñoma ito acamanu.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Iquiatama tato nicunturrti Jacob ichepe nicuntu bama aütorrti au Siquem auna cürrü, nauqui aiñanama cütu au manu lote comprabo uiti Abraham tücañe pünanaquiti aütorrti Hamor.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 ‛Tüsaimia caüma manu tiemporrü auche cocono arrümanu nurarrti Tuparrü, nauquiche itusiancatati curusürrü isucarüti Abraham, na atorri manu cürrü Canaán ümoma. Arrüna genterrü Israel au Egipto chauqui tüsürümanama.
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Auqui anati quiatarrü yüriaburrü au Egipto. Champürrtü aquionotiyü iyoti José.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Arrti maniqui yüriaburrü encañaoti ümo noesa genterrü, y taquisürüma uiti. Bacüpuruti nauqui oncoma uimia bma aütorrüma aübo aboma icu cürrü, nauqui acoma.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Au manio naneneca tücañe anati icu cürrü Moisés, coñorrtiatai manqui ñaüma. Arrti yaütoti y nipiacütoti isunauncunumati trerrü panca au niporrüma.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 Nauquiche tiñoconomati, tabücoti ui manu nitaquiumucuturrti yüriaburrü au Egipto. Iquianati nauqui aisunauncunuti tacana aübosirri.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Sane nauquiche ununecanati ümo nanaiña arrüna ipiacama, yacheatarrüma bama egipciorrü. Tusio nüriacarrti ui na ñanitacarrti y ui na nisamutenti.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 ‛Nauquiche tütabe cuarenta añorrü ümoti Moisés, sürotitü apaseati esa bama israelitarrü, bama ipiarientetorrti.
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Acamanu asaratitü ümoti taman egipciorrü bacübayoti ümoti taman israelitarrü. Auqui aürotitü Moisés ocümati itacuti. Coiñoti maniqui egipciorrü uiti.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Arrti Moisés ñaquioncorrti tusio ümo bama ipiarientetorrti, que uiti caüma tiene que ataesübuma auqui Egipto, tone caüma yayuracarrti Tuparrü ümoma. Pero arrübama israelitarrü champürrtü tusio ümoma.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Au quiatarrü nanenese asaratitü Moisés ümo torrüma israelitarrü bahiyoma aübumantoe. Arrti Moisés rranrrti nauqui tapü asioma ahimiainqui, nanti ümoma: “¿Causane abasiquia apahi aumeampatoe? Arraño ta aubaruquiapatoe”.
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 Auqui arrti maniqui iñapachenuche ünantü ümoti arrüna nanti Moisés. Nanti ümoti: “¡Ñacutipü naqui uiche aicüpurü, nauquipü yüriaburrücü suiñemo!
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 ¿Taqui arrianca ito aitabairoñü, tacanati maniqui egipciorrü aitabaiquiati tümüca?”
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 Nauquiche oncoiti Moisés arrüna sane, besüburuti. Sürotitü au manu cürrü nürirri Madián. Acamanu bavivicoti tacana extranjerurrti. Acamanu ito posoti y aboma torrüma aütorrti.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 ‛Tübupasao cuarenta añoca, nacarrti Moisés au manu cürrü. Taman nanenese anati au manu rroense pururrü cüosorrü y canca saimia manu yiriturrü nürirri Sinaí. Acamanu itusiancanatiyü taman ángel isucarüti eana nonco pese apü taman suema.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Arrti Moisés cütobüsoti ui arrümanu sane. Auqui sürotitü saimia ümo, nauqui asarati nurria. Acamanu oncoiti ñanitacarrti Señor, nanti sane:
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 “Arrüñü Tuparrüñü ümo bama aubaütaiqui tücañe, ümoti Abraham, ümoti Isaac, ümoti Jacob”. Auqui arrti Moisés paichocononoti ui nirrucurrti, anati mataconoconoti, ni asaratitüpü pario.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 Auqui nanti Señor ümoti: “Aiquiaübusio nasapatu apopequicü, itopiqui arrüna cürrü auna cauta aicümote samamecana iñemoantoe.
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Arrüñü yarrtai nitaquisürücü niyesa genterrü au Egipto y ñoncoi ito nareorrüma. Isecatü auqui napese nauqui itaesümununuma. Sane nauquiche caüma icüpucü au Egipto”.
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 ‛Arrüma tücañe chücuasürütipü Moisés ümoma y namatü: “¡Ñacutipü naqui uiche aicüpurü nauqui yüriaburrücü suiñemo!” Pero caüma uiti Tuparrü icüpurutiti aübu nüriacarrti, nauqui ataesübuma uiti. Manitanati Tuparrü ümoti turuquiti ángel, naqui itusiancanatiyü eana nonco pese apü suema.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Y arrti Moisés masamunuti milagrorrü au manu cürrü. Uiti tücañe taesüburuma bama israelitarrü auqui Egipto (aübu yayuracarrti Tuparrü). Masamunutito milagorrü abeu manu narubaitu turrü nürirri “Cüturiqui” y eana rroense ñome cuarenta añoca.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Urapoiti nurria isucarü bama israelitarrü arrüna sane: “Arrti Tuparrü tiene que acüputi tamanti profetarrü aume, naqui tacümanauncunu ameanaqui tacana arrüna icüpurutiñü. Apacoconaun nurria ümoti, arrtü cuatati”.
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Arrtito Moisés anacati ichepe macrirrtianuca eana rroense, tacane ichepeti ángel naqui manitanati ümoti esa manu yiriturrü Sinaí. Torrio ümoti uiti Tuparrü ñanitacaboti, nauqui uraboiti isucarü genterrü, y usucarü ito, nauqui atorri oemo osüboriquibo.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 ‛Pero arrüma tücañe champürrtü macoconaunrrüma ümoti Mosés, chücuasürütipü ümoma. Rranrrümapü asücübüma tato au Egipto.
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Auqui namatü bama israelitarrü ümoti Aarón: “Suirranca nauqui asamu suiñemo matupaca, nauqui acusürüma subaübu. Itopiqui chütusiopü isane pasabo ümoti maniqui Moisés, naqui uiche aiquiaüburuti somü auqui Egipto”. (Namatü sane, itopiqui abaiturrü nacarrti Moisés onü manu yiriturrü, ñanitacarrti aübuti Tuparrü.)
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Auqui masamunuma taman tororrü oro itupaboma. Batabayoma numuquianca nauqui acumanama ümo. Pucünuñama ui arrüna urriante uimia.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Auqui arrti Bae Tuparrü sürotitü pünanaquimia. Chebatai uiti anauma ñome nostoñeca, surrü y panrrü arrüba abe icu napese. Sane ane corobo icu manu librurrü corobo uiti maniqui pofetarrü Amós:
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Sane nurarrti Amós tücañe.
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 ‛Arrübama uyaütaiqui amoncoma eana manu rroense. Acamanu ane uimia tücañe manu porrü nürirri santuario, auna cauta anati Tuparrü. Auqui na porrü manitanati Tuparrü ümoti Moisés. Tari isamunenati isiu nurria tacana arrümanu itusiancatati Tuparrü isucarüti.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Arrübama uyaütaiqui tücañe yasutiuma manu niporrti Tuparrü. Auqui caüma yüriaburrti Josué. Uiti caüma cuamatü auna cürrü. Macananama ümo cütüpürrü genterrü tücañe auna. Iquiatama ito arrümanu porrü santuario. Süromatü aübu au na cürrü torrio ümoma uiti Tuparrü. Sane ananca auna numo yüriaburrti David.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Arrti urria nisüboriquirrti au narrtarrti Tuparrü. Rranrrti atünaiñacati porrü auna cauta aviviti Tuparrü, naqui ümoche manaunuti tücañe Jacob, pero chüpuerurrütipü.
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Aüboqui uiti Salomón, naqui aütorrti David urriane manu niporrti Tuparrü.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Pero arrti yarusürürrü Tuparrü champürrtü bavivicoti au manio poca omirriante ui bama mañoñüncatai. Nanti Señor tücañe turuquiti taman profetarrü:
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 — ausente —
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 — ausente —
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 —Pero arraño —nanti Esteban—, siemprerrü chaurriancapü apasuriuruti Tuparrü au nabausasü, ni amoncoipü nurarrti. Chapacoconauncapü ümoti Espíritu Santo. Abaca tacana bama aubaütaiqui tücañe.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 Namanaiña bama profetarrü taquisürüma tücañe ui bama aubaütaiqui. Arrüma batabaiyoma ümo bama urapoimia tücañe niyequirrti Jesucristo, naqui urria nacarrti au ñaquioncorrti Tuparrü. Chauqui tiñataiti. Pero arraño aburacati y apitabaiquiati. (Abu champü causane uiti.)
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Torrio tücañe nüriacarrü ui bama angelerrü, pero arraño champürrtü apacoconaunca ümo. Sane nurarrti Esteban ümoma.
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Nauquiche oncoimia bama mayüriabuca arrüna nurarrti, tarucu nitüborirrimia ümoti.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Pero arrti Esteban anati Espíritu Santo auti. Asaratitü ape, besüro narrtarrti ümo nanentacarrti Tuparrü au napese y ümotito Jesús, anati atüraiyoti au nepanauncurrti Tuparrü.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 Auqui nanti Esteban: —Ani, besüro niyasata au napese yasacati Ñemanauncurratoe Ñoñünrrü, anati au nepanaucurrti Tuparrü.
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Pero arrüma itamurriancatama numasurrüma nauqui tapü oncoimia, tosibicoma fuerte y süromatü yarucurrüma aiñenomati Esteban.
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 Penecoti uimia auqui pueblurrü. Acamanu yarurumati oboi canca, na aconti uimia. Arrübama urabomati tücañe, tonema bama cusürüboma aruma canca ümoti. Iñocotama nicüburrirrimia esati taman yaürrü nürirrti Saulo, nauqui acuirati yutacu.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Nauquiche amoncoma barusuma canca ümoti Esteban, meaboti ümoti Tuparrü nanti sane: —Señor Jesús, asusiu niyausüpü.
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Auqui bachesoiyoti oboi canca, tosibicoti fuerte, nanti: —Señor, tapü ane causane obi ümoma itacu arrüna nünantü uimia. Nauquiche tünanti sane, coiñoti.
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.