Atos 19
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs VC
1 Nauquiche anatiqui Apolos au Corintio, arrti Pablo pasaoti auqui manu proviciarrü nürirri Asia. Auqui iñataiti au Efeso. Acamanu tabücoma uiti bama mümanamantai icocoromati Jesús.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo atravessou as províncias superiores e chegou a Éfeso, onde achou alguns discípulos e indagou deles:
2 Ñanquitioti pünanaquimia: —¿Apasuquiucati Espíritu Santo au nabausasü, nauquiche apicococati Jesús? Arrüma iñumutama: —No, champü, ni tüsomoncoipü nürirrti Espíritu Santo.
2 Recebestes o Espírito Santo, quando abraçastes a fé? Responderam-lhe: Não, nem sequer ouvimos dizer que há um Espírito Santo!
3 Ñanquitioti Pablo: —¿Isane ümoche abüriquia? Namatü: —Sobüriquia isiu ñanunecacarrti Juan Bautista.
3 Então em que batismo fostes batizados?, perguntou Paulo. Disseram: No batismo de João.
4 Auqui manunecanati Pablo ümoma, nanti: —Arrti Juan Bautista maunimianati ümo macrirrtianuca, nauqui aiñorronconomacü. Nantito ümoma, tiene que acoconauma ümoti naqui cuatiqui. Tonenti naqui Jesús.
4 Paulo então replicou: João só dava um batismo de penitência, dizendo ao povo que cresse naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Numo toncoimia arrüna sane, auqui ürioma au nürirrti Señor Jesús.
5 Ouvindo isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Arrti Pablo iñatati neherrti itama, meaboti itacuma. Auqui cuati Espíritu Santo au nausasürrüma. Uiti caüma manitanama auqui quiatarrü manitacarrü y chauqui tipiacama anitama uiti Tuparrü.
6 E quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo desceu sobre eles, e falavam em línguas estranhas e profetizavam.
7 Arrüna nubiqui bama mañoñünca taqui docema.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Arrti Pablo nantarrtai sürotitü au na porrü sinagoga au Efeso. Manitanati acamanu aübu narucurrü ümoti. Rranrrti nauqui aicocoma ñanunecacarrti cütüpü arrüna arrtü üriabucati Tuparrü uyarrüpecu.
8 Paulo entrou na sinagoga e falou com desassombro por três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Pero aboma bama chirranrrüpüma oncoimia, chümacoconaunrrüpüma. Chauqui tümanitanama churriampü ümo na nuevurrü manitacarrü isucarü nanaiña genterrü. Sane nauquiche arrti Pablo, aübu bama icocoromati Jesús, süroma peese pünanaquimia. Manunecanati caüma au manu taman cuarto sürümanarrü au nirrcuera nesarrti maniqui taman ñoñünrrü nürirrti Tirano.
9 Mas, como alguns se endurecessem e não cressem, desacreditando a sua doutrina diante da multidão, apartou-se deles e reuniu à parte os discípulos, onde os ensinava diariamente na escola de um certo Tirano.
10 Sane isamutenti ñome torrü añorrü. Sane nauquiche namanaiña bama pohoso au manu provinciarrü Asia, bama israelitarrü y bama ito griegorrü, oncoimia nurarrti Tuparrü.
10 Isto durou dois anos, de tal maneira que todos os habitantes da Ásia, judeus e gentios, puderam ouvir a palavra do Senhor.
11 Arrti Bae Tuparrü bacheboti asamuti arrüba omirriantai milagrorrü.
11 Deus fazia milagres extraordinários por intermédio de Paulo, de modo que lenços e outros panos que tinham tocado o seu corpo eram levados aos enfermos;
12 Sane nauquiche arrübama macrirrtianuca ñanquitioma nipiañuerarrti Pablo y naibirrti. Omeno uimia onü bama maunrrocono, y arrüma urriancama tato oboi, y arrübama machoboreca besüburuma auquimia.
12 e afastavam-se deles as doenças e retiravam-se os espíritos malignos.
13 Pero aboma ito au manu cürrü bama israelitarrü amencoma au nanaiñantai y bacüpuruma ümo bama machoboreca auqui macrirrtianuca. Rranrrüma caüma aicüpuma machoboreca au nürirrti Jesús isiu nipiacarrüma. Namatü: —Amecosi auqui macrirrtianuca au nürirrti Jesús, naqui icütüpüche nantarrtai nurarrti Pablo.
13 Alguns judeus exorcistas que percorriam vários lugares inventaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que se achavam possessos dos espíritos malignos, com as palavras: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Anatitücaü maniqui taman ñoñünrrü israelitarrü, nürirrti Esceva. Arrti auqui nesarrüma familiarrü bama üriatu sacerdoterrü. Abomatücaü sietema aütorrti. Arrüma manitanama ümoti taman choborese, anati auti tamanti ñoñünrrü, na ariorrti auquiti.
14 Assim procediam os sete filhos de um judeu chamado Cevas, sumo sacerdote.
15 Auqui iñumutati maniqui choborese naqui anati auti maniqui ñoñünrrü: —Isuputacati Jesús. Ñoncoi ito nürirrti Pablo. Tapü arraño ¿isane nabaca?
15 Mas o espírito maligno replicou-lhes: Conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vós, quem sois?
16 Au manu rratorrü icüsaborotiyü ümoma maniqui ñoñünrrü anati choborese auti. Bahiyoti ümo manuma siete. Bacheboti nurria ümoma, y macananati ümoma. Auqui besüburuma ñünanati auqui manu porrü, obürio nurria ümoma uiti, y cüsuasama.
16 Nisto o homem possuído do espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois deles e subjugou-os de tal maneira, que tiveram que fugir daquela casa feridos e com as roupas estraçalhadas.
17 Contoatai tusio arrüna sane au nanaiña manu pueblurrü Efeso. Tusio ümo namanaiña bama griegorrü y ümo bama ito israelitarrü. Birrubuma. Uirri caüma urria ñanitacarrüma ümoti Señor Jesús.
17 Este caso tornou-se {em breve} conhecido de todos os judeus e gregos de Éfeso, e encheu-os de temor e engrandeceram o nome do Senhor Jesus.
18 Sürümanama eana bama icocoromati Jesús urapoimia isucarü genterrü nanaiña arrüba churriampü nisüboriquirrimia tücañe. Chiñanecatapümainqui.
18 Muitos dos que haviam acreditado vinham confessar e declarar as suas obras.
19 Aboma ito bama ane tücañe nipiacarrüma. Mucana uimia nesarrüma libruca nesa echiseriarrü. Amontonabo uimia au plaza, iñonocotama isucarü namanaiña macrirrtianuca. Nauquiche tücalculabo nicua manio libruca, iñatai cincuenta mil monedas. (Taqui tres mil naneneca trabacorrü yobitobo.)
19 Muitos também, que tinham exercido artes mágicas, ajuntaram os seus livros e queimaram-nos diante de todos. Calculou-se o seu valor, e achou-se que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Sane nauquiche manrrü tusio tanu nurarrti Señor. Tusio ito nurria nicusüurrti.
20 Foi assim que o poder do Senhor fez crescer a palavra e a tornou sempre mais eficaz.
21 Nauquiche tüpasao arrüna sane, arrti Pablo mapensarati au nitusirrti, aürotitü au manio cüca Macedonia y Grecia, y auqui taha rranrrti aüroti tato au Jerusalén. Nanti sane: —Auqui Jerusalén caüma irranca yerotü au manu pueblurrü Roma.
21 Concluídas essas coisas, Paulo resolveu ir a Jerusalém, depois de atravessar a Macedônia e a Acaia. Depois de eu ter estado lá, disse ele, é necessário que veja também Roma.
22 Auqui bacüpuruti ümo bama torrü icumpañeruturrti, arrti Timoteo ichepeti Erasto, nauqui acusürüma aeromatü au Macedonia. Pero arrti süsioti baeta au manu provinciarrü Asia.
22 Enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, mas ele mesmo se demorou ainda por algum tempo na Ásia.
23 Au manio naneneca tarucu nitüborirrimia bama macrirrtianuca au Efeso auqui naca arrüna manunecacarrü icütüpüti Jesús.
23 Por esse tempo, ocorreu um grande alvoroço a respeito do Evangelho.
24 Anati acamanu maniqui nürirrti Demetrio, naqui ipiacati asamuti aruqui nanaiñantai ui plata. (Arrüna plata nacarrü tacana oro, pero purusubi.) Masamunuti arrüba poca mochiomancatai pururrü plata ümo manu nituparrüma, nürirri Diana. Arrti maniqui Demetrio ichepe bama icumpañeruturrti bien macananama itobo na yatrabacacarrüma.
24 Um ourives, chamado Demétrio, que fazia de prata templozinhos de Ártemis, dava muito a ganhar aos artífices.
25 Bacüpuruti iyo bama icumpañeruturrti, bama batrabacarama ito aübu plata, nauqui aiyoberabaramacü esati. Aiñanaimia esati. Nanti ümoma: —Bueno bama cumpañerurrü, tusio aume, que rricurrü oñü ui arrüna nubatrabacaca.
25 Convocou-os, juntamente com os demais operários do mesmo ramo, e disse: Conheceis o lucro que nos resulta desta indústria.
26 Pero chauqui tamoncoi nurarrti Pablo. Arrti matachemacanati ui ñanitacarrti ümo nanaiña genterrü au na pueblurrü, y tüsai atusi au nanaiña na provinciarrü Asia. Urapoiti isucarüma que arrübama masantuca urriancama ui mañoñünca champü yaserebiquirrimia, chüvaleopüma.
26 Ora, estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas quase em toda a Ásia, esse Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, dizendo que não são deuses os ídolos que são feitos por mãos de homens.
27 Chauqui chüvaleoquipü nurria arrüna nubatrabacaca uiche rricurrü oñü, y toaviarrü tirranrrü chücuasürüquipü nipo arrüna yarusürürrü tuparrü Diana auna uyarrüpecu. Ane penarrü sobi, arrtü tacürusu ñanauncurrüma macrirrtianuca ümo na tuparrü Diana, itopiqui hasta auritarrü iñanauntama nurria nanaiña genterrü auqui na provinciarrü Asia, y toaviarrü auqui nanaiñantai icuqui na cürrü.
27 Daí não somente há perigo de que essa nossa corporação caia em descrédito, como também que o templo da grande Ártemis seja desconsiderado, e até mesmo seja despojada de sua majestade aquela que toda a Ásia e o mundo inteiro adoram.
28 Numo oncoimia arrüna sane bama icumpañeruturrti Demetrio, tarucu nitüborirrimia. Tosibocoma, namatü: —¡Yarusürürrü te arrüna nutupa Diana auna Efeso!
28 Estas palavras encheram-nos de ira e puseram-se a gritar: Viva a Ártemis dos efésios!
29 Uimia caüma namanaiña macrirrtianuca au manu pueblurrü tüboricoma, tosibicomantai. Süromatü yarucurrüma auna cauta ito nantarrü iyoberabaramacü, nürirri “teatro”. (Tacana cancha aübu tümoca itupecu.) Enoma uimia bama torrü icumpañeruturrti Pablo, bama amencoma ichepeti. Arrüma cuamatü auqui Macedonia. Nürirrimia Gayo y Aristarco. Süromatü uimia au teatro.
29 A cidade alvoroçou-se e todos correram ao teatro levando consigo Caio e Aristarco, macedônios e companheiros de Paulo.
30 Arrti Pablo rranrrtito aürotitü isiuma au teatro, nauqui anitati ümo genterrü, pero chichebopü ümoti ui bama icocoromati Jesús.
30 Paulo queria apresentar-se ao povo, mas os discípulos não o deixaram.
31 Aboma ito bama mayüriabuca ümo manu provinciarrü, amigorrüma ümoti Pablo. Bacüpuruma mensajerrü ümoti, tapü sürotitü au teatro.
31 Até alguns dos asiarcas, que eram seus amigos, enviaram-lhe recado, pedindo que não se aventurasse a ir ao teatro.
32 Au manu teatro caüma namanaiña macrirrtianuca tosibicoma, chütusiopatai isane nuraboimia. Aboma sürümana bama ni atusipü ümoma isane ümoche iyoberabaramacü.
32 Todos gritavam ao mesmo tempo. A assembléia era uma grande confusão e a maioria nem sabia por que se achavam ali reunidos.
33 Auqui arrti Alejandro sürotitü auna cümuinta ui bama israelitarrü nauqui anitati au nürirrimia bama israelitarrü. Masamunuti señarrü ui neherrti, nauqui etayoimia macrirrtianuca.
33 Então fizeram sair do meio da turba Alexandre, que os judeus empurravam para a frente. Alexandre, fazendo sinal com a mão, queria dar satisfação ao povo.
34 Pero numo tütusio ümoma, que arrti israelitarrti, tosibicoma fuerte chépe nurria, namatü: —¡Yarusürürrü arrüna nutupa Diana auna Efeso! Arrüna nitosibirrimia ururao torrü horarrü.
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram pelo espaço de quase duas horas: Viva a Ártemis dos efésios!
35 Au nitacürurrü etayoimia uiti alcalde. Nanti sane ümoma: —Mañoñünca auqui Efeso, tusiatai icu nanaiña cürrü, que arroñü auna Efeso bacuiraca itacu nipo Diana, arrüna yarusürürrü tuparrü paürrü oemo. Acamanupo ane te nicütüpürrü canrrü, arrüna cuatü acü tücañe auqui napese.
35 Então o escrivão da cidade {veio} para apaziguar a multidão e disse: Efésios, que homem há que não saiba que a cidade de Éfeso cultua a grande Ártemis, e que a sua estátua caiu dos céus?
36 Tusiatai aume, bien ñemanauntu arrüna sane. Sane nauquiche ametaiquei. Tapü ane causane aboi, apapensasio nurria primero.
36 Se isso é incontestável, convém que vos sossegueis e nada façais inconsideradamente.
37 Apiquiacama tauna bama mañoñünca, pero arrüma champürrtü cusüpüoma auqui nipo bama autupa, ni anitapüma churriampü ümoma.
37 Estes homens, que aqui trouxestes, não são sacrílegos nem blasfemadores da vossa deusa.
38 Canapae arrti Demetrio ichepe bama batrabacara ümo plata ane nünantü uimia aübuma. Pero abe te manio naneneca nesa bacurrtacarrü ui bama mayüriabuca au na pueblurrü. Tari yeracamatü esama, nauqui arrimiaca tato nomünantü uimia.
38 Mas, se Demétrio e os outros artífices têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e aí estão os magistrados: institua-se um processo contra eles.
39 Arrtü ane quiatarrü churriampü aume, tiene que aburaboi au ba reuniónca nantarrü abe au pueblurrü.
39 Se tendes reclamação a fazer, a assembléia legal decidirá.
40 Rrepente caüma anati naqui uraboti oñü isucarüti yarusürürrü yüriaburrü au Roma, itopiqui arrüna nautübori sane. Ñanquitioma rropünanaquiñü caüma, y arrüñü caüma champü surapoboiboñü.
40 Do que se deu hoje, até corremos risco de sermos acusados de rebelião, porque não há motivo algum que nos permita justificar este concurso.
41 Tacürusu ñanitacarrti, masamunuti nariorrü ümo genterrü. Auqui süroma tato au niporrüma.
41 A estas palavras, dissolveu-se a aglomeração.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.