Atos 19
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NAA
1 Nauquiche anatiqui Apolos au Corintio, arrti Pablo pasaoti auqui manu proviciarrü nürirri Asia. Auqui iñataiti au Efeso. Acamanu tabücoma uiti bama mümanamantai icocoromati Jesús.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ñanquitioti pünanaquimia: —¿Apasuquiucati Espíritu Santo au nabausasü, nauquiche apicococati Jesús? Arrüma iñumutama: —No, champü, ni tüsomoncoipü nürirrti Espíritu Santo.
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ñanquitioti Pablo: —¿Isane ümoche abüriquia? Namatü: —Sobüriquia isiu ñanunecacarrti Juan Bautista.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Auqui manunecanati Pablo ümoma, nanti: —Arrti Juan Bautista maunimianati ümo macrirrtianuca, nauqui aiñorronconomacü. Nantito ümoma, tiene que acoconauma ümoti naqui cuatiqui. Tonenti naqui Jesús.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Numo toncoimia arrüna sane, auqui ürioma au nürirrti Señor Jesús.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Arrti Pablo iñatati neherrti itama, meaboti itacuma. Auqui cuati Espíritu Santo au nausasürrüma. Uiti caüma manitanama auqui quiatarrü manitacarrü y chauqui tipiacama anitama uiti Tuparrü.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Arrüna nubiqui bama mañoñünca taqui docema.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Arrti Pablo nantarrtai sürotitü au na porrü sinagoga au Efeso. Manitanati acamanu aübu narucurrü ümoti. Rranrrti nauqui aicocoma ñanunecacarrti cütüpü arrüna arrtü üriabucati Tuparrü uyarrüpecu.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Pero aboma bama chirranrrüpüma oncoimia, chümacoconaunrrüpüma. Chauqui tümanitanama churriampü ümo na nuevurrü manitacarrü isucarü nanaiña genterrü. Sane nauquiche arrti Pablo, aübu bama icocoromati Jesús, süroma peese pünanaquimia. Manunecanati caüma au manu taman cuarto sürümanarrü au nirrcuera nesarrti maniqui taman ñoñünrrü nürirrti Tirano.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Sane isamutenti ñome torrü añorrü. Sane nauquiche namanaiña bama pohoso au manu provinciarrü Asia, bama israelitarrü y bama ito griegorrü, oncoimia nurarrti Tuparrü.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Arrti Bae Tuparrü bacheboti asamuti arrüba omirriantai milagrorrü.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Sane nauquiche arrübama macrirrtianuca ñanquitioma nipiañuerarrti Pablo y naibirrti. Omeno uimia onü bama maunrrocono, y arrüma urriancama tato oboi, y arrübama machoboreca besüburuma auquimia.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Pero aboma ito au manu cürrü bama israelitarrü amencoma au nanaiñantai y bacüpuruma ümo bama machoboreca auqui macrirrtianuca. Rranrrüma caüma aicüpuma machoboreca au nürirrti Jesús isiu nipiacarrüma. Namatü: —Amecosi auqui macrirrtianuca au nürirrti Jesús, naqui icütüpüche nantarrtai nurarrti Pablo.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Anatitücaü maniqui taman ñoñünrrü israelitarrü, nürirrti Esceva. Arrti auqui nesarrüma familiarrü bama üriatu sacerdoterrü. Abomatücaü sietema aütorrti. Arrüma manitanama ümoti taman choborese, anati auti tamanti ñoñünrrü, na ariorrti auquiti.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Auqui iñumutati maniqui choborese naqui anati auti maniqui ñoñünrrü: —Isuputacati Jesús. Ñoncoi ito nürirrti Pablo. Tapü arraño ¿isane nabaca?
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Au manu rratorrü icüsaborotiyü ümoma maniqui ñoñünrrü anati choborese auti. Bahiyoti ümo manuma siete. Bacheboti nurria ümoma, y macananati ümoma. Auqui besüburuma ñünanati auqui manu porrü, obürio nurria ümoma uiti, y cüsuasama.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Contoatai tusio arrüna sane au nanaiña manu pueblurrü Efeso. Tusio ümo namanaiña bama griegorrü y ümo bama ito israelitarrü. Birrubuma. Uirri caüma urria ñanitacarrüma ümoti Señor Jesús.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Sürümanama eana bama icocoromati Jesús urapoimia isucarü genterrü nanaiña arrüba churriampü nisüboriquirrimia tücañe. Chiñanecatapümainqui.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Aboma ito bama ane tücañe nipiacarrüma. Mucana uimia nesarrüma libruca nesa echiseriarrü. Amontonabo uimia au plaza, iñonocotama isucarü namanaiña macrirrtianuca. Nauquiche tücalculabo nicua manio libruca, iñatai cincuenta mil monedas. (Taqui tres mil naneneca trabacorrü yobitobo.)
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Sane nauquiche manrrü tusio tanu nurarrti Señor. Tusio ito nurria nicusüurrti.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Nauquiche tüpasao arrüna sane, arrti Pablo mapensarati au nitusirrti, aürotitü au manio cüca Macedonia y Grecia, y auqui taha rranrrti aüroti tato au Jerusalén. Nanti sane: —Auqui Jerusalén caüma irranca yerotü au manu pueblurrü Roma.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Auqui bacüpuruti ümo bama torrü icumpañeruturrti, arrti Timoteo ichepeti Erasto, nauqui acusürüma aeromatü au Macedonia. Pero arrti süsioti baeta au manu provinciarrü Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Au manio naneneca tarucu nitüborirrimia bama macrirrtianuca au Efeso auqui naca arrüna manunecacarrü icütüpüti Jesús.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Anati acamanu maniqui nürirrti Demetrio, naqui ipiacati asamuti aruqui nanaiñantai ui plata. (Arrüna plata nacarrü tacana oro, pero purusubi.) Masamunuti arrüba poca mochiomancatai pururrü plata ümo manu nituparrüma, nürirri Diana. Arrti maniqui Demetrio ichepe bama icumpañeruturrti bien macananama itobo na yatrabacacarrüma.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Bacüpuruti iyo bama icumpañeruturrti, bama batrabacarama ito aübu plata, nauqui aiyoberabaramacü esati. Aiñanaimia esati. Nanti ümoma: —Bueno bama cumpañerurrü, tusio aume, que rricurrü oñü ui arrüna nubatrabacaca.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Pero chauqui tamoncoi nurarrti Pablo. Arrti matachemacanati ui ñanitacarrti ümo nanaiña genterrü au na pueblurrü, y tüsai atusi au nanaiña na provinciarrü Asia. Urapoiti isucarüma que arrübama masantuca urriancama ui mañoñünca champü yaserebiquirrimia, chüvaleopüma.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Chauqui chüvaleoquipü nurria arrüna nubatrabacaca uiche rricurrü oñü, y toaviarrü tirranrrü chücuasürüquipü nipo arrüna yarusürürrü tuparrü Diana auna uyarrüpecu. Ane penarrü sobi, arrtü tacürusu ñanauncurrüma macrirrtianuca ümo na tuparrü Diana, itopiqui hasta auritarrü iñanauntama nurria nanaiña genterrü auqui na provinciarrü Asia, y toaviarrü auqui nanaiñantai icuqui na cürrü.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Numo oncoimia arrüna sane bama icumpañeruturrti Demetrio, tarucu nitüborirrimia. Tosibocoma, namatü: —¡Yarusürürrü te arrüna nutupa Diana auna Efeso!
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Uimia caüma namanaiña macrirrtianuca au manu pueblurrü tüboricoma, tosibicomantai. Süromatü yarucurrüma auna cauta ito nantarrü iyoberabaramacü, nürirri “teatro”. (Tacana cancha aübu tümoca itupecu.) Enoma uimia bama torrü icumpañeruturrti Pablo, bama amencoma ichepeti. Arrüma cuamatü auqui Macedonia. Nürirrimia Gayo y Aristarco. Süromatü uimia au teatro.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Arrti Pablo rranrrtito aürotitü isiuma au teatro, nauqui anitati ümo genterrü, pero chichebopü ümoti ui bama icocoromati Jesús.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Aboma ito bama mayüriabuca ümo manu provinciarrü, amigorrüma ümoti Pablo. Bacüpuruma mensajerrü ümoti, tapü sürotitü au teatro.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Au manu teatro caüma namanaiña macrirrtianuca tosibicoma, chütusiopatai isane nuraboimia. Aboma sürümana bama ni atusipü ümoma isane ümoche iyoberabaramacü.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Auqui arrti Alejandro sürotitü auna cümuinta ui bama israelitarrü nauqui anitati au nürirrimia bama israelitarrü. Masamunuti señarrü ui neherrti, nauqui etayoimia macrirrtianuca.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Pero numo tütusio ümoma, que arrti israelitarrti, tosibicoma fuerte chépe nurria, namatü: —¡Yarusürürrü arrüna nutupa Diana auna Efeso! Arrüna nitosibirrimia ururao torrü horarrü.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Au nitacürurrü etayoimia uiti alcalde. Nanti sane ümoma: —Mañoñünca auqui Efeso, tusiatai icu nanaiña cürrü, que arroñü auna Efeso bacuiraca itacu nipo Diana, arrüna yarusürürrü tuparrü paürrü oemo. Acamanupo ane te nicütüpürrü canrrü, arrüna cuatü acü tücañe auqui napese.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Tusiatai aume, bien ñemanauntu arrüna sane. Sane nauquiche ametaiquei. Tapü ane causane aboi, apapensasio nurria primero.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Apiquiacama tauna bama mañoñünca, pero arrüma champürrtü cusüpüoma auqui nipo bama autupa, ni anitapüma churriampü ümoma.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Canapae arrti Demetrio ichepe bama batrabacara ümo plata ane nünantü uimia aübuma. Pero abe te manio naneneca nesa bacurrtacarrü ui bama mayüriabuca au na pueblurrü. Tari yeracamatü esama, nauqui arrimiaca tato nomünantü uimia.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Arrtü ane quiatarrü churriampü aume, tiene que aburaboi au ba reuniónca nantarrü abe au pueblurrü.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Rrepente caüma anati naqui uraboti oñü isucarüti yarusürürrü yüriaburrü au Roma, itopiqui arrüna nautübori sane. Ñanquitioma rropünanaquiñü caüma, y arrüñü caüma champü surapoboiboñü.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Tacürusu ñanitacarrti, masamunuti nariorrü ümo genterrü. Auqui süroma tato au niporrüma.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.