Mateus 5
Yusuja Quisarati (CAVNT) vs NTLH
1 Ecuita jetieque ama tuaqueja jutiya baatsutu Jesús tsuracuare emataju tura mepehua cuana tsehue. Tuque anibutehuajutu tura mepehua cuanaque caradaticuare tuque peque, tuja ecana bahuitya ishu.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Jadya bahuityae tujatu ecana atibunecuare.
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 —Dyaque jida taa tuna taca caadebati Yusu pureamaturayaque ama juya cuanaque, tuja tsahua ishu tunaja tuque saretaquique. Pusha ama cuitadya tuna Yusura naruya, baya jadya aya.
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 “Dyaque jida taa cajuchatitsu peya inime juya cuanaque. Arepa ecana peya inime, paya jadya juya ama bucha tuna Yusura nime casaturaya.
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 “Dyaque jida taa eje bucha cabatitsu abacata juya cuanaque. Tuna tuna Yusu jaque. Tura tuna tyaya dutya jidaque tura tyaana ahua cuanaque, Yusu dutya naruqui juatsu.
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 “Dyaque jida taa Yusura amereya eque jucara ebari juya cuanaque, ecuana aracara, ijicara ejuu bucha Yusura cuatsashaya eque jucara ebari juya cuanaque. Yusura tuna tsahuaya tura amereya eque juishu.
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 “Dyaque jida taa peya cuana tsehue canerecabati aniya cuanaque. Yusujatu tuna tsehue canerecabati aniya.
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 “Dyaque jida taa Yusu pureamatura cuita camadya inime tupu juya cuanaque, ai riyaque yahua juque ama. Tunaratu badirubuque tuaqueja judirutsu.
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 “Dyaque jida taa ecahuaiti cuanaque jida inime bajeje, tsahua jadya juya cuanaque. Yusura tuna ‘Ecue ebacua rena’ jadya aya.
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 “Dyaque jida taa Yusuja biji eque juyaju jidama ataya cuanaque. Arepa ecana iyacua nerecada ataya ama bucha, pusha ama cuitadya tuna Yusura naruya, baya jadya aya.
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 “Dyaque jida taa micuana peya cuanara ijillahuanaya cuanaque, peya cuanara jidama aya cuanaque, yuneriju ama jadya micuana jadya ataya cuanaque. Arepa micuana jadya nerecada juya ama bucha, Yusura micuana narujacaya ama.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Pureama nejujacaume. Necanimehuallatiume, barepaju Yusura dyaque jidaque tyatsabuqueque adebatsu. Micuana camadya ama micuana jadya canerecatie juya. Jadya nerecaturaedya tunajatu acuare beru yuequedya Yusu equeque quisarati cuejaqui cuanaque, Yusuja biji eque tuna aniya baatsu, —jadya tujatu ecana bahuityacuare.
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 “Micuana equetu peya cuanara Yusu adebabuque. Udera apudaju eudau buchadyatu micuanara ecuita cuanaja inime huecashaya Yusu adeba ishu. Era micuana mepehua dutyara bayaju ique mere ishu, ai etehua ama, epu ebarucueque dutyara epetau bucha.
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Udetu tuchatanaya caju ducu tehua ishu ama, apuda ducu hueca ishu, etareju dutya pana peta aishu.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Tumebaedya tuque micuanaja Yusu meretaqui, etehua mere ama. Micuana dutyara petayaju micuana era cuatsashaya eque jutaqui, peya cuanaja micuana jida juyaque baatsu, micuanaja Tata Yusu barepa juque pureama aishu, —jadya tuna Jesúsra bahuityacuare.
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Yuneri cuitadya micuana cuejaya. Barepa, yahua jadya aniya jari tuputu ni ejeque cacuatsashati cuaretanaya ama ni apupashatanaya. Cacuatsashati cuana Yusura iyahua eque micuana anitaqui dutya tura eje bucha judadi ishuque inime iyahuaque judaditereya tupu.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Inime ni micuanaja juya: “Arepa Yusura amerehuaque ama bucha, aishuque cuita ama rique. Aniya ama riyaque cacuatsashati eque”, tume micuana dyaque jetiedyaque jubuque Yusu enaruqui juhuaju. Dyaque jidamadyatu judadibuque cuatsashaya eque ama ani ishuque bahuityaqui cuanaque. Jadya ama bucha Yusura cuatsashaya eque ni micuana aniya, peya cuana ni micuana cuatsashaya eque ani ishuque bahuityaya, tume micuana Yusu enaruqui juhuaju dyaque inime metseque jubuque.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Fariseo cuanara, cacuatsashati bahuityaqui cuanara jadyatu jidaque ayadya, ecuita cuanaja sumi ishu cuita camadya. Yusu queja ni micuana judirucara juya, ataqui tuque micuanaja jidaque Yusu pureamatura ishu, ecuita cuana pureamatura ishuque camadya ama.
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 “Micuanajatu ebacadya ecuanaja baba cuana bahuityatanacuareque: ‘Nequiyetiume. Ejeque quiyetiyaquetu dujutaya huarajija yacuaju, nerecatura, iye jadya ata ishu’.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Era micuana cacuatsashati iyacuaque bahuityaya. Yurameta ujeu peya cuana tsehue necabatiume. Ejeque cahuaitiyaquetu Yusura quiyeti puji bucha nerecaturae eau. Ejeque cahuaitiyaquetu huarajija yacuaju edujutanau nerecatura ishu. Ejeque quijillahuanatiyaquetu edujutanau huaraji cuana ecasitatiju, nerecaturamereta ishu. Ejera ni peya aya, ‘Inimema, miquemi dyaque jidama’, tudya jutidyatu ijahuaja etiquiju ejudiruu.
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 “Netsunutaume peya tsehue inime bajeje ishu. Peya micuanara cahuaitishahuaque ura, jadya ama juatsu eje bucha ahuaque adebayaque ura inime nebajejeticue, arepa micuanara Yusuja etareju tuque pureama aya ama bucha, arepa micuanara behuaque Yusu tyahuie ama bucha.
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 Tuhuadya micuanara tyaishu dujuyaque neiyacue jari. Icuene necuacue jari micuanaja ai inime aniya queja. Jida nebajejeticue jari inime tuatsehue. Amena jida inime bajejetitsu, necuanucacue Yusuja etareju, micuanara tyacara ahuaque amena netyaticue.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 “Ejera ni micuana huaraji queja cuejaya, dujucara ni tunara micuana aya, huaraji queja junatimaradya icuene jida inime nebajejecue. Icuenedya ni micuana inime ebajejeu ama, tume tunara micuana edujuu huaraji dyaque aridaja eaniquiju. Dujuhuaju micuana huarajira policía cuana queja edujumereu. Tume tunara micuana etare apudaju eishau.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Tuhua tunara micuana enityamereu, huarajira tsujebacayaque tsujetyatillaya tupu, —jadya tujatu ecana acuare.
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Era micuana cacuatsashati iyacuaque bahuityaya. Micuanaja caquemitiqueremaque jaba ishuque inime tupuqui neaume. Ejera tuja caquemitiqueremaque jabacaraque inime tupuqui ayaquetu jabahua bucha nerecaturae cuitadya Yusura aya. Arepa jabama ama bucha, Yusuratu ecajuchati baya, tumeque epuna jabacaraque inime tupuqui ahua tibu.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 “Nejacacue cajuchaticaraque. Petaya ni micuana micuanaja petataquique ama, nehuicacue micuanaja yatuca cajuchatimaradya. Huicatsu neijehuecue, jidamaque petatsu ebijiseriu tibu. Cajuchatiajeyadya jutidya ni micuana, tume micuana ijahuaja etiquiju ijehuetanabuque. Dyaque jidatu Yusu queja atuca pidya camadya judirutaqui, ijahuaja etiquiju atuca beta enubidiruuque.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Emetucu tsehue ni micuana ai jabataquimaque jabacara aya, necatubuticue cajuchatimaquedya. Catubutitsu neijehuecue, emetucu tsehue ecajuchatiu tibu. Cajuchatiajeyadya jutidya ni micuana, tume micuana ijahuaja etiquiju ijehuetanabuque. Dyaque jidatu metucu pidya camadya Yusu queja judirutaqui, metucu betaque ijahuaja etiquiju enubidiruuque.
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Ebacadya tuque micuanaja beruque cacuatsashati: ‘Epuna ecaquemitiquerequetu ijehuetaquidya. Jacacara ni micuana aya, neinamerecue quirica eje bucha juatsu micuanara jacayaque cuejayque’.
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Era micuana cacuatsashati iyacuaque bahuityaya. Nequijehuetiume micuanaja huane tsehue. Eje bucha baatsu cuita camadya micuanaja huane jacataquique, micuanaja huane peya tsehue jarayaju daditsu cuita camadya. Epuna ni micuanara jacahuaju peya tsehue caquemitiya, tumetu epunara, deca iyacuara jadya Yusu cahuaitishaya, peyaja tsehue cajipetihua tibu, —jadya tujatu ecana bahuityacuare.
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Era micuana cacuatsashati iyacuaque bahuityaya. “Yusu bahue” jadya quisarati neaume. Micuanara ni yunerique quisarati ajacaya ama, tumetu aijamadya quejenemereti ishu, Yusu bacani huesa ishu. “Barepaju aniyaquetu bahue que yuneri quisaratiyaque”, jadya quisarati neaume. Yusu tuque micuana bacani huesaya.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 “Riyaque yahua iyaquiquetu bahue ique yuneri quisaratiyaque”, jadya nejuume. Yusu tuque micuana bacani huesaya. “Jerusalénju aniyaquetu bahue ique pusha pusha ama juyaque”, jadya nejuume. Yusu tuque micuana bacani huesaya.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 “Ique yuneri ama quisaratiyaque juatsu ique papajata”, jadya neaume quisarati. Ecuanara ni tu eje bucha cacuaretishae ama etsaru pajada, sehueda jadya ni peadya etsaru buchique.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Ai ni micuana aana aya, neacue quisarati barema. Aana ama ni micuana ai aya, neaume. Micuanara quisarati aya equedya neacue, “Yusu bahue” jadya tsehue ama. Quisarati ejenemerecara ebarique tu Satanás jaque jutidya.
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 “Ebacadya tuque micuanaja beruque cacuatsashati: ‘Ejera jidama ayaju etsuje nejucue. Ejera ni peya yatucaju ujeda aya, yatucajudyatu peya paanuca. Ejera ni peyaja etse jupuya, tuja etse dyaditu pajupunucadya’.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Era micuana cacuatsashati iyacuaque bahuityaya. Ejera jidama ayaju, etsuje jucara nejuume. Jida tsehue jutidya nebacue. Ejera bahuapajayaque juatsu, peya ebahua eque necatimerenucacue.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Ejera ni micuana huaraji queja cueja ishu dujuya, huarajira ni micuana aya, ‘Mique jidamapa ejuu jadya cuejaquique micue camisa tyacue’, camisa camadya ama tyacue. Micue chompa tyanucacuedya.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Ejera ni micuana tura abuyaque casada tsehue japadama dujumereya, japada tuque tsahuayaque nedujucue.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Ejera ai bacayaquedya netyacue. Ejera ni micuana ai masadama tyanuca ishu bacaya, netyacue, —jadya tujatu ecana bahuityacuare.
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Era micuana cacuatsashati iyacuaque bahuityaya. Iyuhueda nebacue micuana ujeu baqui cuanaque. Micuana jidama quisarati tsehue apuji cuanaque jida nebacue. Yusu queja nebacabacacue micuana ijillahuana, jidama aqui cuanaja ishu. “Jida jucue ique ujeu, jidama jadya aqui cuana tsehue”, jadya Yusu neacue.
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Yusu tu jida dutya tsehue. Micuanara peya cuana jida tsehue bayaju, micuana ejitaju juya yuneri cuitadya micuana Etata Yusu barepaju aniya jaque. Turatu ijeti hueca cuinanashahuecacaya jidama cuanaja ishu, jida cuanaja ishu jadya. Nei bacue jida, jidama jadya cuanaja jida ishu.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Inime micuanaja paju ama: “Yusura ecuana tyabuque jidaque, ecuana iyuhueda baqui cuanaque camadya ecuanara iyuhueda bayaju”. Butsee jidama juya cuanaratu iyuhueda baya tuna iyuhueda baqui cuanaque. Butsee huarajija ishu chipiru sitaqui cuanaque tuna jadya juya.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Micuanara ni jida batsaya micuana iyuhueda baqui cuanaque cuita camadya, “Ecuana ecuana peya cuana bucha dyaque jida”, jadya micuanaja inime paju ama. Butsee Yusu adeba baecua cuanajatu tuna iyuhueda baqui cuanaque jida batsa bahue.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Dutya tsehue jida anicara nejucue. Micuanaja Tata barepa juque bae nejucue. Jida tsehue nebacue peadya peadya ecuita cuana, —jadya tuna Jesúsra bahuityacuare.
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.