Lucas 8
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs NAA
1 Jun jani' k'ij después che ronojel re', ri Jesús xbe pa tak nim y cocoj tak tenemit, y ri cablajuj discípulos je-benak riq'uin. Y raja' nutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios.
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 Y jec'o chuka' jujun ixoki' ri je-benak chirij. Ri ixoki' re', jari' ri xe'leses-e itzel tak espíritus quiq'uin y ch'aka chic rech yabil roma ri Jesús. Chiquicojol ri ixoki' re' benak ri María, ri ni'ix chuka' Magdalena che. Y riq'uin ri ixok re' xe'leses-e wuku' itzel tak espíritus, roma ri Jesús.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Chiquicojol ri ixoki' ri je-benak chirij ri Jesús, benak ri Juana, raxayil ri jun achi rubinan Chuza. Y ri achi re' jun rusamajel ri Herodes. Chuka' benak ri Susana. Y jec'o chuka' ch'aka chic ixoki' ri je-benak ri can yeto'n richi ri Jesús. Ri ixoki' re' xequilij ri Jesús y ri ru-discípulos riq'uin ri quibeyomal.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Je q'uiy winak xquimol-qui' riq'uin ri Jesús. Ri winak ri' pa ronojel tenemit je-petenak-wi. Romari' can je q'uiy winak xquimol-ka-qui' chiri'. Ri Jesús xutzijoj jun ejemplo chique y xu'ij:
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 C'o jun achi ri xbetico. Y cuando ri achi nutic ri ija'tz', juba' ri ija'tz' xeka pa bey, romari' ri winak yek'ax parui'. Y xepe ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, xquitaj-e ri ija'tz'.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Y ch'aka chic ija'tz' xeka chiquicojol abaj. Ri ija'tz' re' xebos-pe, pero cuando xpe ruchuk'a' ri k'ij, xechaki'j-ka, roma man rex ta ri ulef ri anchi' xka-wi ri ija'tz'.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Y juba' chic ija'tz' xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal. Y cuando xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix yalan xeq'uiy, ri tico'n xejik' chiquicojol.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Y ri ch'aka chic ija'tz' xeka pa jun utzilaj ulef, y jabel xeq'uiy y xquiya' a cien quiwech, xcha'. Y cuando ri Jesús xu'ij yan ronojel re', can riq'uin ruchuk'a' xch'o'n, y xu'ij: Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij, xcha' chique.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Y ri discípulos xquic'utuj che ri Jesús anchique ri xrojo' xu'ij chique riq'uin ri jun ejemplo.
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 Y ri Jesús xu'ij chique: Man jun mej (bey) can ta k'alajin utz anchique modo nu'on gobernar ri Dios, pero chiwe rix yo'n lugar chi nina'ej. Pero ri winak ri man jinquinimaj ta, riq'uin ejemplos yich'o'n-wi chique, chi quiri' xe niquitzu' y man niquitzu' ta utz ri niquitzu', y xe niquic'oxaj y man niqui'en ta entender ri niquic'oxaj.
10 Jesus respondeu:
11 Y quiere' nu'ij ri ejemplo: Ri ija'tz' junan nu'on riq'uin rutzij ri Dios.
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Ri juba' ija'tz' ri xeka pa bey, junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri itzel junanin nipe, y nulesaj-e ri rutzij ri Dios pa tak cánima ri winak, chi quiri' ri winak man niquinimaj ta ri Dios, y man yecolotaj ta chuka'.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Y ri ija'tz' ri xeka can chiquicojol tak abaj, junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can yalan yequicot cuando niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima. Pero roma man nika ta ka ri ruc'amal (ruxe') ri rutzij ri Dios pa cánima, can man yelayoj ta yequicot, xe jun jani' oc k'ij utz niquiya' cánima riq'uin ri Dios. Y cuando yetojtobex, can ch'anin yetzak y niquiya' can ri Dios.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Ri ija'tz' ri xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal, can junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Pero ri winak ri' xa yejik' roma ja ri nic'atzin chique k'ij-k'ij xe ri' niquinataj, chuka' jec'o yejik' roma quibeyomal y jec'o yejik' roma ri yequirayij, y man niwachin ta utz ri quic'aslen.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Y ri ija'tz' ri yeka pa utzilaj ulef, can junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Reje' riq'uin ronojel cánima niquic'oxaj y niqui'en ri nu'ij. Y can siempre quiri' niqui'en, quiyo'n cánima riq'uin ri Dios, y niwachin jabel ri quic'aslen.
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Y chuka' man jun winak ri nutzaj jun luz y nutz'apij o nuya' ta apo chuxe' ruch'at. Man quiri' ta nu'on. Ri luz ri' nic'atzin chi niyo'x chicaj chi quiri' sakil nu'on rupa ri jay y ri ye'oc-apo k'alaj niquitzu' rupa ri jay.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Y chuka' man jun ex ri ewan can, ri man ta xte'k'alajin-pe. Y chuka' man jun ri tz'apin can rij, ri manak ta xtik'alajin-pe y man xtel ta pe chech sakil.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Y quiri', xa rix nic'oxaj rutzij ri Dios, tiyaca-ka pa iwánima. Roma ri can c'o ruyacon pa ránima, can xtiyo'x más che. Pero ri nic'oxan rutzij ri Dios y xa man nuyec ta ka pa ránima, ri jani' oc nunojij raja' chi c'o riq'uin, hasta ri' xtimaj che, xcha' ri Jesús.
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Y ri rute' y ri je rach'alal ri Jesús xepe c'a anchi' c'o-wi raja'. Pero man xetiquier ta xe'apon-apo c'a riq'uin, roma je q'uiy winak quimolon-qui' riq'uin ri Jesús.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 Y x-ix-apo che ri Jesús: Ri ate' y ri awach'alal jatquiyoben chojay, je-petenak chi jatoquitzu'.
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 Pero raja' xu'ij: Ri winak ri yec'oxan y niqui'en ri nu'ij rutzij ri Dios, jari' ri je nte' y je wach'alal, xcha' ri Jesús.
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Y jun k'ij ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc-e pa jun canoa. Y c'ajari' xu'ij chique: Jo' juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'). Y xebe.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 Y ri Jesús xwer-ka cuando xebe parui' ri ya'. Y cuando ja' je-benak, xpe jun nimalaj quiek'ik' chiri' parui' ri ya'. Romari' ri canoa anchi' je-benak-wi, xoc ya' chupa y juba' ta chic nibe chuxe' ya'.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 Xepe ri discípulos xquic'asoj ri Jesús y xqui'ij che: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Cami jojcom, xecha' che. Y ri Jesús xcataj-pe y xu'ij: Tiq'uis-e ruchuk'a' ri quiek'ik' y titane-ka ri ya'. Y quiri' xbanataj. Ri quiek'ik' xq'uis-e ruchuk'a' y xtane-ka chuka' ri ya'.
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: ¿Anchique roma man xiya' ta iwánima wiq'uin? Pero ri discípulos quixi'n-qui'. Can anchique la xquitzu' ri xbanataj, y can niquic'utula' chiquiwech: ¿Anchique c'a achi re'? Roma can nich'o'n chique ri quiek'ik' y ri ya', y can yeniman che.
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), chiri' pa jun lugar rubinan Gadara, ri c'o-apo chech ri Galilea.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 Y cuando ri Jesús xel-pe chupa ri canoa, xapon jun achi aj-chiri' pa tenemit riq'uin. Y ri achi re' q'uiy yan tiempo ri jec'o-pe itzel tak espíritus riq'uin. Romari' man jun rutziak nucusaj, ni man nic'ue' ta chirocho. Xa ja ri cementerio richi ri tenemit ri', ri oconak rocho.
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 Y ri achi re', can xe xutzu' ri Jesús, can ja' xbexuquie' chech. Y can nisiq'uin nich'o'n-apo che ri Jesús, y nu'ij: Ret Jesús ri Ralc'ual ri nimalaj Dios, ¿anchique najo' chue? Tabana' jun favor man quinach'ujrisaj.
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 Ri achi xu'ij quiere' che roma ri Jesús xu'ij yan che ri itzel espíritu chi tel-e riq'uin ri achi. Roma q'uiy yan tiempo tic'ue' riq'uin. Y can q'uiy mej (paj) ri winak quiximon ruk'a-rakan ri achi re' riq'uin ch'ich' y cadenas, pero man je-tiquirinak ta riq'uin. Roma ri achi re' yerukupij ri cadenas ri anchok che ximon-wi, y ri itzel espíritu ri c'o riq'uin nu'on che chi nibe pa tz'iran rech-ulef.
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Y ri Jesús xuc'utuj che ri achi: ¿Anchique abi'? Y ri achi xu'ij: Legión nubi', xcha'. Quiri' xu'ij ri achi roma can je q'uiy ri itzel tak espíritus ri jec'o riq'uin.
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Y ri itzel tak espíritus re' can xquic'utuj favor che ri Jesús, chi xa yerulesaj-e riq'uin ri achi, man quierutak chupa ri nimalaj jul k'eku'm, qui-lugar ri itzel tak espíritus, xecha'.
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 Y chunakaj apo ri lugar ri', parui' jun juyu', can je q'uiy ak yewa', romari' ri itzel tak espíritus xquic'utuj favor che ri Jesús chi tuya' lugar chique chi ye'oc quiq'uin ri ak ri'. Y ri Jesús xu'ij chique chi utz.
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Y ri itzel tak espíritus can ja' xe'el-e riq'uin ri achi, y xebe'oc quiq'uin ri ak. Conojel ri ak ri' junanin xebexule-pe chech jun juyu' can pa'l-rech y c'a pa ya' xebeka-wi. Y chiri' xejik'-wi conojel.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Y cuando ri yechajin quichi ri ak, xquitzu' ri xbanataj, xelumaj (xenimaj); y reje' xbequiya' can rutzijol pa tenemit y pa tak juyu'.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Y ri winak ri xec'oxan ri xbanataj, xepe chi xoquitzu'. Y cuando xeloka riq'uin ri Jesús, xquitzu' chi ri achi ri xe'leses-e ri itzel tak espíritus riq'uin, ch'ocol-apo riq'uin ri Jesús, rucusan rutziak, y man nu'on ta chic ri anche'l rubanon-pe. Pero ri winak ri' xa xquixi'j-qui' cuando xquitzu' ri achi re'.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Y xtzijos chuka' chique ri xbanataj. Ronojel re' xtzijos chique coma ri winak ri can jec'o-apo ri xquitzu' cuando xe'leses ri itzel tak espíritus riq'uin ri achi, roma ri Jesús.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Riq'uin ronojel ri xbanataj, ri winak aj-chiri' pa Gadara xquic'utuj favor che ri Jesús chi tel-e chiri' pa Gadara. Ri winak ri' xqui'ij quiri' roma yalan quixi'n-qui'. Romari' ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc-e pa canoa, y ja' xebe.
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 Y ri achi ri xe'leses-e ri itzel tak espíritus riq'uin, nuc'utuj favor che ri Jesús chi tuya' lugar che chi nibe riq'uin. Pero ri Jesús xu'ij che chi tic'ue' can:
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 Catzolaj chi'awocho, y atzijoj ri xu'on ri Dios awiq'uin, xuche'x. Y ri achi can xberutzijoj-wi chirocho, y chique conojel winak pa rutenemit xutzijoj ri xu'on ri Jesús riq'uin.
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xetzolaj c'a juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), ri winak jec'o chiri' can yequicot xequic'ul-apo, roma ri winak ri' can ja ri Jesús quiyoben.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Xapon chuka' jun achi rubinan Jairo. Ri achi re' c'o jun rusamaj chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios y ja raja' ri encargado chiri'. Ri Jairo xbexuquie' chech ri Jesús, y xuc'utuj favor che chi tibe riq'uin chirocho,
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 roma can xe jun oc rumi'al c'o, ri c'o la'k jun cablajuj rujuna' y ya nicom. Y cuando ri Jesús y ri je-benak riq'uin xquitz'om-e bey chi yebe chirocho ri Jairo, can je q'uiy winak xquitzeklebej-e. Y roma can je q'uiy winak je-benak, man utz ta chic yebin, xa can niquipitz' ri Jesús je-benak.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Chiquicojol ri winak, benak jun ixok yawa'. Ri ixok re' c'o yan cablajuj juna' nibin ruquiq'uiel, y man nitane' ta. Xuq'uis yan ronojel ru-mero, roma benak yan quiq'uin q'uiy winak ri yek'oman, y man jun chique reje' tiquirinak ta ruk'oman ri ruyabil.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 Ri ixok ri' xunim-apo-ri' chirij ri Jesús, y xutz'om-apo juba' ri ruchi-rutziak ri Jesús. Y can ja' xtane' ruquiq'uiel ri nibin.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 Y ri Jesús xuc'utuj: ¿Ancu'x (Anchique) xtz'amo-pe wichi? Conojel niqui'ij chi reje' man xquitz'om ta, romari' ri Pedro y ri ch'aka chic discípulos xqui'ij che ri Jesús: Ajaf, ret najo' nana'ej ancu'x (anchique) xatrutz'om. Pero we' cuesta nana'ej, roma je q'uiy winak niquipitz'-qui' y niquinimila-qui' chawij, y ret nac'utuj: ¿Ancu'x (Anchique) xtz'amo-pe wichi?
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 Pero ri Jesús xu'ij: C'o jun ri xirutz'om-pe, roma can xinna' chi c'o jun ri xinc'achojrisaj riq'uin ri uchuk'a' c'o wiq'uin, xcha'.
46 Mas Jesus insistiu:
47 Y cuando ri ixok xutzu' chi xna'ex, nibarbot xoxuquie' chech ri Jesús. Y chiquiwech conojel ri winak xu'ij-apo che ri Jesús anchique roma xutz'om ruchi-rutziak. Y xu'ij chuka' chi can xe xutz'om ruchi-rutziak ri Jesús, can ja' xtane-ka ruyabil.
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 Ri Jesús xu'ij che: Numi'al, xacolotaj roma xaya' awánima wiq'uin. Cami c'a, catzolaj; ri awánima xril yan uxlanen, xuche'x.
48 Então Jesus lhe disse:
49 Y c'a nitzijon ri Jesús riq'uin ri ixok, cuando c'o jun xoka ri petenak chirocho ri Jairo, ri achi encargado chiri' pa sinagoga. Ri jun ri' xoru'ij che ri Jairo: Man tac'uaj chic ri Maestro, ri Jesús, roma ri ami'al xa xcom yan.
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Pero ri Jesús xuc'oxaj, y xu'ij che ri Jairo: Man tuxi'j-ri' awánima roma ri xo'ix chawe. Taya' awánima wiq'uin, y ri ami'al xtic'astaj, xuche'x.
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Y cuando xe'apon chirocho ri Jairo, ri Jesús xe chique ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri je ru-discípulos, y chique ri rute-rutata' ri ac'ual caminak xuya' lugar chi xe'oc-apo riq'uin.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Conojel yalan niquibisoj y nicok'ej ri xten ri'. Pero ri Jesús xu'ij chique: Man chic tiwok'ej ri xten, roma raja' xa man caminak ta, raja' xe niwer, xcha'.
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 Pero reje' xa xetze'n chirij ri Jesús, roma quieta'n chi can caminak-wi ri xten.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Y ri Jesús xutz'om ruk'a' ri xten caminak y xu'ij: Nóya, cacataj.
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 Y ri xten can xtzolaj-pe ri ránima riq'uin, y can ja' xcataj-pe. Y ri Jesús xu'ij chi tiyo'x ruway.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Y ri te'j-tata'j can anchique la xquina' cuando xquitzu' ri xbanataj riq'uin ri calc'ual. Y ri Jesús xu'ij chi can man tiquitzijoj ri xbanataj chiri'.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.