Lucas 12
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs VC
1 Y ri winak can je miles xquimol-apo-qui' chiri'. Romari' can niquichocomila-qui' y niquixak'ala' rui-cakan. Y ri Jesús xtzijon-ka na'ey xe quiq'uin ri ru-discípulos y xu'ij chique: Tibana' cuenta iwi' chech ri quino'j (quina'oj) ri achi'a' fariseos. Ri quino'j (quina'oj) reje' can anche'l ri levadura, roma can ca'i' quipalaj.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Roma ronojel ri man k'alaj ta c'o, xtik'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apel can rij, xtel-pe pa sakil, y ronojel xtina'ex.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Romari' rix, ronojel ri ibin pa alak'al can xte'k'alajin-pe. Y ronojel ri ibin pa tak ixiquin pa jay, xtina'ex na coma ri winak y can xquiesiq'uin xtiquitzijoj pa quiwi' ri jay.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Y romari' chuka' nin-ij chiwe rix ri can jix nu-amigos: Man tixi'j-iwi' chiquiwech ri xe ri ich'acul ri yetiquier niquicamisaj, y cuando quicamisan yan ri ich'acul man jun chic anchique xquietiquier xtiqui'en.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Nin-ij chiwe anchok chech nic'atzin-wi nixi'j-iwi': Tixi'j-iwi' chech ri jun ri can nitiquier nucamisaj ri ich'acul y jixrutak pa k'ak'. Can tixi'j-iwi' chech ri nibano quiri'.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Y rix chuka' can iweta'n chi cuando ye'ilok' wo'o' chicop c'o quixic', xe ca'i' centavos cajil. Pero man roma ta chi ri chicop ri' man jun oc cajil, ri Dios man jun mej (bey) yerumestaj can.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Rix can ajilan ri rusmal tak iwi'. Ri Dios man jun mej (bey) jixrumestaj can. Ri Dios can yalan jixrojo'. Más jixrojo' rix que chiquiwech ri chicop c'o quixic'. Romari' man tixi'j-iwi'.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Chuka' nin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuk'alajij-ri' chi wichi ren, quiri' chuka' xtin-en ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xtink'alajij chi ri jun ri' wichi chic ren. Y ri tzij re' can chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios xtin-ij-wi.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Pero ri winak ri man nuk'alajij ta ri' chi wichi chic ren, chuka' ren man xtink'alajij ta ri rubi' chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios, roma man wichi ta ren ri winak ri'.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Y xabachique (xama'anchique) winak ri itzel nich'o'n chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can nicoch'otaj (nicuyutaj) ri rumac. Pero ri can itzel nich'o'n chirij ri Espíritu Santo, manak xticoch'otaj (xticuyutaj) rumac.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 Y roma ja ren yininimaj, romari' xquixuc'uax pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y chuka' xquixuc'uax chiquiwech ch'aka chic autoridades, pero man tichajij pena roma ri tzij ri xti'ij chique y anchique tzij xticusaj chi jixch'o'n chiquiwech.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Roma cuando xtapon ri hora chi jixch'o'n-apo, can ja ri Espíritu Santo ri xtiyo'n tzij chiwe chi ni'ij-apo, xcha' ri Jesús.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Y chiri' chiquicojol ri winak quimolon-apo-qui', c'o jun ri xch'o'n-apo y xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Tabana' favor cach'o'n riq'uin ri wach'alal y ta'ij che chi tuya' ri nu-herencia, roma ronojel xe richi raja' rubanon-ka che.
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi: ¿Ancu'x (Anchique) xbano chue chi ren jin juez y jin jun jachoy-herencia chi'icojol?
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Y Jesús xch'o'n chic chique ri winak y xu'ij: Can titzu-ka-iwi' utz chi niben cuenta iwi', man tirayij pa iwánima chi ronojel ex nic'ue' iwiq'uin. Roma más que q'uiy rubeyomal jun winak, man ja' ta ri' ri xtiyo'n ruc'aslen.
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Y ja' cuando ri Jesús xutzijoj jun ejemplo, y xu'ij: C'o jun achi beyom, q'uiy rulef c'o. Y jun mej (bey), q'uiy ri cosecha xumol.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Romari' ri beyom ri' xunojij-ka pa ránima: ¿Anchique ta xtin-en chi quiri' ninyec ronojel nu-cosecha? Roma manak chic anchi' ninya-wi ronojel ri ch'aka chic.
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Y xunojij y xu'ij: Más utz yenyuj ronojel ri anchi' ninyec nu-cosecha y yenben ch'aka chic más je nim. Y chupa ri' xquienyec-wi ri c'o wiq'uin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Y xtin-ij che ri wánima: Wánima, cami q'uiy ex ri ayacon, y chi q'uiy juna' c'o awiq'uin. Caquicot c'a, catuxlan, cawa' y catuq'uia', xcha' ri beyom che ri ránima.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pero ri Dios xu'ij che ri beyom ri': Nacanic achi, chupa ri ak'a' re' xtinwoyoj ri awánima, ¿y ronojel ri abeyomal ri ayacon, anchok che xtic'ue-wi can?
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Quiri' nibanataj quiq'uin ri winak ri niquimol beyomel chi ri rech-ulef, y xa man c'o ta ri rubeyomal ri Dios quiq'uin.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Nin-ij chiwe, man tich'ujrisaj-iwi' roma ri anchique nic'atzin chiwe k'ij-k'ij, anchi' xtiwil-wi iway y anchi' xtiwil-wi ri itziak ri xticusaj.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Roma ri Dios can xuya-pe ic'aslen chech-ulef, can nuya-pe chuka' ri iway y ri itziak chi xticusaj.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Quie'itzu' ri chicop c'o quixic' quibinan cuervos. Ri chicop ri' manak yetico'n, y romari' manak qui-cosecha juna-juna', ni manak chuka' qui-troje anchi' niquiyec-wi quijal. Pero reje' can yewa', roma can ja ri Dios nitzuku quichi. Y rix c'o más iwakalen que ri chicop ri'; romari' man tinojij más ri'.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 ¿C'o como jun chiwe rix ri nitiquier nu'on chi niq'uiy ta juba' más rakan y romari' can ch'u'j nu'on? Man jun.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Y xa jun samaj ri yalan co'l anche'l re' man jixtiquier ta niben, ¿anchique roma can nich'ujrisaj-iwi' chi niwil iway, itziak y ri ch'aka chic ri yec'atzin chiwe?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Quie'itzu' ri cotz'i'j quibinan lirio. Quie'itzu' cuando yeq'uiy. Reje' man yesamaj ta, ni man yebatz'in ta, chi niqui'en ta quitziak jabel oc. Y c'o jun rey chi ri Israel xc'ue' ojer can ri xubinaj Salomón. Raja' ruyon jabel tak tziak ri xerucusaj, pero man jun mej (bey) xc'ue' ta jun rutziak anche'l titzu'n jun cotz'i'j.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Roma ri cotz'i'j, jari' ri tziak ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis ri'. Y más que ri k'ayis man más ta nilayoj, roma jun k'ij jabel rubanon, jun chic k'ij nichaki'j-ka y c'ajari' niq'uiak pa k'ak', pero ri Dios can nuwak jabel. Y xa ri Dios can nuwak jabel ri k'ayis, ¿anchique roma rix man iyo'n ta iwánima riq'uin chi nuya' ronojel chiwe?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Romari' rix man tich'ujrisaj-iwi' nicanola' ri iway y ri iwuq'uia'.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Roma conojel winak quiere' niqui'en. Pero rix c'o jun Itata' ri can reta'n chic anchique nic'atzin chiwe.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Romari' can ticanoj na'ey ri Dios y tibana' ri nrojo', y ronojel ri nic'atzin chiwe, ja raja' ri xtiyo'n.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Romari' man tixi'j-iwi' rix ri jix-tzeklebeyon wichi, más que xa jix ca'i-oxi' oc, can nurayij-wi ri Itata' chi jixc'ue' pa ru-gobierno raja'.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Tic'ayila' ri c'o iwiq'uin y tiya' chique ri winak ri manak quibeyomal. Xa quiri' niben, xtic'ue' jun iyacbal chila' chicaj ri can manak xtik'ey, y xtic'ue' chuka' ibeyomal ri manak xtiq'uis. Chila' chicaj anchi' man jun elek'om c'o, ni man jun ex chuka' xtichicopir.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Roma ri iwánima can nic'ue' anchi' c'o-wi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Tinaba-iwi', y man tichup i-luz.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Tibana' anche'l niqui'en ri samajel pa jun jay. Ri samajel quiyoben jampe' xtitzolaj-pe ri cajaf benak pa jun c'ulubic, chi quiri' cuando noka y niwoyon-apo can ja' niquijak ri ruchi-jay chech.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Y can xquiequicot ri samajel ri je q'ues cuando xtoka ri cajaf. Y ketzij nin-ij chiwe, chi ri cajaf xtu'ij chique chi quiech'oquie-apo chuchi' mesa. Raja' can xtu'on ru'onic chi yerilij-apo utz, roma yalan niquicot chi quiyoben-apo ri hora ri'.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Y más que ri cajaf ri samajel ri' noka pa nic'aj-ak'a' o ja cuando nisakar yan pe, ri samajel ri' jabel yequicot roma c'a je q'ues quiyoben-apo ri cajaf ri hora ri'.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Y rix iweta'n, xa ta jun rajaf-jay nuna'ej jampe' napon jun elek'om pa rocho, ri rajaf-jay ri' nic'ase' chi nuchajij ri rocho, y man nuya' ta lugar chi ri elek'om ntoc-apo chi nelak'-e.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Romari' rix can siempre tinaba-iwi' jabel, y can quiri' ta ibanon cuando xquinoka-ka ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, roma ren xquipe cuando rex man ja' ta ri' ninataj.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Y ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿ret xatzijoj ri ejemplo re' xe chake roj a-discípulos, o xatzijoj chuka' chique conojel winak?
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Y ri Ajaf Jesús xu'ij: Ren yich'o'n chique conojel ri je anche'l ri samajel pa jun jay, ri ni'an che roma ri rajaf chi nic'ue' pa quiwi' ri jec'o pa rocho, chi nuya' ronojel ri nic'atzin chique chi niquitaj cuando napon ri tiempo. Y xa ri samajel ri' can nu'on-wi ri bin can che y utz nu'on che ronojel ri samaj, ¿anchique como nu'on?
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Ri samajel ri' can tiquicot ránima cuando nolitaj-ka roma ri rajaf y can najin-wi riq'uin ri samaj ri bin can che.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Can ketzij nin-ij chiwe chi ri rajaf ri samajel ri' xtuya' parui' ronojel ri c'o riq'uin, chi nu'on cuenta.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Pero xa ri samajel ri' nu'ij-ka pa ránima: Ri wajaf ri' xa manak yan xtoka, nicha' ta; y ruyon ja' yeruch'ey ri ch'aka chic samajel, achi'a' chi ixoki', y xe ta wa'in nu'on, y nutz'om-ka tijoj-ya' y xe nik'aber, y man jun chic samaj nu'on,
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 y jari' yeru'on cuando ri rajaf xtoka chupa jun k'ij y jun hora cuando raja' man ja' ta ri' nunataj. Ri rajaf can xtuya-wi jun nim castigo che ri samajel ri' y xtuya' quiq'uin ri ch'aka chic samajel ri man yeniman ta.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 Ri samajel ri reta'n anchique nrojo' ri rajaf, pero xa man xunaba' ta ri', ni man xu'on ta ri nrojo' ri rajaf, ri samajel ri' xtika jun nim castigo pa ruwi'.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Pero ri samajel ri man reta'n ta anchique nrojo' ri rajaf, y c'o ex man utz ta yeru'on-apo, más que ri samajel re' utz chi ni'an castigar, xe jun co'l castigo xtiyo'x che. Roma ri can q'uiy yo'n che, chuka' can q'uiy xtic'utux che. Chuka' ri can q'uiy ri jachon can pa ruk'a', can q'uiy chuka' ri xtic'utux che, chi quiri' nina'ex anchique rubanon riq'uin ri yo'n can pa ruk'a', xcha' ri Jesús.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Ren chi ninya' k'ak' chi'icojol xipe we' chech-ulef. ¿Y anchique chic más ninrayij, xa ri k'ak' ri' can nic'at yan?
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Pero na'ey yitojtobex na roma jun bautismo, ri bautismo ri' ja ri sufrimiento xtink'axaj, romari' c'o ruquiy (nik'axon) wánima woyoben-apo, y can ninrayij chi xk'ax yan ta.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 ¿Rix ninojij chi ren xipe chi ninya' uxlanen chi jixquicot chech-ulef? Man quiri' ta. Xa woma ren can jec'o ri xtiquijachala-ka-qui'.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Romari' desde cami, xa pa jun jay jec'o je wo'o' winak, je oxi' xa xquiecataj chiquij ri je ca'i' chic, o ja ri je ca'i' ri xquiecataj chiquij ri je oxi'.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ri tata'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ralc'ual che. Ni ri c'ajol man xtika ta chech ri nu'ij ri tata'j che. Ni ri te'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ral-xten che. Y quiri' chuka' ri xten, man xtika ta chech ri nu'ij ri te'j che. Y can quiri' chuka' ri alite', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri cali' roma man junan ta yenojin; y can quiri' chuka' ri alibatzi', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri calite' roma man junan ta yenojin.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri winak: Rix iweta'n anchique ajawa' (mukul) ri ruc'amon-pe job. Y cuando nitzu' ri ajawa' (mukul), ch'anin ni'ij chi nipe job. Y can nipe-wi.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Y cuando nutz'om ri quiek'ik', ja retal re' iyo'n chi nitiquier-ka ri sak'ij. Y can quiri' nibanataj.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Rix xa ca'i' ipalaj, roma jabel iweta'n anchique neru'ona' cuando nitzu' chi jec'o ajawa' (mukul) chicaj y cuando nutz'om ri quiek'ik'. Y xa iweta'n nitzu' ri ex chi ri rech-ulef, ¿anchique roma man iweta'n ta chuka' anchique tiempo ri xojoka cami roma ri samaj ri nu'on ri Dios chi'icojol?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 ¿Y anchique roma man iyon ta rix nina'ej y nitemaj ri utz, y ja' ta ri' ri niben?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Roma xa c'o jun chiwe ri nisujus pa juzgado roma c'o ruc'as riq'uin jun winak, tutija' ruk'ij nu'on arreglar ri' riq'uin ri sujuyun richi cuando c'a man jani quie'apon pa juzgado. Roma xa man nu'on ta arreglar ri' riq'uin, can xtic'uax chech ri juez y ri juez xtujach pa ruk'a' ri achi ri nichajin ri cárcel, y ri achi xtutz'apij pa cárcel.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Y can ketzij nin-ij, chi jun ri ntoc pa cárcel roma ruc'as, man xtel ta pe chiri' xa man xtutoj ta can ronojel ruc'as.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.