Lucas 12
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs NVT
1 Y ri winak can je miles xquimol-apo-qui' chiri'. Romari' can niquichocomila-qui' y niquixak'ala' rui-cakan. Y ri Jesús xtzijon-ka na'ey xe quiq'uin ri ru-discípulos y xu'ij chique: Tibana' cuenta iwi' chech ri quino'j (quina'oj) ri achi'a' fariseos. Ri quino'j (quina'oj) reje' can anche'l ri levadura, roma can ca'i' quipalaj.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Roma ronojel ri man k'alaj ta c'o, xtik'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apel can rij, xtel-pe pa sakil, y ronojel xtina'ex.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Romari' rix, ronojel ri ibin pa alak'al can xte'k'alajin-pe. Y ronojel ri ibin pa tak ixiquin pa jay, xtina'ex na coma ri winak y can xquiesiq'uin xtiquitzijoj pa quiwi' ri jay.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Y romari' chuka' nin-ij chiwe rix ri can jix nu-amigos: Man tixi'j-iwi' chiquiwech ri xe ri ich'acul ri yetiquier niquicamisaj, y cuando quicamisan yan ri ich'acul man jun chic anchique xquietiquier xtiqui'en.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Nin-ij chiwe anchok chech nic'atzin-wi nixi'j-iwi': Tixi'j-iwi' chech ri jun ri can nitiquier nucamisaj ri ich'acul y jixrutak pa k'ak'. Can tixi'j-iwi' chech ri nibano quiri'.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Y rix chuka' can iweta'n chi cuando ye'ilok' wo'o' chicop c'o quixic', xe ca'i' centavos cajil. Pero man roma ta chi ri chicop ri' man jun oc cajil, ri Dios man jun mej (bey) yerumestaj can.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Rix can ajilan ri rusmal tak iwi'. Ri Dios man jun mej (bey) jixrumestaj can. Ri Dios can yalan jixrojo'. Más jixrojo' rix que chiquiwech ri chicop c'o quixic'. Romari' man tixi'j-iwi'.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 Chuka' nin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuk'alajij-ri' chi wichi ren, quiri' chuka' xtin-en ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xtink'alajij chi ri jun ri' wichi chic ren. Y ri tzij re' can chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios xtin-ij-wi.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Pero ri winak ri man nuk'alajij ta ri' chi wichi chic ren, chuka' ren man xtink'alajij ta ri rubi' chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios, roma man wichi ta ren ri winak ri'.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Y xabachique (xama'anchique) winak ri itzel nich'o'n chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can nicoch'otaj (nicuyutaj) ri rumac. Pero ri can itzel nich'o'n chirij ri Espíritu Santo, manak xticoch'otaj (xticuyutaj) rumac.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Y roma ja ren yininimaj, romari' xquixuc'uax pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y chuka' xquixuc'uax chiquiwech ch'aka chic autoridades, pero man tichajij pena roma ri tzij ri xti'ij chique y anchique tzij xticusaj chi jixch'o'n chiquiwech.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Roma cuando xtapon ri hora chi jixch'o'n-apo, can ja ri Espíritu Santo ri xtiyo'n tzij chiwe chi ni'ij-apo, xcha' ri Jesús.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Y chiri' chiquicojol ri winak quimolon-apo-qui', c'o jun ri xch'o'n-apo y xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Tabana' favor cach'o'n riq'uin ri wach'alal y ta'ij che chi tuya' ri nu-herencia, roma ronojel xe richi raja' rubanon-ka che.
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi: ¿Ancu'x (Anchique) xbano chue chi ren jin juez y jin jun jachoy-herencia chi'icojol?
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Y Jesús xch'o'n chic chique ri winak y xu'ij: Can titzu-ka-iwi' utz chi niben cuenta iwi', man tirayij pa iwánima chi ronojel ex nic'ue' iwiq'uin. Roma más que q'uiy rubeyomal jun winak, man ja' ta ri' ri xtiyo'n ruc'aslen.
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Y ja' cuando ri Jesús xutzijoj jun ejemplo, y xu'ij: C'o jun achi beyom, q'uiy rulef c'o. Y jun mej (bey), q'uiy ri cosecha xumol.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Romari' ri beyom ri' xunojij-ka pa ránima: ¿Anchique ta xtin-en chi quiri' ninyec ronojel nu-cosecha? Roma manak chic anchi' ninya-wi ronojel ri ch'aka chic.
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Y xunojij y xu'ij: Más utz yenyuj ronojel ri anchi' ninyec nu-cosecha y yenben ch'aka chic más je nim. Y chupa ri' xquienyec-wi ri c'o wiq'uin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Y xtin-ij che ri wánima: Wánima, cami q'uiy ex ri ayacon, y chi q'uiy juna' c'o awiq'uin. Caquicot c'a, catuxlan, cawa' y catuq'uia', xcha' ri beyom che ri ránima.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Pero ri Dios xu'ij che ri beyom ri': Nacanic achi, chupa ri ak'a' re' xtinwoyoj ri awánima, ¿y ronojel ri abeyomal ri ayacon, anchok che xtic'ue-wi can?
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Quiri' nibanataj quiq'uin ri winak ri niquimol beyomel chi ri rech-ulef, y xa man c'o ta ri rubeyomal ri Dios quiq'uin.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Nin-ij chiwe, man tich'ujrisaj-iwi' roma ri anchique nic'atzin chiwe k'ij-k'ij, anchi' xtiwil-wi iway y anchi' xtiwil-wi ri itziak ri xticusaj.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Roma ri Dios can xuya-pe ic'aslen chech-ulef, can nuya-pe chuka' ri iway y ri itziak chi xticusaj.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Quie'itzu' ri chicop c'o quixic' quibinan cuervos. Ri chicop ri' manak yetico'n, y romari' manak qui-cosecha juna-juna', ni manak chuka' qui-troje anchi' niquiyec-wi quijal. Pero reje' can yewa', roma can ja ri Dios nitzuku quichi. Y rix c'o más iwakalen que ri chicop ri'; romari' man tinojij más ri'.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 ¿C'o como jun chiwe rix ri nitiquier nu'on chi niq'uiy ta juba' más rakan y romari' can ch'u'j nu'on? Man jun.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Y xa jun samaj ri yalan co'l anche'l re' man jixtiquier ta niben, ¿anchique roma can nich'ujrisaj-iwi' chi niwil iway, itziak y ri ch'aka chic ri yec'atzin chiwe?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Quie'itzu' ri cotz'i'j quibinan lirio. Quie'itzu' cuando yeq'uiy. Reje' man yesamaj ta, ni man yebatz'in ta, chi niqui'en ta quitziak jabel oc. Y c'o jun rey chi ri Israel xc'ue' ojer can ri xubinaj Salomón. Raja' ruyon jabel tak tziak ri xerucusaj, pero man jun mej (bey) xc'ue' ta jun rutziak anche'l titzu'n jun cotz'i'j.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Roma ri cotz'i'j, jari' ri tziak ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis ri'. Y más que ri k'ayis man más ta nilayoj, roma jun k'ij jabel rubanon, jun chic k'ij nichaki'j-ka y c'ajari' niq'uiak pa k'ak', pero ri Dios can nuwak jabel. Y xa ri Dios can nuwak jabel ri k'ayis, ¿anchique roma rix man iyo'n ta iwánima riq'uin chi nuya' ronojel chiwe?
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Romari' rix man tich'ujrisaj-iwi' nicanola' ri iway y ri iwuq'uia'.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Roma conojel winak quiere' niqui'en. Pero rix c'o jun Itata' ri can reta'n chic anchique nic'atzin chiwe.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Romari' can ticanoj na'ey ri Dios y tibana' ri nrojo', y ronojel ri nic'atzin chiwe, ja raja' ri xtiyo'n.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Romari' man tixi'j-iwi' rix ri jix-tzeklebeyon wichi, más que xa jix ca'i-oxi' oc, can nurayij-wi ri Itata' chi jixc'ue' pa ru-gobierno raja'.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Tic'ayila' ri c'o iwiq'uin y tiya' chique ri winak ri manak quibeyomal. Xa quiri' niben, xtic'ue' jun iyacbal chila' chicaj ri can manak xtik'ey, y xtic'ue' chuka' ibeyomal ri manak xtiq'uis. Chila' chicaj anchi' man jun elek'om c'o, ni man jun ex chuka' xtichicopir.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Roma ri iwánima can nic'ue' anchi' c'o-wi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Tinaba-iwi', y man tichup i-luz.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Tibana' anche'l niqui'en ri samajel pa jun jay. Ri samajel quiyoben jampe' xtitzolaj-pe ri cajaf benak pa jun c'ulubic, chi quiri' cuando noka y niwoyon-apo can ja' niquijak ri ruchi-jay chech.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Y can xquiequicot ri samajel ri je q'ues cuando xtoka ri cajaf. Y ketzij nin-ij chiwe, chi ri cajaf xtu'ij chique chi quiech'oquie-apo chuchi' mesa. Raja' can xtu'on ru'onic chi yerilij-apo utz, roma yalan niquicot chi quiyoben-apo ri hora ri'.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Y más que ri cajaf ri samajel ri' noka pa nic'aj-ak'a' o ja cuando nisakar yan pe, ri samajel ri' jabel yequicot roma c'a je q'ues quiyoben-apo ri cajaf ri hora ri'.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Y rix iweta'n, xa ta jun rajaf-jay nuna'ej jampe' napon jun elek'om pa rocho, ri rajaf-jay ri' nic'ase' chi nuchajij ri rocho, y man nuya' ta lugar chi ri elek'om ntoc-apo chi nelak'-e.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Romari' rix can siempre tinaba-iwi' jabel, y can quiri' ta ibanon cuando xquinoka-ka ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, roma ren xquipe cuando rex man ja' ta ri' ninataj.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Y ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿ret xatzijoj ri ejemplo re' xe chake roj a-discípulos, o xatzijoj chuka' chique conojel winak?
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Y ri Ajaf Jesús xu'ij: Ren yich'o'n chique conojel ri je anche'l ri samajel pa jun jay, ri ni'an che roma ri rajaf chi nic'ue' pa quiwi' ri jec'o pa rocho, chi nuya' ronojel ri nic'atzin chique chi niquitaj cuando napon ri tiempo. Y xa ri samajel ri' can nu'on-wi ri bin can che y utz nu'on che ronojel ri samaj, ¿anchique como nu'on?
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Ri samajel ri' can tiquicot ránima cuando nolitaj-ka roma ri rajaf y can najin-wi riq'uin ri samaj ri bin can che.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Can ketzij nin-ij chiwe chi ri rajaf ri samajel ri' xtuya' parui' ronojel ri c'o riq'uin, chi nu'on cuenta.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Pero xa ri samajel ri' nu'ij-ka pa ránima: Ri wajaf ri' xa manak yan xtoka, nicha' ta; y ruyon ja' yeruch'ey ri ch'aka chic samajel, achi'a' chi ixoki', y xe ta wa'in nu'on, y nutz'om-ka tijoj-ya' y xe nik'aber, y man jun chic samaj nu'on,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 y jari' yeru'on cuando ri rajaf xtoka chupa jun k'ij y jun hora cuando raja' man ja' ta ri' nunataj. Ri rajaf can xtuya-wi jun nim castigo che ri samajel ri' y xtuya' quiq'uin ri ch'aka chic samajel ri man yeniman ta.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Ri samajel ri reta'n anchique nrojo' ri rajaf, pero xa man xunaba' ta ri', ni man xu'on ta ri nrojo' ri rajaf, ri samajel ri' xtika jun nim castigo pa ruwi'.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Pero ri samajel ri man reta'n ta anchique nrojo' ri rajaf, y c'o ex man utz ta yeru'on-apo, más que ri samajel re' utz chi ni'an castigar, xe jun co'l castigo xtiyo'x che. Roma ri can q'uiy yo'n che, chuka' can q'uiy xtic'utux che. Chuka' ri can q'uiy ri jachon can pa ruk'a', can q'uiy chuka' ri xtic'utux che, chi quiri' nina'ex anchique rubanon riq'uin ri yo'n can pa ruk'a', xcha' ri Jesús.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Ren chi ninya' k'ak' chi'icojol xipe we' chech-ulef. ¿Y anchique chic más ninrayij, xa ri k'ak' ri' can nic'at yan?
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Pero na'ey yitojtobex na roma jun bautismo, ri bautismo ri' ja ri sufrimiento xtink'axaj, romari' c'o ruquiy (nik'axon) wánima woyoben-apo, y can ninrayij chi xk'ax yan ta.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿Rix ninojij chi ren xipe chi ninya' uxlanen chi jixquicot chech-ulef? Man quiri' ta. Xa woma ren can jec'o ri xtiquijachala-ka-qui'.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Romari' desde cami, xa pa jun jay jec'o je wo'o' winak, je oxi' xa xquiecataj chiquij ri je ca'i' chic, o ja ri je ca'i' ri xquiecataj chiquij ri je oxi'.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Ri tata'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ralc'ual che. Ni ri c'ajol man xtika ta chech ri nu'ij ri tata'j che. Ni ri te'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ral-xten che. Y quiri' chuka' ri xten, man xtika ta chech ri nu'ij ri te'j che. Y can quiri' chuka' ri alite', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri cali' roma man junan ta yenojin; y can quiri' chuka' ri alibatzi', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri calite' roma man junan ta yenojin.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri winak: Rix iweta'n anchique ajawa' (mukul) ri ruc'amon-pe job. Y cuando nitzu' ri ajawa' (mukul), ch'anin ni'ij chi nipe job. Y can nipe-wi.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Y cuando nutz'om ri quiek'ik', ja retal re' iyo'n chi nitiquier-ka ri sak'ij. Y can quiri' nibanataj.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Rix xa ca'i' ipalaj, roma jabel iweta'n anchique neru'ona' cuando nitzu' chi jec'o ajawa' (mukul) chicaj y cuando nutz'om ri quiek'ik'. Y xa iweta'n nitzu' ri ex chi ri rech-ulef, ¿anchique roma man iweta'n ta chuka' anchique tiempo ri xojoka cami roma ri samaj ri nu'on ri Dios chi'icojol?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ¿Y anchique roma man iyon ta rix nina'ej y nitemaj ri utz, y ja' ta ri' ri niben?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Roma xa c'o jun chiwe ri nisujus pa juzgado roma c'o ruc'as riq'uin jun winak, tutija' ruk'ij nu'on arreglar ri' riq'uin ri sujuyun richi cuando c'a man jani quie'apon pa juzgado. Roma xa man nu'on ta arreglar ri' riq'uin, can xtic'uax chech ri juez y ri juez xtujach pa ruk'a' ri achi ri nichajin ri cárcel, y ri achi xtutz'apij pa cárcel.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Y can ketzij nin-ij, chi jun ri ntoc pa cárcel roma ruc'as, man xtel ta pe chiri' xa man xtutoj ta can ronojel ruc'as.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.