Lucas 12
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs ARA
1 Y ri winak can je miles xquimol-apo-qui' chiri'. Romari' can niquichocomila-qui' y niquixak'ala' rui-cakan. Y ri Jesús xtzijon-ka na'ey xe quiq'uin ri ru-discípulos y xu'ij chique: Tibana' cuenta iwi' chech ri quino'j (quina'oj) ri achi'a' fariseos. Ri quino'j (quina'oj) reje' can anche'l ri levadura, roma can ca'i' quipalaj.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Roma ronojel ri man k'alaj ta c'o, xtik'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apel can rij, xtel-pe pa sakil, y ronojel xtina'ex.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Romari' rix, ronojel ri ibin pa alak'al can xte'k'alajin-pe. Y ronojel ri ibin pa tak ixiquin pa jay, xtina'ex na coma ri winak y can xquiesiq'uin xtiquitzijoj pa quiwi' ri jay.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Y romari' chuka' nin-ij chiwe rix ri can jix nu-amigos: Man tixi'j-iwi' chiquiwech ri xe ri ich'acul ri yetiquier niquicamisaj, y cuando quicamisan yan ri ich'acul man jun chic anchique xquietiquier xtiqui'en.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Nin-ij chiwe anchok chech nic'atzin-wi nixi'j-iwi': Tixi'j-iwi' chech ri jun ri can nitiquier nucamisaj ri ich'acul y jixrutak pa k'ak'. Can tixi'j-iwi' chech ri nibano quiri'.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Y rix chuka' can iweta'n chi cuando ye'ilok' wo'o' chicop c'o quixic', xe ca'i' centavos cajil. Pero man roma ta chi ri chicop ri' man jun oc cajil, ri Dios man jun mej (bey) yerumestaj can.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Rix can ajilan ri rusmal tak iwi'. Ri Dios man jun mej (bey) jixrumestaj can. Ri Dios can yalan jixrojo'. Más jixrojo' rix que chiquiwech ri chicop c'o quixic'. Romari' man tixi'j-iwi'.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Chuka' nin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuk'alajij-ri' chi wichi ren, quiri' chuka' xtin-en ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xtink'alajij chi ri jun ri' wichi chic ren. Y ri tzij re' can chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios xtin-ij-wi.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero ri winak ri man nuk'alajij ta ri' chi wichi chic ren, chuka' ren man xtink'alajij ta ri rubi' chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios, roma man wichi ta ren ri winak ri'.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Y xabachique (xama'anchique) winak ri itzel nich'o'n chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can nicoch'otaj (nicuyutaj) ri rumac. Pero ri can itzel nich'o'n chirij ri Espíritu Santo, manak xticoch'otaj (xticuyutaj) rumac.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Y roma ja ren yininimaj, romari' xquixuc'uax pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y chuka' xquixuc'uax chiquiwech ch'aka chic autoridades, pero man tichajij pena roma ri tzij ri xti'ij chique y anchique tzij xticusaj chi jixch'o'n chiquiwech.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Roma cuando xtapon ri hora chi jixch'o'n-apo, can ja ri Espíritu Santo ri xtiyo'n tzij chiwe chi ni'ij-apo, xcha' ri Jesús.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Y chiri' chiquicojol ri winak quimolon-apo-qui', c'o jun ri xch'o'n-apo y xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Tabana' favor cach'o'n riq'uin ri wach'alal y ta'ij che chi tuya' ri nu-herencia, roma ronojel xe richi raja' rubanon-ka che.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi: ¿Ancu'x (Anchique) xbano chue chi ren jin juez y jin jun jachoy-herencia chi'icojol?
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Y Jesús xch'o'n chic chique ri winak y xu'ij: Can titzu-ka-iwi' utz chi niben cuenta iwi', man tirayij pa iwánima chi ronojel ex nic'ue' iwiq'uin. Roma más que q'uiy rubeyomal jun winak, man ja' ta ri' ri xtiyo'n ruc'aslen.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Y ja' cuando ri Jesús xutzijoj jun ejemplo, y xu'ij: C'o jun achi beyom, q'uiy rulef c'o. Y jun mej (bey), q'uiy ri cosecha xumol.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Romari' ri beyom ri' xunojij-ka pa ránima: ¿Anchique ta xtin-en chi quiri' ninyec ronojel nu-cosecha? Roma manak chic anchi' ninya-wi ronojel ri ch'aka chic.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Y xunojij y xu'ij: Más utz yenyuj ronojel ri anchi' ninyec nu-cosecha y yenben ch'aka chic más je nim. Y chupa ri' xquienyec-wi ri c'o wiq'uin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Y xtin-ij che ri wánima: Wánima, cami q'uiy ex ri ayacon, y chi q'uiy juna' c'o awiq'uin. Caquicot c'a, catuxlan, cawa' y catuq'uia', xcha' ri beyom che ri ránima.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pero ri Dios xu'ij che ri beyom ri': Nacanic achi, chupa ri ak'a' re' xtinwoyoj ri awánima, ¿y ronojel ri abeyomal ri ayacon, anchok che xtic'ue-wi can?
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Quiri' nibanataj quiq'uin ri winak ri niquimol beyomel chi ri rech-ulef, y xa man c'o ta ri rubeyomal ri Dios quiq'uin.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Nin-ij chiwe, man tich'ujrisaj-iwi' roma ri anchique nic'atzin chiwe k'ij-k'ij, anchi' xtiwil-wi iway y anchi' xtiwil-wi ri itziak ri xticusaj.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Roma ri Dios can xuya-pe ic'aslen chech-ulef, can nuya-pe chuka' ri iway y ri itziak chi xticusaj.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Quie'itzu' ri chicop c'o quixic' quibinan cuervos. Ri chicop ri' manak yetico'n, y romari' manak qui-cosecha juna-juna', ni manak chuka' qui-troje anchi' niquiyec-wi quijal. Pero reje' can yewa', roma can ja ri Dios nitzuku quichi. Y rix c'o más iwakalen que ri chicop ri'; romari' man tinojij más ri'.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 ¿C'o como jun chiwe rix ri nitiquier nu'on chi niq'uiy ta juba' más rakan y romari' can ch'u'j nu'on? Man jun.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Y xa jun samaj ri yalan co'l anche'l re' man jixtiquier ta niben, ¿anchique roma can nich'ujrisaj-iwi' chi niwil iway, itziak y ri ch'aka chic ri yec'atzin chiwe?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Quie'itzu' ri cotz'i'j quibinan lirio. Quie'itzu' cuando yeq'uiy. Reje' man yesamaj ta, ni man yebatz'in ta, chi niqui'en ta quitziak jabel oc. Y c'o jun rey chi ri Israel xc'ue' ojer can ri xubinaj Salomón. Raja' ruyon jabel tak tziak ri xerucusaj, pero man jun mej (bey) xc'ue' ta jun rutziak anche'l titzu'n jun cotz'i'j.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Roma ri cotz'i'j, jari' ri tziak ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis ri'. Y más que ri k'ayis man más ta nilayoj, roma jun k'ij jabel rubanon, jun chic k'ij nichaki'j-ka y c'ajari' niq'uiak pa k'ak', pero ri Dios can nuwak jabel. Y xa ri Dios can nuwak jabel ri k'ayis, ¿anchique roma rix man iyo'n ta iwánima riq'uin chi nuya' ronojel chiwe?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Romari' rix man tich'ujrisaj-iwi' nicanola' ri iway y ri iwuq'uia'.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Roma conojel winak quiere' niqui'en. Pero rix c'o jun Itata' ri can reta'n chic anchique nic'atzin chiwe.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Romari' can ticanoj na'ey ri Dios y tibana' ri nrojo', y ronojel ri nic'atzin chiwe, ja raja' ri xtiyo'n.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Romari' man tixi'j-iwi' rix ri jix-tzeklebeyon wichi, más que xa jix ca'i-oxi' oc, can nurayij-wi ri Itata' chi jixc'ue' pa ru-gobierno raja'.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Tic'ayila' ri c'o iwiq'uin y tiya' chique ri winak ri manak quibeyomal. Xa quiri' niben, xtic'ue' jun iyacbal chila' chicaj ri can manak xtik'ey, y xtic'ue' chuka' ibeyomal ri manak xtiq'uis. Chila' chicaj anchi' man jun elek'om c'o, ni man jun ex chuka' xtichicopir.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Roma ri iwánima can nic'ue' anchi' c'o-wi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Tinaba-iwi', y man tichup i-luz.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Tibana' anche'l niqui'en ri samajel pa jun jay. Ri samajel quiyoben jampe' xtitzolaj-pe ri cajaf benak pa jun c'ulubic, chi quiri' cuando noka y niwoyon-apo can ja' niquijak ri ruchi-jay chech.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Y can xquiequicot ri samajel ri je q'ues cuando xtoka ri cajaf. Y ketzij nin-ij chiwe, chi ri cajaf xtu'ij chique chi quiech'oquie-apo chuchi' mesa. Raja' can xtu'on ru'onic chi yerilij-apo utz, roma yalan niquicot chi quiyoben-apo ri hora ri'.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Y más que ri cajaf ri samajel ri' noka pa nic'aj-ak'a' o ja cuando nisakar yan pe, ri samajel ri' jabel yequicot roma c'a je q'ues quiyoben-apo ri cajaf ri hora ri'.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Y rix iweta'n, xa ta jun rajaf-jay nuna'ej jampe' napon jun elek'om pa rocho, ri rajaf-jay ri' nic'ase' chi nuchajij ri rocho, y man nuya' ta lugar chi ri elek'om ntoc-apo chi nelak'-e.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Romari' rix can siempre tinaba-iwi' jabel, y can quiri' ta ibanon cuando xquinoka-ka ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, roma ren xquipe cuando rex man ja' ta ri' ninataj.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Y ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿ret xatzijoj ri ejemplo re' xe chake roj a-discípulos, o xatzijoj chuka' chique conojel winak?
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Y ri Ajaf Jesús xu'ij: Ren yich'o'n chique conojel ri je anche'l ri samajel pa jun jay, ri ni'an che roma ri rajaf chi nic'ue' pa quiwi' ri jec'o pa rocho, chi nuya' ronojel ri nic'atzin chique chi niquitaj cuando napon ri tiempo. Y xa ri samajel ri' can nu'on-wi ri bin can che y utz nu'on che ronojel ri samaj, ¿anchique como nu'on?
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ri samajel ri' can tiquicot ránima cuando nolitaj-ka roma ri rajaf y can najin-wi riq'uin ri samaj ri bin can che.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Can ketzij nin-ij chiwe chi ri rajaf ri samajel ri' xtuya' parui' ronojel ri c'o riq'uin, chi nu'on cuenta.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Pero xa ri samajel ri' nu'ij-ka pa ránima: Ri wajaf ri' xa manak yan xtoka, nicha' ta; y ruyon ja' yeruch'ey ri ch'aka chic samajel, achi'a' chi ixoki', y xe ta wa'in nu'on, y nutz'om-ka tijoj-ya' y xe nik'aber, y man jun chic samaj nu'on,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 y jari' yeru'on cuando ri rajaf xtoka chupa jun k'ij y jun hora cuando raja' man ja' ta ri' nunataj. Ri rajaf can xtuya-wi jun nim castigo che ri samajel ri' y xtuya' quiq'uin ri ch'aka chic samajel ri man yeniman ta.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Ri samajel ri reta'n anchique nrojo' ri rajaf, pero xa man xunaba' ta ri', ni man xu'on ta ri nrojo' ri rajaf, ri samajel ri' xtika jun nim castigo pa ruwi'.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Pero ri samajel ri man reta'n ta anchique nrojo' ri rajaf, y c'o ex man utz ta yeru'on-apo, más que ri samajel re' utz chi ni'an castigar, xe jun co'l castigo xtiyo'x che. Roma ri can q'uiy yo'n che, chuka' can q'uiy xtic'utux che. Chuka' ri can q'uiy ri jachon can pa ruk'a', can q'uiy chuka' ri xtic'utux che, chi quiri' nina'ex anchique rubanon riq'uin ri yo'n can pa ruk'a', xcha' ri Jesús.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Ren chi ninya' k'ak' chi'icojol xipe we' chech-ulef. ¿Y anchique chic más ninrayij, xa ri k'ak' ri' can nic'at yan?
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Pero na'ey yitojtobex na roma jun bautismo, ri bautismo ri' ja ri sufrimiento xtink'axaj, romari' c'o ruquiy (nik'axon) wánima woyoben-apo, y can ninrayij chi xk'ax yan ta.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Rix ninojij chi ren xipe chi ninya' uxlanen chi jixquicot chech-ulef? Man quiri' ta. Xa woma ren can jec'o ri xtiquijachala-ka-qui'.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Romari' desde cami, xa pa jun jay jec'o je wo'o' winak, je oxi' xa xquiecataj chiquij ri je ca'i' chic, o ja ri je ca'i' ri xquiecataj chiquij ri je oxi'.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ri tata'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ralc'ual che. Ni ri c'ajol man xtika ta chech ri nu'ij ri tata'j che. Ni ri te'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ral-xten che. Y quiri' chuka' ri xten, man xtika ta chech ri nu'ij ri te'j che. Y can quiri' chuka' ri alite', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri cali' roma man junan ta yenojin; y can quiri' chuka' ri alibatzi', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri calite' roma man junan ta yenojin.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri winak: Rix iweta'n anchique ajawa' (mukul) ri ruc'amon-pe job. Y cuando nitzu' ri ajawa' (mukul), ch'anin ni'ij chi nipe job. Y can nipe-wi.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Y cuando nutz'om ri quiek'ik', ja retal re' iyo'n chi nitiquier-ka ri sak'ij. Y can quiri' nibanataj.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Rix xa ca'i' ipalaj, roma jabel iweta'n anchique neru'ona' cuando nitzu' chi jec'o ajawa' (mukul) chicaj y cuando nutz'om ri quiek'ik'. Y xa iweta'n nitzu' ri ex chi ri rech-ulef, ¿anchique roma man iweta'n ta chuka' anchique tiempo ri xojoka cami roma ri samaj ri nu'on ri Dios chi'icojol?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ¿Y anchique roma man iyon ta rix nina'ej y nitemaj ri utz, y ja' ta ri' ri niben?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Roma xa c'o jun chiwe ri nisujus pa juzgado roma c'o ruc'as riq'uin jun winak, tutija' ruk'ij nu'on arreglar ri' riq'uin ri sujuyun richi cuando c'a man jani quie'apon pa juzgado. Roma xa man nu'on ta arreglar ri' riq'uin, can xtic'uax chech ri juez y ri juez xtujach pa ruk'a' ri achi ri nichajin ri cárcel, y ri achi xtutz'apij pa cárcel.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Y can ketzij nin-ij, chi jun ri ntoc pa cárcel roma ruc'as, man xtel ta pe chiri' xa man xtutoj ta can ronojel ruc'as.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.