1 Reis 20
A Ch'an Biblia D'a Chuj San Mateo (CAC) vs NVT
1 A vin̈aj Ben-adad sreyal Siria, ix smolb'ej masanil eb' soldado vin̈. Ay pax 32 eb' vin̈ rey junn̈ej ix yutej sb'a yed' vin̈ yed' pax schej eb' vin̈ yed' scarruaje eb' vin̈ yic oval. Ix javi eb' vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Samaria, ix och oyan eb' vin̈ d'a spatic jun chon̈ab' chi'.
1 Por esse tempo, Ben-Hadade, rei da Síria, mobilizou seu exército com o apoio de 32 reis aliados e seus carros de guerra e cavalos. Eles cercaram Samaria e a atacaram.
2 Ix yac'ancot schecab' eb' vin̈ d'a vin̈aj Acab sreyal Israel, ix yalan eb' vin̈ icha tic: A vin̈aj Ben-adad ix on̈ checancot ul cala':
2 Ben-Hadade enviou mensageiros à cidade para dizer a Acabe, rei de Israel: “Assim diz Ben-Hadade:
3 Vic yaj masanil a b'eyumal, eb' ix etb'eyum te vach' yed' eb' uninal te vach', xchicot vin̈, xchi eb' checab' chi'.
3 ‘Sua prata e seu ouro são meus, bem como suas esposas e os melhores de seus filhos’”.
4 Ix yalanb'at vin̈aj Acab chi' d'a vin̈ icha tic: Mamin rey, ujocab' icha ix al chi'. A in tic yed' masanil tastac ay d'ayin icocab'i, xchib'at vin̈.
4 “Está bem, ó meu senhor, o rei”, respondeu o rei de Israel. “Tudo que tenho é seu.”
5 Ix jaxpax eb' checab' chi' d'a vin̈aj Acab chi', ix yalanxi eb' icha tic: Icha tic ix yutej vin̈aj Ben-adad yalanxicoti: Toxo ix valb'at d'ayach to vic yaj masanil a b'eyumal, eb' ix etb'eyum yed' pax eb' uninal.
5 Pouco depois, os mensageiros voltaram e disseram: “Assim diz Ben-Hadade: ‘Já exigi que entregasse sua prata, seu ouro, suas esposas e seus filhos.
6 An̈ejtona' yab' icha tic q'uic'an, svac'anb'at eb' yajalil eb' in soldado yic sb'at yilan eb' masanil tas ay d'a yol a palacio yed' yoltac spat eb' vin̈ ayoch yajalil ed'oc. Masanil tas ol snib'ej eb', ol yic'cot eb', xchi vin̈, xchi eb' checab' chi'.
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem seu palácio e as casas de seus oficiais e tomarem tudo que considerarem de valor’”.
7 Yuj chi' ix yavtancot masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' vin̈aj Acab chi', ix yalan vin̈ d'a eb':
7 Então Acabe convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: “Vejam como esse homem quer nossa desgraça! Já concordei em lhe entregar minhas esposas, meus filhos, minha prata e meu ouro!”.
8 Ix yalan eb' ichamtac vinac chi' yed' masanil eb' chon̈ab':
8 “Não ceda a nenhuma outra exigência!”, aconselharam as autoridades e o povo.
9 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj rey Acab chi' d'a eb' schecab' vin̈aj Ben-adad chi':
9 Portanto, Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: “Digam ao meu senhor, o rei: ‘Eu lhe darei tudo que pediu da primeira vez, mas não posso aceitar sua última exigência’”. Os mensageiros voltaram a Ben-Hadade com essa resposta.
10 Ix schecanxicot eb' schecab' vin̈ chi' junelxo d'a vin̈aj rey Acab chi', ix yalancot vin̈: Aocab' juntzan̈ dios tz'ac'anoch in yaelal tato max in satel Samaria chi' d'a juneln̈ej. Man̈ ol yab'laj sc'alemal yic syic'ancot jun jopoc yic junjun eb' in soldado, xchi vin̈.
10 Então Ben-Hadade enviou a seguinte mensagem a Acabe: “Que os deuses me castiguem severamente se restar pó suficiente de Samaria para dar um punhado a cada um de meus soldados!”.
11 Ix yalanxib'at vin̈aj Acab chi' d'a vin̈aj Ben-adad chi' icha tic: Man̈ smojoc syic'chaan̈ sb'a junoc mach to vanto sb'at d'a oval, icha junoc mach to vanxo sjaxi, xchib'at vin̈.
11 O rei de Israel respondeu: “O guerreiro que se arma com sua espada para lutar não deve se vangloriar como o guerreiro que já venceu”.
12 Van yuc'an an̈ vin̈aj Ben-adad chi' yed' juntzan̈xo eb' vin̈ rey ayec' yed' vin̈ d'a scampamento ayic ix yab'an vin̈ tas ix yal eb' checab' chi'. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a eb' yajalil eb' soldado to syac' lista sb'a eb' yic syac'an oval yed' jun chon̈ab' chi'. Yuj chi' ix yac'an lista sb'a eb'.
12 A resposta de Acabe chegou a Ben-Hadade e aos outros reis quando bebiam em suas tendas. “Preparem-se para atacar!”, ordenou Ben-Hadade a seus oficiais. E eles se prepararam para atacar a cidade.
13 Yacb'an chi', ix javi jun vin̈ schecab' Dios d'a vin̈aj Acab chi', ix yalan vin̈:
13 Enquanto isso, um profeta foi a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Está vendo esse enorme exército inimigo? Hoje eu o entregarei em suas mãos. Com isso, você saberá que eu sou o S enhor ’”.
14 Ix tac'vi vin̈aj Acab chi', ¿mach yuj ol ac'jococh eb' d'a yol in c'ab' chi'? xchi vin̈.
14 Acabe perguntou: “Por meio de quem ele fará isso acontecer?”. O profeta respondeu: “Assim diz o S “Devemos atacar primeiro?”, perguntou Acabe. “Sim”, respondeu o profeta.
15 Yuj chi' ix smolb'ej 232 eb' vin̈ quelemtac chi' vin̈. Ix lajvi chi' ix smolb'anpax eb' soldado vin̈ ayec' ta', uque' mil eb' d'a smasanil.
15 Então Acabe convocou os 232 soldados dos comandantes das províncias. Em seguida, reuniu o restante do exército de Israel, cerca de sete mil homens.
16 — ausente —
16 Por volta do meio-dia, quando Ben-Hadade e os 32 reis aliados ainda estavam em suas tendas, bebendo até ficarem bêbados,
17 — ausente —
17 o primeiro contingente, formado pelos soldados dos comandantes das províncias, saiu da cidade. Quando eles se aproximavam, os espiões de Ben-Hadade o avisaram: “Há alguns soldados vindo de Samaria”.
18 ix yalan vin̈ icha tic: Vach'chom d'a junc'olal ix elul eb', ma oval jun, yamec eb', pitzan eb' tzeyic'ancot eb' d'ayin d'a tic, xchi vin̈.
18 Ele ordenou: “Quer tenham vindo em paz, quer para guerrear, tragam esses soldados com vida!”.
19 A eb' vin̈ quelemtac scolvaj d'a eb' yajal yaj d'a junjun chon̈ab' yic Israel chi', b'ab'el eb' vin̈, tzac'anoch masanil eb' soldado yuj eb' vin̈.
19 Os soldados dos comandantes das províncias de Acabe e todo o exército haviam saído para lutar.
20 Junjun eb' ix milancham junjun eb' sirio ajc'ol chi'. Yuj chi' ix b'at eb' sirio chi' elelal, axo eb' israel ix b'at d'a spatic eb'. Axo vin̈aj Ben-adad chi', ix q'ue vin̈ d'a yib'an̈ schej yed' juntzan̈xo eb' soldado, ix b'atcan eb' elelal.
20 Cada soldado israelita matou seu adversário sírio e, de repente, todo o exército sírio fugiu. Os israelitas os perseguiram, mas o rei Ben-Hadade e alguns dos cavaleiros fugiram a cavalo.
21 Ix ac'ji ganar eb' sirio chi' yuj eb' israel chi', ix yic'ancan noc' chej eb' yed' carruaje yic oval. Te nivan eb' sirio chi' ix chami.
21 O rei de Israel destruiu os outros cavalos e carros de guerra e massacrou os sírios.
22 Ix lajvi chi' ix jax vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈aj Acab sreyal Israel chi', ix yalan vin̈:
22 Depois disso, o profeta disse ao rei Acabe: “Prepare-se para outro ataque. Comece a planejar desde já, pois o rei da Síria voltará na virada do ano”.
23 An̈eja' ix yalanpax eb' vin̈ yajalil eb' soldado sirio chi' d'a vin̈ sreyal chi' icha tic:
23 Depois da derrota, os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Os deuses israelitas são deuses dos montes; por isso venceram. Mas podemos derrotá-los com facilidade nas planícies.
24 Mamin rey, a tas tza c'ulej ticnaic to maxtzac ac'och eb' vin̈ rey tic yajaliloc eb' soldado, say sq'uexul eb' vin̈.
24 Desta vez, porém, substitua os reis por outros comandantes.
25 Tzac'anpaxoch eb' soldado icha sb'isul eb' ix ac'ji ganar chi', lajan tz'aj sb'isul eb' yed' noc' chej yed' pax carruaje. Slajvi chi' tzon̈ b'at cac' oval yed' eb' israel d'a lum pan̈quiltac chi', ol quilan b'ian tato man̈ ol cac' ganar eb', xchi eb'.
25 Reúna outro exército como o que o senhor perdeu. Dê-nos o mesmo número de cavalos e carros de guerra, e lutaremos contra os israelitas nas planícies. Certamente os derrotaremos!”. O rei Ben-Hadade fez conforme aconselharam.
26 Ayic ix ec' jun ab'il chi', ix yac'an lista eb' soldado vin̈aj Ben-adad chi', ix javi eb' d'a chon̈ab' Afec yic syac'an oval eb' yed' eb' israel chi'.
26 Na virada do ano, convocou o exército sírio e marchou novamente contra Israel, dessa vez em Afeque.
27 An̈ejtona' ix yac'anpax lista sb'a eb' vin̈ soldado israel chi', ix ac'ji syamc'ab' eb' yic sb'at eb' yac' oval yed' eb' sirio chi'. Ix b'at eb' israel chi', ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a yichan̈ eb' sirio chi'. Lajan val yilji eb' icha chab'oc macte'al noc' chiva, axo pax eb' soldado yic eb' sirio chi' jun, majnaquel sat lum ac'lic chi' yuj eb'.
27 Israel reuniu seu exército, organizou linhas de abastecimento e saiu para lutar. Mas, em comparação com o enorme exército sírio que cobria todo o campo, os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras.
28 A val ta' ix javi jun vin̈ schecab' Dios d'a vin̈aj Acab sreyal Israel chi', ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈:
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Os sírios pensam que o S enhor é um deus dos montes, e não das planícies. Por isso, entregarei todo o enorme exército sírio em suas mãos. Então vocês saberão que eu sou o S enhor ’”.
29 Uque' c'ual ton̈ej ix ajec' eb' soldado sirio d'a yichan̈ eb' soldado israel chi', ix lajvi chi' ix syamanoch eb' yac'an oval. A d'a jun c'u chi' 100 mil soldado yic eb' sirio chi' sb'ey d'a yoc ix cham yuj eb' israel chi'.
29 Os dois exércitos acamparam um de frente para o outro durante sete dias e, no sétimo dia, a batalha começou. Os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria dos sírios em um só dia.
30 Axo juntzan̈xo eb' soldado chi', ix b'at eb' elelal d'a chon̈ab' Afec. Axo smuroal jun chon̈ab' chi' ix cot lan̈naj d'a yib'an̈ eb', 27 mil eb' soldado ix el chi' ix chami. Ix pax lemnaj vin̈aj Ben-adad chi', ix c'och vin̈ d'a jun chon̈ab' chi', tzuli tz'ec' vin̈ sc'ub'ejel sb'a d'a yoltac pat.
30 O restante fugiu para a cidade de Afeque, mas o muro caiu sobre eles e matou mais 27 mil. Ben-Hadade fugiu para a cidade e se escondeu num quarto secreto.
31 Yuj chi' axo eb' ayoch yajalil yed' vin̈ ix alan d'ay icha tic:
31 Os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Senhor, ouvimos que os reis de Israel são misericordiosos. Vamos nos humilhar, usar panos de saco na cintura e cordas na cabeça e nos render ao rei de Israel. Talvez ele deixe o senhor viver”.
32 Yuj chi' ix yac'anoch pichul eb' ya sva'i, ix yac'anoch lasu eb' d'a sjaj, ix b'at eb' sch'ox sb'a d'a vin̈ sreyal Israel chi', ix yalan eb':
32 Então vestiram panos de saco e cordas, foram ao rei de Israel e suplicaram: “Seu servo Ben-Hadade diz: ‘Peço que me deixe viver!’”. O rei de Israel respondeu: “Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão!”.
33 Te vach' ix yal vin̈ rey chi' ix yab' eb', yuj chi' ix yal eb' icha tic:
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e, aproveitando essas palavras, responderam: “Sim, seu irmão Ben-Hadade!”. “Vão buscá-lo”, disse o rei de Israel. E, quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir em sua carruagem.
34 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Ben-adad chi' icha tic:
34 Ben-Hadade lhe disse: “Devolverei as cidades que meu pai tomou de seu pai, e você poderá estabelecer centros de comércio em Damasco, como meu pai fez em Samaria”. Acabe disse: “Sob essas condições, eu o libertarei”. Então os dois fizeram um acordo, e Ben-Hadade foi liberto.
35 Palta ay jun vin̈ d'a scal eb' vin̈ schecab' Jehová, a Jehová ix alan d'a vin̈, yuj chi' ix yal vin̈ d'a jun vin̈ yetb'eyum icha tic:
35 Enquanto isso, o S enhor instruiu um dos membros de um grupo de profetas a dizer a outro: “Dê um soco em mim!”, mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 Ix yalan vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈ icha tic:
36 Então o profeta lhe disse: “Como você não obedeceu à voz do S enhor , um leão o matará assim que você sair daqui”. E, quando ele partiu, um leão o atacou e o matou.
37 Ix lajvi chi', ix schalan sb'a vin̈ schecab' Dios chi' yed' junxo vin̈ vinac, ix yalanxi vin̈ d'a vin̈ icha tic: Ac' in echnajoc, xchi vin̈. A jun vin̈ chi' ix mac'an vin̈ schecab' Dios chi', ix lajvi vin̈.
37 Em seguida, o profeta se dirigiu a outro homem e disse: “Dê um soco em mim!”. O homem deu um soco no profeta e o feriu.
38 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ schecab' Dios chi' smaclej vin̈ rey d'a yol b'e. Ix sq'uexanel sb'a vin̈, ix smusan sat vin̈ d'a jun c'apac.
38 O profeta colocou uma faixa de pano sobre os olhos para se disfarçar e esperou pelo rei junto à estrada.
39 Ayic van yec'b'at vin̈ rey chi' ta', te chaan̈ ix yal vin̈ schecab' Dios chi':
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou: “Eu, seu servo, estava no meio da batalha acirrada quando, de repente, alguém me trouxe um prisioneiro e disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, você morrerá ou pagará uma multa de 35 quilos de prata!’.
40 Palta mamin rey, a in tic yacb'an ay jab'oc tas van in c'ulani, ix el lemnaj vin̈ ajc'ol chi' d'ayin, xchi vin̈ d'a vin̈aj Acab chi'.
40 Contudo, enquanto eu estava ocupado fazendo outra coisa, o prisioneiro desapareceu”. “A culpa é sua”, respondeu o rei. “Você mesmo pronunciou sua condenação.”
41 Ix lajvi chi' ix yic'anel smusil sat vin̈ schecab' Dios chi'. Axo ix yilan vin̈ rey chi' to a jun vin̈ chi' a junoc eb' vin̈ schecab' Dios.
41 Então, sem demora, o profeta tirou a faixa dos olhos, e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Ix yalan vin̈ schecab' Dios chi':
42 O profeta lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Uma vez que você poupou o homem que eu havia ordenado que fosse destruído, você deve morrer em lugar dele, e seu povo, em lugar do povo dele’”.
43 Ix lajvi chi', ix b'atcan vin̈aj Acab chi' d'a Samaria, ix chab'axq'ue sc'ool vin̈. Van schichon sc'ool vin̈ ix ochcan vin̈ d'a yol spalacio.
43 O rei de Israel foi para casa, em Samaria, indignado e aborrecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.