Mateus 22
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVT
1 Jizaazai kuna wɨdada keꞌbaꞌnanya pɨrɨꞌ dara wɨdɨna
1 Jesus lhes contou outras parábolas. Disse ele:
2 “Sɨgunyavɨya maremwaaideꞌ darebaaibɨsasɨ. Aꞌmwe kingɨyai gannya gawaalɨvaangerɨne kwala maarya munne naangeꞌ yɨna.
2 “O reino dos céus pode ser ilustrado com a história de um rei que preparou um grande banquete de casamento para seu filho.
3 Tɨka wapaaya naanga yovɨrawakɨna yaka sɨnnawɨ aꞌmwe pwaraavɨ tɨka munne nyaꞌneraavɨ yagaala mena wɨdɨthaakwakeraavɨna yagaala wɨdaasɨna. Gamɨre wɨdaayadɨvɨsaraavɨ, jaka wɨjɨvwaramaaryaꞌneraavɨ sahwaraayawɨnna maryaasɨna. Maryaasɨna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨsara sara wɨdɨna kyeꞌ sahwara sɨmunyangɨ muvuꞌnyakera ‘Aala! Mabi yɨdeinyɨ,’ dɨna.
3 Quando o banquete estava pronto, o rei enviou seus servos para avisar os convidados, mas todos se recusaram a vir.
4 ‘Mabi yɨdeinyɨ,’ desavɨdaaꞌnyɨ ganɨmaangei wɨdaayadɨvɨta pwaraavɨ wɨdɨna ‘Aꞌmwe jaka wɨdɨweraayawɨnna wawopɨjɨ dara duzɨla! “Yɨthaanyi, nɨmɨre tɨka munne mena yovɨrawakɨvanɨge. Bulɨmakaawoya naangerajɨ dɨwɨnya mɨnarɨnakerajɨ mena tamapɨraayɨna. Nabaai yuya pɨnɨjɨ mena yovɨrawakɨwo warɨka. Kwala maaryaꞌnegaaꞌ jɨkabila!” ’
4 “Então ele enviou outros servos para lhes dizer: ‘Já preparei o banquete; os bois e novilhos gordos foram abatidos, e tudo está pronto. Venham para a festa!’.
5 Wɨdaayadɨvɨsara yagaala dazaꞌ wɨdaawɨna yeꞌ. Kɨrɨꞌ sahwara kadɨka muꞌnyɨna yeva kaanya yɨwɨnamaꞌna. Pwai gannya wawɨnyawɨnna wɨna, pwai mubyaꞌnei gannya sɨtɨwaayavɨna kaanna wɨna.
5 Mas os convidados não lhes deram atenção e foram embora: um para sua fazenda, outro para seus negócios.
6 Sara yɨna kyeꞌ kɨrɨꞌ pwara kingɨyare wɨdaayadɨvɨsaraavɨ galalɨmwanna yɨna yeva bɨrala yɨna, mala tamɨna, yɨnahu tamakɨna.
6 Outros, ainda, agarraram os mensageiros, os insultaram e os mataram.
7 Sarevɨdaaꞌnyɨ kingɨyarɨ sɨnna tɨka davɨna kwiaꞌ gannya aawɨlasaraavɨ maryaasɨna kyaꞌ aawɨlasara wɨdaayadɨvɨsaraavɨ tamaketa saraavɨ tamakyaꞌnera wɨna yeva sara mena yeva sahwaraavɨre anga naangeꞌ dɨka yɨraꞌna.
7 “O rei ficou furioso e enviou seu exército para destruir os assassinos e queimar a cidade deles.
8 Sara kyeꞌ kingɨyai wɨdaayadɨvɨsaraavɨ wɨdɨna ‘Tɨka munne kwala maaryaꞌne mena yovɨrawakɨwaasa warɨka. Kɨrɨꞌ aꞌmwe nɨmɨ jaka wɨdɨwera sara galazekɨvaimwaasara yɨnɨga wiꞌna yɨpɨꞌdera mɨka.
8 Disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, e meus convidados não são dignos dessa honra.
9 Sarevɨdaaꞌnyɨ yuya tutaamaanga yalabɨnya yɨkebanya kaanya jamarila! Nabaai aꞌmwe yuyaraavɨ tɨnna wanganapɨjɨ tɨka munnenna jaka duzɨvwaramakabila!’
9 Agora, saiam pelas esquinas e convidem todos que vocês encontrarem’.
10 Sara wɨdɨna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨta dazara tutaanya yuya sabanyana yɨwɨnamaꞌna yɨna yeva aꞌmwe yuyaraavɨ mariꞌbwaꞌna. Aꞌmwe kayaaꞌnanyarajɨ aꞌmwe tewaanyarajɨ mariꞌbwaꞌna. Mudɨkanga saba bamwaaina yeva yunebanna mɨlalɨmwagaꞌna.
10 Então os servos trouxeram todos que encontraram, tanto bons como maus, e o salão do banquete se encheu de convidados.
11 Aꞌmwera walamwaaina yadaapi kingɨyai tɨnna wanganyaꞌnei wɨlaabɨna. Wɨlaabɨna yaka aꞌmwe pwarɨ kwala maaryaꞌne baazɨꞌmaꞌnyaꞌ nawɨꞌnyaꞌ mamarakyakerɨ tɨnna wanganna.
11 “Quando o rei entrou para recebê-los, notou um homem que não estava vestido de forma apropriada para um casamento
12 Tɨnna wanganna yaka wɨdɨna ‘Aꞌmweigɨ, kwala maaryaꞌne baazɨꞌmaꞌnya mamarakyagɨna kuta dawɨnna gathaꞌdara bwimwaanyaigɨnaka?’ Sara wɨdɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ sai yagaala maayai.
12 e perguntou-lhe: ‘Amigo, como é que você se apresenta sem a roupa de casamento?’. O homem não teve o que responder.
13 Sarevɨdaaꞌnyɨ kingɨyai wɨdaayadɨvɨsaraavɨ dara wɨdɨna ‘Sarɨmɨ gamɨre sɨvɨla asangɨ wɨla galapwɨyapɨjɨ mwasɨlaa jɨhɨnyavɨ mwaaladeꞌna dɨmaralɨvaramila! Jɨhɨnya dazavɨ aꞌmwera kɨnna dadɨvɨꞌ kunnya maangerɨka kɨjɨvainadɨvɨsarera.’”
13 Então o rei disse: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés e lancem-no para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.
14 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Keꞌbaꞌna sara wɨdɨna yaka wɨdɨna “Yo, Gotɨyai aꞌmwe kwalaalyaraavɨ jaka wɨdadelyɨra. Kɨrɨꞌ sai gave pwaraavɨna pwaraavɨna dahɨlakadelyɨ. Aꞌmwe kwalaalyara kadɨka muꞌnyɨ yadɨvɨꞌ gamɨnyawɨnna mabyadɨvɨsare.”
14 “Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos”.
15 Perɨzɨyara Jizaazarɨna yagaalyaꞌ daawɨna “Sarɨ wɨla galapwɨyaꞌnevɨ nemɨ yagaalyaꞌ gara jamungajakaajɨwona? Sai yagaala kayaaꞌnanyaꞌ kudozɨ yaawiai naanyavɨ lɨvapadevaaibɨꞌ pwɨyaana!”
15 Então os fariseus se reuniram para tramar um modo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
16 Dɨnyɨna yeva jamungajakɨna yeva kumɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨjɨ Kingɨya maalɨkei Erotɨyare kwaraavɨjɨ wɨdaasɨna kyeꞌ Jizaazaryawɨnna yɨꞌmavaawɨna yɨna yeva “Kwaasɨyagaala kudawaajɨ sai navɨka mwaalojɨ yaasɨwaꞌna kanedozɨ wɨla yɨraana!” deva wɨdɨna “Wɨjɨwaakyaigɨ, nemɨ yawɨꞌmanɨgo ‘Gɨmɨ aꞌmwe yɨdaꞌmaraangeigɨnyɨra. Nabaai yagaala yune nebulyaꞌnanyavɨ Gotɨyarebwi wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra. Gɨmɨ aꞌmwe pwarɨna sɨmunya kwalaalya yawɨꞌdɨnyaigɨ mɨka. Aawa. Aꞌmwe yuyaraavɨ yagaala avaainanya wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra.’
16 Enviaram alguns de seus discípulos, junto com os partidários de Herodes, para se encontrarem com ele. Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. É imparcial e não demonstra favoritismo.
17 Sarevɨdaaꞌnyɨ dɨnedana! Gɨmɨ gara yawɨꞌmanɨgɨna? Yunebanne Kingɨyai Sizaarɨ taakɨzɨya wɨjaayaꞌnebwi tewaanyabwi dɨngaka? Gotɨyai ‘Kayaaꞌnanyabulyɨ,’ yawɨꞌdei dɨngaka?”
17 Agora, diga-nos o que o senhor pensa a respeito disto: É certo pagar impostos a César ou não?”.
18 Kɨrɨꞌ Jizaazai kumɨre sɨmunya kayaaꞌnanya sabwi yawɨranganna yaka wɨdɨna “Kwaasɨyaihi, yaamɨjɨ beꞌna nyɨjɨwaaimanɨgava!
18 Jesus, porém, sabia de sua má intenção e disse: “Hipócritas! Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha?
19 Taakɨzɨya wakyaꞌne nɨgwia puꞌ dɨnyɨbwarɨdaakwila!” Wɨdɨna kyaꞌ sahwaryawɨnna nɨgwia sɨꞌ makabɨna.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto”. Quando lhe deram uma moeda de prata,
20 Nɨgwia sɨꞌ makabɨna kyeꞌ sai sɨkɨna yɨdaanganna “Aꞌmabaala dathasɨ yaya dathasɨ saꞌ aarɨnevaka?”
20 ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”.
21 Yɨdaanganna kyaꞌ wɨdɨna “Sizaarɨnesɨra.” Wɨdɨna kyeꞌ wɨdɨna “Sareꞌna Sizaarɨne sa Sizaarɨna durɨvɨkɨryidengɨra. Nabaai Gotɨyare sa Gotɨyarɨna durɨvɨkɨryidengɨra.”
21 “De César”, responderam. “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
22 Yagaala saꞌ kadɨka wɨꞌneva lɨka yɨwaainyɨna. Lɨka yɨwaainyɨna yadɨvɨꞌ sarɨ yagalyaꞌmaꞌna yɨna yeva kaanna wɨna.
22 Sua resposta os deixou admirados, e eles foram embora.
23 Yɨrɨka dazarɨkɨ Sazuzɨyara gamɨnyawɨnna bɨna. Sazuzɨyara dara dadɨvɨsare “Aꞌmwera balɨna yadɨvɨꞌ ayɨna dɨkaapɨꞌdera mɨka. Aawa. Yɨnahu baidɨvɨsarera.” Gamɨnyawɨnna bɨna yeva dara yɨwaaraꞌna
23 No mesmo dia, vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
24 “Wɨjɨwaakyaigɨ, Ne Mozɨzai kɨwɨnya dara dɨnɨkesɨ. Aꞌmwe pwai kaimɨraavɨmaayai kabalojɨ gahwaalaangei gamɨre aꞌmwevɨ kwala maarojɨ gathaakaanga baryarɨne kaimɨraaya yɨmavɨdaakuna yana!
24 e perguntaram: “Mestre, Moisés disse: ‘Se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho, que dará continuidade ao nome do irmão’.
25 Sara dɨnɨkeꞌna kɨgaaꞌ ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala kɨdaraka nemɨjɨyadaraka mwaalesare. Nabaai aaya mudɨkei kwala maaraka mwaalakegaaꞌ mena balɨna. Sai kaimɨraaya maayai balakevɨdaaꞌnyɨ gamɨre aꞌmwe dazavɨ gahwaalaangei kwala maarɨna yaka nabaai sahwalyɨ kaimɨraaya maayai balɨna.
25 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos, de modo que seu irmão se casou com a viúva.
26 Nabaai ayahidaaꞌnyai avaala sana yɨna, nabaai ayawɨdaasalyɨ. Sana sana yɨwɨna yeva aaya wɨryaakei yune ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala sai avaaina yɨna.
26 O segundo irmão também morreu, e o terceiro irmão se casou com ela. E assim por diante, até o sétimo irmão.
27 Yuyara mena balɨna kyeꞌ aaya dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe kɨrɨsɨ balɨna.
27 Por fim, a mulher também morreu.
28 Sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaasagaaꞌ aꞌmwe dazaꞌ ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala saraavɨ aꞌmwe aaihwareꞌ mwaaladevaka? Sareꞌ dareꞌnesɨ. Yuyara kwala maaresaꞌna aaihwareꞌ mwaaladevaka?”
28 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
29 Jizaazai jaꞌnawɨdɨna “Gotɨyare yagaala dɨnɨkengɨjɨ Gotɨyare dɨragɨnya kɨrɨvɨnajɨ myawɨrivanɨgata sarevɨdaaꞌnyɨ nayaa myawɨryadɨvɨꞌ dɨwaasaihɨlyɨ.
29 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus,
30 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaasagaaꞌ aꞌmwera kwala ayahi mamaaryɨ yɨpɨꞌderera. Nabaai aꞌmwe kwala ayahi mamaaꞌnyɨ yɨpɨꞌdengɨra. Aawa. Sɨgunyavɨ ejelɨyara kwala mamaaryarabɨsara mwaaibɨꞌderera.
30 pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
31 Nabaai bainɨka sara ayɨna dɨkaasaꞌna Gotɨyai sarɨmɨre Ne sɨnnyawɨnyaraavɨ yɨhɨzaake yagaalyaꞌ madanganyadɨvɨsaihi daaka! Gotɨyai Ne Mozɨzarɨ wɨjaakeꞌ dara dɨnɨkesɨ.
31 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nas Escrituras? Deus disse:
32 Dahaaꞌ kuna nɨmɨ Evɨraamɨmɨre Gotɨyainyɨra. Aazakɨmɨre Gotɨyainyɨra. Jaikopɨmɨre Gotɨyainyɨra. Sara dɨnɨkeꞌna sahwai aꞌmwe bainɨkeraavɨre Gotɨyai mɨka. Aawa. Gamɨre bainɨkeraavɨ kuna maremwaaidelyɨ. Gamɨnyɨne aꞌmwe gaala mwaaihasaraavɨre Gotɨyalyɨ.”
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos”.
33 Gamɨre yagaala saꞌ kwala bwaꞌnaanya kadɨka wɨꞌneva lɨka yɨwainɨgulaawɨna yeꞌ.
33 Quando as multidões o ouviram, ficaram admiradas com seu ensino.
34 Perɨzɨyara dara wɨꞌnesaꞌ “Yɨthaanyi, Sazuzɨyaraavɨ kumɨre yagaalyangɨ maange galabɨpaimwakei daaka!” Sara deva gamɨnyawɨnna yɨꞌbwaꞌnaabɨna.
34 Sabendo os fariseus que Jesus tinha calado os saduceus com essa resposta, reuniram-se novamente para interrogá-lo.
35 Yɨꞌbwaꞌnaabɨna yeva kumɨjɨya pwai kɨwɨnya sɨduꞌnakei “Yɨwetawakya dana!” daka yɨjɨwaalyaꞌna yɨwaaraꞌna
35 Um deles, especialista na lei, tentou apanhá-lo numa armadilha com a seguinte pergunta:
36 “Wɨjɨwaakyaigɨ, kɨwɨnya yuyangɨ wavɨlavaka naanga wavɨlavɨkeꞌ kɨwɨnya berɨvaka?”
36 “Mestre, qual é o mandamento mais importante da lei de Moisés?”.
37 Yɨwaaraꞌna kyaꞌ wɨdɨna “Gɨmɨre Naangei Gotɨyarɨna gɨnnya sɨmunyavɨ yunebanna tewaanya gɨvuꞌnana! Gɨnnya kuryai sahwarɨ yɨlaaya yɨnɨga wiꞌna wɨmaryana! Gɨnnya sɨdusavɨ yunebanna sahwarɨ jawɨrangana! Gɨnnya sɨmunyavɨ yunebanna, gɨnnya kuryarɨ yunebanna, gɨnnya sɨdusavɨ yunebanna gɨmɨre Naangei Gotɨyarɨna tewaanya gɨvuꞌnana!
37 Jesus respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma e de toda a sua mente’.
38 Kɨwɨnya dazaꞌ naangesɨ. Saꞌ gamɨ wana naanga nebulyasɨ.
38 Este é o primeiro e o maior mandamento.
39 Nabaai ayawɨdaasaꞌ dazahɨrɨꞌ saꞌbɨsasɨ. Saꞌ daresɨ. Gɨmɨnyɨna kale gyadevaaibɨꞌ aꞌmwe pwaraavɨna kale tewaanya gyana!
39 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Kɨwɨnya pɨrɨwaala dazawaai kɨwɨnyangɨne yagaala yuya kaavɨlyawaai, nabaai Gotɨyarɨ wɨꞌneva wɨjaata pɨropetɨyaraavɨre yagaala kaavɨlyawaalyɨ.”
40 Toda a lei e todas as exigências dos profetas se baseiam nesses dois mandamentos”.
41 Perɨzɨyara kuna yɨꞌbwaꞌnemwaaidapi Jizaazai kumɨnyɨ yɨdaanganna
41 Então, rodeado pelos fariseus, Jesus lhes fez a seguinte pergunta:
42 “Sarɨmɨ Kɨraazɨtɨyarɨna Gotɨyai maryasaabyarɨna gara yawɨꞌmanɨgava? Sai kaimɨraaya aaihwarelaka?” Yɨdaanganna kyaꞌ sahwara wɨdɨna “Ne Devitɨmɨre Kaimɨraayalyɨra.”
42 “O que vocês pensam do Cristo? De quem ele é filho?”. Eles responderam: “É filho de Davi”.
43 Wɨdɨna kyeꞌ wɨdɨna “Nabaai Kurya Tewaanyai Devitɨmɨ sɨmunya kujayaaꞌ Devitɨ gathaꞌdareꞌ wɨdɨna ‘Naangeigɨ!’ Dara dɨnɨkesɨ.
43 Jesus perguntou: “Então por que Davi, falando por meio do Espírito, chama o Cristo de ‘meu Senhor’? Pois Davi disse:
44 Naangei nɨmɨre Naangerɨ dara wɨdaꞌ
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
45 Sara dɨnɨkeꞌna yɨ Devitɨ wɨdakei ‘Naangeigɨna,’ sahwai ‘Devitɨmɨre kaimɨraayalyɨreva,’ gathaꞌdarevaka?”
45 Portanto, se Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
46 Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨre yagaala saꞌ yɨnɨga wiꞌna jaꞌnawɨdakei aꞌmwe pwai kwai mɨꞌ. Sahwara dara myawɨryesaꞌ “O, Kɨraazɨtɨyai Gotɨyare Gawaalɨvaangei daaka!” Majeva nabaai yɨrɨka dazarɨkɨ yɨdaanganyaꞌnenna lɨka gaai yeꞌ. Nabaai dɨvidaaꞌnyɨ majaꞌnawɨjɨ yɨpɨnera pɨnɨnna midaanganyɨ yɨna yeꞌ.
46 Ninguém conseguiu responder e, depois disso, não se atreveram a lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.