Mateus 22
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NAA
1 Jizaazai kuna wɨdada keꞌbaꞌnanya pɨrɨꞌ dara wɨdɨna
1 De novo Jesus lhes falou por parábolas, dizendo:
2 “Sɨgunyavɨya maremwaaideꞌ darebaaibɨsasɨ. Aꞌmwe kingɨyai gannya gawaalɨvaangerɨne kwala maarya munne naangeꞌ yɨna.
2 — O Reino dos Céus é semelhante a um rei que preparou uma festa de casamento para seu filho.
3 Tɨka wapaaya naanga yovɨrawakɨna yaka sɨnnawɨ aꞌmwe pwaraavɨ tɨka munne nyaꞌneraavɨ yagaala mena wɨdɨthaakwakeraavɨna yagaala wɨdaasɨna. Gamɨre wɨdaayadɨvɨsaraavɨ, jaka wɨjɨvwaramaaryaꞌneraavɨ sahwaraayawɨnna maryaasɨna. Maryaasɨna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨsara sara wɨdɨna kyeꞌ sahwara sɨmunyangɨ muvuꞌnyakera ‘Aala! Mabi yɨdeinyɨ,’ dɨna.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, mas estes não quiseram vir.
4 ‘Mabi yɨdeinyɨ,’ desavɨdaaꞌnyɨ ganɨmaangei wɨdaayadɨvɨta pwaraavɨ wɨdɨna ‘Aꞌmwe jaka wɨdɨweraayawɨnna wawopɨjɨ dara duzɨla! “Yɨthaanyi, nɨmɨre tɨka munne mena yovɨrawakɨvanɨge. Bulɨmakaawoya naangerajɨ dɨwɨnya mɨnarɨnakerajɨ mena tamapɨraayɨna. Nabaai yuya pɨnɨjɨ mena yovɨrawakɨwo warɨka. Kwala maaryaꞌnegaaꞌ jɨkabila!” ’
4 Enviou ainda outros servos, dizendo: “Digam aos convidados: Eis que já preparei o meu banquete; os meus bois e animais da engorda já foram abatidos, e tudo está pronto; venham para a festa.”
5 Wɨdaayadɨvɨsara yagaala dazaꞌ wɨdaawɨna yeꞌ. Kɨrɨꞌ sahwara kadɨka muꞌnyɨna yeva kaanya yɨwɨnamaꞌna. Pwai gannya wawɨnyawɨnna wɨna, pwai mubyaꞌnei gannya sɨtɨwaayavɨna kaanna wɨna.
5 Mas os convidados não se importaram e se foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio.
6 Sara yɨna kyeꞌ kɨrɨꞌ pwara kingɨyare wɨdaayadɨvɨsaraavɨ galalɨmwanna yɨna yeva bɨrala yɨna, mala tamɨna, yɨnahu tamakɨna.
6 Outros, agarrando os servos, os maltrataram e mataram.
7 Sarevɨdaaꞌnyɨ kingɨyarɨ sɨnna tɨka davɨna kwiaꞌ gannya aawɨlasaraavɨ maryaasɨna kyaꞌ aawɨlasara wɨdaayadɨvɨsaraavɨ tamaketa saraavɨ tamakyaꞌnera wɨna yeva sara mena yeva sahwaraavɨre anga naangeꞌ dɨka yɨraꞌna.
7 — O rei ficou furioso e, enviando as suas tropas, exterminou aqueles assassinos e incendiou a cidade deles.
8 Sara kyeꞌ kingɨyai wɨdaayadɨvɨsaraavɨ wɨdɨna ‘Tɨka munne kwala maaryaꞌne mena yovɨrawakɨwaasa warɨka. Kɨrɨꞌ aꞌmwe nɨmɨ jaka wɨdɨwera sara galazekɨvaimwaasara yɨnɨga wiꞌna yɨpɨꞌdera mɨka.
8 Então disse aos seus servos: “A festa está pronta, mas os convidados não eram dignos.
9 Sarevɨdaaꞌnyɨ yuya tutaamaanga yalabɨnya yɨkebanya kaanya jamarila! Nabaai aꞌmwe yuyaraavɨ tɨnna wanganapɨjɨ tɨka munnenna jaka duzɨvwaramakabila!’
9 Vão, pois, para as encruzilhadas dos caminhos e convidem para o banquete todos os que vocês encontrarem.”
10 Sara wɨdɨna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨta dazara tutaanya yuya sabanyana yɨwɨnamaꞌna yɨna yeva aꞌmwe yuyaraavɨ mariꞌbwaꞌna. Aꞌmwe kayaaꞌnanyarajɨ aꞌmwe tewaanyarajɨ mariꞌbwaꞌna. Mudɨkanga saba bamwaaina yeva yunebanna mɨlalɨmwagaꞌna.
10 E, saindo aqueles servos pelas estradas, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala do banquete ficou cheia de convidados.
11 Aꞌmwera walamwaaina yadaapi kingɨyai tɨnna wanganyaꞌnei wɨlaabɨna. Wɨlaabɨna yaka aꞌmwe pwarɨ kwala maaryaꞌne baazɨꞌmaꞌnyaꞌ nawɨꞌnyaꞌ mamarakyakerɨ tɨnna wanganna.
11 — Mas, quando o rei entrou para ver os que estavam à mesa, notou ali um homem que não trazia veste nupcial
12 Tɨnna wanganna yaka wɨdɨna ‘Aꞌmweigɨ, kwala maaryaꞌne baazɨꞌmaꞌnya mamarakyagɨna kuta dawɨnna gathaꞌdara bwimwaanyaigɨnaka?’ Sara wɨdɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ sai yagaala maayai.
12 e perguntou-lhe: “Amigo, como você entrou aqui sem veste nupcial?” E ele emudeceu.
13 Sarevɨdaaꞌnyɨ kingɨyai wɨdaayadɨvɨsaraavɨ dara wɨdɨna ‘Sarɨmɨ gamɨre sɨvɨla asangɨ wɨla galapwɨyapɨjɨ mwasɨlaa jɨhɨnyavɨ mwaaladeꞌna dɨmaralɨvaramila! Jɨhɨnya dazavɨ aꞌmwera kɨnna dadɨvɨꞌ kunnya maangerɨka kɨjɨvainadɨvɨsarera.’”
13 Então o rei ordenou aos serventes: “Amarrem os pés e as mãos dele e atirem-no para fora, nas trevas; ali haverá choro e ranger de dentes.”
14 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Keꞌbaꞌna sara wɨdɨna yaka wɨdɨna “Yo, Gotɨyai aꞌmwe kwalaalyaraavɨ jaka wɨdadelyɨra. Kɨrɨꞌ sai gave pwaraavɨna pwaraavɨna dahɨlakadelyɨ. Aꞌmwe kwalaalyara kadɨka muꞌnyɨ yadɨvɨꞌ gamɨnyawɨnna mabyadɨvɨsare.”
14 Porque muitos são chamados, mas poucos são escolhidos.
15 Perɨzɨyara Jizaazarɨna yagaalyaꞌ daawɨna “Sarɨ wɨla galapwɨyaꞌnevɨ nemɨ yagaalyaꞌ gara jamungajakaajɨwona? Sai yagaala kayaaꞌnanyaꞌ kudozɨ yaawiai naanyavɨ lɨvapadevaaibɨꞌ pwɨyaana!”
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como surpreenderiam Jesus em alguma palavra.
16 Dɨnyɨna yeva jamungajakɨna yeva kumɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨjɨ Kingɨya maalɨkei Erotɨyare kwaraavɨjɨ wɨdaasɨna kyeꞌ Jizaazaryawɨnna yɨꞌmavaawɨna yɨna yeva “Kwaasɨyagaala kudawaajɨ sai navɨka mwaalojɨ yaasɨwaꞌna kanedozɨ wɨla yɨraana!” deva wɨdɨna “Wɨjɨwaakyaigɨ, nemɨ yawɨꞌmanɨgo ‘Gɨmɨ aꞌmwe yɨdaꞌmaraangeigɨnyɨra. Nabaai yagaala yune nebulyaꞌnanyavɨ Gotɨyarebwi wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra. Gɨmɨ aꞌmwe pwarɨna sɨmunya kwalaalya yawɨꞌdɨnyaigɨ mɨka. Aawa. Aꞌmwe yuyaraavɨ yagaala avaainanya wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra.’
16 E enviaram-lhe discípulos, juntamente com os herodianos, para lhe dizer: — Mestre, sabemos que o senhor é verdadeiro e que ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade, sem se importar com a opinião dos outros, porque não olha para a aparência das pessoas.
17 Sarevɨdaaꞌnyɨ dɨnedana! Gɨmɨ gara yawɨꞌmanɨgɨna? Yunebanne Kingɨyai Sizaarɨ taakɨzɨya wɨjaayaꞌnebwi tewaanyabwi dɨngaka? Gotɨyai ‘Kayaaꞌnanyabulyɨ,’ yawɨꞌdei dɨngaka?”
17 Assim sendo, diga-nos o que o senhor acha: é lícito pagar imposto a César ou não?
18 Kɨrɨꞌ Jizaazai kumɨre sɨmunya kayaaꞌnanya sabwi yawɨranganna yaka wɨdɨna “Kwaasɨyaihi, yaamɨjɨ beꞌna nyɨjɨwaaimanɨgava!
18 Mas Jesus, percebendo a maldade deles, respondeu:
19 Taakɨzɨya wakyaꞌne nɨgwia puꞌ dɨnyɨbwarɨdaakwila!” Wɨdɨna kyaꞌ sahwaryawɨnna nɨgwia sɨꞌ makabɨna.
19 Mostrem-me a moeda do imposto. Trouxeram-lhe um denário.
20 Nɨgwia sɨꞌ makabɨna kyeꞌ sai sɨkɨna yɨdaanganna “Aꞌmabaala dathasɨ yaya dathasɨ saꞌ aarɨnevaka?”
20 E Jesus lhes perguntou:
21 Yɨdaanganna kyaꞌ wɨdɨna “Sizaarɨnesɨra.” Wɨdɨna kyeꞌ wɨdɨna “Sareꞌna Sizaarɨne sa Sizaarɨna durɨvɨkɨryidengɨra. Nabaai Gotɨyare sa Gotɨyarɨna durɨvɨkɨryidengɨra.”
21 Eles responderam: — De César. Então Jesus lhes disse:
22 Yagaala saꞌ kadɨka wɨꞌneva lɨka yɨwaainyɨna. Lɨka yɨwaainyɨna yadɨvɨꞌ sarɨ yagalyaꞌmaꞌna yɨna yeva kaanna wɨna.
22 Ouvindo isto, se admiraram e, deixando-o, foram embora.
23 Yɨrɨka dazarɨkɨ Sazuzɨyara gamɨnyawɨnna bɨna. Sazuzɨyara dara dadɨvɨsare “Aꞌmwera balɨna yadɨvɨꞌ ayɨna dɨkaapɨꞌdera mɨka. Aawa. Yɨnahu baidɨvɨsarera.” Gamɨnyawɨnna bɨna yeva dara yɨwaaraꞌna
23 Naquele dia, alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, aproximaram-se de Jesus e lhe perguntaram:
24 “Wɨjɨwaakyaigɨ, Ne Mozɨzai kɨwɨnya dara dɨnɨkesɨ. Aꞌmwe pwai kaimɨraavɨmaayai kabalojɨ gahwaalaangei gamɨre aꞌmwevɨ kwala maarojɨ gathaakaanga baryarɨne kaimɨraaya yɨmavɨdaakuna yana!
24 — Mestre, Moisés disse: “Se alguém morrer, não tendo filhos, o irmão desse homem deve casar com a viúva e gerar descendentes para o falecido.”
25 Sara dɨnɨkeꞌna kɨgaaꞌ ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala kɨdaraka nemɨjɨyadaraka mwaalesare. Nabaai aaya mudɨkei kwala maaraka mwaalakegaaꞌ mena balɨna. Sai kaimɨraaya maayai balakevɨdaaꞌnyɨ gamɨre aꞌmwe dazavɨ gahwaalaangei kwala maarɨna yaka nabaai sahwalyɨ kaimɨraaya maayai balɨna.
25 Ora, havia entre nós sete irmãos. O primeiro, tendo casado, morreu e, não tendo descendência, deixou sua mulher para seu irmão.
26 Nabaai ayahidaaꞌnyai avaala sana yɨna, nabaai ayawɨdaasalyɨ. Sana sana yɨwɨna yeva aaya wɨryaakei yune ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala sai avaaina yɨna.
26 O mesmo aconteceu com o segundo, com o terceiro, até o sétimo.
27 Yuyara mena balɨna kyeꞌ aaya dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe kɨrɨsɨ balɨna.
27 Por fim, depois de todos, morreu também a mulher.
28 Sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaasagaaꞌ aꞌmwe dazaꞌ ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala saraavɨ aꞌmwe aaihwareꞌ mwaaladevaka? Sareꞌ dareꞌnesɨ. Yuyara kwala maaresaꞌna aaihwareꞌ mwaaladevaka?”
28 Portanto, na ressurreição, de qual dos sete ela será esposa? Porque todos casaram com ela.
29 Jizaazai jaꞌnawɨdɨna “Gotɨyare yagaala dɨnɨkengɨjɨ Gotɨyare dɨragɨnya kɨrɨvɨnajɨ myawɨrivanɨgata sarevɨdaaꞌnyɨ nayaa myawɨryadɨvɨꞌ dɨwaasaihɨlyɨ.
29 Jesus respondeu:
30 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaasagaaꞌ aꞌmwera kwala ayahi mamaaryɨ yɨpɨꞌderera. Nabaai aꞌmwe kwala ayahi mamaaꞌnyɨ yɨpɨꞌdengɨra. Aawa. Sɨgunyavɨ ejelɨyara kwala mamaaryarabɨsara mwaaibɨꞌderera.
30 Porque, na ressurreição, nem casam, nem se dão em casamento, mas são como os anjos no céu.
31 Nabaai bainɨka sara ayɨna dɨkaasaꞌna Gotɨyai sarɨmɨre Ne sɨnnyawɨnyaraavɨ yɨhɨzaake yagaalyaꞌ madanganyadɨvɨsaihi daaka! Gotɨyai Ne Mozɨzarɨ wɨjaakeꞌ dara dɨnɨkesɨ.
31 Quanto à ressurreição dos mortos, vocês nunca leram o que Deus disse a vocês:
32 Dahaaꞌ kuna nɨmɨ Evɨraamɨmɨre Gotɨyainyɨra. Aazakɨmɨre Gotɨyainyɨra. Jaikopɨmɨre Gotɨyainyɨra. Sara dɨnɨkeꞌna sahwai aꞌmwe bainɨkeraavɨre Gotɨyai mɨka. Aawa. Gamɨre bainɨkeraavɨ kuna maremwaaidelyɨ. Gamɨnyɨne aꞌmwe gaala mwaaihasaraavɨre Gotɨyalyɨ.”
32 “Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó”? Ele não é Deus de mortos, e sim de vivos.
33 Gamɨre yagaala saꞌ kwala bwaꞌnaanya kadɨka wɨꞌneva lɨka yɨwainɨgulaawɨna yeꞌ.
33 Ouvindo isto, as multidões se maravilhavam da sua doutrina.
34 Perɨzɨyara dara wɨꞌnesaꞌ “Yɨthaanyi, Sazuzɨyaraavɨ kumɨre yagaalyangɨ maange galabɨpaimwakei daaka!” Sara deva gamɨnyawɨnna yɨꞌbwaꞌnaabɨna.
34 Entretanto, os fariseus, sabendo que Jesus havia silenciado os saduceus, reuniram-se em conselho.
35 Yɨꞌbwaꞌnaabɨna yeva kumɨjɨya pwai kɨwɨnya sɨduꞌnakei “Yɨwetawakya dana!” daka yɨjɨwaalyaꞌna yɨwaaraꞌna
35 E um deles, intérprete da Lei, querendo pôr Jesus à prova, perguntou-lhe:
36 “Wɨjɨwaakyaigɨ, kɨwɨnya yuyangɨ wavɨlavaka naanga wavɨlavɨkeꞌ kɨwɨnya berɨvaka?”
36 — Mestre, qual é o grande mandamento na Lei?
37 Yɨwaaraꞌna kyaꞌ wɨdɨna “Gɨmɨre Naangei Gotɨyarɨna gɨnnya sɨmunyavɨ yunebanna tewaanya gɨvuꞌnana! Gɨnnya kuryai sahwarɨ yɨlaaya yɨnɨga wiꞌna wɨmaryana! Gɨnnya sɨdusavɨ yunebanna sahwarɨ jawɨrangana! Gɨnnya sɨmunyavɨ yunebanna, gɨnnya kuryarɨ yunebanna, gɨnnya sɨdusavɨ yunebanna gɨmɨre Naangei Gotɨyarɨna tewaanya gɨvuꞌnana!
37 Jesus respondeu:
38 Kɨwɨnya dazaꞌ naangesɨ. Saꞌ gamɨ wana naanga nebulyasɨ.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Nabaai ayawɨdaasaꞌ dazahɨrɨꞌ saꞌbɨsasɨ. Saꞌ daresɨ. Gɨmɨnyɨna kale gyadevaaibɨꞌ aꞌmwe pwaraavɨna kale tewaanya gyana!
39 E o segundo, semelhante a este, é: “Ame o seu próximo como você ama a si mesmo.”
40 Kɨwɨnya pɨrɨwaala dazawaai kɨwɨnyangɨne yagaala yuya kaavɨlyawaai, nabaai Gotɨyarɨ wɨꞌneva wɨjaata pɨropetɨyaraavɨre yagaala kaavɨlyawaalyɨ.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a Lei e os Profetas.
41 Perɨzɨyara kuna yɨꞌbwaꞌnemwaaidapi Jizaazai kumɨnyɨ yɨdaanganna
41 Estando reunidos os fariseus, Jesus lhes perguntou:
42 “Sarɨmɨ Kɨraazɨtɨyarɨna Gotɨyai maryasaabyarɨna gara yawɨꞌmanɨgava? Sai kaimɨraaya aaihwarelaka?” Yɨdaanganna kyaꞌ sahwara wɨdɨna “Ne Devitɨmɨre Kaimɨraayalyɨra.”
42 — O que vocês pensam do Cristo? De quem é filho? Eles responderam: — De Davi.
43 Wɨdɨna kyeꞌ wɨdɨna “Nabaai Kurya Tewaanyai Devitɨmɨ sɨmunya kujayaaꞌ Devitɨ gathaꞌdareꞌ wɨdɨna ‘Naangeigɨ!’ Dara dɨnɨkesɨ.
43 E Jesus perguntou:
44 Naangei nɨmɨre Naangerɨ dara wɨdaꞌ
44 “Disse o Senhor ao meu Senhor:
45 Sara dɨnɨkeꞌna yɨ Devitɨ wɨdakei ‘Naangeigɨna,’ sahwai ‘Devitɨmɨre kaimɨraayalyɨreva,’ gathaꞌdarevaka?”
45 — Portanto, se Davi o chama de Senhor, como ele pode ser filho de Davi?
46 Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨre yagaala saꞌ yɨnɨga wiꞌna jaꞌnawɨdakei aꞌmwe pwai kwai mɨꞌ. Sahwara dara myawɨryesaꞌ “O, Kɨraazɨtɨyai Gotɨyare Gawaalɨvaangei daaka!” Majeva nabaai yɨrɨka dazarɨkɨ yɨdaanganyaꞌnenna lɨka gaai yeꞌ. Nabaai dɨvidaaꞌnyɨ majaꞌnawɨjɨ yɨpɨnera pɨnɨnna midaanganyɨ yɨna yeꞌ.
46 E ninguém podia lhe responder uma palavra; e a partir daquele dia ninguém mais ousou fazer perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.