Mateus 22
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs ARIB
1 Jizaazai kuna wɨdada keꞌbaꞌnanya pɨrɨꞌ dara wɨdɨna
1 Então Jesus tornou a falar-lhes por parábolas, dizendo:
2 “Sɨgunyavɨya maremwaaideꞌ darebaaibɨsasɨ. Aꞌmwe kingɨyai gannya gawaalɨvaangerɨne kwala maarya munne naangeꞌ yɨna.
2 O reino dos céus é semelhante a um rei, que celebrou as bodas de seu filho.
3 Tɨka wapaaya naanga yovɨrawakɨna yaka sɨnnawɨ aꞌmwe pwaraavɨ tɨka munne nyaꞌneraavɨ yagaala mena wɨdɨthaakwakeraavɨna yagaala wɨdaasɨna. Gamɨre wɨdaayadɨvɨsaraavɨ, jaka wɨjɨvwaramaaryaꞌneraavɨ sahwaraayawɨnna maryaasɨna. Maryaasɨna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨsara sara wɨdɨna kyeꞌ sahwara sɨmunyangɨ muvuꞌnyakera ‘Aala! Mabi yɨdeinyɨ,’ dɨna.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, e estes não quiseram vir.
4 ‘Mabi yɨdeinyɨ,’ desavɨdaaꞌnyɨ ganɨmaangei wɨdaayadɨvɨta pwaraavɨ wɨdɨna ‘Aꞌmwe jaka wɨdɨweraayawɨnna wawopɨjɨ dara duzɨla! “Yɨthaanyi, nɨmɨre tɨka munne mena yovɨrawakɨvanɨge. Bulɨmakaawoya naangerajɨ dɨwɨnya mɨnarɨnakerajɨ mena tamapɨraayɨna. Nabaai yuya pɨnɨjɨ mena yovɨrawakɨwo warɨka. Kwala maaryaꞌnegaaꞌ jɨkabila!” ’
4 Enviou ainda outros servos com este recado: Dizei aos convidados: Tenho já preparado o meu banquete; as minhas reses e os meus cevados estão mortos, e tudo está pronto; vinde às bodas.
5 Wɨdaayadɨvɨsara yagaala dazaꞌ wɨdaawɨna yeꞌ. Kɨrɨꞌ sahwara kadɨka muꞌnyɨna yeva kaanya yɨwɨnamaꞌna. Pwai gannya wawɨnyawɨnna wɨna, pwai mubyaꞌnei gannya sɨtɨwaayavɨna kaanna wɨna.
5 Mas eles não fizeram caso e foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 Sara yɨna kyeꞌ kɨrɨꞌ pwara kingɨyare wɨdaayadɨvɨsaraavɨ galalɨmwanna yɨna yeva bɨrala yɨna, mala tamɨna, yɨnahu tamakɨna.
6 e os outros, agarrando os servos, os ultrajaram e mataram.
7 Sarevɨdaaꞌnyɨ kingɨyarɨ sɨnna tɨka davɨna kwiaꞌ gannya aawɨlasaraavɨ maryaasɨna kyaꞌ aawɨlasara wɨdaayadɨvɨsaraavɨ tamaketa saraavɨ tamakyaꞌnera wɨna yeva sara mena yeva sahwaraavɨre anga naangeꞌ dɨka yɨraꞌna.
7 Irou-se o rei, e mandou as suas tropas exterminar aqueles assassinos e incendiar a sua cidade.
8 Sara kyeꞌ kingɨyai wɨdaayadɨvɨsaraavɨ wɨdɨna ‘Tɨka munne kwala maaryaꞌne mena yovɨrawakɨwaasa warɨka. Kɨrɨꞌ aꞌmwe nɨmɨ jaka wɨdɨwera sara galazekɨvaimwaasara yɨnɨga wiꞌna yɨpɨꞌdera mɨka.
8 Então disse aos servos: As bodas estão preparadas, mas os convidados não eram dignos;
9 Sarevɨdaaꞌnyɨ yuya tutaamaanga yalabɨnya yɨkebanya kaanya jamarila! Nabaai aꞌmwe yuyaraavɨ tɨnna wanganapɨjɨ tɨka munnenna jaka duzɨvwaramakabila!’
9 ide, pois, às encruzilhadas dos caminhos e chamai para as bodas a quantos encontrardes.
10 Sara wɨdɨna kyaꞌ wɨdaayadɨvɨta dazara tutaanya yuya sabanyana yɨwɨnamaꞌna yɨna yeva aꞌmwe yuyaraavɨ mariꞌbwaꞌna. Aꞌmwe kayaaꞌnanyarajɨ aꞌmwe tewaanyarajɨ mariꞌbwaꞌna. Mudɨkanga saba bamwaaina yeva yunebanna mɨlalɨmwagaꞌna.
10 Indo aqueles servos pelos caminhos, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala nupcial ficou cheia de convivas.
11 Aꞌmwera walamwaaina yadaapi kingɨyai tɨnna wanganyaꞌnei wɨlaabɨna. Wɨlaabɨna yaka aꞌmwe pwarɨ kwala maaryaꞌne baazɨꞌmaꞌnyaꞌ nawɨꞌnyaꞌ mamarakyakerɨ tɨnna wanganna.
11 Mas entrando o rei para ver os convivas, notou ali um homem que não trajava veste nupcial,
12 Tɨnna wanganna yaka wɨdɨna ‘Aꞌmweigɨ, kwala maaryaꞌne baazɨꞌmaꞌnya mamarakyagɨna kuta dawɨnna gathaꞌdara bwimwaanyaigɨnaka?’ Sara wɨdɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ sai yagaala maayai.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? Ele, porém, emudeceu.
13 Sarevɨdaaꞌnyɨ kingɨyai wɨdaayadɨvɨsaraavɨ dara wɨdɨna ‘Sarɨmɨ gamɨre sɨvɨla asangɨ wɨla galapwɨyapɨjɨ mwasɨlaa jɨhɨnyavɨ mwaaladeꞌna dɨmaralɨvaramila! Jɨhɨnya dazavɨ aꞌmwera kɨnna dadɨvɨꞌ kunnya maangerɨka kɨjɨvainadɨvɨsarera.’”
13 Então o rei disse aos servos: Atai-o de pés e mãos, e lançai-o nas trevas exteriores; ali haverá o choro e o ranger de dentes.
14 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Keꞌbaꞌna sara wɨdɨna yaka wɨdɨna “Yo, Gotɨyai aꞌmwe kwalaalyaraavɨ jaka wɨdadelyɨra. Kɨrɨꞌ sai gave pwaraavɨna pwaraavɨna dahɨlakadelyɨ. Aꞌmwe kwalaalyara kadɨka muꞌnyɨ yadɨvɨꞌ gamɨnyawɨnna mabyadɨvɨsare.”
14 Pois muitos são chamados, mas poucos escolhidos.
15 Perɨzɨyara Jizaazarɨna yagaalyaꞌ daawɨna “Sarɨ wɨla galapwɨyaꞌnevɨ nemɨ yagaalyaꞌ gara jamungajakaajɨwona? Sai yagaala kayaaꞌnanyaꞌ kudozɨ yaawiai naanyavɨ lɨvapadevaaibɨꞌ pwɨyaana!”
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como o apanhariam em alguma palavra;
16 Dɨnyɨna yeva jamungajakɨna yeva kumɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨjɨ Kingɨya maalɨkei Erotɨyare kwaraavɨjɨ wɨdaasɨna kyeꞌ Jizaazaryawɨnna yɨꞌmavaawɨna yɨna yeva “Kwaasɨyagaala kudawaajɨ sai navɨka mwaalojɨ yaasɨwaꞌna kanedozɨ wɨla yɨraana!” deva wɨdɨna “Wɨjɨwaakyaigɨ, nemɨ yawɨꞌmanɨgo ‘Gɨmɨ aꞌmwe yɨdaꞌmaraangeigɨnyɨra. Nabaai yagaala yune nebulyaꞌnanyavɨ Gotɨyarebwi wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra. Gɨmɨ aꞌmwe pwarɨna sɨmunya kwalaalya yawɨꞌdɨnyaigɨ mɨka. Aawa. Aꞌmwe yuyaraavɨ yagaala avaainanya wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra.’
16 Enviaram os seus discípulos, juntamente com os herodianos, a perguntar: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus segundo a verdade, e não se te dá de ninguém, porque não te deixas levar de respeitos humanos;
17 Sarevɨdaaꞌnyɨ dɨnedana! Gɨmɨ gara yawɨꞌmanɨgɨna? Yunebanne Kingɨyai Sizaarɨ taakɨzɨya wɨjaayaꞌnebwi tewaanyabwi dɨngaka? Gotɨyai ‘Kayaaꞌnanyabulyɨ,’ yawɨꞌdei dɨngaka?”
17 dize-nos, pois, qual é o teu parecer; é lícito ou não pagar o tributo a César?
18 Kɨrɨꞌ Jizaazai kumɨre sɨmunya kayaaꞌnanya sabwi yawɨranganna yaka wɨdɨna “Kwaasɨyaihi, yaamɨjɨ beꞌna nyɨjɨwaaimanɨgava!
18 Porém Jesus, tendo percebido a malícia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais, hipócritas?
19 Taakɨzɨya wakyaꞌne nɨgwia puꞌ dɨnyɨbwarɨdaakwila!” Wɨdɨna kyaꞌ sahwaryawɨnna nɨgwia sɨꞌ makabɨna.
19 Mostrai-me uma moeda de tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 Nɨgwia sɨꞌ makabɨna kyeꞌ sai sɨkɨna yɨdaanganna “Aꞌmabaala dathasɨ yaya dathasɨ saꞌ aarɨnevaka?”
20 Ele perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 Yɨdaanganna kyaꞌ wɨdɨna “Sizaarɨnesɨra.” Wɨdɨna kyeꞌ wɨdɨna “Sareꞌna Sizaarɨne sa Sizaarɨna durɨvɨkɨryidengɨra. Nabaai Gotɨyare sa Gotɨyarɨna durɨvɨkɨryidengɨra.”
21 Responderam: De César. Então lhes disse Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus.
22 Yagaala saꞌ kadɨka wɨꞌneva lɨka yɨwaainyɨna. Lɨka yɨwaainyɨna yadɨvɨꞌ sarɨ yagalyaꞌmaꞌna yɨna yeva kaanna wɨna.
22 Ao ouvirem isto, admiraram-se e, deixando-o, foram-se.
23 Yɨrɨka dazarɨkɨ Sazuzɨyara gamɨnyawɨnna bɨna. Sazuzɨyara dara dadɨvɨsare “Aꞌmwera balɨna yadɨvɨꞌ ayɨna dɨkaapɨꞌdera mɨka. Aawa. Yɨnahu baidɨvɨsarera.” Gamɨnyawɨnna bɨna yeva dara yɨwaaraꞌna
23 No mesmo dia vieram alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e o interrogaram, dizendo:
24 “Wɨjɨwaakyaigɨ, Ne Mozɨzai kɨwɨnya dara dɨnɨkesɨ. Aꞌmwe pwai kaimɨraavɨmaayai kabalojɨ gahwaalaangei gamɨre aꞌmwevɨ kwala maarojɨ gathaakaanga baryarɨne kaimɨraaya yɨmavɨdaakuna yana!
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer sem deixar filhos, seu irmão casará com a viúva e dará sucessão ao falecido.
25 Sara dɨnɨkeꞌna kɨgaaꞌ ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala kɨdaraka nemɨjɨyadaraka mwaalesare. Nabaai aaya mudɨkei kwala maaraka mwaalakegaaꞌ mena balɨna. Sai kaimɨraaya maayai balakevɨdaaꞌnyɨ gamɨre aꞌmwe dazavɨ gahwaalaangei kwala maarɨna yaka nabaai sahwalyɨ kaimɨraaya maayai balɨna.
25 Ora havia entre nós sete irmãos: o primeiro, depois de ter casado, morreu e, não havendo sucessão, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Nabaai ayahidaaꞌnyai avaala sana yɨna, nabaai ayawɨdaasalyɨ. Sana sana yɨwɨna yeva aaya wɨryaakei yune ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala sai avaaina yɨna.
26 do mesmo modo também o segundo e o terceiro, até o sétimo.
27 Yuyara mena balɨna kyeꞌ aaya dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe kɨrɨsɨ balɨna.
27 Depois de todos eles morreu a mulher.
28 Sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaasagaaꞌ aꞌmwe dazaꞌ ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraala saraavɨ aꞌmwe aaihwareꞌ mwaaladevaka? Sareꞌ dareꞌnesɨ. Yuyara kwala maaresaꞌna aaihwareꞌ mwaaladevaka?”
28 Na ressurreição, pois, a qual dos sete pertencerá a mulher? porque todos foram casados com ela.
29 Jizaazai jaꞌnawɨdɨna “Gotɨyare yagaala dɨnɨkengɨjɨ Gotɨyare dɨragɨnya kɨrɨvɨnajɨ myawɨrivanɨgata sarevɨdaaꞌnyɨ nayaa myawɨryadɨvɨꞌ dɨwaasaihɨlyɨ.
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não sabendo as Escrituras, nem o poder de Deus.
30 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaasagaaꞌ aꞌmwera kwala ayahi mamaaryɨ yɨpɨꞌderera. Nabaai aꞌmwe kwala ayahi mamaaꞌnyɨ yɨpɨꞌdengɨra. Aawa. Sɨgunyavɨ ejelɨyara kwala mamaaryarabɨsara mwaaibɨꞌderera.
30 Pois na ressurreição nem os homens casam, nem as mulheres são dadas em casamento porém são como os anjos no céu.
31 Nabaai bainɨka sara ayɨna dɨkaasaꞌna Gotɨyai sarɨmɨre Ne sɨnnyawɨnyaraavɨ yɨhɨzaake yagaalyaꞌ madanganyadɨvɨsaihi daaka! Gotɨyai Ne Mozɨzarɨ wɨjaakeꞌ dara dɨnɨkesɨ.
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não lestes o que foi dito por Deus:
32 Dahaaꞌ kuna nɨmɨ Evɨraamɨmɨre Gotɨyainyɨra. Aazakɨmɨre Gotɨyainyɨra. Jaikopɨmɨre Gotɨyainyɨra. Sara dɨnɨkeꞌna sahwai aꞌmwe bainɨkeraavɨre Gotɨyai mɨka. Aawa. Gamɨre bainɨkeraavɨ kuna maremwaaidelyɨ. Gamɨnyɨne aꞌmwe gaala mwaaihasaraavɨre Gotɨyalyɨ.”
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque, e o Deus de Jacó? Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos.
33 Gamɨre yagaala saꞌ kwala bwaꞌnaanya kadɨka wɨꞌneva lɨka yɨwainɨgulaawɨna yeꞌ.
33 E as multidões, ouvindo isso, se maravilhavam da sua doutrina.
34 Perɨzɨyara dara wɨꞌnesaꞌ “Yɨthaanyi, Sazuzɨyaraavɨ kumɨre yagaalyangɨ maange galabɨpaimwakei daaka!” Sara deva gamɨnyawɨnna yɨꞌbwaꞌnaabɨna.
34 Os fariseus, quando souberam, que ele fizera emudecer os saduceus, reuniram-se todos;
35 Yɨꞌbwaꞌnaabɨna yeva kumɨjɨya pwai kɨwɨnya sɨduꞌnakei “Yɨwetawakya dana!” daka yɨjɨwaalyaꞌna yɨwaaraꞌna
35 e um deles, doutor da lei, para o experimentar, interrogou-o, dizendo:
36 “Wɨjɨwaakyaigɨ, kɨwɨnya yuyangɨ wavɨlavaka naanga wavɨlavɨkeꞌ kɨwɨnya berɨvaka?”
36 Mestre, qual é o grande mandamento na lei?
37 Yɨwaaraꞌna kyaꞌ wɨdɨna “Gɨmɨre Naangei Gotɨyarɨna gɨnnya sɨmunyavɨ yunebanna tewaanya gɨvuꞌnana! Gɨnnya kuryai sahwarɨ yɨlaaya yɨnɨga wiꞌna wɨmaryana! Gɨnnya sɨdusavɨ yunebanna sahwarɨ jawɨrangana! Gɨnnya sɨmunyavɨ yunebanna, gɨnnya kuryarɨ yunebanna, gɨnnya sɨdusavɨ yunebanna gɨmɨre Naangei Gotɨyarɨna tewaanya gɨvuꞌnana!
37 Respondeu-lhe Jesus: Amarás ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, e de todo o teu entendimento.
38 Kɨwɨnya dazaꞌ naangesɨ. Saꞌ gamɨ wana naanga nebulyasɨ.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Nabaai ayawɨdaasaꞌ dazahɨrɨꞌ saꞌbɨsasɨ. Saꞌ daresɨ. Gɨmɨnyɨna kale gyadevaaibɨꞌ aꞌmwe pwaraavɨna kale tewaanya gyana!
39 E o segundo, semelhante a este, é: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo.
40 Kɨwɨnya pɨrɨwaala dazawaai kɨwɨnyangɨne yagaala yuya kaavɨlyawaai, nabaai Gotɨyarɨ wɨꞌneva wɨjaata pɨropetɨyaraavɨre yagaala kaavɨlyawaalyɨ.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a lei e os profetas.
41 Perɨzɨyara kuna yɨꞌbwaꞌnemwaaidapi Jizaazai kumɨnyɨ yɨdaanganna
41 Ora, enquanto os fariseus estavam reunidos, interrogou-os Jesus, dizendo:
42 “Sarɨmɨ Kɨraazɨtɨyarɨna Gotɨyai maryasaabyarɨna gara yawɨꞌmanɨgava? Sai kaimɨraaya aaihwarelaka?” Yɨdaanganna kyaꞌ sahwara wɨdɨna “Ne Devitɨmɨre Kaimɨraayalyɨra.”
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe: De Davi.
43 Wɨdɨna kyeꞌ wɨdɨna “Nabaai Kurya Tewaanyai Devitɨmɨ sɨmunya kujayaaꞌ Devitɨ gathaꞌdareꞌ wɨdɨna ‘Naangeigɨ!’ Dara dɨnɨkesɨ.
43 Replicou-lhes ele: Como é então que Davi, no Espírito, lhe chama Senhor, dizendo:
44 Naangei nɨmɨre Naangerɨ dara wɨdaꞌ
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos de baixo dos teus pés?
45 Sara dɨnɨkeꞌna yɨ Devitɨ wɨdakei ‘Naangeigɨna,’ sahwai ‘Devitɨmɨre kaimɨraayalyɨreva,’ gathaꞌdarevaka?”
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨre yagaala saꞌ yɨnɨga wiꞌna jaꞌnawɨdakei aꞌmwe pwai kwai mɨꞌ. Sahwara dara myawɨryesaꞌ “O, Kɨraazɨtɨyai Gotɨyare Gawaalɨvaangei daaka!” Majeva nabaai yɨrɨka dazarɨkɨ yɨdaanganyaꞌnenna lɨka gaai yeꞌ. Nabaai dɨvidaaꞌnyɨ majaꞌnawɨjɨ yɨpɨnera pɨnɨnna midaanganyɨ yɨna yeꞌ.
46 E ninguém podia responder-lhe palavra; nem desde aquele dia jamais ousou alguém interrogá-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.