Lucas 20
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs VC
1 Yɨrɨka pɨrɨkɨ pɨgaaꞌ Gotɨyare Angevɨ sai aꞌmwemɨlɨka aꞌmweraavɨ wɨjɨwaakɨna yɨna yada yagaala tewaanyaꞌ wɨjɨwaakɨna. Sara yadaaꞌnyɨyaba gamɨnyawɨnna Gotɨyarɨna mubɨthɨka yɨraꞌdɨvɨta naangerajɨ Kɨwɨjarajɨ nabaai aꞌmwe naangerajɨ yɨkabɨna.
1 Num daqueles dias, Jesus ensinava no templo e anunciava ao povo a boa nova. Chegaram os príncipes dos sacerdotes e os escribas com os anciãos,
2 Sara yɨkabɨna yeva wɨdɨna “Nemɨnyɨ dɨnedana! Daza yɨvanɨgɨnyanna be dɨragɨnyasɨ yɨvanɨgɨnyavaka? Dɨragɨnya dazaꞌ aaihwai gɨzaawakavaka?”
2 e falaram-lhe: Dize-nos: com que direito fazes essas coisas, ou quem é que te deu essa autoridade?
3 Sara wɨdɨna kyeꞌ sai kumɨnyɨ jaꞌnawɨdɨna “Nabaai nɨmɨ kwainyɨjɨ yagaala pɨrɨꞌna yɨhithaanganɨdeꞌnanyɨra. Nɨmɨnyɨ dɨnyɨjɨla!
3 Jesus respondeu: Também eu vos farei uma pergunta.
4 Jonɨmɨre bavɨtaazɨya yadeꞌ Sɨgunyavɨyaꞌ dɨngaka? Saꞌ aꞌmweraavɨre sɨmunyaburɨdaaꞌnyaꞌ dɨngaka?”
4 Respondei-me: o batismo de João era do céu ou dos homens?
5 Sara jaꞌnawɨdɨna kyaꞌ sarevɨ kumɨ sara dɨnyɨna “Nabaai nemɨ wɨdaazaꞌ ‘Sabwi Sɨgunyavɨyabulyɨra,’ sai nedathe ‘Jonɨmɨre yagaalyavɨna dɨragɨnna malɨmwagyaihi beꞌna yadɨvɨtaihɨlaka!’
5 Eles começaram a raciocinar entre si, dizendo: Se dissermos: Do céu, ele dirá: Por que razão, pois, não crestes nele?
6 Nabaai nemɨ wɨdaazaꞌ ‘Sabwi yune aꞌmweraavɨre sɨmunyaburɨdaaꞌnyabulyɨra,’ sara wɨdaazaꞌna aꞌmwe yuyara sɨla nanelɨwakɨpɨdɨka! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Yuyara ‘Jonɨ Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakadei, pɨropetɨyalyɨra,’ dɨragɨnna yawɨꞌdɨvɨsaꞌnanyɨra.”
6 Se, porém, dissermos: Dos homens, todo o povo nos apedrejará, porque está convencido de que João era profeta.
7 Sara dɨnyɨna yeva jaꞌnawɨdɨna “Nemɨ myawɨrivanɨgo. Jonɨmɨre bavɨtaazɨyaꞌ gawɨdaaꞌnyɨ yɨmaꞌnakeꞌ dɨngaka?”
7 Responderam por fim que não sabiam de onde era.
8 Jaꞌnawɨdɨna kyeꞌ Jizaazai kumɨnyɨ wɨdɨna “Sasare savɨdaaꞌnyɨ ‘Nɨmɨ dɨragɨnya gathaꞌdaresɨyainyɨ yadɨnyainyakeva,’ mayɨhɨzɨ yɨhideinyɨ.”
8 Replicou-lhes também Jesus: Nem eu vos direi com que direito faço estas coisas.
9 Aꞌmweraavɨ keꞌbaꞌna yagaala dathaꞌ gaai wɨjɨwaakɨna “Aꞌmwe pwai gɨraipɨwawɨnya pɨjɨꞌ yaburɨdakɨna yajazɨkɨ. Gɨraipɨwawɨnya sajɨꞌ ‘Aꞌmwe pwara maremwaaibɨkajɨ,’ wɨjaavɨna yakei gamɨ sai anga menya pɨwɨ saamɨnyagaaꞌ mwaalyaꞌnei.
9 Então Jesus propôs-lhes esta parábola: Um homem plantou uma vinha, arrendou-a a vinhateiros e ausentou-se por muito tempo para uma terra estranha.
10 Gɨraipɨwawɨnyajɨkɨ tɨka munne yabwaryagaaꞌ gamɨre wawɨnyavɨ maremwaaidɨvɨsaraayawɨnna gamɨre wɨdaayade pwarɨ maryasaabɨna. ‘Wawɨnya maremwaaidɨvɨta sangɨdaaꞌnyɨ tɨka munne pɨvaaꞌ wiabwaripɨkajɨ,’ maryasaabɨna. Sara yɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ aꞌmwe wawɨnyavɨ maremwaaidɨvɨsara wɨdaayaderɨ mala tamɨna yeva kunerɨ ayɨna maragaibwakɨrasaabɨna.
10 No tempo da colheita, enviou um servo aos vinhateiros para que lhe dessem do produto da vinha. Estes o feriram e o reenviaram de mãos vazias.
11 Sara yɨna kyeꞌ nabaai wawɨnya wɨdaayade pwarɨ ayɨna ayawɨnna maryaasɨna. Maryaasɨna kyaꞌ nabaai sai kwarɨjɨ mala tamɨna yeva bɨralyabwi yɨna yeva maragaibwakɨrasaabɨna.
11 Tornou a enviar outro servo; eles feriram também a este, ultrajaram-no e despediram-no sem coisa alguma.
12 Nabaai ayɨna ayawɨnna pwarɨna maryaasɨna. Sarerɨ yɨnahu tamɨna yeva gaꞌbwarala naanga yɨnɨkerɨ mwasɨlaa marasɨꞌnyɨna kyeꞌ sai kunei ayɨna bɨna.
12 Tornou a enviar um terceiro; feriram também este e expulsaram-no.
13 Sara yadaapɨri wawɨnyavɨ gyakwai dɨna ‘Gathaꞌdara yɨdeinyaka? Nɨnnya nyɨbwaalɨvaangei nawɨꞌnyɨna tewaanna wivanɨgei maryaasɨdera. Sahware yagaalyavɨ kadɨka yɨnɨga wiꞌna wɨꞌnɨpɨꞌdei dɨngaka?’
13 Disse então o senhor da vinha: Que farei? Mandarei meu filho amado; talvez o respeitem.
14 Maryaasɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ wawɨnya dazavɨ maremwaaidɨvɨta dazara gamɨre gawaalɨvaangei badaaworiyarɨ tɨnna wanganna yeva kumɨ sara dɨnyɨna ‘Aꞌmwe dazai dɨvi ganɨmaangere yuya sa maaradelyɨra. Yarala, tamakaana! “Wawɨnya dazɨꞌ yune nemɨ saina lɨmwagaraana!” dawaajɨ tamakaana!’
14 Vendo-o, porém, os vinhateiros discorriam entre si e diziam: Este é o herdeiro; matemo-lo, para que se torne nossa a herança.
15 Sara dɨnyɨna yeva gɨraipɨwawɨnya sajɨkɨ mwasɨlaa makwalyuna yeva yɨnahu tamakɨna. Sarevɨdaaꞌnyɨ gɨraipɨwawɨnya sajɨkɨ gyakwai sahwaraavɨ gathaꞌdara wiadelaka!
15 E lançaram-no fora da vinha e mataram-no. Que lhes fará, pois, o dono da vinha?
16 Aꞌmwe wawɨnyavɨ maremwaaidɨvɨsaraavɨna bɨna yojɨ kayaaka wigalakadelyɨ. Sara yojɨ gɨraipɨwawɨnya sajɨꞌ aꞌmwe mudɨka pwaraavɨ wɨjaavadezɨkɨ.” Jizaazai sara wɨdɨna kyaꞌ saꞌ kadɨka wɨꞌnevera wɨdɨna “Sasare sabwi myɨmaꞌnanna! Arɨkawɨ.”
16 Virá e exterminará estes vinhateiros e dará a vinha a outros. A estas palavras, disseram: Que Deus não o permita!
17 Sara wɨdɨna kyeꞌ sahwai kumɨnyɨ tɨnna wanganaka wɨdɨna “Bukuyavɨ yagaala dazavɨ be kaavɨlaꞌ warɨkavaka?
17 Mas Jesus, fixando o olhar neles, disse-lhes: Que quer dizer então o que está escrito: A pedra que os edificadores rejeitaram tornou-se a pedra angular {Sl 117,22}?
18 Sara dɨnɨkeꞌ aꞌmwe gazaizai sɨla dɨragɨnaanga dazarɨ walatannojɨyai, yuna kayaaka wɨsɨꞌnadelyɨ. Nabaai sɨla dazai aꞌmwe pwai kwarɨ aꞌbadaaꞌnyɨ walaramajai dazai yuna kayaaka mɨlɨkiꞌnyɨna yojɨyai yune surɨnya yɨwagakɨna yadelyɨra.”
18 Todo o que cair sobre esta pedra ficará despedaçado; e sobre quem ela cair, este será esmagado!
19 Aꞌmwe Kɨwɨjarajɨ Gotɨyarɨne tamiraꞌdɨvɨta naangerajɨ sahwara yawɨꞌna “Yuna dazagaaꞌ sahwarɨ galalɨmwagaana!” dɨnyɨna. Sareꞌ dareꞌnesɨ. “Sahwai yagaala dazaꞌ nemɨnyɨneꞌna kwaasɨ dɨvanɨkeva.” Kɨrɨꞌ aꞌmwe yuyara mwaaidapiyavɨna lɨka naanga yɨna yeva kave mwaalɨna.
19 Naquela mesma hora os príncipes dos sacerdotes e os escribas procuraram prendê-lo, mas temeram o povo. Tinham compreendido que se referia a eles ao propor essa parábola.
20 Sagaaꞌ gamɨnyɨ baihanaꞌna yadɨvɨꞌ aꞌmwe pwaraavɨ gamɨreburɨ kwaasɨ yawɨramaataꞌneraavɨ maryasaabɨna. Aꞌmwe dazara kwaasɨ darebwi yadɨvɨꞌ “Nemɨnyɨna ‘Aꞌmwe yɨdaꞌmaraangerera,’ yawɨrana!” yawɨresaraavɨ “Gamɨre yagaala kayaaꞌnanyaꞌ wɨꞌnawaajɨ Gaꞌmaanɨya naangeryaba kotɨyavɨ marakaana!” deva maryasaabɨna.
20 Puseram-se então a observá-lo e mandaram espiões que se disfarçassem em homens de bem, para armar-lhe ciladas e surpreendê-lo no que dizia, a fim de o entregarem à autoridade e ao poder do governador.
21 Sarera kwaasɨ dara yɨdaanganna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ, nemɨ nayaa yawɨꞌmanɨgo ‘Gɨmɨre yagaalyaꞌ yɨdaꞌmaraangesɨra. Sara yadɨ gɨmɨ saigɨ aꞌmwemɨlɨkaavɨ aꞌmweraavɨ yagaala nebulyaꞌna wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra. Aꞌmwe naangeraavɨna lɨka myadɨnyaigɨnyɨ. Aawa. Yuyaraavɨ Gotɨyarebwi yune nebulyabwina wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra.’
21 Perguntaram-lhe eles: Mestre, sabemos que falas e ensinas com retidão e que, sem fazer acepção de pessoa alguma, ensinas o caminho de Deus segundo a verdade.
22 Sareigɨ gara yawɨꞌmanɨgɨna? Gotɨyare kɨwɨnyaꞌ berɨꞌ dɨnɨkavaka? Sizaarɨ taakɨzɨya wɨjavaadeina dɨngaka? Mujaayɨ yaadeina dɨngaka?”
22 É-nos permitido pagar o imposto ao imperador ou não?
23 Sara yɨdaanganna kyeꞌ sahwai kwaasɨ yagaala wɨdadaapiya dazabwina mena yawɨꞌna. Sarevɨ sai wɨdɨna
23 Jesus percebeu a astúcia e respondeu-lhes:
24 “Taakɨzɨnɨgwia pɨrɨꞌ dɨnyɨjɨwaainyɨla! Nɨgwia dazavɨ pɨkaryasɨ pikɨzaayasɨ warɨkeꞌ aarɨnevaka?” Wɨdɨna kyaꞌ sahwara wɨdɨna “Sizaarɨnesɨra.”
24 Mostrai-me um denário. De quem leva a imagem e a inscrição? Responderam: De César.
25 Sara wɨdɨna kyeꞌ sai wɨdɨna “Yɨ Sizaarɨne sa, Sizaarɨ duzaayidengɨra. Nabaai Gotɨyare sa, yɨ Gotɨyarɨ duzaayidengɨra.”
25 Então lhes disse: Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
26 Sara nayaa wɨdɨna kyaꞌ aꞌmweraayaba gamɨre yagaalyavɨna magalalɨmwagi yeꞌ. Yagaala kumɨnyɨ wɨrɨvɨkɨꞌdaasɨya dazanna atɨka maruꞌnaꞌna. Sara yeva yagaala majɨna.
26 Assim não puderam surpreendê-lo em nenhuma de suas palavras diante do povo. Pelo contrário, admirados da sua resposta, tiveram que calar-se.
27 Aꞌmwe pwara Sazuzɨyaraavɨre yɨsavaakɨdaasara gamɨnyawɨnna bɨna. Sahwara Sazuzɨyara yuyara dara dadɨvɨsare “Aꞌmwe baidɨvɨsara ayɨna madɨkaayɨ yɨpɨꞌderera.”
27 Alguns saduceus - que negam a ressurreição - aproximaram-se de Jesus e perguntaram-lhe:
28 Sarera bɨna yeva yɨdaanganyaꞌ wɨdɨna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ, nemɨnyɨna Mozɨzai yagaala pɨrɨꞌ dara yɨdayaakesɨra ‘Aꞌmwe pwai kwai kwala maarojɨyai dɨvidaaꞌnyɨ kaimɨraavɨmaayai balɨna yajaꞌ nabaai gamɨjɨya gathaaꞌgahwaai pwai aꞌmwe savɨ kwala maarɨna yojɨ baryarɨne kaimɨraayai yɨmavɨdaakuna yana!’
28 Mestre, Moisés prescreveu-nos: Se alguém morrer e deixar mulher, mas não deixar filhos, case-se com ela o irmão dele, e dê descendência a seu irmão.
29 Sara yɨdaꞌnɨkevɨdaaꞌnyɨ kumɨ avaalyadaraka ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraalyara mwaalɨna. Sareraavɨdaaꞌnyɨ pwai aaya sɨraangei aꞌmwevɨ kwala maarɨna. Sarei sai kaimɨraavɨmaayai balɨna.
29 Ora, havia sete irmãos, o primeiro dos quais tomou uma mulher, mas morreu sem filhos.
30 Sara balɨna kyaꞌ ayawɨdaaꞌnyɨ gahwaalaanga pwai aꞌmwe dazavɨ kwala maarɨna, balɨna.
30 Casou-se com ela o segundo, mas também ele morreu sem filhos.
31 Dɨvidaaꞌnyɨ ayawɨ gahwaalaanga pwai avaaina sana yɨna. Sasare savɨ ata purɨdaaꞌnya pwaraala yuya sadaraka aꞌmwe savɨ kwala maareva yuyara kaimɨraavɨmaayara balɨna.
31 Casou-se depois com ela o terceiro. E assim sucessivamente todos os sete, que morreram sem deixar filhos.
32 Yuyara sara balɨna kyeꞌ dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe saꞌ kɨrɨsɨ balɨna.
32 Por fim, morreu também a mulher.
33 Sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwe baidɨvɨsara ayɨna dɨkaapɨjahaaꞌ aꞌmwe dazaꞌ aꞌmwe aaihwareꞌ mwaaladevaka? Yɨdaanganya sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraalyara aꞌmwe savɨ kwala maareva kumɨre aꞌmweꞌ mwaalakeꞌnanyɨra.”
33 Na ressurreição, de qual deles será a mulher? Porque os sete a tiveram por mulher.
34 Jizaazai kumɨnyɨ wɨdɨna “Yuna dahaasara kwala maaꞌdɨvɨꞌ kwala maaꞌnadɨvɨsare.
34 Jesus respondeu: Os filhos deste mundo casam-se e dão-se em casamento,
35 Kɨrɨꞌ dɨvi nawɨꞌnya sagaaꞌ kurɨnakera mwaaibɨnera, ayɨna dɨkaapɨnera yɨ dazara kwala mamaari yɨna, kwala mamaaꞌnyɨ yɨna yɨpɨꞌderera.
35 mas os que serão julgados dignos do século futuro e da ressurreição dos mortos não terão mulher nem marido.
36 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Ayawɨdaaꞌnyɨ ayɨna mabalyɨ yɨpɨꞌdera. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Ejelɨyarabɨꞌ mwaaibɨꞌderera. Gotɨyai baryaraavɨ ayɨna yɨdɨkaavajaꞌna gamɨre kaimɨraayara mwaaibɨꞌderera.
36 Eles jamais poderão morrer, porque são iguais aos anjos e são filhos de Deus, porque são ressuscitados.
37 Nabaai aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaapɨꞌdeꞌ Mozɨzai kwalyɨ nejɨwaakadelyɨ. Yɨta maalɨkikɨ dɨtaalɨta yɨdadaaꞌnyɨyaꞌnajɨ kɨwɨnya dara dadelyɨ ‘Dahaaꞌ Naangei Evɨraamɨmɨre Gotɨyalyɨ. Aazakɨmɨre Gotɨyalyɨ. Jaikopɨmɨre Gotɨyalyɨ.’ Sara dɨnɨkesɨ.
37 Por outra parte, que os mortos hão de ressuscitar é o que Moisés revelou na passagem da sarça ardente {Ex 3,6}, chamando ao Senhor: Deus de Abraão, Deus de Isaac, Deus de Jacó .
38 Sasare savɨdaaꞌnyɨ Gotɨyai yune aꞌmwe bainɨkeraavɨna Gotɨyai mɨka. Aawa. Sai Gotɨya aꞌmwe gaala kurɨnakeraavɨnelyɨ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyai yawɨꞌna ‘Aꞌmwera yawɨꞌna “Bainɨkerera,” kɨrɨꞌ yuyara gaala kurɨnakerera.’ ”
38 Ora, Deus não é Deus dos mortos, mas dos vivos; porque todos vivem para ele.
39 Sara wɨdɨna kyaꞌ Kɨwɨja pwara gamɨnyɨ jaꞌnawɨdɨna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ gɨmɨ tewaanya dɨwaana.”
39 Alguns dos escribas disseram, então: Mestre, falaste bem.
40 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwera ayɨna yɨdaanganya aane pɨrɨꞌ kɨrɨsɨ wɨjaꞌneꞌ lɨka naanga yesaꞌnanyɨ.
40 E já não se atreviam a fazer-lhe pergunta alguma.
41 Kumɨnyɨ wɨdɨna “Gathaꞌdarevɨ dadɨvɨtavaka? ‘Kɨraazɨtɨyai, Gotɨyai dahɨlakakei, Devitɨmɨre kaimɨraayalyɨreva.’
41 Jesus perguntou-lhes: Como se pode dizer que Cristo é filho de Davi?
42 Yɨdaanganya sareꞌ dareꞌnesɨ. Bukuya Saamɨyavɨ Devitɨ gamɨ sai dara wɨjaaꞌ
42 Pois o próprio Davi, no livro dos Salmos, diz: Disse o Senhor a meu Senhor: Senta-te à minha direita,
43 Yɨkamaangeraavɨ gɨmɨre sɨvɨlyɨraarɨ marulawakɨdehaaꞌnanyɨ,” ’
43 até que eu ponha os teus inimigos por escabelo dos teus pés {Sl 109,1}.
44 Sara dɨnɨkevɨdaaꞌnyɨ Devitɨ gamɨ sai dɨna ‘Naangelyɨra.’ ‘Sai gamɨre kaimɨraayala,’ gathaꞌdarevɨnaka?”
44 Portanto, Davi o chama de Senhor! Como, pois, é ele seu filho?
45 Aꞌmwe yuyaraayaba, yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yadaapi, sai gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna
45 Enquanto todo o povo o ouvia, disse a seus discípulos:
46 “Aꞌmwe Kɨwɨja daraavɨna yawɨrapɨjɨ nayaa javadaꞌgainyideihɨlyɨra. Mala nayaa jɨwannyideihɨlyɨra. Dareraavɨnesɨ. Baazɨꞌmaꞌnya saamɨnya baazɨꞌmaꞌnadɨvɨꞌ kaanya yamaryaꞌna tewaanna wɨvuꞌnaderera. Aꞌmwe aꞌmwera kwala yɨꞌbwaꞌnemwaaidɨvɨsaba wabwiwayagaala ‘Aꞌmwe naangeigɨ!’ wɨjavwina tewaanna wɨvuꞌnaderera. Lotuangevɨ nawɨꞌnyaba aꞌmweraavɨre tɨnnyarɨ walamwaalyaꞌna tewaanna wimaꞌnaderera. Sara yadɨvɨꞌ tɨka munne naangengɨ namwaalyɨta nawɨꞌnyarɨ yɨlamwaalyaꞌna tewaanna wɨvuꞌnaderera.
46 Guardai-vos dos escribas, que querem andar de roupas compridas e gostam das saudações nas praças públicas, das primeiras cadeiras nas sinagogas e dos primeiros lugares dos banquetes;
47 Sarera aꞌmwe yaanyɨwaakengɨ kwaasɨ yagaala wɨdadɨvɨꞌ kunnya angengɨya kuka yuna maaꞌdɨvɨsarera. ‘Aꞌmwera nemɨnyɨna “Tewaanyarera,” yawɨpɨka!’ deva Gotɨyarɨ wɨjavwina saamɨnyabwi mɨjeꞌmwamwodɨvɨsarera. Sara yadɨvɨta sabwineꞌneꞌ wɨrɨvɨkɨryaꞌnegaaꞌ taanginya naangeꞌ pwaraavɨ wavɨlasaꞌ kuna maapɨꞌderera.”
47 que devoram as casas das viúvas, fingindo fazer longas orações. Eles receberão castigo mais rigoroso.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.