Lucas 20
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs ARA
1 Yɨrɨka pɨrɨkɨ pɨgaaꞌ Gotɨyare Angevɨ sai aꞌmwemɨlɨka aꞌmweraavɨ wɨjɨwaakɨna yɨna yada yagaala tewaanyaꞌ wɨjɨwaakɨna. Sara yadaaꞌnyɨyaba gamɨnyawɨnna Gotɨyarɨna mubɨthɨka yɨraꞌdɨvɨta naangerajɨ Kɨwɨjarajɨ nabaai aꞌmwe naangerajɨ yɨkabɨna.
1 Aconteceu que, num daqueles dias, estando Jesus a ensinar o povo no templo e a evangelizar, sobrevieram os principais sacerdotes e os escribas, juntamente com os anciãos,
2 Sara yɨkabɨna yeva wɨdɨna “Nemɨnyɨ dɨnedana! Daza yɨvanɨgɨnyanna be dɨragɨnyasɨ yɨvanɨgɨnyavaka? Dɨragɨnya dazaꞌ aaihwai gɨzaawakavaka?”
2 e o arguiram nestes termos: Dize-nos: com que autoridade fazes estas coisas? Ou quem te deu esta autoridade?
3 Sara wɨdɨna kyeꞌ sai kumɨnyɨ jaꞌnawɨdɨna “Nabaai nɨmɨ kwainyɨjɨ yagaala pɨrɨꞌna yɨhithaanganɨdeꞌnanyɨra. Nɨmɨnyɨ dɨnyɨjɨla!
3 Respondeu-lhes: Também eu vos farei uma pergunta; dizei-me:
4 Jonɨmɨre bavɨtaazɨya yadeꞌ Sɨgunyavɨyaꞌ dɨngaka? Saꞌ aꞌmweraavɨre sɨmunyaburɨdaaꞌnyaꞌ dɨngaka?”
4 o batismo de João era dos céus ou dos homens?
5 Sara jaꞌnawɨdɨna kyaꞌ sarevɨ kumɨ sara dɨnyɨna “Nabaai nemɨ wɨdaazaꞌ ‘Sabwi Sɨgunyavɨyabulyɨra,’ sai nedathe ‘Jonɨmɨre yagaalyavɨna dɨragɨnna malɨmwagyaihi beꞌna yadɨvɨtaihɨlaka!’
5 Então, eles arrazoavam entre si: Se dissermos: do céu, ele dirá: Por que não acreditastes nele?
6 Nabaai nemɨ wɨdaazaꞌ ‘Sabwi yune aꞌmweraavɨre sɨmunyaburɨdaaꞌnyabulyɨra,’ sara wɨdaazaꞌna aꞌmwe yuyara sɨla nanelɨwakɨpɨdɨka! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Yuyara ‘Jonɨ Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakadei, pɨropetɨyalyɨra,’ dɨragɨnna yawɨꞌdɨvɨsaꞌnanyɨra.”
6 Mas, se dissermos: dos homens, o povo todo nos apedrejará; porque está convicto de ser João um profeta.
7 Sara dɨnyɨna yeva jaꞌnawɨdɨna “Nemɨ myawɨrivanɨgo. Jonɨmɨre bavɨtaazɨyaꞌ gawɨdaaꞌnyɨ yɨmaꞌnakeꞌ dɨngaka?”
7 Por fim, responderam que não sabiam.
8 Jaꞌnawɨdɨna kyeꞌ Jizaazai kumɨnyɨ wɨdɨna “Sasare savɨdaaꞌnyɨ ‘Nɨmɨ dɨragɨnya gathaꞌdaresɨyainyɨ yadɨnyainyakeva,’ mayɨhɨzɨ yɨhideinyɨ.”
8 Então, Jesus lhes replicou: Pois nem eu vos digo com que autoridade faço estas coisas.
9 Aꞌmweraavɨ keꞌbaꞌna yagaala dathaꞌ gaai wɨjɨwaakɨna “Aꞌmwe pwai gɨraipɨwawɨnya pɨjɨꞌ yaburɨdakɨna yajazɨkɨ. Gɨraipɨwawɨnya sajɨꞌ ‘Aꞌmwe pwara maremwaaibɨkajɨ,’ wɨjaavɨna yakei gamɨ sai anga menya pɨwɨ saamɨnyagaaꞌ mwaalyaꞌnei.
9 A seguir, passou Jesus a proferir ao povo esta parábola: Certo homem plantou uma vinha, arrendou-a a lavradores e ausentou-se do país por prazo considerável.
10 Gɨraipɨwawɨnyajɨkɨ tɨka munne yabwaryagaaꞌ gamɨre wawɨnyavɨ maremwaaidɨvɨsaraayawɨnna gamɨre wɨdaayade pwarɨ maryasaabɨna. ‘Wawɨnya maremwaaidɨvɨta sangɨdaaꞌnyɨ tɨka munne pɨvaaꞌ wiabwaripɨkajɨ,’ maryasaabɨna. Sara yɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ aꞌmwe wawɨnyavɨ maremwaaidɨvɨsara wɨdaayaderɨ mala tamɨna yeva kunerɨ ayɨna maragaibwakɨrasaabɨna.
10 No devido tempo, mandou um servo aos lavradores para que lhe dessem do fruto da vinha; os lavradores, porém, depois de o espancarem, o despacharam vazio.
11 Sara yɨna kyeꞌ nabaai wawɨnya wɨdaayade pwarɨ ayɨna ayawɨnna maryaasɨna. Maryaasɨna kyaꞌ nabaai sai kwarɨjɨ mala tamɨna yeva bɨralyabwi yɨna yeva maragaibwakɨrasaabɨna.
11 Em vista disso, enviou-lhes outro servo; mas eles também a este espancaram e, depois de o ultrajarem, o despacharam vazio.
12 Nabaai ayɨna ayawɨnna pwarɨna maryaasɨna. Sarerɨ yɨnahu tamɨna yeva gaꞌbwarala naanga yɨnɨkerɨ mwasɨlaa marasɨꞌnyɨna kyeꞌ sai kunei ayɨna bɨna.
12 Mandou ainda um terceiro; também a este, depois de o ferirem, expulsaram.
13 Sara yadaapɨri wawɨnyavɨ gyakwai dɨna ‘Gathaꞌdara yɨdeinyaka? Nɨnnya nyɨbwaalɨvaangei nawɨꞌnyɨna tewaanna wivanɨgei maryaasɨdera. Sahware yagaalyavɨ kadɨka yɨnɨga wiꞌna wɨꞌnɨpɨꞌdei dɨngaka?’
13 Então, disse o dono da vinha: Que farei? Enviarei o meu filho amado; talvez o respeitem.
14 Maryaasɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ wawɨnya dazavɨ maremwaaidɨvɨta dazara gamɨre gawaalɨvaangei badaaworiyarɨ tɨnna wanganna yeva kumɨ sara dɨnyɨna ‘Aꞌmwe dazai dɨvi ganɨmaangere yuya sa maaradelyɨra. Yarala, tamakaana! “Wawɨnya dazɨꞌ yune nemɨ saina lɨmwagaraana!” dawaajɨ tamakaana!’
14 Vendo-o, porém, os lavradores, arrazoavam entre si, dizendo: Este é o herdeiro; matemo-lo, para que a herança venha a ser nossa.
15 Sara dɨnyɨna yeva gɨraipɨwawɨnya sajɨkɨ mwasɨlaa makwalyuna yeva yɨnahu tamakɨna. Sarevɨdaaꞌnyɨ gɨraipɨwawɨnya sajɨkɨ gyakwai sahwaraavɨ gathaꞌdara wiadelaka!
15 E, lançando-o fora da vinha, o mataram. Que lhes fará, pois, o dono da vinha?
16 Aꞌmwe wawɨnyavɨ maremwaaidɨvɨsaraavɨna bɨna yojɨ kayaaka wigalakadelyɨ. Sara yojɨ gɨraipɨwawɨnya sajɨꞌ aꞌmwe mudɨka pwaraavɨ wɨjaavadezɨkɨ.” Jizaazai sara wɨdɨna kyaꞌ saꞌ kadɨka wɨꞌnevera wɨdɨna “Sasare sabwi myɨmaꞌnanna! Arɨkawɨ.”
16 Virá, exterminará aqueles lavradores e passará a vinha a outros. Ao ouvirem isto, disseram: Tal não aconteça!
17 Sara wɨdɨna kyeꞌ sahwai kumɨnyɨ tɨnna wanganaka wɨdɨna “Bukuyavɨ yagaala dazavɨ be kaavɨlaꞌ warɨkavaka?
17 Mas Jesus, fitando-os, disse: Que quer dizer, pois, o que está escrito:
18 Sara dɨnɨkeꞌ aꞌmwe gazaizai sɨla dɨragɨnaanga dazarɨ walatannojɨyai, yuna kayaaka wɨsɨꞌnadelyɨ. Nabaai sɨla dazai aꞌmwe pwai kwarɨ aꞌbadaaꞌnyɨ walaramajai dazai yuna kayaaka mɨlɨkiꞌnyɨna yojɨyai yune surɨnya yɨwagakɨna yadelyɨra.”
18 Todo o que cair sobre esta pedra ficará em pedaços; e aquele sobre quem ela cair ficará reduzido a pó.
19 Aꞌmwe Kɨwɨjarajɨ Gotɨyarɨne tamiraꞌdɨvɨta naangerajɨ sahwara yawɨꞌna “Yuna dazagaaꞌ sahwarɨ galalɨmwagaana!” dɨnyɨna. Sareꞌ dareꞌnesɨ. “Sahwai yagaala dazaꞌ nemɨnyɨneꞌna kwaasɨ dɨvanɨkeva.” Kɨrɨꞌ aꞌmwe yuyara mwaaidapiyavɨna lɨka naanga yɨna yeva kave mwaalɨna.
19 Naquela mesma hora, os escribas e os principais sacerdotes procuravam lançar-lhe as mãos, pois perceberam que, em referência a eles, dissera esta parábola; mas temiam o povo.
20 Sagaaꞌ gamɨnyɨ baihanaꞌna yadɨvɨꞌ aꞌmwe pwaraavɨ gamɨreburɨ kwaasɨ yawɨramaataꞌneraavɨ maryasaabɨna. Aꞌmwe dazara kwaasɨ darebwi yadɨvɨꞌ “Nemɨnyɨna ‘Aꞌmwe yɨdaꞌmaraangerera,’ yawɨrana!” yawɨresaraavɨ “Gamɨre yagaala kayaaꞌnanyaꞌ wɨꞌnawaajɨ Gaꞌmaanɨya naangeryaba kotɨyavɨ marakaana!” deva maryasaabɨna.
20 Observando-o, subornaram emissários que se fingiam de justos para verem se o apanhavam em alguma palavra, a fim de entregá-lo à jurisdição e à autoridade do governador.
21 Sarera kwaasɨ dara yɨdaanganna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ, nemɨ nayaa yawɨꞌmanɨgo ‘Gɨmɨre yagaalyaꞌ yɨdaꞌmaraangesɨra. Sara yadɨ gɨmɨ saigɨ aꞌmwemɨlɨkaavɨ aꞌmweraavɨ yagaala nebulyaꞌna wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra. Aꞌmwe naangeraavɨna lɨka myadɨnyaigɨnyɨ. Aawa. Yuyaraavɨ Gotɨyarebwi yune nebulyabwina wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra.’
21 Então, o consultaram, dizendo: Mestre, sabemos que falas e ensinas retamente e não te deixas levar de respeitos humanos, porém ensinas o caminho de Deus segundo a verdade;
22 Sareigɨ gara yawɨꞌmanɨgɨna? Gotɨyare kɨwɨnyaꞌ berɨꞌ dɨnɨkavaka? Sizaarɨ taakɨzɨya wɨjavaadeina dɨngaka? Mujaayɨ yaadeina dɨngaka?”
22 é lícito pagar tributo a César ou não?
23 Sara yɨdaanganna kyeꞌ sahwai kwaasɨ yagaala wɨdadaapiya dazabwina mena yawɨꞌna. Sarevɨ sai wɨdɨna
23 Mas Jesus, percebendo-lhes o ardil, respondeu:
24 “Taakɨzɨnɨgwia pɨrɨꞌ dɨnyɨjɨwaainyɨla! Nɨgwia dazavɨ pɨkaryasɨ pikɨzaayasɨ warɨkeꞌ aarɨnevaka?” Wɨdɨna kyaꞌ sahwara wɨdɨna “Sizaarɨnesɨra.”
24 Mostrai-me um denário. De quem é a efígie e a inscrição? Prontamente disseram: De César. Então, lhes recomendou Jesus:
25 Sara wɨdɨna kyeꞌ sai wɨdɨna “Yɨ Sizaarɨne sa, Sizaarɨ duzaayidengɨra. Nabaai Gotɨyare sa, yɨ Gotɨyarɨ duzaayidengɨra.”
25 Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
26 Sara nayaa wɨdɨna kyaꞌ aꞌmweraayaba gamɨre yagaalyavɨna magalalɨmwagi yeꞌ. Yagaala kumɨnyɨ wɨrɨvɨkɨꞌdaasɨya dazanna atɨka maruꞌnaꞌna. Sara yeva yagaala majɨna.
26 Não puderam apanhá-lo em palavra alguma diante do povo; e, admirados da sua resposta, calaram-se.
27 Aꞌmwe pwara Sazuzɨyaraavɨre yɨsavaakɨdaasara gamɨnyawɨnna bɨna. Sahwara Sazuzɨyara yuyara dara dadɨvɨsare “Aꞌmwe baidɨvɨsara ayɨna madɨkaayɨ yɨpɨꞌderera.”
27 Chegando alguns dos saduceus, homens que dizem não haver ressurreição,
28 Sarera bɨna yeva yɨdaanganyaꞌ wɨdɨna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ, nemɨnyɨna Mozɨzai yagaala pɨrɨꞌ dara yɨdayaakesɨra ‘Aꞌmwe pwai kwai kwala maarojɨyai dɨvidaaꞌnyɨ kaimɨraavɨmaayai balɨna yajaꞌ nabaai gamɨjɨya gathaaꞌgahwaai pwai aꞌmwe savɨ kwala maarɨna yojɨ baryarɨne kaimɨraayai yɨmavɨdaakuna yana!’
28 perguntaram-lhe: Mestre, Moisés nos deixou escrito que, se morrer o irmão de alguém, sendo aquele casado e não deixando filhos, seu irmão deve casar com a viúva e suscitar descendência ao falecido.
29 Sara yɨdaꞌnɨkevɨdaaꞌnyɨ kumɨ avaalyadaraka ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraalyara mwaalɨna. Sareraavɨdaaꞌnyɨ pwai aaya sɨraangei aꞌmwevɨ kwala maarɨna. Sarei sai kaimɨraavɨmaayai balɨna.
29 Ora, havia sete irmãos: o primeiro casou e morreu sem filhos;
30 Sara balɨna kyaꞌ ayawɨdaaꞌnyɨ gahwaalaanga pwai aꞌmwe dazavɨ kwala maarɨna, balɨna.
30 o segundo e o terceiro também desposaram a viúva;
31 Dɨvidaaꞌnyɨ ayawɨ gahwaalaanga pwai avaaina sana yɨna. Sasare savɨ ata purɨdaaꞌnya pwaraala yuya sadaraka aꞌmwe savɨ kwala maareva yuyara kaimɨraavɨmaayara balɨna.
31 igualmente os sete não tiveram filhos e morreram.
32 Yuyara sara balɨna kyeꞌ dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwe saꞌ kɨrɨsɨ balɨna.
32 Por fim, morreu também a mulher.
33 Sarevɨdaaꞌnyɨ aꞌmwe baidɨvɨsara ayɨna dɨkaapɨjahaaꞌ aꞌmwe dazaꞌ aꞌmwe aaihwareꞌ mwaaladevaka? Yɨdaanganya sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe ata purɨdaaꞌnyɨ pwaraalyara aꞌmwe savɨ kwala maareva kumɨre aꞌmweꞌ mwaalakeꞌnanyɨra.”
33 Esta mulher, pois, no dia da ressurreição, de qual deles será esposa? Porque os sete a desposaram.
34 Jizaazai kumɨnyɨ wɨdɨna “Yuna dahaasara kwala maaꞌdɨvɨꞌ kwala maaꞌnadɨvɨsare.
34 Então, lhes acrescentou Jesus: Os filhos deste mundo casam-se e dão-se em casamento;
35 Kɨrɨꞌ dɨvi nawɨꞌnya sagaaꞌ kurɨnakera mwaaibɨnera, ayɨna dɨkaapɨnera yɨ dazara kwala mamaari yɨna, kwala mamaaꞌnyɨ yɨna yɨpɨꞌderera.
35 mas os que são havidos por dignos de alcançar a era vindoura e a ressurreição dentre os mortos não casam, nem se dão em casamento.
36 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Ayawɨdaaꞌnyɨ ayɨna mabalyɨ yɨpɨꞌdera. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Ejelɨyarabɨꞌ mwaaibɨꞌderera. Gotɨyai baryaraavɨ ayɨna yɨdɨkaavajaꞌna gamɨre kaimɨraayara mwaaibɨꞌderera.
36 Pois não podem mais morrer, porque são iguais aos anjos e são filhos de Deus, sendo filhos da ressurreição.
37 Nabaai aꞌmwe bainɨkera ayɨna dɨkaapɨꞌdeꞌ Mozɨzai kwalyɨ nejɨwaakadelyɨ. Yɨta maalɨkikɨ dɨtaalɨta yɨdadaaꞌnyɨyaꞌnajɨ kɨwɨnya dara dadelyɨ ‘Dahaaꞌ Naangei Evɨraamɨmɨre Gotɨyalyɨ. Aazakɨmɨre Gotɨyalyɨ. Jaikopɨmɨre Gotɨyalyɨ.’ Sara dɨnɨkesɨ.
37 E que os mortos hão de ressuscitar, Moisés o indicou no trecho referente à sarça, quando chama ao Senhor o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó.
38 Sasare savɨdaaꞌnyɨ Gotɨyai yune aꞌmwe bainɨkeraavɨna Gotɨyai mɨka. Aawa. Sai Gotɨya aꞌmwe gaala kurɨnakeraavɨnelyɨ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gotɨyai yawɨꞌna ‘Aꞌmwera yawɨꞌna “Bainɨkerera,” kɨrɨꞌ yuyara gaala kurɨnakerera.’ ”
38 Ora, Deus não é Deus de mortos, e sim de vivos; porque para ele todos vivem.
39 Sara wɨdɨna kyaꞌ Kɨwɨja pwara gamɨnyɨ jaꞌnawɨdɨna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ gɨmɨ tewaanya dɨwaana.”
39 Então, disseram alguns dos escribas: Mestre, respondeste bem!
40 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwera ayɨna yɨdaanganya aane pɨrɨꞌ kɨrɨsɨ wɨjaꞌneꞌ lɨka naanga yesaꞌnanyɨ.
40 Dali por diante, não ousaram mais interrogá-lo.
41 Kumɨnyɨ wɨdɨna “Gathaꞌdarevɨ dadɨvɨtavaka? ‘Kɨraazɨtɨyai, Gotɨyai dahɨlakakei, Devitɨmɨre kaimɨraayalyɨreva.’
41 Mas Jesus lhes perguntou: Como podem dizer que o Cristo é filho de Davi?
42 Yɨdaanganya sareꞌ dareꞌnesɨ. Bukuya Saamɨyavɨ Devitɨ gamɨ sai dara wɨjaaꞌ
42 Visto como o próprio Davi afirma no livro dos Salmos:
43 Yɨkamaangeraavɨ gɨmɨre sɨvɨlyɨraarɨ marulawakɨdehaaꞌnanyɨ,” ’
43 até que eu ponha os teus inimigos por estrado dos teus pés.
44 Sara dɨnɨkevɨdaaꞌnyɨ Devitɨ gamɨ sai dɨna ‘Naangelyɨra.’ ‘Sai gamɨre kaimɨraayala,’ gathaꞌdarevɨnaka?”
44 Assim, pois, Davi lhe chama Senhor, e como pode ser ele seu filho?
45 Aꞌmwe yuyaraayaba, yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yadaapi, sai gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna
45 Ouvindo-o todo o povo, recomendou Jesus a seus discípulos:
46 “Aꞌmwe Kɨwɨja daraavɨna yawɨrapɨjɨ nayaa javadaꞌgainyideihɨlyɨra. Mala nayaa jɨwannyideihɨlyɨra. Dareraavɨnesɨ. Baazɨꞌmaꞌnya saamɨnya baazɨꞌmaꞌnadɨvɨꞌ kaanya yamaryaꞌna tewaanna wɨvuꞌnaderera. Aꞌmwe aꞌmwera kwala yɨꞌbwaꞌnemwaaidɨvɨsaba wabwiwayagaala ‘Aꞌmwe naangeigɨ!’ wɨjavwina tewaanna wɨvuꞌnaderera. Lotuangevɨ nawɨꞌnyaba aꞌmweraavɨre tɨnnyarɨ walamwaalyaꞌna tewaanna wimaꞌnaderera. Sara yadɨvɨꞌ tɨka munne naangengɨ namwaalyɨta nawɨꞌnyarɨ yɨlamwaalyaꞌna tewaanna wɨvuꞌnaderera.
46 Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes talares e muito apreciam as saudações nas praças, as primeiras cadeiras nas sinagogas e os primeiros lugares nos banquetes;
47 Sarera aꞌmwe yaanyɨwaakengɨ kwaasɨ yagaala wɨdadɨvɨꞌ kunnya angengɨya kuka yuna maaꞌdɨvɨsarera. ‘Aꞌmwera nemɨnyɨna “Tewaanyarera,” yawɨpɨka!’ deva Gotɨyarɨ wɨjavwina saamɨnyabwi mɨjeꞌmwamwodɨvɨsarera. Sara yadɨvɨta sabwineꞌneꞌ wɨrɨvɨkɨryaꞌnegaaꞌ taanginya naangeꞌ pwaraavɨ wavɨlasaꞌ kuna maapɨꞌderera.”
47 os quais devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; estes sofrerão juízo muito mais severo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.