Lucas 12
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVI
1 Sarevɨ aꞌmwe kwala bwaꞌnaanyavɨne taawɨzanɨya naangera yɨꞌbwaꞌnyɨna yeva pwaraavɨre sɨvɨlyangɨ dɨhɨbainadɨvɨꞌ yuneba mɨjahɨbalakɨna. Yuneba mɨjahɨbalakɨna yadapi sɨnnawɨ gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ gaai wɨdɨna “Perɨzɨyaraavɨre yɨzɨyavɨna nayaa javadaꞌgalayawɨrila! Kumɨre kwaasɨya sabwina yɨhɨthɨvanɨge. (Bɨretɨya yavɨkaryadɨvɨꞌ yɨzɨyaꞌ yuneba pamidakɨna yadevaaibɨꞌ Perɨzɨyaraavɨre kwaasɨya sabwina sarɨmɨnyɨ yuneba nulayɨhwaradɨka!)
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Yuya sa bwakakɨna yɨnɨke yɨ kuꞌmaaya yamaꞌmawakɨna yadengɨ. Nabaai yuya kukuꞌnyɨ yagaalya yawɨrangabɨꞌdengɨ.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Sarevɨdaaꞌnyɨ sarɨmɨ yagaala yuya jɨhɨnyavɨ dadɨvɨsa yɨrɨkevɨ aꞌmwera kadɨka wɨꞌnɨpɨꞌdere. Nabaai yagaala yuya sarɨmɨ angengɨ kusawɨ kadɨkengɨ yuna kavena aꞌmabyahaala dadɨvɨsa, yɨ sare sa angevɨ munyaba yɨladaavapɨjɨ wɨjɨwaakɨpɨꞌdengɨ.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 Nɨnnya nyaꞌmweihi, sarɨmɨnyɨ dara yɨhɨthɨvanɨge. Aꞌmwera sarɨmɨre kɨlaakejɨꞌ yuna baimwagakya yaꞌna lɨka mipɨnera! Sareꞌna nabaai dɨvi ayahi pɨnɨjɨ yɨpɨꞌdera mɨꞌ.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Sarɨmɨ lɨka jiderɨna yɨhibwarɨdaakwɨdeinyɨ. Sai Gotɨyai tamakojɨ dɨvi dɨragɨnyaꞌ kɨnɨnnakei aꞌmweraavɨ Dɨkevɨ kewɨnɨ maralɨvaramanne dazarɨna lɨka jideihɨlyɨ. Yo, sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Dazahwarɨna lɨka nayaa jideihɨlyɨ.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Binna atɨlyara nɨgwia maalɨka pukaalyɨna mubadɨvɨsɨkaai daaka! Sareꞌna kɨrɨꞌ Gotɨyai yuta sasare gave saina navɨka yadei mɨꞌ.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Aawa. Sarevɨ sahwai sarɨmɨre mɨnyagɨnyangɨya mɨjata yuyangɨ ata mena gimanɨkengɨ. Sareꞌna lɨka mipɨnera! Binna kwalaalyaraavɨne nɨgwiangɨ sarɨmɨ mena wavɨlaꞌnɨkeihɨlyɨra.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 Sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Aꞌmwe gazaizai nɨmɨnyɨna aꞌmweraayaba jalɨkurakajai ‘Sahwarɨ mɨdɨdɨnyainyɨ,’ yɨ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai sai kwai dazarɨna Gotɨyare ejelɨyaraayaba jalɨkurakadelyɨ ‘Sahwai nɨmɨrelyɨra.’
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Kɨrɨꞌ pwai nɨmɨnyɨna aꞌmweraayaba jalɨkurakajai ‘Mamɨdɨnyadɨnyainyɨ,’ yɨ dazarɨna Gotɨyare ejelɨyaraayaba ‘Nɨmɨrei mɨka,’ jalɨkurakadelyɨ.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Gazaizai Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayarɨna bɨraizɨka wɨdazai, yɨ Gotɨyarɨ kudozɨ gamɨre kayaaꞌnanya saꞌ marasɨꞌnadelyɨ. Kɨrɨꞌ Kurya Tewaanyarɨna yagaaibɨraizɨka dazai, yɨ Gotɨyai gamɨre kayaaꞌnanya saꞌ marasɨꞌnadei mɨꞌ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Nabaai kotɨyaꞌna lotuangengɨ maremwaaidɨvɨsaraayabajɨ gaꞌmaanɨyaraayabajɨ yawɨbwaꞌdɨvɨsaraayabajɨ yɨhɨmakwodɨvɨꞌ sarevɨ yawɨta kwalaalya mi yadɨvɨꞌ sɨmunya dara myawɨpɨnera! ‘Nemɨ yagaalyaꞌ gara wɨrɨvɨkɨraadeinaavaka? Be yagaala wɨdaatheinaavaka?’
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Sareꞌ dareꞌnanyɨ. Dazahɨrɨsavɨ dazahaasagaaꞌ Kurya Tewaanyai sarɨmɨre yagaala wɨdɨpɨneꞌ kihɨzaavojɨ duzideihɨlyɨ.”
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Kwala bwaꞌnaanyavɨ aꞌmwe pwai wɨdɨna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ nehɨrɨnɨmaangei kabaimwaꞌdɨꞌ nyɨdaakaangei gɨlyɨvɨta yuya maaꞌmwaꞌdɨkelyɨ. Sahwarɨ duthatheꞌna gɨthɨwana. Gɨlyɨvɨsa tɨnnyaba jaapalojɨ pimagɨnyavaaꞌ nyɨjaavadeꞌna.”
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Wɨdɨna kyaꞌ sai wɨdɨna “Gathaꞌdarevaka! Kɨrɨmɨnyɨ yawɨbwataꞌneinyɨ aaihwai nyɨdahɨlakɨwakainyaka! Gɨlyɨvɨsa jaapala yɨhɨthaayaꞌneinyɨ daaka!”
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Sara wɨdɨna yaka kumɨnyɨ wɨdɨna “Sarɨmɨ mala jɨwannyɨla! Nayaa javarannemwaalyɨla! Gɨlyɨvɨsangɨna tɨganaarya nyɨpɨdɨka! Aꞌmwe gɨlyɨvɨta naanga kwalaalyajɨyai, sai gamɨre gɨlyɨvɨta dazangɨna gaalyabwi kɨnɨnnakei daaka!”
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Wɨdɨna yaka keꞌbaꞌnanya pɨrɨꞌ wɨdɨna “Aꞌmwe pwai gɨlyɨvɨkɨravɨnakei gamɨre wawɨnyajɨꞌ tɨka munne kwalaalya maarakejɨkɨ.
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Sarevɨneꞌna aꞌmwe dazai gannya sɨmunyavɨ dara yawɨrakelyɨ ‘Aka, nɨmɨ dainyɨ gara yɨwɨneke! Nɨmɨre tɨka munne yuya yɨnɨga mariꞌbwarakɨde ange kuneinyɨre!’
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Dɨna yaka sai dɨna ‘Yɨ, nɨmɨ dara yɨdesɨ. Nɨmɨre anga yuya tɨka munne marikwakadɨnya sa woꞌdaalaꞌmujɨ yune naangenna naangenna madɨdeinyɨra. Sara madaꞌmujɨ nɨmɨre witɨya yuyajɨ gɨlyɨvɨta yuyajɨ anga dazangɨ mariꞌbwarakɨdeinyɨra.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Sara yaꞌmujɨ nabaai nɨmɨre kuryarɨ wɨdɨna “Kuryaigɨ, kwarame kwalaalyangɨne tɨka munne yɨnɨga waradengɨra. Sarevɨ dahaaꞌ kave aꞌgaaye dɨmwaaideꞌnanyɨ. Tɨka wapaajɨ nadɨ waainɨyajɨ nadɨ yɨlaaya yadɨ dɨmwaaideꞌnanyɨ.” ’
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Sara dɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ Gotɨyai sahwarɨ wɨdɨna ‘Aꞌmwe sɨmumaayaigɨ! Yuna dahaasagaaꞌ sawɨta davɨ dɨvaideigɨnyɨ. Gɨmɨre kuryarɨ maarɨdelyɨ. Sareꞌna gɨlyɨvɨta yuya yovɨgaipwakɨvanɨgɨnya yɨ sa aaihwai maaradengaka! Gɨmɨ aawa!’
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Sasarebaaibɨꞌ Gotɨyarɨna nawɨꞌnya naangebura maayai, Gotɨyarɨna gɨlyɨvɨkɨravɨnakei mamwaalyɨ yajai gɨlyɨvɨta gannyanne kwalaalya naanga mariꞌbwarakadei gamɨre kuryai waryaanyai yɨmaꞌnadelyɨra.”
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna “Sarevɨ sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Sarɨmɨre mwaalyabwina sɨmunya kwalaalya myawɨpɨnera! Sara yawɨꞌdɨvɨꞌ dara nadɨpɨka! ‘Nemɨ tɨka munne benɨ naadeinaavaka?’ Nabaai sarɨnnya kɨlaakejɨkaavɨna sɨmunya kwalaalya myawɨpɨnera! Sara yawɨꞌdɨvɨꞌ dara nadɨpɨdɨka! ‘Nemɨre kɨlaakejɨkɨ be yaawiajɨ baazɨꞌmaꞌnaadeinaavaka?’
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Sareꞌ dareꞌnanyɨ. Gaalyabwi sabwi naangebulyɨ. Tɨka nyaꞌnennanya sa maalɨkengɨ. Nabaai kɨlaaka sajɨꞌ naangejɨkɨra. Baazɨꞌmaꞌnya sa maalɨkengɨra.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Yusaraavɨna jawɨranganyɨla! Witɨya wia burɨdɨvɨtara mɨꞌ. Tɨka munne gimujayɨꞌbwarakaabadɨvɨtara mɨꞌ. Kumɨre tɨka munne angejɨ anga yuhwakamaaryaꞌnejɨ kunere. Kɨrɨꞌ Gotɨyai tɨka wapaaya wɨjaavadere. Sareꞌna sarɨmɨ aꞌmweihi yusaraavɨ yuna naanga wavɨlaꞌdɨvɨsaihi midaaka!
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Sarɨmɨjɨya pwai sɨmunya kwalaalya yawɨrajai sangirɨꞌ kɨbawamaalɨꞌna pɨrɨsɨ gamɨre mwaalyagaaꞌna yɨbwaꞌmwagannei daaka!
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Sarevɨdaaꞌnyɨ sarɨmɨ sare maalɨka samɨlɨꞌ mi yɨpɨneihi mwaaibɨzaꞌ yɨ yuya pɨnɨnna sɨmunya kwalaalya beꞌna yawɨꞌmanɨgaꞌ!
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 Sarɨmɨ mayawaaꞌ pwasangɨna jawɨranganyɨla! Tɨretɨya mihwiadɨvɨsangɨ. Kwaabɨyɨvɨta marɨlyadɨvɨsangɨ. Kɨrɨꞌ sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Kɨgaakuna Kingɨya Solomonɨ gamɨre nɨgwɨlalaaka byaannaka yuya yɨwaala yɨwannyaakelyɨ. Kɨrɨꞌ mayawaaꞌ pwata dazabaaibɨꞌ sahwai gamɨre yɨwaala tewaanya kɨnɨnnakei mɨꞌ!
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Wawɨnyangɨ dahaaꞌ kurɨvaarɨya waayɨke sare sa yune mwanyagaaꞌ davapɨjɨ dɨkevɨ sɨtovɨyavɨ marirapɨꞌdengɨ. Nabaai yaasɨwakurɨvaarɨya sa, yɨ sangɨ Gotɨyai yɨwaala yɨwagɨthaakwadengɨ. Sarevɨdaaꞌnyɨ yɨ sarɨmɨ dɨragɨnna maalɨꞌna lɨmwadɨvɨsaihi kurɨvaarɨya sa yuna naanga wavɨlaꞌdɨvɨsaihɨrɨ yɨhɨvaazɨꞌmakwadei daaka!
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Sarevɨ sarɨmɨ yawɨrɨkwaasa kwalaalya myɨpɨnera! ‘Nemɨ tɨka wapaaya benɨ naadeinaavaka? Aalya benɨ naadeinaavaka?’ Nabaai sɨmudaadaanya myawɨpɨnera!
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kwaaka davakɨ Naangerɨna malɨmwagyadɨvɨsara ajɨmya yuyangɨyara wapaaya aalya gɨlyɨvɨta sazanna bɨramaaryaꞌnera sɨmunya kwalaalya yawɨꞌdɨvɨsare. Sarɨmɨ yuya sasarenna yɨhɨmudaasada sanna Sɨrɨnɨmaangei mena yawɨꞌmanɨkelyɨ.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Sare kɨrɨꞌ Gotɨyai aꞌmweraavɨ maremwaaideꞌ bɨramaasaꞌna sɨmunya jawɨryideꞌnanyɨ. Sara kyawɨrapɨri yuya daza kɨnɨjɨ yɨhɨzaavadelyɨ.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Sarɨmɨ sipɨzipɨya maalɨkevaasɨyaihi lɨka mipɨnera! Gamɨre maremwaaideꞌ yɨhɨzaayaꞌnei Sɨrɨnɨmaangei yagaalyaꞌ mena jamungajakelyɨ. Sareꞌ yɨlaaya yakelyɨ. Sareꞌna lɨka mipɨnera!
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Sarɨmɨre gɨlyɨvɨsa mubya yapɨjɨ sare nɨgwianna wɨmudaasɨvanɨkeraavɨ gaimwangeꞌna yanga duzaayidengɨ. Sara kyapɨri Sɨgunyavɨ gɨlyɨvɨta nawɨꞌnyanna nawɨꞌnyanna sarɨmɨnyɨne waradeꞌnanyɨ. Sɨgunyavɨya gɨlyɨvɨsa yuneba dɨmariꞌmwanade mɨꞌ. Sara kyapɨri Sɨgunyavɨ sarɨmɨnyɨne nɨgwɨpaawɨzɨya kayaaka minyɨ yade waradengɨ. Sarevɨ nabaai kukera kuka mamaraabyadɨvɨsangɨ. Saba maaꞌnyaannyɨkera tɨka manyadɨvɨsangɨ.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Sareꞌ dareꞌnanyɨ. Sarɨmɨre gɨlyɨvɨta nawɨꞌnyanna nawɨꞌnyanna warɨkebanna yɨ dazahɨbanna sarɨmɨre sɨmunya yawɨrɨbainyɨna jidevera.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 Tavaravananeꞌna sarɨmɨre kwaabɨhannya keꞌbanna gɨꞌmwagayɨraꞌnapɨjɨ munnaanya dɨvadathɨvainyɨla! Sara yapɨjɨ laamɨvananyaꞌ yewɨtawakapɨjɨ tavaravana dɨmwaalyɨla!
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Aꞌmwera kunnya naangerɨna mudɨkangeyaba munne naangeyabadaaꞌnyai bazarɨna yawɨꞌdɨvɨꞌ yemwaaidɨvɨtabaaibɨꞌna jemwaalyɨla! Nabaai ‘Sai bozɨ kaanyavɨ mala kabaramojɨ kaanyaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ basamaraana!’ dapi jemwaalyɨla!
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Naangei bozɨ gamɨre wɨdaayadɨvɨsara nayaa baihanaꞌdɨvɨꞌ se mwaryadapi wanganojɨ yɨlaaya yada sarevɨ wɨdaayadɨvɨta dazara yɨlaaya yadɨvɨꞌ tewaanaanga yɨnɨkerera. Naanga nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Naangei sai gamɨ sai kwaabɨhannyaꞌ tuꞌna gɨꞌmwagayɨraꞌnojɨ munnaanyaꞌ padathɨvainojɨ gamɨreraavɨ ‘Yɨꞌbɨnyavɨ walamwaaibɨkajɨ,’ wɨdathelyɨ. Sara yojɨ gamɨ sai tɨka wapaaya buzaavadelyɨ.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Nabaai sai sawɨsavɨ kalawawegaaꞌ bathei dɨngaka? Yɨrɨꞌjɨhɨnyagaaꞌ bathei dɨngaka? Sara bazai tɨnna dara wanganajaꞌ ‘O, se mwarijɨhava!’ Yɨ wɨdaayadɨvɨta sara yɨlaaya yadɨvɨꞌ tewaanaanga winaderera.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Daꞌdareꞌ jawɨrila! ‘Angevɨ gyakwalaangei mena yawɨrajɨ kwajɨ “Aꞌmwe kukei sagaaꞌ bathei daaka!” aꞌmwe kuka dazai angevɨ kadavalɨvɨramakulaꞌ sahwarɨ kwanganakadɨka!’
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Nabaai sarɨmɨ kwaihɨlyɨ nayaa tavaravana dɨmwaalyɨla! Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai gave pɨgaaꞌ bathehaaꞌna sarɨmɨ jawɨryidehaaꞌ ‘Dahaasagaaꞌ mabi yadelyɨra,’ yɨ dazagaasagaaꞌ bathelyɨra. Sareꞌna tavaravana dɨmwaalyɨla!”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Sagaaꞌ Pitai wɨdɨna “Naangeigɨ, keꞌbaꞌnanya dazaꞌna yune nemɨnyɨneꞌ dahanedɨvanɨgɨna? Aꞌmwe yuya kwaraavɨjɨneꞌ dahanedɨvanɨgɨna?”
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Sara wɨdɨna kyaꞌ Naangei wɨdɨna “Yɨ, maremwaaide sɨmunya nawɨꞌnya kɨnɨnnakei gannya wawɨnyavɨ nayaa lɨmwagaꞌdei aaihwalaka? Dazahwai sarɨ gannya naangei gamɨre wɨdaayadɨvɨsaraavɨ maremwaalyaꞌnerɨ dahɨlakadelyɨ. Maremwaalya sahwai sahwaraavɨnegaaꞌ kimaꞌnojɨ wapaaya saza yanga wɨjaayaꞌnelyɨ.
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Gamɨre naangei ayɨna kaanya byaꞌnegaaꞌ sɨnnawɨ wɨdakabaaibɨꞌ sara yaderɨ yɨ yaasɨwaꞌwawɨnya dazarɨ tɨnna dara kwanganori yɨ sarevɨ yɨlaaya naanga yada tewaanaanga winadelyɨ.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Naangei gamɨre gɨlyɨvɨta yuyangɨ maremwaala yaꞌnerɨ dahɨlakadelyɨ.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Kɨrɨꞌ yaasɨwaꞌwawɨnya dazare sɨmunyavɨ dara yawɨrajai ‘Nɨmɨre naangei yarai mabi yannei dɨngaka,’ wawɨnya wɨdaayadɨvɨsaraavɨjɨ wɨdaayadɨvɨsangɨjɨ mala tamɨna. Sara tamɨbainadaaꞌda tɨka munne naangejɨ biyaayajɨ nyɨna yada yɨmaka wɨlɨbainadaaꞌna.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Sahwai sasara yɨbainadaaꞌdori yaasɨwaꞌwawɨnya dazare naangei yɨrɨka pɨgaaꞌ ayɨna bɨna yadelyɨ. Baza sagaaꞌ sarɨkɨ wɨdaayadei yemwaala yadei mɨꞌ. Nabaai yɨrɨka gave pɨgaaꞌ sahwai yawɨrangadei mɨꞌ. Kayaaꞌna yɨna yadaawori naanga dazai sahwarɨ yuna woripuꞌna yadelyɨ. Sara yada aꞌmwe malɨmwagyadɨvɨsaraavɨre tɨvɨkɨsaburɨ yeꞌmwagamwaaihɨna yadelyɨ.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 Wɨdaayade dathai gamɨre naangere saburɨ mena yawɨꞌda kɨrɨꞌ tavaravana myada naangere saburɨ mamɨdɨnyade sarerɨ naangei mala dɨragɨnna tamɨna yadelyɨ.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Kɨrɨꞌ wɨdaayadei sɨmunya myawɨryai naangere saburɨ gamɨnyɨ mala yɨnɨga tamannerɨna, saꞌna naangei mala maalɨꞌna tamɨna yadelyɨ. Aꞌmwe kwalaalya maaꞌdɨvɨsara ayɨna kwalaalya wɨrɨvɨkɨradere. Nabaai aꞌmwera aꞌmwe pwarɨ gɨlyɨvɨta kwalaalya wɨjaavɨpɨjai yɨ sare sarɨ ‘Gɨlyɨvɨta kwalaalya pɨnɨjɨ nerɨvɨkɨrana!’ yawɨrapɨjɨ jaka wɨdɨpɨꞌdelyɨ.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 Dɨkeꞌ kurɨya yaaye yɨngakɨnɨke nadevaaibɨꞌ aꞌmweraavɨ maratangɨvalyaꞌneinyɨ Kwaakevakɨna bɨweinyɨ. Sarevɨ tewaanna yawɨꞌmanɨge dɨka dazaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ yɨdatheꞌna.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Taanginyavɨ (bavɨtaazɨyavɨ) nyɨvaihadeꞌ kɨnɨnnakeinyɨ. Dahaaꞌ sara manyainyɨ nɨmɨre sɨmunyaꞌ taanga nyɨnaꞌmanɨkeꞌna ‘Yarai yɨmaꞌnadeꞌ tewaanyasɨ,’ yawɨꞌmanɨge.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 Sarɨmɨ nɨmɨnyɨna dahayawɨꞌmanɨgava? ‘Kwaakevakɨya yuyaraavɨ avaaizɨmunya wakyaꞌnei bɨwakei dɨngaka!’ Aawa. Sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Nɨmɨ aꞌmweraavɨ maratangɨvalyaꞌneinyɨ bɨweinyɨra.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Dahaasɨ dɨvi kɨgaasɨ anga pɨrɨvɨ aꞌmwe atɨlya mwaalapɨriyangɨ pɨvakaai tangɨvainɨpɨꞌdengɨ. Dawaai dasamɨlɨka pɨrɨwaarɨna sɨmunya geꞌ kɨnɨnnake mwaaibɨꞌdengɨ. Nabaai pɨrɨwaai dawaai dasangɨna sɨmunya geꞌ kɨnɨnnakewaai mwaalyɨkadewaalyɨ.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Kɨnɨdaai jaapainakɨlyɨ ganɨmaangei gevwi yawɨꞌna, gawaalɨvaangei gevwi yawɨꞌna yadiꞌ mwaalyɨkaderaalyɨ. Nabaai kaimɨraayai gannya ganɨmaangerɨna gevwi yawɨꞌna yadelyɨ. Kɨnaai jaapainakɨlyɨ ganaangeꞌ gevwi yawɨꞌna, taayaꞌ gevwi yawɨꞌna mwaalyɨkadewaalyɨ. Nabaai kɨyataai jaapainakɨlyɨ aꞌmwe naangeꞌ gyaayaꞌ gevwi yawɨꞌna, gyaayaꞌ gevwi yawɨꞌna yadiꞌ mwaalyɨkadewaalyɨ.”
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Aꞌmwe kwala bwaꞌnaanyangɨjɨ wɨdɨna “Nyɨlyai walakadimagɨ yɨraaya tɨnga yemina yadaaꞌnyɨ sarɨmɨ tɨnna sara wangadɨvɨꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ dara dadɨvɨsaihɨlyɨ ‘Ai, burɨkeꞌ bwalaradeꞌnanyɨra.’ Sara deva yadapi yɨ sara yɨmaꞌnyɨna.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Nabaai yɨhuta dɨragɨnyaꞌ saawɨtɨyɨmagɨdaaꞌnyɨ badevɨ tɨnna wangadɨvɨꞌ sarɨmɨ dadɨvɨkɨ ‘Nyɨlyaꞌ tɨrɨkwaaꞌdɨka nadeꞌna yɨwaka.’ Yɨ sare saꞌ yɨmaꞌnyɨna yadesɨ.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Kwaasɨ yadɨvɨsaihi, Kwaakevakɨya saburɨjɨ sɨgunyavɨya saburɨjɨ tɨnna nayaa yawɨrangadɨvɨsaihɨlyɨ. Sare kɨrɨvɨdaaꞌnyɨ kɨrɨꞌ dahaasa sabwineꞌna Gotɨyai yɨvanɨka aaya kaavɨlyaꞌna sɨmunya myawɨranganyɨvanɨgasaꞌ baaꞌna yadɨvɨkaka!
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 Sarɨmɨ saihi nɨmɨnyɨna sɨmunya nayaa mamaryawɨbwaryadɨvɨꞌ ‘Sai yɨdaꞌmaraangelyɨ,’ beꞌna yadɨvɨkaka!
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kotɨyaꞌneigɨ aꞌmwe pwalyɨ tutaanyavɨ kaanya yeꞌmwannɨgwodiꞌ aꞌmwe sai kotɨya gɨmaryaꞌnelyɨ saraaihi tutaanyavɨ kaanya kuna wodiꞌ yɨ dazagaaꞌ yagaalyaꞌ yuneꞌna jamungajakyaꞌ jideraaihɨlyɨ. Sahwai yawɨbwaꞌderyawɨnna nagɨmakwodɨꞌdeꞌna. Sara kagɨmakwawojɨ yɨ yawɨbwaꞌdei pɨlɨzɨmaanɨyarɨ kagɨmaaryojɨ pɨlɨzɨmaanɨyai kalavuzangevɨ nagɨmwaaihadɨka!
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Gɨmɨnyɨ gɨthɨvanɨge. Kalavuzanga dazavɨ yarai jahalyaꞌmakwodeigɨ mɨka! Aayagaaꞌ gɨmɨre yadɨnya naanga sannajɨ maalɨka sannajɨ yuneꞌna tɨvɨkɨraꞌgɨzɨyagaaꞌnanyɨ. Gotɨyai nagɨmaryawɨbwaradɨka!”
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.