Lucas 12
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NAA
1 Sarevɨ aꞌmwe kwala bwaꞌnaanyavɨne taawɨzanɨya naangera yɨꞌbwaꞌnyɨna yeva pwaraavɨre sɨvɨlyangɨ dɨhɨbainadɨvɨꞌ yuneba mɨjahɨbalakɨna. Yuneba mɨjahɨbalakɨna yadapi sɨnnawɨ gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ gaai wɨdɨna “Perɨzɨyaraavɨre yɨzɨyavɨna nayaa javadaꞌgalayawɨrila! Kumɨre kwaasɨya sabwina yɨhɨthɨvanɨge. (Bɨretɨya yavɨkaryadɨvɨꞌ yɨzɨyaꞌ yuneba pamidakɨna yadevaaibɨꞌ Perɨzɨyaraavɨre kwaasɨya sabwina sarɨmɨnyɨ yuneba nulayɨhwaradɨka!)
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Yuya sa bwakakɨna yɨnɨke yɨ kuꞌmaaya yamaꞌmawakɨna yadengɨ. Nabaai yuya kukuꞌnyɨ yagaalya yawɨrangabɨꞌdengɨ.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Sarevɨdaaꞌnyɨ sarɨmɨ yagaala yuya jɨhɨnyavɨ dadɨvɨsa yɨrɨkevɨ aꞌmwera kadɨka wɨꞌnɨpɨꞌdere. Nabaai yagaala yuya sarɨmɨ angengɨ kusawɨ kadɨkengɨ yuna kavena aꞌmabyahaala dadɨvɨsa, yɨ sare sa angevɨ munyaba yɨladaavapɨjɨ wɨjɨwaakɨpɨꞌdengɨ.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Nɨnnya nyaꞌmweihi, sarɨmɨnyɨ dara yɨhɨthɨvanɨge. Aꞌmwera sarɨmɨre kɨlaakejɨꞌ yuna baimwagakya yaꞌna lɨka mipɨnera! Sareꞌna nabaai dɨvi ayahi pɨnɨjɨ yɨpɨꞌdera mɨꞌ.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Sarɨmɨ lɨka jiderɨna yɨhibwarɨdaakwɨdeinyɨ. Sai Gotɨyai tamakojɨ dɨvi dɨragɨnyaꞌ kɨnɨnnakei aꞌmweraavɨ Dɨkevɨ kewɨnɨ maralɨvaramanne dazarɨna lɨka jideihɨlyɨ. Yo, sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Dazahwarɨna lɨka nayaa jideihɨlyɨ.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Binna atɨlyara nɨgwia maalɨka pukaalyɨna mubadɨvɨsɨkaai daaka! Sareꞌna kɨrɨꞌ Gotɨyai yuta sasare gave saina navɨka yadei mɨꞌ.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Aawa. Sarevɨ sahwai sarɨmɨre mɨnyagɨnyangɨya mɨjata yuyangɨ ata mena gimanɨkengɨ. Sareꞌna lɨka mipɨnera! Binna kwalaalyaraavɨne nɨgwiangɨ sarɨmɨ mena wavɨlaꞌnɨkeihɨlyɨra.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Aꞌmwe gazaizai nɨmɨnyɨna aꞌmweraayaba jalɨkurakajai ‘Sahwarɨ mɨdɨdɨnyainyɨ,’ yɨ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai sai kwai dazarɨna Gotɨyare ejelɨyaraayaba jalɨkurakadelyɨ ‘Sahwai nɨmɨrelyɨra.’
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Kɨrɨꞌ pwai nɨmɨnyɨna aꞌmweraayaba jalɨkurakajai ‘Mamɨdɨnyadɨnyainyɨ,’ yɨ dazarɨna Gotɨyare ejelɨyaraayaba ‘Nɨmɨrei mɨka,’ jalɨkurakadelyɨ.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Gazaizai Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayarɨna bɨraizɨka wɨdazai, yɨ Gotɨyarɨ kudozɨ gamɨre kayaaꞌnanya saꞌ marasɨꞌnadelyɨ. Kɨrɨꞌ Kurya Tewaanyarɨna yagaaibɨraizɨka dazai, yɨ Gotɨyai gamɨre kayaaꞌnanya saꞌ marasɨꞌnadei mɨꞌ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Nabaai kotɨyaꞌna lotuangengɨ maremwaaidɨvɨsaraayabajɨ gaꞌmaanɨyaraayabajɨ yawɨbwaꞌdɨvɨsaraayabajɨ yɨhɨmakwodɨvɨꞌ sarevɨ yawɨta kwalaalya mi yadɨvɨꞌ sɨmunya dara myawɨpɨnera! ‘Nemɨ yagaalyaꞌ gara wɨrɨvɨkɨraadeinaavaka? Be yagaala wɨdaatheinaavaka?’
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Sareꞌ dareꞌnanyɨ. Dazahɨrɨsavɨ dazahaasagaaꞌ Kurya Tewaanyai sarɨmɨre yagaala wɨdɨpɨneꞌ kihɨzaavojɨ duzideihɨlyɨ.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Kwala bwaꞌnaanyavɨ aꞌmwe pwai wɨdɨna “Wɨjɨwaakadɨnyaigɨ nehɨrɨnɨmaangei kabaimwaꞌdɨꞌ nyɨdaakaangei gɨlyɨvɨta yuya maaꞌmwaꞌdɨkelyɨ. Sahwarɨ duthatheꞌna gɨthɨwana. Gɨlyɨvɨsa tɨnnyaba jaapalojɨ pimagɨnyavaaꞌ nyɨjaavadeꞌna.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Wɨdɨna kyaꞌ sai wɨdɨna “Gathaꞌdarevaka! Kɨrɨmɨnyɨ yawɨbwataꞌneinyɨ aaihwai nyɨdahɨlakɨwakainyaka! Gɨlyɨvɨsa jaapala yɨhɨthaayaꞌneinyɨ daaka!”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Sara wɨdɨna yaka kumɨnyɨ wɨdɨna “Sarɨmɨ mala jɨwannyɨla! Nayaa javarannemwaalyɨla! Gɨlyɨvɨsangɨna tɨganaarya nyɨpɨdɨka! Aꞌmwe gɨlyɨvɨta naanga kwalaalyajɨyai, sai gamɨre gɨlyɨvɨta dazangɨna gaalyabwi kɨnɨnnakei daaka!”
15 Então lhes recomendou:
16 Wɨdɨna yaka keꞌbaꞌnanya pɨrɨꞌ wɨdɨna “Aꞌmwe pwai gɨlyɨvɨkɨravɨnakei gamɨre wawɨnyajɨꞌ tɨka munne kwalaalya maarakejɨkɨ.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Sarevɨneꞌna aꞌmwe dazai gannya sɨmunyavɨ dara yawɨrakelyɨ ‘Aka, nɨmɨ dainyɨ gara yɨwɨneke! Nɨmɨre tɨka munne yuya yɨnɨga mariꞌbwarakɨde ange kuneinyɨre!’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Dɨna yaka sai dɨna ‘Yɨ, nɨmɨ dara yɨdesɨ. Nɨmɨre anga yuya tɨka munne marikwakadɨnya sa woꞌdaalaꞌmujɨ yune naangenna naangenna madɨdeinyɨra. Sara madaꞌmujɨ nɨmɨre witɨya yuyajɨ gɨlyɨvɨta yuyajɨ anga dazangɨ mariꞌbwarakɨdeinyɨra.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Sara yaꞌmujɨ nabaai nɨmɨre kuryarɨ wɨdɨna “Kuryaigɨ, kwarame kwalaalyangɨne tɨka munne yɨnɨga waradengɨra. Sarevɨ dahaaꞌ kave aꞌgaaye dɨmwaaideꞌnanyɨ. Tɨka wapaajɨ nadɨ waainɨyajɨ nadɨ yɨlaaya yadɨ dɨmwaaideꞌnanyɨ.” ’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Sara dɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ Gotɨyai sahwarɨ wɨdɨna ‘Aꞌmwe sɨmumaayaigɨ! Yuna dahaasagaaꞌ sawɨta davɨ dɨvaideigɨnyɨ. Gɨmɨre kuryarɨ maarɨdelyɨ. Sareꞌna gɨlyɨvɨta yuya yovɨgaipwakɨvanɨgɨnya yɨ sa aaihwai maaradengaka! Gɨmɨ aawa!’
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Sasarebaaibɨꞌ Gotɨyarɨna nawɨꞌnya naangebura maayai, Gotɨyarɨna gɨlyɨvɨkɨravɨnakei mamwaalyɨ yajai gɨlyɨvɨta gannyanne kwalaalya naanga mariꞌbwarakadei gamɨre kuryai waryaanyai yɨmaꞌnadelyɨra.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Gamɨre mɨdɨdɨvɨsaraavɨ wɨdɨna “Sarevɨ sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Sarɨmɨre mwaalyabwina sɨmunya kwalaalya myawɨpɨnera! Sara yawɨꞌdɨvɨꞌ dara nadɨpɨka! ‘Nemɨ tɨka munne benɨ naadeinaavaka?’ Nabaai sarɨnnya kɨlaakejɨkaavɨna sɨmunya kwalaalya myawɨpɨnera! Sara yawɨꞌdɨvɨꞌ dara nadɨpɨdɨka! ‘Nemɨre kɨlaakejɨkɨ be yaawiajɨ baazɨꞌmaꞌnaadeinaavaka?’
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Sareꞌ dareꞌnanyɨ. Gaalyabwi sabwi naangebulyɨ. Tɨka nyaꞌnennanya sa maalɨkengɨ. Nabaai kɨlaaka sajɨꞌ naangejɨkɨra. Baazɨꞌmaꞌnya sa maalɨkengɨra.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Yusaraavɨna jawɨranganyɨla! Witɨya wia burɨdɨvɨtara mɨꞌ. Tɨka munne gimujayɨꞌbwarakaabadɨvɨtara mɨꞌ. Kumɨre tɨka munne angejɨ anga yuhwakamaaryaꞌnejɨ kunere. Kɨrɨꞌ Gotɨyai tɨka wapaaya wɨjaavadere. Sareꞌna sarɨmɨ aꞌmweihi yusaraavɨ yuna naanga wavɨlaꞌdɨvɨsaihi midaaka!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Sarɨmɨjɨya pwai sɨmunya kwalaalya yawɨrajai sangirɨꞌ kɨbawamaalɨꞌna pɨrɨsɨ gamɨre mwaalyagaaꞌna yɨbwaꞌmwagannei daaka!
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Sarevɨdaaꞌnyɨ sarɨmɨ sare maalɨka samɨlɨꞌ mi yɨpɨneihi mwaaibɨzaꞌ yɨ yuya pɨnɨnna sɨmunya kwalaalya beꞌna yawɨꞌmanɨgaꞌ!
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Sarɨmɨ mayawaaꞌ pwasangɨna jawɨranganyɨla! Tɨretɨya mihwiadɨvɨsangɨ. Kwaabɨyɨvɨta marɨlyadɨvɨsangɨ. Kɨrɨꞌ sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Kɨgaakuna Kingɨya Solomonɨ gamɨre nɨgwɨlalaaka byaannaka yuya yɨwaala yɨwannyaakelyɨ. Kɨrɨꞌ mayawaaꞌ pwata dazabaaibɨꞌ sahwai gamɨre yɨwaala tewaanya kɨnɨnnakei mɨꞌ!
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Wawɨnyangɨ dahaaꞌ kurɨvaarɨya waayɨke sare sa yune mwanyagaaꞌ davapɨjɨ dɨkevɨ sɨtovɨyavɨ marirapɨꞌdengɨ. Nabaai yaasɨwakurɨvaarɨya sa, yɨ sangɨ Gotɨyai yɨwaala yɨwagɨthaakwadengɨ. Sarevɨdaaꞌnyɨ yɨ sarɨmɨ dɨragɨnna maalɨꞌna lɨmwadɨvɨsaihi kurɨvaarɨya sa yuna naanga wavɨlaꞌdɨvɨsaihɨrɨ yɨhɨvaazɨꞌmakwadei daaka!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Sarevɨ sarɨmɨ yawɨrɨkwaasa kwalaalya myɨpɨnera! ‘Nemɨ tɨka wapaaya benɨ naadeinaavaka? Aalya benɨ naadeinaavaka?’ Nabaai sɨmudaadaanya myawɨpɨnera!
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kwaaka davakɨ Naangerɨna malɨmwagyadɨvɨsara ajɨmya yuyangɨyara wapaaya aalya gɨlyɨvɨta sazanna bɨramaaryaꞌnera sɨmunya kwalaalya yawɨꞌdɨvɨsare. Sarɨmɨ yuya sasarenna yɨhɨmudaasada sanna Sɨrɨnɨmaangei mena yawɨꞌmanɨkelyɨ.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Sare kɨrɨꞌ Gotɨyai aꞌmweraavɨ maremwaaideꞌ bɨramaasaꞌna sɨmunya jawɨryideꞌnanyɨ. Sara kyawɨrapɨri yuya daza kɨnɨjɨ yɨhɨzaavadelyɨ.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Sarɨmɨ sipɨzipɨya maalɨkevaasɨyaihi lɨka mipɨnera! Gamɨre maremwaaideꞌ yɨhɨzaayaꞌnei Sɨrɨnɨmaangei yagaalyaꞌ mena jamungajakelyɨ. Sareꞌ yɨlaaya yakelyɨ. Sareꞌna lɨka mipɨnera!
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Sarɨmɨre gɨlyɨvɨsa mubya yapɨjɨ sare nɨgwianna wɨmudaasɨvanɨkeraavɨ gaimwangeꞌna yanga duzaayidengɨ. Sara kyapɨri Sɨgunyavɨ gɨlyɨvɨta nawɨꞌnyanna nawɨꞌnyanna sarɨmɨnyɨne waradeꞌnanyɨ. Sɨgunyavɨya gɨlyɨvɨsa yuneba dɨmariꞌmwanade mɨꞌ. Sara kyapɨri Sɨgunyavɨ sarɨmɨnyɨne nɨgwɨpaawɨzɨya kayaaka minyɨ yade waradengɨ. Sarevɨ nabaai kukera kuka mamaraabyadɨvɨsangɨ. Saba maaꞌnyaannyɨkera tɨka manyadɨvɨsangɨ.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Sareꞌ dareꞌnanyɨ. Sarɨmɨre gɨlyɨvɨta nawɨꞌnyanna nawɨꞌnyanna warɨkebanna yɨ dazahɨbanna sarɨmɨre sɨmunya yawɨrɨbainyɨna jidevera.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Tavaravananeꞌna sarɨmɨre kwaabɨhannya keꞌbanna gɨꞌmwagayɨraꞌnapɨjɨ munnaanya dɨvadathɨvainyɨla! Sara yapɨjɨ laamɨvananyaꞌ yewɨtawakapɨjɨ tavaravana dɨmwaalyɨla!
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Aꞌmwera kunnya naangerɨna mudɨkangeyaba munne naangeyabadaaꞌnyai bazarɨna yawɨꞌdɨvɨꞌ yemwaaidɨvɨtabaaibɨꞌna jemwaalyɨla! Nabaai ‘Sai bozɨ kaanyavɨ mala kabaramojɨ kaanyaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ basamaraana!’ dapi jemwaalyɨla!
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Naangei bozɨ gamɨre wɨdaayadɨvɨsara nayaa baihanaꞌdɨvɨꞌ se mwaryadapi wanganojɨ yɨlaaya yada sarevɨ wɨdaayadɨvɨta dazara yɨlaaya yadɨvɨꞌ tewaanaanga yɨnɨkerera. Naanga nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Naangei sai gamɨ sai kwaabɨhannyaꞌ tuꞌna gɨꞌmwagayɨraꞌnojɨ munnaanyaꞌ padathɨvainojɨ gamɨreraavɨ ‘Yɨꞌbɨnyavɨ walamwaaibɨkajɨ,’ wɨdathelyɨ. Sara yojɨ gamɨ sai tɨka wapaaya buzaavadelyɨ.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Nabaai sai sawɨsavɨ kalawawegaaꞌ bathei dɨngaka? Yɨrɨꞌjɨhɨnyagaaꞌ bathei dɨngaka? Sara bazai tɨnna dara wanganajaꞌ ‘O, se mwarijɨhava!’ Yɨ wɨdaayadɨvɨta sara yɨlaaya yadɨvɨꞌ tewaanaanga winaderera.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Daꞌdareꞌ jawɨrila! ‘Angevɨ gyakwalaangei mena yawɨrajɨ kwajɨ “Aꞌmwe kukei sagaaꞌ bathei daaka!” aꞌmwe kuka dazai angevɨ kadavalɨvɨramakulaꞌ sahwarɨ kwanganakadɨka!’
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Nabaai sarɨmɨ kwaihɨlyɨ nayaa tavaravana dɨmwaalyɨla! Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai gave pɨgaaꞌ bathehaaꞌna sarɨmɨ jawɨryidehaaꞌ ‘Dahaasagaaꞌ mabi yadelyɨra,’ yɨ dazagaasagaaꞌ bathelyɨra. Sareꞌna tavaravana dɨmwaalyɨla!”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Sagaaꞌ Pitai wɨdɨna “Naangeigɨ, keꞌbaꞌnanya dazaꞌna yune nemɨnyɨneꞌ dahanedɨvanɨgɨna? Aꞌmwe yuya kwaraavɨjɨneꞌ dahanedɨvanɨgɨna?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Sara wɨdɨna kyaꞌ Naangei wɨdɨna “Yɨ, maremwaaide sɨmunya nawɨꞌnya kɨnɨnnakei gannya wawɨnyavɨ nayaa lɨmwagaꞌdei aaihwalaka? Dazahwai sarɨ gannya naangei gamɨre wɨdaayadɨvɨsaraavɨ maremwaalyaꞌnerɨ dahɨlakadelyɨ. Maremwaalya sahwai sahwaraavɨnegaaꞌ kimaꞌnojɨ wapaaya saza yanga wɨjaayaꞌnelyɨ.
42 O Senhor respondeu:
43 Gamɨre naangei ayɨna kaanya byaꞌnegaaꞌ sɨnnawɨ wɨdakabaaibɨꞌ sara yaderɨ yɨ yaasɨwaꞌwawɨnya dazarɨ tɨnna dara kwanganori yɨ sarevɨ yɨlaaya naanga yada tewaanaanga winadelyɨ.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nebulyaꞌna yɨhɨthɨvanɨge. Naangei gamɨre gɨlyɨvɨta yuyangɨ maremwaala yaꞌnerɨ dahɨlakadelyɨ.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Kɨrɨꞌ yaasɨwaꞌwawɨnya dazare sɨmunyavɨ dara yawɨrajai ‘Nɨmɨre naangei yarai mabi yannei dɨngaka,’ wawɨnya wɨdaayadɨvɨsaraavɨjɨ wɨdaayadɨvɨsangɨjɨ mala tamɨna. Sara tamɨbainadaaꞌda tɨka munne naangejɨ biyaayajɨ nyɨna yada yɨmaka wɨlɨbainadaaꞌna.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Sahwai sasara yɨbainadaaꞌdori yaasɨwaꞌwawɨnya dazare naangei yɨrɨka pɨgaaꞌ ayɨna bɨna yadelyɨ. Baza sagaaꞌ sarɨkɨ wɨdaayadei yemwaala yadei mɨꞌ. Nabaai yɨrɨka gave pɨgaaꞌ sahwai yawɨrangadei mɨꞌ. Kayaaꞌna yɨna yadaawori naanga dazai sahwarɨ yuna woripuꞌna yadelyɨ. Sara yada aꞌmwe malɨmwagyadɨvɨsaraavɨre tɨvɨkɨsaburɨ yeꞌmwagamwaaihɨna yadelyɨ.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Wɨdaayade dathai gamɨre naangere saburɨ mena yawɨꞌda kɨrɨꞌ tavaravana myada naangere saburɨ mamɨdɨnyade sarerɨ naangei mala dɨragɨnna tamɨna yadelyɨ.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Kɨrɨꞌ wɨdaayadei sɨmunya myawɨryai naangere saburɨ gamɨnyɨ mala yɨnɨga tamannerɨna, saꞌna naangei mala maalɨꞌna tamɨna yadelyɨ. Aꞌmwe kwalaalya maaꞌdɨvɨsara ayɨna kwalaalya wɨrɨvɨkɨradere. Nabaai aꞌmwera aꞌmwe pwarɨ gɨlyɨvɨta kwalaalya wɨjaavɨpɨjai yɨ sare sarɨ ‘Gɨlyɨvɨta kwalaalya pɨnɨjɨ nerɨvɨkɨrana!’ yawɨrapɨjɨ jaka wɨdɨpɨꞌdelyɨ.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Dɨkeꞌ kurɨya yaaye yɨngakɨnɨke nadevaaibɨꞌ aꞌmweraavɨ maratangɨvalyaꞌneinyɨ Kwaakevakɨna bɨweinyɨ. Sarevɨ tewaanna yawɨꞌmanɨge dɨka dazaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ yɨdatheꞌna.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Taanginyavɨ (bavɨtaazɨyavɨ) nyɨvaihadeꞌ kɨnɨnnakeinyɨ. Dahaaꞌ sara manyainyɨ nɨmɨre sɨmunyaꞌ taanga nyɨnaꞌmanɨkeꞌna ‘Yarai yɨmaꞌnadeꞌ tewaanyasɨ,’ yawɨꞌmanɨge.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Sarɨmɨ nɨmɨnyɨna dahayawɨꞌmanɨgava? ‘Kwaakevakɨya yuyaraavɨ avaaizɨmunya wakyaꞌnei bɨwakei dɨngaka!’ Aawa. Sarɨmɨnyɨ yɨhɨthɨvanɨge. Nɨmɨ aꞌmweraavɨ maratangɨvalyaꞌneinyɨ bɨweinyɨra.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Dahaasɨ dɨvi kɨgaasɨ anga pɨrɨvɨ aꞌmwe atɨlya mwaalapɨriyangɨ pɨvakaai tangɨvainɨpɨꞌdengɨ. Dawaai dasamɨlɨka pɨrɨwaarɨna sɨmunya geꞌ kɨnɨnnake mwaaibɨꞌdengɨ. Nabaai pɨrɨwaai dawaai dasangɨna sɨmunya geꞌ kɨnɨnnakewaai mwaalyɨkadewaalyɨ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Kɨnɨdaai jaapainakɨlyɨ ganɨmaangei gevwi yawɨꞌna, gawaalɨvaangei gevwi yawɨꞌna yadiꞌ mwaalyɨkaderaalyɨ. Nabaai kaimɨraayai gannya ganɨmaangerɨna gevwi yawɨꞌna yadelyɨ. Kɨnaai jaapainakɨlyɨ ganaangeꞌ gevwi yawɨꞌna, taayaꞌ gevwi yawɨꞌna mwaalyɨkadewaalyɨ. Nabaai kɨyataai jaapainakɨlyɨ aꞌmwe naangeꞌ gyaayaꞌ gevwi yawɨꞌna, gyaayaꞌ gevwi yawɨꞌna yadiꞌ mwaalyɨkadewaalyɨ.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Aꞌmwe kwala bwaꞌnaanyangɨjɨ wɨdɨna “Nyɨlyai walakadimagɨ yɨraaya tɨnga yemina yadaaꞌnyɨ sarɨmɨ tɨnna sara wangadɨvɨꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ dara dadɨvɨsaihɨlyɨ ‘Ai, burɨkeꞌ bwalaradeꞌnanyɨra.’ Sara deva yadapi yɨ sara yɨmaꞌnyɨna.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Nabaai yɨhuta dɨragɨnyaꞌ saawɨtɨyɨmagɨdaaꞌnyɨ badevɨ tɨnna wangadɨvɨꞌ sarɨmɨ dadɨvɨkɨ ‘Nyɨlyaꞌ tɨrɨkwaaꞌdɨka nadeꞌna yɨwaka.’ Yɨ sare saꞌ yɨmaꞌnyɨna yadesɨ.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Kwaasɨ yadɨvɨsaihi, Kwaakevakɨya saburɨjɨ sɨgunyavɨya saburɨjɨ tɨnna nayaa yawɨrangadɨvɨsaihɨlyɨ. Sare kɨrɨvɨdaaꞌnyɨ kɨrɨꞌ dahaasa sabwineꞌna Gotɨyai yɨvanɨka aaya kaavɨlyaꞌna sɨmunya myawɨranganyɨvanɨgasaꞌ baaꞌna yadɨvɨkaka!
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Sarɨmɨ saihi nɨmɨnyɨna sɨmunya nayaa mamaryawɨbwaryadɨvɨꞌ ‘Sai yɨdaꞌmaraangelyɨ,’ beꞌna yadɨvɨkaka!
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kotɨyaꞌneigɨ aꞌmwe pwalyɨ tutaanyavɨ kaanya yeꞌmwannɨgwodiꞌ aꞌmwe sai kotɨya gɨmaryaꞌnelyɨ saraaihi tutaanyavɨ kaanya kuna wodiꞌ yɨ dazagaaꞌ yagaalyaꞌ yuneꞌna jamungajakyaꞌ jideraaihɨlyɨ. Sahwai yawɨbwaꞌderyawɨnna nagɨmakwodɨꞌdeꞌna. Sara kagɨmakwawojɨ yɨ yawɨbwaꞌdei pɨlɨzɨmaanɨyarɨ kagɨmaaryojɨ pɨlɨzɨmaanɨyai kalavuzangevɨ nagɨmwaaihadɨka!
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Gɨmɨnyɨ gɨthɨvanɨge. Kalavuzanga dazavɨ yarai jahalyaꞌmakwodeigɨ mɨka! Aayagaaꞌ gɨmɨre yadɨnya naanga sannajɨ maalɨka sannajɨ yuneꞌna tɨvɨkɨraꞌgɨzɨyagaaꞌnanyɨ. Gotɨyai nagɨmaryawɨbwaradɨka!”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.