Atos 27
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NAA
1 Gaꞌmaanɨya naangei nemɨnyɨna dɨna “Kwaaka Yɨtaalina sahwara wɨpɨka!” Dɨna yaka Julɨyaazarɨ Polɨmɨjɨ kalavuzaraavɨjɨ marɨmwangɨna neyaꞌ. Aꞌmwe Julɨyaazai Ohazɨtaazare Aawɨlasaraavɨ maremwaaidelyɨra.
1 Quando foi decidido que devíamos navegar para a Itália, entregaram Paulo e alguns outros presos a um centurião chamado Júlio, do Batalhão Imperial.
2 Wɨjaavɨna kaneyaꞌ sɨpɨyaꞌ Anga Athɨraamitɨyaamɨdaasavɨ yɨlamwaaina yo. Yɨlamwaaina kyo Kwaaka Ezɨya maangebaarɨne sɨpɨya saꞌ nemakwawoꞌ. Aꞌmwe pwai Arɨzɨtaakazai Kwaaka Maazathonɨya Anga Tezalonaaika mwaalyai nemɨjɨyalyɨ nemakwawoꞌ.
2 Embarcando num navio de Adramítio, que estava de partida para costear a província da Ásia, fizemo-nos ao mar, indo conosco Aristarco, um macedônio de Tessalônica.
3 Nemakwodaasɨ Anga Saaithonɨna yɨꞌmavaawɨna yo. Yɨꞌmavaawɨna kyo Julɨyaazai Polɨmɨna kale kwiaꞌ bwiwanna wɨdɨna yaꞌ “Dava mwaalyara gyaꞌmweraayawɨ angyɨrɨꞌmaata ja!” Kudaꞌ Polɨ kwawaꞌ gyaꞌmwera wapaayajɨ pɨnɨjɨ wɨjaavɨna yeꞌ.
3 No dia seguinte, chegamos a Sidom. Júlio, tratando Paulo com humanidade, permitiu que ele fosse ver os amigos e obter assistência.
4 Wɨjaavɨna kyeꞌ dɨvi sabadaasɨ sɨpɨyaꞌ kaanna wɨna yaka Ahuꞌmanna Saaipɨraazɨ pimagɨ yɨhuta naangeꞌ yakeꞌna sɨna mwɨyɨ yaka Saaipɨraazɨ pimagɨ yɨhuta maalɨkeꞌ yakeba wavɨlaꞌna yaꞌ.
4 Partindo dali, navegamos ao abrigo da ilha de Chipre, porque os ventos eram contrários.
5 Wavɨlaꞌna yaka Kwaaka Sɨlɨzɨya Kwaaka Paabɨlɨya saalaalyavɨ gaꞌmaꞌna yaka Kwaaka Lɨzɨya Anga Maaira mannɨkebanna makuna neyaꞌ.
5 E, tendo atravessado o mar ao longo da Cilícia e Panfília, chegamos a Mirra, na Lícia.
6 Makuna kaneyaꞌ aawɨlasaraavɨ maremwaaidei dara wanganakeꞌ “Ai, sɨpɨya pɨrɨꞌ Anga Alekɨzaadɨrɨyadaasaꞌ Kwaaka Yɨtaalineꞌ daaka!” Sara daka sɨpɨya savɨ yɨlawɨmwaaihɨna neyaꞌ.
6 Nesse porto, o centurião encontrou um navio de Alexandria, que estava de partida para a Itália, e nos fez embarcar nele.
7 Sawɨta pɨjaaꞌ yɨhutaꞌna sɨpɨya saꞌ kave kave makuna neyaka sɨpɨyavɨ wawɨnya yadɨvɨsara wawɨnya naanga yɨna yɨna kyeꞌ Anga Naaithaazɨ sabanna kave makuna neyaꞌ. Kave makuna neyaka sɨmagɨ yɨhuta naangaꞌna mamakwɨyɨ neyaka pimagɨ Ahuꞌmanna Kɨritɨna yɨhuta naanga maayaba makuna neyaka kwaaka maalɨka Saalɨmoni wavɨlaꞌna yaꞌ.
7 Navegando vagarosamente muitos dias, foi com dificuldade que chegamos às imediações de Cnido. Não nos sendo permitido prosseguir, por causa do vento contrário, navegamos ao abrigo de Creta, na altura de Salmona.
8 Wavɨlaꞌna yaka saalaalyavɨ maangebaarɨ maalɨkeba wavɨlaꞌna kyaꞌ sɨpɨyavɨ wawɨnya yadɨvɨsara wawɨnya naanga yɨna yɨna kyeꞌ Sɨpɨya Wɨlaꞌde Nawɨꞌnyaangebanna kavena yɨꞌmaꞌna yaꞌ. Sɨpɨya Wɨlaꞌde Nawɨꞌnyaangeba Laazɨya aya kɨba warɨkebanyɨra.
8 Costeando a ilha com dificuldade, chegamos a um lugar chamado Bons Portos, perto do qual estava a cidade de Laseia.
9 Saba yemwaaina yemwaaina kyo Juyara wapaaya manyadɨvɨsagaaꞌ mena wavɨlaꞌna kaneyaꞌ yɨraaya wanangegaaꞌ yɨmaꞌnyɨna yaꞌ. Wanangegaaꞌ yɨmaꞌnyɨna kyaꞌ sɨpɨya yarai kayaakegaaꞌna Polɨ wɨdaꞌ
9 Depois de muito tempo, tendo-se tornado a navegação perigosa, e já passado o tempo do Dia do Jejum, Paulo os aconselhou,
10 “Aꞌmweihi, dara wangamweꞌ ‘O, dahaasagaaꞌ sɨpɨya kayaaka yadehaaꞌ mena jɨwaka! Nabaai, nemɨre sɨpɨyasɨ sɨpɨyavɨ gɨlyɨvɨsa wɨlaꞌdɨꞌnyɨyajɨ sa gave kayaaka yade mɨꞌ. Aawa. Nemɨ aꞌmweinaavɨjɨ kayaaka neyadeꞌna daaka!’ Sara dena mwawaannera!”
10 dizendo: — Senhores, vejo que a viagem vai ser trabalhosa, com dano e muito prejuízo, não só da carga e do navio, mas também da nossa vida.
11 Sara kudaꞌ kɨrɨꞌ aawɨlata maremwaaidei sɨpɨyaꞌ maremwaaide naangelyɨ sɨpɨyavɨ gyakwalyɨ saraai wɨdahɨlyaꞌ wɨꞌnyɨna yaꞌ. Polɨmɨre yagaalyaꞌ muꞌnyɨ yaꞌ.
11 Porém o centurião dava mais crédito ao piloto e ao mestre do navio do que ao que Paulo dizia.
12 Saba burɨkevɨjɨ yɨhusavɨjɨ sagaaꞌ sɨpɨyaꞌ waryaꞌ kayaaꞌnanyasɨra. Saꞌneꞌ sɨpɨyavɨyara naangevaakɨyara yawɨꞌna yeꞌ “Kayaaka naneyɨgaladɨka! Sɨpɨyaꞌ saalaalyavɨ wawaka anga nawɨꞌnyaꞌ Pinɨkɨzɨna nemakwona! Saba yɨhusagaaꞌ mwalaadeinera.” Anga saba yɨhusanna lɨka yulyarɨkebera. Nyɨla walakadimagɨ warɨkeba.
12 Não sendo o porto próprio para invernar, a maioria deles era de opinião que deviam partir dali, para ver se podiam chegar a Fenice e aí passar o inverno, visto ser um porto de Creta, que olha para o noroeste e para o sudoeste.
13 Dɨvi saalaalyavɨdaasɨ yɨhuta maalɨkeꞌ yadaaꞌnyɨ aꞌmwera yawɨꞌna “Tewaanyasɨ. Dɨmwoꞌna kaanyaana!” Yawɨꞌna yeva wɨla yaarɨna kyeꞌ Ahuꞌmanna Kɨritɨ maangebaarɨ sɨpɨyaꞌ makuna neyaꞌ.
13 Soprando brandamente o vento sul, e pensando eles ter alcançado o que desejavam, levantaram âncora e foram costeando mais de perto a ilha de Creta.
14 Maalɨkegaaꞌ makuna neyadaaꞌnyɨ sagaaꞌ yɨhuꞌmaanaryaꞌ Notizɨta woꞌnɨkeꞌ ahuꞌmannyavɨdaasɨ yarai yɨna.
14 Entretanto, não muito depois, desencadeou-se, do lado da ilha, um tufão de vento, chamado Euroaquilão.
15 Yarai yɨna yaka sɨpɨyavɨ yɨtavamakuna kyaꞌ sɨpɨyaꞌ sɨna yɨna mwɨyɨ kyaꞌ nemɨ yawɨꞌna “Yɨhuta naangeꞌna sɨpɨyaꞌ yɨtavamakwawana!” Yawɨꞌna kyo yɨhusaꞌ yɨtavamakuna yaꞌ.
15 O navio foi arrastado com violência e, sem poder resistir ao vento, cessamos a manobra e nos fomos deixando levar.
16 Yɨtavamakuna kyaꞌ Ahuꞌmanna maalɨka Kothaa yɨhuta kɨbaweyaba aꞌmwera “Botɨya maalɨkeꞌ kayaaka nyadɨka!” deva botɨya maalɨkeꞌ dusɨmagɨ warakeꞌna wawɨnya naangeꞌ yona yɨlamaarakɨna yo.
16 Passando ao abrigo de uma ilhota chamada Cauda, com dificuldade conseguimos recolher o bote.
17 Nemɨjɨyara botɨya maalɨkeꞌ mwagiꞌnamaaꞌna yeva sɨpɨya naangevɨ yɨlamarakɨna yeꞌ. Yɨlamarakɨna yeva “Sɨpɨyaꞌ dɨragɨnya yɨvaimwagaana!” deva wɨlyajɨ yunebanna pwɨyɨna yeꞌ. Pwɨyɨna yeva “Weꞌ, siwekeyaba Kwaaka Lɨvya (Kwaaka Apɨrika) nemɨre sɨpɨyaꞌ kayaaka nyadɨka!” deva sɨpɨzelɨyaꞌ yɨvɨta naangevaꞌbɨsaꞌ marapwɨyɨna kyeꞌ yɨhuta saꞌ sɨpɨyaꞌ yɨtavamakuna yaꞌ.
17 Tendo içado o bote, os marinheiros usaram de todos os meios para reforçar o navio com cabos de segurança. E, temendo que fossem encalhar nos bancos de areia de Sirte, desceram as velas e foram à deriva.
18 Yɨtavamakuna yaka yɨrɨka pɨrɨkɨ yɨhuta naangeꞌ kuna kyaꞌ “Sɨpɨyaꞌ tewaanya waradeꞌnanyɨ,” deva saalaalyavɨna sɨpɨyavɨ wɨlaꞌdɨꞌnyɨya gaai marasɨꞌna marasɨꞌna yeva
18 Açoitados severamente pela tormenta, no dia seguinte começaram a jogar a carga no mar.
19 yɨrɨka pɨrɨkɨ kunnya asajɨ sɨpɨyavɨre gɨlyɨvɨta taanga marasɨꞌna yeꞌ.
19 E, no terceiro dia, nós mesmos, com as próprias mãos, lançamos ao mar a armação do navio.
20 Marasɨꞌna kyeꞌ kayaaꞌnanyagaaꞌ yɨrɨka pɨnɨngɨ nyɨlyalyɨ sɨlɨngaamɨnyarɨkajɨ saraavɨ tɨnna mwanganyɨ mwanganyɨ kyo yuyagaaꞌ yɨhuta naangeꞌ kuna yɨna yɨna yaꞌ. Kuna yɨna yɨna kyaꞌ nemɨ yawɨꞌna “Weꞌ, yuyaina mwalaadeina mɨka! Balaadeinera nemɨ, weꞌ.”
20 E, não aparecendo, havia já alguns dias, nem sol nem estrelas, caindo sobre nós grande tempestade, dissipou-se, afinal, toda a esperança de salvamento.
21 Sawɨta pɨjaakuna aꞌmwera manyadaapɨjɨ kumɨnyɨ tɨnnyaba Polɨ daavɨna yaka wɨdɨna “Nyaꞌmweihi, yɨhɨthɨwɨjaꞌ wɨꞌnapɨjɨ kwajɨ Ahuꞌmanna Kɨritɨ myaꞌmayɨ kyɨpɨdɨka. Sara yɨpɨjɨ kwajɨ kayaaka kaneyadɨꞌ mɨꞌ. Sara yɨpɨjɨ kwajɨ sɨpɨyavɨya gɨlyɨvɨsa mamarasɨꞌnyɨ kyaadɨka!
21 Havendo todos estado muito tempo sem comer, Paulo, pondo-se em pé no meio deles, disse: — Senhores, na verdade, era preciso terem-me atendido e não partir de Creta, para evitar este dano e perda.
22 Saꞌna kɨrɨꞌ naanga yɨhɨthɨma! Lɨka mipɨnera! Aꞌmwe yuyaina mabalyɨ yaadeinera. Sɨpɨya gaveꞌ kayaaka yɨnadesɨ.
22 Mas agora aconselho que tenham coragem, porque nenhuma vida se perderá, mas somente o navio.
23 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nɨmɨ Gotɨyareinyɨ Gotɨyarɨ yɨlaaya yadɨnyalyɨ. Sawɨsavɨ Gotɨyai sare ejelɨyai nɨmɨnyawɨnna baka
23 Porque, esta mesma noite, um anjo do Deus a quem pertenço e a quem sirvo, esteve comigo,
24 nyɨjawaalɨꞌ ‘Polɨgɨ, lɨka minna! Kayaaka gyatheigɨ mɨꞌ. Aꞌmwe naangei Sizaaryaba dɨthaaꞌdeigɨnyɨra. Nabaai, Gotɨyai gɨmɨnyɨna yangeꞌna yɨhɨgaimwamanɨkeꞌna sɨpɨyavɨ wɨlamwaaihata yuyarajɨ tewaanna dɨmwaalyideihɨlyɨra.’
24 dizendo: “Paulo, não tenha medo! É preciso que você compareça diante de César, e eis que Deus, por sua graça, lhe deu todos os que navegam com você.”
25 Sara nyɨjawaalɨkeꞌna lɨka mipɨnera! Sareꞌ dareꞌnesɨ. ‘Gotɨyai nyɨjawaalɨkeꞌ nebulyaꞌna yɨmaꞌnadesɨra,’ sara lɨmwagaꞌmanɨge.
25 Portanto, senhores, tenham coragem! Pois eu confio em Deus que tudo vai acontecer conforme me foi dito.
26 Saꞌna kɨrɨꞌ ahuꞌmanna pɨrɨvɨ nemɨre sɨpɨyaꞌ kayaaka yɨnadesɨra,” wɨdaꞌ Polɨ.
26 Porém é necessário que sejamos arrastados para alguma ilha.
27 Yɨhuꞌmaanaryaꞌ kuna yadaasɨ sawɨta kwalaalya (14) nevɨlavakegaaꞌ sawɨta savɨ saalaalya Methɨtɨranɨyanɨ sabanna yɨhusaꞌ nemɨre sɨpɨyaꞌ yɨtavamakuna yaꞌ. Yɨtavamakuna yadaaꞌnyɨ sawɨta kalawawegaaꞌ sɨpɨyavɨ wɨdaayadɨvɨsara sɨmunya dara yawɨresaꞌ “Ai, aya kɨba kwaakevaꞌ darɨka!”
27 Quando chegou a décima quarta noite, sendo nós batidos de um lado para outro no mar Adriático, por volta da meia-noite os marinheiros pressentiram que se aproximavam de alguma terra.
28 Sara deva aalyavɨ wɨlyabaai taanginya pwɨyɨnɨkebaai makwaasɨna yeva yaamɨjɨ wanganeva aalya damwineba saamɨnaanga mitaaya 36 tɨnna wanganna yeꞌ. Tɨnna wanganna yeva dɨvi maalɨkegaaꞌ wɨlyabaai ayawɨ makwaasɨna yeva aalya damwineba saamɨnya kɨbawe mitaaya 27 tɨnna wanganna yeꞌ.
28 E, lançando a sonda, viram que a profundidade era de trinta e seis metros. Passando um pouco mais adiante, tornando a lançar a sonda, viram que a profundidade era de vinte e sete metros.
29 Tɨnna wanganna yeva lɨka yɨna yeva “Sɨlaangengɨ nemɨre sɨpɨyaꞌ kayaaka nyadɨka! Dava sɨpɨyaꞌ waradeꞌnanyɨ. Sɨpɨyaꞌ nawodɨka!” deva sɨpɨyavɨ dusɨmagɨ kwaariꞌmayagɨnya nadɨya dawaai dawaalyangɨ makwaasɨna yeꞌ. Makwaasɨna yeva “Weꞌ, yɨrɨkeꞌ yarai purana!” deva tɨbarɨyagaala dɨna dɨna yeꞌ.
29 E, receosos de que fôssemos atirados contra lugares rochosos, lançaram da popa quatro âncoras e oravam para que rompesse o dia.
30 Tɨbarɨyagaala dɨna dɨna yeva sɨpɨyavɨ wawɨnya yadɨvɨsara dɨnyɨna yeꞌ “Nabalaadɨka! Davɨdaasɨ kaanyaana!” Dɨnyɨna yeva pwaraavɨ kwaasɨ wɨdɨna “Sɨpɨya sɨnnyɨmagɨ kwaariꞌmayagɨnya nadɨyangɨ wakaana!” Kwaasɨ wɨdɨna yeva aalyavɨ botɨyavɨ lɨka yulyaꞌna walakɨna yadɨvɨꞌ yadaapɨjɨ
30 Nisto os marinheiros tentaram escapar do navio. Arriaram o bote no mar, a pretexto de que iam largar âncoras da proa.
31 Polɨ tɨnna wanganaka aawɨlasaraavɨ maremwaaidelyɨ aawɨlasarajɨ saraavɨ wɨdɨna yaꞌ “Sɨpɨyavɨ wawɨnya yadɨvɨta dara milamwaalyɨpɨjaꞌ tewaanya myɨvainyɨ jideihɨlyɨra.”
31 Paulo disse ao centurião e aos soldados: — Se estes não permanecerem a bordo, vocês não poderão se salvar.
32 Sara wɨdɨna kyaꞌ aawɨlasara botɨyaꞌ pwɨyɨnɨke wɨlyangɨ yarai yesɨwɨꞌna kyeꞌ aalyavɨna gamɨ saꞌ wɨna yaꞌ botɨyaꞌ.
32 Então os soldados cortaram os cabos do bote e o deixaram afastar-se.
33 Yɨrɨkunyagaaꞌ wapaaya tɨka nyaꞌna Polɨ yuyaraavɨ naanga widaanganaꞌ “Yɨrɨka atɨraai sɨvɨla purɨdaasɨ dawaai dawaai nevɨlaꞌdaasɨ sɨmunya kwalaalya yawɨꞌdɨvɨꞌ wapaaya manyadɨvɨꞌ mwaaimanɨgasaihɨlyɨra.
33 Enquanto amanhecia, Paulo rogava a todos que se alimentassem, dizendo: — Hoje é o décimo quarto dia em que, esperando, vocês estão sem comer, não tendo provado nada.
34 Naangeꞌnanyabwi yɨhɨthɨma! Wapaaya dɨnyɨla! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Napɨjɨ dɨragɨnya dɨmwaalyidera. Yuyaihi, kayaaka jɨnyideihi mɨꞌ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sarɨmɨre mɨjata aane pɨrɨꞌ kɨrɨꞌ kayaaka yadeꞌ mɨꞌ.”
34 Por isso peço que comam alguma coisa, pois disto depende a sobrevivência de vocês. Porque nenhum de vocês perderá nem mesmo um fio de cabelo.
35 Wɨdɨna yaka Polɨ gɨrɨkula maarɨna yaka kumɨnyaba Gotɨyarɨ “Su! Su!” wɨdɨna yaka gɨrɨkula gunyɨna yaka nyɨna yaꞌ.
35 Tendo dito isto, pegando um pão, deu graças a Deus na presença de todos e, depois de o partir, começou a comer.
36 Nyɨna yadaasɨ yuyara pwara Polɨ yakabaaibɨꞌ dɨragɨnna yɨna yeva wapaaya nyɨna yeꞌ.
36 Todos ficaram mais animados e se puseram também a comer.
37 Sɨpɨyavɨ nemɨ yuyaina aꞌmwe 276 mwaaloinera.
37 Estávamos no navio duzentas e setenta e seis pessoas ao todo.
38 Yuyara wapaaya mena neva “Sɨpɨya taanginyaꞌ daaka!” dɨneva aalyavɨ witɨzɨla yuya marasɨꞌna marasɨꞌna yeꞌ.
38 Refeitos com a comida, aliviaram o navio, jogando o trigo no mar.
39 Yɨrɨka mena purɨna kyaꞌ sɨpɨyavɨ wawɨnya yadɨvɨsara kwaakevaꞌ tɨnna wanganeva dɨnyɨna “Kwaaka be kwaakavakaka?” Dɨnyɨna yeva dara wanganesaꞌ “Keiba tewaanyaba daaka! Siweka gaveba daaka!” Deva “Maangebaarɨ nawɨꞌnyabanna sɨpɨyaꞌ wɨlaawana!” dɨnyɨna yeꞌ.
39 Quando amanheceu, não reconheceram a terra, mas avistaram uma enseada, onde havia uma praia. Então consultaram entre si se não podiam encalhar ali o navio.
40 Dɨnyɨna yeva kwaariꞌmayagɨnya nadɨya pwɨyɨnɨkebara yesɨwɨꞌna kyeꞌ aalyavɨ waꞌdɨꞌnyɨ palaanɨya saamɨnyawaai sɨpɨyaꞌ gɨnyɨwannakewaai pwɨyɨnɨkebaraavɨ yaarɨna. Mena yaarɨna yeva “Yɨhusaꞌ nemakwawana!” dɨna yeva sɨnnyɨmagɨ selɨya maalɨkeꞌ tɨmudaakuna kyeꞌ maangebaarɨna sɨpɨyaꞌ wɨna yaꞌ.
40 Cortando os cabos das âncoras, deixaram que ficassem no mar. Soltaram também as amarras do leme. E, alçando a vela de proa ao vento, dirigiram-se para a praia.
41 Wɨna yadaasɨ aalya amwinevɨ ahuꞌmanna wekejɨkɨ tamaka pɨbanna mwɨyɨ yɨna yaꞌ. Sɨpɨya sɨnnyaꞌ dɨragɨnna warɨna yadɨꞌnyɨ dusɨmagɨnyaꞌ aalyasɨ yɨhusasɨ dɨragɨnna dɨragɨnna tamɨna yɨna kyaꞌ sɨpɨya dusɨmagɨnyaꞌ kayaaka yɨnyɨna yaka warɨna yaꞌ.
41 Dando, porém, num lugar onde duas correntes se encontravam, encalharam ali o navio; a proa encravou-se e ficou imóvel, mas a popa se despedaçava pela violência das ondas.
42 Aawɨlasara yawɨꞌna “Maangebaarɨna kalavuzara lɨꞌnapɨjɨ lɨkaanya nupɨdɨka! Tamakaana!”
42 O parecer dos soldados era que os presos deviam ser mortos, para que nenhum deles fugisse nadando.
43 Yawɨꞌna kyeꞌ kɨrɨꞌ aawɨlasaraavɨ maremwaaidei yawɨꞌna “Polɨmɨ yɨvainɨma!” Yawɨꞌna yaka “Saraavɨ maramakɨpɨnera!” Wɨdaka yuyainaavɨ nedaꞌ “Aꞌmwe pwaihi lɨꞌnadɨvɨsaihi, aalyavɨ dɨkwosɨꞌnapɨjɨ maangebaarɨna dɨlɨꞌnɨgulaawila!
43 Mas o centurião, querendo salvar Paulo, impediu-os de fazer isso. Ordenou que os que soubessem nadar fossem os primeiros a lançar-se ao mar e alcançar a terra.
44 Pwaihi, palaanɨyajɨ yɨsajɨ kalɨmwagapɨjɨ maangebaarɨna yɨhusaꞌ yɨhitawaasadera.” Sara wɨdɨna kyaꞌ sara yona maangebaarɨna yuyaina tewaanna yɨꞌmaꞌna yo.
44 Quanto aos demais, que se salvassem, uns, em tábuas, e outros, em destroços do navio. E foi assim que todos se salvaram em terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.