Atos 16
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVT
1 Angeba Devinajɨ Angeba Lɨzɨtɨraanajɨ Polɨ yɨꞌmavaawɨna yaꞌ. Saba Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdei Timoti woꞌnɨkei mwaalɨna yakelyɨ. Ganaangeꞌ Naangerɨ wɨꞌnadeꞌ Juyaꞌ mwaalaka kɨrɨꞌ ganɨmaangei Gɨrikɨyalyɨra.
1 Paulo foi primeiro a Derbe e depois a Listra, onde havia um jovem discípulo chamado Timóteo. A mãe dele era uma judia convertida, e o pai era grego.
2 Neyaꞌmwera Lɨzɨtɨraa mwaalyarajɨ Aaikonɨyaamɨ mwaalyarajɨ Timotirɨna jalɨkurakɨna yeꞌ “Aꞌmwe tewaanyalyɨra.”
2 Os irmãos em Listra e em Icônio o tinham em alta consideração,
3 Polɨ sɨmunyavɨ daꞌ yawɨꞌna “Nɨmɨjɨ Timoti wawana!” yawɨꞌna yaka Juyaraavɨrebwi Timotire kɨlaakejɨꞌ davɨna yaꞌ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Juya yuyara saba mwaalyara yawɨreꞌ “Timotirɨ ganɨmaangei Juyai mɨka. Aawa, Gɨrikɨyalyɨ. Gawaalɨvaangere kɨlaakejɨꞌ madaꞌnyɨkelyɨ.”
3 de modo que Paulo pediu que ele os acompanhasse em sua viagem. Em respeito aos judeus da região, providenciou que Timóteo fosse circuncidado antes de partirem, pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Wiꞌna davɨna kyaꞌ Polɨjɨ Saailaazalyɨ Timotilyɨ anga yuyangɨna wɨna yeva Kɨraazɨtɨyareraavɨ yagaalyaꞌ Jeruzaalemɨ Wɨdaasaderajɨ aꞌmwe naangerajɨ jamungajakesaꞌna wɨjɨwaakɨna yeꞌ. Wɨjɨwaakɨna yeva wɨdeꞌ “Yagaala saꞌ sara jideihɨlyɨ.”
4 Em toda cidade por onde passavam, instruíam os irmãos a seguirem as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros em Jerusalém.
5 Sarevɨdaaꞌnyɨ Kɨraazɨtɨyare kusɨlaanya sara yeva lɨmwangebwina dɨragɨnna mwaalesaꞌ yɨrɨka yuyagaaꞌ aꞌmwe kwalaalyara Kɨraazɨtɨyarera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e cresciam em número a cada dia.
6 Kaanna kaanna wɨna yeva Kwaaka Pɨrɨzɨya Kwaaka Galezɨya sabanyaai yamarina yadaapɨjɨ Kuryai Tewaanyai wɨdaꞌ “Dahaaꞌ Pɨrovijɨ Ezɨya Gotɨyare yagaalyaꞌ mujɨwaakɨpɨna!”
6 Em seguida, Paulo e Silas viajaram pela região da Frígia e da Galácia, pois o Espírito Santo os impediu de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Miꞌna kudaꞌ Kwaaka Mɨzɨya maangebaarɨna yɨꞌmavaawɨna yeva yawɨꞌna yeꞌ “Pɨrovijɨ Bɨthinɨya wawaana!” Sara yawɨꞌna kyeꞌ Jizaazare Kuryai kaanya tihɨꞌna yakeꞌna “Sawɨnna mupɨnera!” wɨdɨna yaꞌ.
7 Então, chegando à fronteira da Mísia, tentaram ir para o norte, em direção à Bitínia, mas o Espírito de Jesus não permitiu.
8 Wɨdɨna kyaꞌ Kwaaka Mɨzɨya yuneba lotaꞌna yeva Anga Tɨrawaazɨna walaabɨna yeꞌ.
8 Assim, seguiram viagem pela Mísia até o porto de Trôade.
9 Walaabɨna kyeꞌ sawɨsavɨ Polɨ aꞌmabaaitɨnna wanganna yakeꞌ aꞌmwei Pɨrovijɨ Maazathonɨya mwaalyai daavɨkei naanga yɨdaanganaꞌ “Polɨgɨ, Kwaaka Maazathonɨya gaꞌmavaꞌgɨzɨ nemɨnyɨna dɨnegaimwana!”
9 Naquela noite, Paulo teve uma visão, na qual um homem da Macedônia em pé lhe suplicava: “Venha para a Macedônia e ajude-nos!”.
10 Aꞌmabaaitɨnna miꞌna wanganna yaka dara yawɨroꞌ “Gotɨyai ‘Maazathonɨya mwaalyaraavɨ yagaala tewaanyaꞌ duzɨwakaawila!’ danedɨwaka!” Miꞌna dona Maazathonɨya sawɨnneina gɨlyɨvɨsa yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ yovɨrawakɨna yo.
10 Então decidimos partir de imediato para a Macedônia, concluindo que Deus nos havia chamado para anunciar ali as boas-novas.
11 Anga Tɨrawaazɨ sɨpɨyavɨ yɨlamwaaina kyo sɨpɨyaꞌ Ahuꞌmanna Saamothɨrezɨna yɨdaꞌna makuna neyaka yɨrɨka pɨrɨvɨ Anga Nɨyapolɨzɨ sabanna makuna neyaꞌ.
11 Embarcamos em Trôade e navegamos diretamente para a ilha de Samotrácia e, no dia seguinte, chegamos a Neápolis.
12 Makuna kaneyaꞌ kaanna wɨlaawɨna yona Anga Pilipaaina yɨꞌmavaawɨna yo. Anga saꞌ Kwaaka Maazathonɨya mwaalyaraavɨre anga naangebanyɨra. Anga Romɨdaasara kwala naangeꞌ mwaaihasabanyɨ. Sabanna yɨꞌmavaawɨna yona yɨrɨka pɨjaaꞌ mwaalɨna yo.
12 Dali, alcançamos Filipos, cidade importante dessa região da Macedônia e colônia romana, e ali permanecemos vários dias.
13 Mwaalɨna yona Juyaraavɨre Kwazaakegaaꞌ “Aalɨmaangebaarɨ Juyara Gotɨyarɨ yagaala wɨdadɨvɨsaba dɨngaka?” dɨna yona aalɨmaangebaarɨna wɨna yo. Wɨna yona dara wanganoꞌ “Aꞌmwe damwaaihava!” Sara dona walamwaaina yɨna yona aꞌmwe yɨꞌbwaꞌnemwaalesangɨ wɨdɨna yo.
13 No sábado, saímos da cidade e fomos à margem do rio, onde esperávamos encontrar um lugar de oração. Sentamo-nos e começamos a conversar com algumas mulheres ali reunidas.
14 Wɨdɨna yoꞌ aꞌmwe pɨrɨꞌ Lɨthɨyaꞌ Anga Taayataairadaasasɨra. Aꞌmwe saꞌ gɨlyajɨ baazɨꞌmaꞌnyajɨ kwaabɨhannyajɨ saza wangwaijaꞌbɨsaꞌ wanyaꞌneꞌ dɨvaina yada yaasadesɨra. Lɨthɨyaꞌ Gotɨyarɨ yagaala wɨdadesɨ. Polɨ yagaala tewaanyaꞌ wɨdadaaꞌnyɨ Gotɨyai sɨduta tewaanya wɨjaavɨna kyaꞌ Lɨthɨyaꞌ nayaa wɨꞌnyɨna yaꞌ.
14 Uma delas era uma mulher temente a Deus chamada Lídia, da cidade de Tiatira, comerciante de tecido de púrpura. Enquanto ela nos ouvia, o Senhor lhe abriu o coração, e ela aceitou aquilo que Paulo estava dizendo.
15 Nayaa wɨꞌnyɨna yaka Naangerɨ lɨmwanna kyaꞌ gamɨnyɨjɨ gamɨjɨyaraavɨjɨ bavɨtaazɨya yɨna yo. Bavɨtaazɨya yɨna kyo nedaꞌ “Nɨmɨnyɨna ‘Naangereꞌ sahwarɨ nebulyaꞌna wɨlɨmwagaꞌmanɨkesɨ,’ dɨnapɨjɨ nɨmɨre angevɨ dɨmwaalyɨla!” Sara naanga kanedaꞌ gamɨre angevɨ wɨlamwaaina yo.
15 Foi batizada, junto com sua família, e pediu que nos hospedássemos em sua casa. “Se concordam que creio de fato no Senhor, venham ficar em minha casa”, disse ela, e insistiu até que aceitamos.
16 Pɨgaaꞌ Gotɨyarɨ yagaala wɨdadɨvɨsawɨnna wodaawojɨ tusavɨ sɨdɨraayaꞌ yaasɨwaꞌwawɨnya yadeꞌ jɨmaataꞌna neyaꞌ. Sɨdɨraaya saꞌ kamaala naanga pwai kɨnɨnnakeꞌ dɨvi yɨmaꞌnadengɨna dadesɨra. Sara dada gamɨre maremwaaidɨvɨsara nɨgwia naanga maarɨna yesasɨra.
16 Certo dia, enquanto íamos ao lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava possuída por um espírito pelo qual ela predizia o futuro. Com suas adivinhações, ganhava muito dinheiro para seus senhores.
17 Jɨmaataꞌna neyaka Polɨjɨ sainaavɨ mɨdɨda jaka wɨdadesɨ. “Aꞌmwe sara Gotɨya Mena Keꞌmwewɨnyare yaasɨwaꞌwawɨnyare. Gotɨyai sarɨmɨre kayaaꞌnanyanna yɨhɨvadaihasamaaradevwina yɨhɨthɨvanɨgasarera.”
17 Ela seguia Paulo e a nós, gritando: “Estes homens são servos do Deus Altíssimo e vieram anunciar como vocês podem ser salvos!”.
18 Aꞌmweꞌ dada yɨrɨka pɨjaakuna jaka dada Polɨ maaꞌna kwinaꞌ gɨnyɨmaꞌnyɨna yaka yɨmakerɨ wɨdaꞌ “Kɨraazɨtɨyai Jizaazarɨne yayavɨna naanga gɨthɨma! Aꞌmwevɨre munyɨkɨdaasɨ dalyona!” Sara kudaꞌ sagaasagaaꞌ yɨmakei yarai bwalyuna yaꞌ.
18 Isso continuou por vários dias, até que Paulo, indignado, se voltou e disse ao espírito dentro da jovem: “Eu ordeno em nome de Jesus Cristo que saia dela”. E, no mesmo instante, o espírito a deixou.
19 Yarai bwalyuna kyaꞌ sɨdɨraayavɨre maremwaaidɨvɨsara dara wanganesaꞌ “Nɨwaava, dɨvi yɨmaꞌnyaꞌnenna yagaala majɨ kyojɨ nɨgwia mamaari yaadeina daaka!” Deva Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ galalɨmwanna yeva aꞌmwe naangeraayaba yɨkabadɨvɨsabanna mwagiꞌnamaaꞌna yeꞌ.
19 Quando os senhores da escrava viram que suas expectativas de lucro haviam sido frustradas, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram à presença das autoridades, na praça do mercado.
20 Sara yeva saba naangera kotɨyaꞌ yawɨbwaꞌdɨvɨsaraayabanna makuna yeva wɨdeꞌ “Aꞌmwe daraai Juyaraalyɨ. Nemɨre anga davɨ kayaaꞌna yɨvanɨgɨlyaraalyɨ.
20 “Estes judeus estão tumultuando a cidade!”, gritaram para os magistrados.
21 Daraai nemɨrebwi kayaaka neyɨgaimwaalyaꞌ mudɨkebwi yaasɨwaꞌna nejɨwaakɨvanɨgi. Romɨyaina sabwi myaanneinera!”
21 “Eles ensinam costumes que nós, romanos, não podemos seguir, pois contrariam nossas leis!”
22 Sara kudeꞌ kwala bwaꞌnaanyaꞌ maanga jaka kudeꞌ naangera Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraare baazɨꞌmaꞌnyangɨ maralihɨvalasɨꞌna yeva pɨlɨzɨmaanɨyaraavɨ wɨdeꞌ “Bajɨngɨsajɨ dɨramyɨla!”
22 Logo, uma multidão revoltada se juntou contra Paulo e Silas, e os magistrados ordenaram que os dois fossem despidos e açoitados com varas.
23 Sara kudeꞌ tamɨna tamɨna yeva kalavuzangevɨ wɨmwaaihɨna yeva kalavuzangevɨ maremwaaiderɨ naanga wɨdeꞌ “Nayaa dangana! Lɨkaanya nabwalyuikadɨka!”
23 Depois de serem severamente açoitados, foram lançados na prisão. O carcereiro recebeu ordens para não os deixar escapar,
24 Naanga miꞌna kudeꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei yagaala naanga saꞌ maaraka kuꞌdɨka tɨnnyabanyavɨ wɨmwaaihɨna yaka kɨrɨmɨre sɨvɨlyɨraarɨ yɨsavakaarɨ tɨnnyawɨ dɨragɨnna yagɨlakurakɨna yaꞌ.
24 por isso os colocou no cárcere interno, prendendo-lhes os pés no tronco.
25 Sawɨsavɨ kalawawegaaꞌ Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraai Gotɨyarɨna yagaalyasɨ yɨledaatasɨ wɨdadaakɨlyɨ kalavuzara pwara kadɨka wɨꞌnyɨna yeꞌ.
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam hinos a Deus, e os outros presos ouviam.
26 Wɨꞌnyɨna yadaapɨjɨ sagaaꞌ wɨnɨnya naangeꞌ yɨna kyaꞌ kurɨkejɨ sidɨhɨbyajɨ yonyɨ yonyɨ naanna yɨnyɨna yaꞌ. Yonyɨ yonyɨ naanna yɨnyɨna kyaꞌ kaanya yuya baasɨnyɨna yake kalavuzaraavɨre senɨyabara pwinɨkebara bwalaraawɨna yaꞌ.
26 De repente, houve um forte terremoto, e até os alicerces da prisão foram sacudidos. No mesmo instante, todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Bwalaraawɨna kyaꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei dɨkaaꞌna yaka kaanya yuya baasɨnɨke tɨnna wanganna yaka dara yawɨrakeꞌ “Aakai, kalavuzara lɨka mena duwaava!” Sara daka “Sareꞌna wagɨla namaaꞌmudɨka! Nɨmɨ sainyɨ dabɨraꞌnɨma,” daka gannya kwaariꞌmasɨramɨnyaꞌ maralɨmwanna yaꞌ.
27 Quando o carcereiro acordou, viu as portas da prisão escancaradas. Imaginando que os prisioneiros haviam escapado, puxou a espada para se matar.
28 Maralɨmwanna kyaꞌ kɨrɨꞌ Polɨ jaka naanga wɨdaꞌ “Maramakɨnɨnnera! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nemɨ yuyaina tɨhuꞌna mwaaihona.”
28 Paulo, porém, gritou: “Não se mate! Estamos todos aqui!”.
29 Jaka naanga kudaꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei yɨꞌbaakeꞌna jaka wɨdɨna yaka kaanyaveꞌna bwina yaka lɨka naanga yɨna yaka bɨꞌbɨta yada “Aꞌmwe naangeraai nyɨgaimwagikajɨ dahayɨwaai?” daka Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraaryabanna bulaꞌna yaꞌ.
29 O carcereiro mandou que trouxessem luz e correu até o cárcere, onde se prostrou, tremendo de medo, diante de Paulo e Silas.
30 Bulaꞌna yakei daavɨna yaka mwasawɨnna saraarɨ makuna yaka yɨwaaraꞌna “Aꞌmwe naangeraaihi, nɨmɨ gara kyaꞌmujɨ nyɨvadaihasamaaradeinyaka?”
30 Então ele os levou para fora e perguntou: “Senhores, que devo fazer para ser salvo?”.
31 Sara yɨwaaraꞌna kyaꞌ saraai wɨdahi “Naanga Jizaazarɨ kalɨmwagaꞌgɨzɨ tewaanya dɨmwaaideigɨnyɨ. Nabaai, Naangei gɨmɨre angevɨyaraavɨjɨ wɨvadaihasamaaradeihɨlyɨ.”
31 Eles responderam: “Creia no Senhor Jesus, e você e sua família serão salvos”.
32 Wɨdahɨla Naangere yagaalyaꞌ gamɨnyɨjɨ gamɨre angevɨ mwaalesaraavɨjɨ wɨjɨwaakɨna yagi.
32 Então pregaram a palavra do Senhor a ele e a toda a sua família.
33 Wɨjɨwaakɨna kyagi sawɨsavɨ sagaaꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei bajɨngɨsajɨ tameta gaꞌbwaralyangɨ aalya yɨna yaꞌ. Aalya yɨna kyaꞌ sagaasagaaꞌ gamɨnyɨjɨ gamɨreraavɨjɨ aalyavɨ bavɨtaazɨya yarai yɨna yagi.
33 Mesmo sendo tarde da noite, o carcereiro cuidou deles e lavou suas feridas. Em seguida, ele e todos os seus foram batizados.
34 Bavɨtaazɨya yɨna kyagi aꞌmwei Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ gannya angevɨna makwina yaka wapaaya wɨjaavɨna yaꞌ. Salyɨ gamɨrerajɨ Gotɨyarɨ lɨmwagesaꞌna yɨlaaya yeva tewaanna mwaaidɨvɨꞌ mwaalɨna yeꞌ.
34 Depois, levou-os para sua casa e lhes serviu uma refeição, e ele e toda a sua família se alegraram porque creram em Deus.
35 Mwanyavɨ Romɨyaraavɨ naangera pɨlɨzɨmaanɨyaraavɨ wɨdaasɨna kyeꞌ sahwara wɨna yeva kalavuzangevɨ maremwaaiderɨ wɨdeꞌ “Aꞌmwe saraarɨ yɨꞌdaalaꞌgɨzɨ duthaasa!”
35 Na manhã seguinte, os magistrados mandaram os guardas ordenarem ao carcereiro: “Solte estes homens!”.
36 Kudeꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei Polɨmɨ wɨdaꞌ “Naangera gɨmɨnyɨnajɨ Saailaazarɨnajɨ wɨdasɨwaaꞌ ‘Saraarɨ duthaaso!’ Sara kudasɨwaaꞌ kalavuzangevɨdaasɨ yagalyaꞌmavakɨlyɨ kave dɨwila!”
36 Então o carcereiro mandou dizer a Paulo: “Os magistrados disseram que você e Silas estão livres. Vão em paz”.
37 Kudaꞌ Polɨ pɨlɨzɨmaanɨyaraavɨ wɨdaꞌ “Aawa, nedɨwaata sabwi kayaaꞌnanyabulyɨ. Naarɨmɨ Romɨyainaalyɨ. Wona kayaaꞌna mi kyawaaihoi yuyara tɨnna nehwangadaapɨjɨyaba nehɨramyawaaihaꞌ. Yagaala majɨdayɨ yeva kalavuzangevɨ yaasɨwaꞌna wɨmwaaihɨna nehyawaaihaꞌ. Dahaasagaaꞌ nehɨthɨwaaꞌ ‘Lɨka yulyaꞌna kave dɨwila!’ Beꞌnana! Romɨyaraavɨ naangera sahwara bɨpɨjara mwasawɨnna kanehɨmakwalyopɨjɨ wawakadeinaalyɨ.”
37 Paulo, no entanto, respondeu: “Eles nos açoitaram publicamente sem julgamento e nos colocaram na prisão, e nós somos cidadãos romanos. Agora querem que vamos embora às escondidas? De maneira nenhuma! Que venham eles mesmos e nos soltem”.
38 Naanga kudaꞌ pɨlɨzɨmaanɨyara ayɨna wɨna yeva Polɨ wɨdakeꞌna Romɨyaraavɨ maremwaaidɨvɨsaraavɨ wɨjɨwaakɨna yeꞌ. Polɨmɨnajɨ Saailaazarɨnajɨ “Saraai Romɨyaraalyɨ,” wɨꞌnyɨna yeva “ ‘Aꞌmwe naangeraai mɨka!’ dona tamyawaaihoraalyɨ,” deva lɨka naanga yeꞌ.
38 Os guardas relataram isso aos magistrados, que ficaram assustados por saber que Paulo e Silas eram cidadãos romanos.
39 Lɨka naanga yesara bɨna yeva wɨdeꞌ “Kayaaꞌna yɨhyawaaihoꞌna kale neyɨwaka.” Wɨdeva kalavuzangevɨdaasɨ kave makwalyuna yeva yɨwaaraꞌna yeꞌ “Aꞌmweraaihi, nemɨre angeba yagalyaꞌmavakɨlyɨ dɨwijɨwaala?”
39 Foram até a prisão e lhes pediram desculpas. Então os trouxeram para fora e suplicaram que deixassem a cidade.
40 Yɨwaaraꞌna kyeꞌ Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraai kalavuzangevɨdaasɨ yagalyaꞌmaꞌna yagɨla Lɨthɨyavɨre angevɨ wɨlɨna yagi. Wɨlɨna yagɨla neyaꞌmwera yɨkabɨna yesagaaꞌ kumɨnyɨ dɨhaaꞌbwasabwi yɨvaimwanna yagɨla kaanna wɨna yagi.
40 Quando Paulo e Silas saíram da prisão, voltaram à casa de Lídia. Ali se encontraram com os irmãos e os encorajaram mais uma vez. Depois, partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.