Atos 16
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NTLH
1 Angeba Devinajɨ Angeba Lɨzɨtɨraanajɨ Polɨ yɨꞌmavaawɨna yaꞌ. Saba Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdei Timoti woꞌnɨkei mwaalɨna yakelyɨ. Ganaangeꞌ Naangerɨ wɨꞌnadeꞌ Juyaꞌ mwaalaka kɨrɨꞌ ganɨmaangei Gɨrikɨyalyɨra.
1 Paulo chegou às cidades de Derbe e Listra. Em Listra morava um cristão chamado Timóteo. A mãe dele, uma cristã, era da raça dos judeus, mas o pai dele não era judeu.
2 Neyaꞌmwera Lɨzɨtɨraa mwaalyarajɨ Aaikonɨyaamɨ mwaalyarajɨ Timotirɨna jalɨkurakɨna yeꞌ “Aꞌmwe tewaanyalyɨra.”
2 Todos os irmãos que moravam em Listra e Icônio falavam bem de Timóteo.
3 Polɨ sɨmunyavɨ daꞌ yawɨꞌna “Nɨmɨjɨ Timoti wawana!” yawɨꞌna yaka Juyaraavɨrebwi Timotire kɨlaakejɨꞌ davɨna yaꞌ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Juya yuyara saba mwaalyara yawɨreꞌ “Timotirɨ ganɨmaangei Juyai mɨka. Aawa, Gɨrikɨyalyɨ. Gawaalɨvaangere kɨlaakejɨꞌ madaꞌnyɨkelyɨ.”
3 Paulo quis levá-lo consigo e por isso o circuncidou , pois todos os judeus que moravam naqueles lugares sabiam que o pai de Timóteo não era judeu.
4 Wiꞌna davɨna kyaꞌ Polɨjɨ Saailaazalyɨ Timotilyɨ anga yuyangɨna wɨna yeva Kɨraazɨtɨyareraavɨ yagaalyaꞌ Jeruzaalemɨ Wɨdaasaderajɨ aꞌmwe naangerajɨ jamungajakesaꞌna wɨjɨwaakɨna yeꞌ. Wɨjɨwaakɨna yeva wɨdeꞌ “Yagaala saꞌ sara jideihɨlyɨ.”
4 Nas cidades por onde passavam, eles diziam aos cristãos quais as decisões que tinham sido tomadas pelos apóstolos e pelos presbíteros da igreja de Jerusalém e aconselhavam que eles obedecessem a essas decisões.
5 Sarevɨdaaꞌnyɨ Kɨraazɨtɨyare kusɨlaanya sara yeva lɨmwangebwina dɨragɨnna mwaalesaꞌ yɨrɨka yuyagaaꞌ aꞌmwe kwalaalyara Kɨraazɨtɨyarera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ.
5 Assim as igrejas ficavam mais fortes na fé, e o número de cristãos aumentava cada dia mais.
6 Kaanna kaanna wɨna yeva Kwaaka Pɨrɨzɨya Kwaaka Galezɨya sabanyaai yamarina yadaapɨjɨ Kuryai Tewaanyai wɨdaꞌ “Dahaaꞌ Pɨrovijɨ Ezɨya Gotɨyare yagaalyaꞌ mujɨwaakɨpɨna!”
6 Como o Espírito Santo não deixou que anunciassem a palavra na província da Ásia, eles atravessaram a região da Frígia-Galácia.
7 Miꞌna kudaꞌ Kwaaka Mɨzɨya maangebaarɨna yɨꞌmavaawɨna yeva yawɨꞌna yeꞌ “Pɨrovijɨ Bɨthinɨya wawaana!” Sara yawɨꞌna kyeꞌ Jizaazare Kuryai kaanya tihɨꞌna yakeꞌna “Sawɨnna mupɨnera!” wɨdɨna yaꞌ.
7 Quando chegaram perto do distrito da Mísia, tentaram ir para a província da Bitínia, mas o Espírito de Jesus não deixou.
8 Wɨdɨna kyaꞌ Kwaaka Mɨzɨya yuneba lotaꞌna yeva Anga Tɨrawaazɨna walaabɨna yeꞌ.
8 Então atravessaram a Mísia e chegaram à cidade de Trôade.
9 Walaabɨna kyeꞌ sawɨsavɨ Polɨ aꞌmabaaitɨnna wanganna yakeꞌ aꞌmwei Pɨrovijɨ Maazathonɨya mwaalyai daavɨkei naanga yɨdaanganaꞌ “Polɨgɨ, Kwaaka Maazathonɨya gaꞌmavaꞌgɨzɨ nemɨnyɨna dɨnegaimwana!”
9 Naquela noite Paulo teve uma visão. Ele viu um homem da província da Macedônia, que estava de pé e lhe pedia: “Venha para a Macedônia e nos ajude!”
10 Aꞌmabaaitɨnna miꞌna wanganna yaka dara yawɨroꞌ “Gotɨyai ‘Maazathonɨya mwaalyaraavɨ yagaala tewaanyaꞌ duzɨwakaawila!’ danedɨwaka!” Miꞌna dona Maazathonɨya sawɨnneina gɨlyɨvɨsa yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ yovɨrawakɨna yo.
10 Logo depois dessa visão, nós resolvemos partir logo para a Macedônia, pois estávamos certos de que Deus nos havia chamado para anunciar o evangelho ao povo dali.
11 Anga Tɨrawaazɨ sɨpɨyavɨ yɨlamwaaina kyo sɨpɨyaꞌ Ahuꞌmanna Saamothɨrezɨna yɨdaꞌna makuna neyaka yɨrɨka pɨrɨvɨ Anga Nɨyapolɨzɨ sabanna makuna neyaꞌ.
11 Nós embarcamos em Trôade e fomos diretamente para a ilha de Samotrácia. No dia seguinte chegamos ao porto de Neápolis.
12 Makuna kaneyaꞌ kaanna wɨlaawɨna yona Anga Pilipaaina yɨꞌmavaawɨna yo. Anga saꞌ Kwaaka Maazathonɨya mwaalyaraavɨre anga naangebanyɨra. Anga Romɨdaasara kwala naangeꞌ mwaaihasabanyɨ. Sabanna yɨꞌmavaawɨna yona yɨrɨka pɨjaaꞌ mwaalɨna yo.
12 Dali fomos a Filipos, que é uma cidade do primeiro distrito da província da Macedônia e também colônia romana, onde ficamos vários dias.
13 Mwaalɨna yona Juyaraavɨre Kwazaakegaaꞌ “Aalɨmaangebaarɨ Juyara Gotɨyarɨ yagaala wɨdadɨvɨsaba dɨngaka?” dɨna yona aalɨmaangebaarɨna wɨna yo. Wɨna yona dara wanganoꞌ “Aꞌmwe damwaaihava!” Sara dona walamwaaina yɨna yona aꞌmwe yɨꞌbwaꞌnemwaalesangɨ wɨdɨna yo.
13 No sábado saímos da cidade e fomos para a beira do rio, pois pensávamos que ali devia haver um lugar de oração para os judeus. Sentamos e começamos a conversar com as mulheres que estavam reunidas lá.
14 Wɨdɨna yoꞌ aꞌmwe pɨrɨꞌ Lɨthɨyaꞌ Anga Taayataairadaasasɨra. Aꞌmwe saꞌ gɨlyajɨ baazɨꞌmaꞌnyajɨ kwaabɨhannyajɨ saza wangwaijaꞌbɨsaꞌ wanyaꞌneꞌ dɨvaina yada yaasadesɨra. Lɨthɨyaꞌ Gotɨyarɨ yagaala wɨdadesɨ. Polɨ yagaala tewaanyaꞌ wɨdadaaꞌnyɨ Gotɨyai sɨduta tewaanya wɨjaavɨna kyaꞌ Lɨthɨyaꞌ nayaa wɨꞌnyɨna yaꞌ.
14 Uma daquelas mulheres que estavam nos ouvindo era Lídia, uma vendedora de púrpura , da cidade de Tiatira. Ela adorava a Deus, e o Senhor abriu a mente dela para que compreendesse o que Paulo dizia.
15 Nayaa wɨꞌnyɨna yaka Naangerɨ lɨmwanna kyaꞌ gamɨnyɨjɨ gamɨjɨyaraavɨjɨ bavɨtaazɨya yɨna yo. Bavɨtaazɨya yɨna kyo nedaꞌ “Nɨmɨnyɨna ‘Naangereꞌ sahwarɨ nebulyaꞌna wɨlɨmwagaꞌmanɨkesɨ,’ dɨnapɨjɨ nɨmɨre angevɨ dɨmwaalyɨla!” Sara naanga kanedaꞌ gamɨre angevɨ wɨlamwaaina yo.
15 Ela e as pessoas da sua casa foram batizadas. Depois Lídia nos convidou, dizendo: — Venham ficar na minha casa, se é que vocês acham que, de fato, eu creio no Senhor. Assim ela nos convenceu a ficar na casa dela.
16 Pɨgaaꞌ Gotɨyarɨ yagaala wɨdadɨvɨsawɨnna wodaawojɨ tusavɨ sɨdɨraayaꞌ yaasɨwaꞌwawɨnya yadeꞌ jɨmaataꞌna neyaꞌ. Sɨdɨraaya saꞌ kamaala naanga pwai kɨnɨnnakeꞌ dɨvi yɨmaꞌnadengɨna dadesɨra. Sara dada gamɨre maremwaaidɨvɨsara nɨgwia naanga maarɨna yesasɨra.
16 Certo dia, quando estávamos indo para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava. Essa moça estava dominada por um espírito mau que adivinhava o futuro, e os seus donos ganhavam muito dinheiro com as adivinhações que ela fazia.
17 Jɨmaataꞌna neyaka Polɨjɨ sainaavɨ mɨdɨda jaka wɨdadesɨ. “Aꞌmwe sara Gotɨya Mena Keꞌmwewɨnyare yaasɨwaꞌwawɨnyare. Gotɨyai sarɨmɨre kayaaꞌnanyanna yɨhɨvadaihasamaaradevwina yɨhɨthɨvanɨgasarera.”
17 A moça começou a nos seguir, gritando assim: — Estes homens são
18 Aꞌmweꞌ dada yɨrɨka pɨjaakuna jaka dada Polɨ maaꞌna kwinaꞌ gɨnyɨmaꞌnyɨna yaka yɨmakerɨ wɨdaꞌ “Kɨraazɨtɨyai Jizaazarɨne yayavɨna naanga gɨthɨma! Aꞌmwevɨre munyɨkɨdaasɨ dalyona!” Sara kudaꞌ sagaasagaaꞌ yɨmakei yarai bwalyuna yaꞌ.
18 Ela fez isso muitos dias. Por fim Paulo se aborreceu, virou-se para ela e ordenou ao espírito: — Pelo poder do nome de Jesus Cristo, eu mando que você saia desta moça! E, no mesmo instante, o espírito saiu.
19 Yarai bwalyuna kyaꞌ sɨdɨraayavɨre maremwaaidɨvɨsara dara wanganesaꞌ “Nɨwaava, dɨvi yɨmaꞌnyaꞌnenna yagaala majɨ kyojɨ nɨgwia mamaari yaadeina daaka!” Deva Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ galalɨmwanna yeva aꞌmwe naangeraayaba yɨkabadɨvɨsabanna mwagiꞌnamaaꞌna yeꞌ.
19 Quando os donos da moça viram que não iam poder mais ganhar dinheiro com as adivinhações dela, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram até a praça pública, diante das autoridades.
20 Sara yeva saba naangera kotɨyaꞌ yawɨbwaꞌdɨvɨsaraayabanna makuna yeva wɨdeꞌ “Aꞌmwe daraai Juyaraalyɨ. Nemɨre anga davɨ kayaaꞌna yɨvanɨgɨlyaraalyɨ.
20 Eles os apresentaram a essas autoridades romanas e disseram: — Estes homens são judeus e estão provocando desordem na nossa cidade.
21 Daraai nemɨrebwi kayaaka neyɨgaimwaalyaꞌ mudɨkebwi yaasɨwaꞌna nejɨwaakɨvanɨgi. Romɨyaina sabwi myaanneinera!”
21 Estão ensinando costumes que são contra a nossa lei . Nós, que somos romanos, não podemos aceitar esses costumes.
22 Sara kudeꞌ kwala bwaꞌnaanyaꞌ maanga jaka kudeꞌ naangera Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraare baazɨꞌmaꞌnyangɨ maralihɨvalasɨꞌna yeva pɨlɨzɨmaanɨyaraavɨ wɨdeꞌ “Bajɨngɨsajɨ dɨramyɨla!”
22 Aí uma multidão se ajuntou para atacar Paulo e Silas. As autoridades mandaram que tirassem as roupas deles e os surrassem com varas.
23 Sara kudeꞌ tamɨna tamɨna yeva kalavuzangevɨ wɨmwaaihɨna yeva kalavuzangevɨ maremwaaiderɨ naanga wɨdeꞌ “Nayaa dangana! Lɨkaanya nabwalyuikadɨka!”
23 Depois de baterem muito neles, as autoridades jogaram os dois na cadeia e deram ordem ao carcereiro para guardá-los com toda a segurança.
24 Naanga miꞌna kudeꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei yagaala naanga saꞌ maaraka kuꞌdɨka tɨnnyabanyavɨ wɨmwaaihɨna yaka kɨrɨmɨre sɨvɨlyɨraarɨ yɨsavakaarɨ tɨnnyawɨ dɨragɨnna yagɨlakurakɨna yaꞌ.
24 Depois de receber essa ordem, o carcereiro os jogou numa cela que ficava no fundo da cadeia e prendeu os pés deles entre dois blocos de madeira.
25 Sawɨsavɨ kalawawegaaꞌ Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraai Gotɨyarɨna yagaalyasɨ yɨledaatasɨ wɨdadaakɨlyɨ kalavuzara pwara kadɨka wɨꞌnyɨna yeꞌ.
25 Mais ou menos à meia-noite, Paulo e Silas estavam orando e cantando hinos a Deus, e os outros presos escutavam.
26 Wɨꞌnyɨna yadaapɨjɨ sagaaꞌ wɨnɨnya naangeꞌ yɨna kyaꞌ kurɨkejɨ sidɨhɨbyajɨ yonyɨ yonyɨ naanna yɨnyɨna yaꞌ. Yonyɨ yonyɨ naanna yɨnyɨna kyaꞌ kaanya yuya baasɨnyɨna yake kalavuzaraavɨre senɨyabara pwinɨkebara bwalaraawɨna yaꞌ.
26 De repente, o chão tremeu tanto, que abalou os alicerces da cadeia. Naquele instante todas as portas se abriram, e as correntes que prendiam os presos se arrebentaram.
27 Bwalaraawɨna kyaꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei dɨkaaꞌna yaka kaanya yuya baasɨnɨke tɨnna wanganna yaka dara yawɨrakeꞌ “Aakai, kalavuzara lɨka mena duwaava!” Sara daka “Sareꞌna wagɨla namaaꞌmudɨka! Nɨmɨ sainyɨ dabɨraꞌnɨma,” daka gannya kwaariꞌmasɨramɨnyaꞌ maralɨmwanna yaꞌ.
27 Aí o carcereiro acordou. Quando viu que os portões da cadeia estavam abertos, pensou que os prisioneiros tinham fugido. Então puxou a espada e ia se matar,
28 Maralɨmwanna kyaꞌ kɨrɨꞌ Polɨ jaka naanga wɨdaꞌ “Maramakɨnɨnnera! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Nemɨ yuyaina tɨhuꞌna mwaaihona.”
28 mas Paulo gritou bem alto: — Não faça isso! Todos nós estamos aqui!
29 Jaka naanga kudaꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei yɨꞌbaakeꞌna jaka wɨdɨna yaka kaanyaveꞌna bwina yaka lɨka naanga yɨna yaka bɨꞌbɨta yada “Aꞌmwe naangeraai nyɨgaimwagikajɨ dahayɨwaai?” daka Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraaryabanna bulaꞌna yaꞌ.
29 Aí o carcereiro pediu que lhe trouxessem uma luz, entrou depressa na cela e se ajoelhou, tremendo, aos pés de Paulo e Silas.
30 Bulaꞌna yakei daavɨna yaka mwasawɨnna saraarɨ makuna yaka yɨwaaraꞌna “Aꞌmwe naangeraaihi, nɨmɨ gara kyaꞌmujɨ nyɨvadaihasamaaradeinyaka?”
30 Depois levou os dois para fora e perguntou: — Senhores, o que devo fazer para ser salvo?
31 Sara yɨwaaraꞌna kyaꞌ saraai wɨdahi “Naanga Jizaazarɨ kalɨmwagaꞌgɨzɨ tewaanya dɨmwaaideigɨnyɨ. Nabaai, Naangei gɨmɨre angevɨyaraavɨjɨ wɨvadaihasamaaradeihɨlyɨ.”
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e as pessoas da sua casa.
32 Wɨdahɨla Naangere yagaalyaꞌ gamɨnyɨjɨ gamɨre angevɨ mwaalesaraavɨjɨ wɨjɨwaakɨna yagi.
32 Então eles anunciaram a palavra do Senhor ao carcereiro e a todas as pessoas da casa dele.
33 Wɨjɨwaakɨna kyagi sawɨsavɨ sagaaꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei bajɨngɨsajɨ tameta gaꞌbwaralyangɨ aalya yɨna yaꞌ. Aalya yɨna kyaꞌ sagaasagaaꞌ gamɨnyɨjɨ gamɨreraavɨjɨ aalyavɨ bavɨtaazɨya yarai yɨna yagi.
33 Naquela mesma hora da noite, o carcereiro começou a cuidar deles, lavando os ferimentos da surra que haviam levado. Logo depois ele e todas as pessoas da sua casa foram batizados.
34 Bavɨtaazɨya yɨna kyagi aꞌmwei Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ gannya angevɨna makwina yaka wapaaya wɨjaavɨna yaꞌ. Salyɨ gamɨrerajɨ Gotɨyarɨ lɨmwagesaꞌna yɨlaaya yeva tewaanna mwaaidɨvɨꞌ mwaalɨna yeꞌ.
34 Em seguida ele levou Paulo e Silas para a sua casa e lhes deu comida. O carcereiro e as pessoas da sua casa ficaram cheios de alegria porque agora criam em Deus.
35 Mwanyavɨ Romɨyaraavɨ naangera pɨlɨzɨmaanɨyaraavɨ wɨdaasɨna kyeꞌ sahwara wɨna yeva kalavuzangevɨ maremwaaiderɨ wɨdeꞌ “Aꞌmwe saraarɨ yɨꞌdaalaꞌgɨzɨ duthaasa!”
35 Quando amanheceu, as autoridades romanas mandaram alguns policiais com a seguinte ordem para o carcereiro: “Solte esses homens.”
36 Kudeꞌ kalavuzangevɨ maremwaaidei Polɨmɨ wɨdaꞌ “Naangera gɨmɨnyɨnajɨ Saailaazarɨnajɨ wɨdasɨwaaꞌ ‘Saraarɨ duthaaso!’ Sara kudasɨwaaꞌ kalavuzangevɨdaasɨ yagalyaꞌmavakɨlyɨ kave dɨwila!”
36 Então o carcereiro disse a Paulo: — As autoridades mandaram soltá-los. Podem ir embora em paz.
37 Kudaꞌ Polɨ pɨlɨzɨmaanɨyaraavɨ wɨdaꞌ “Aawa, nedɨwaata sabwi kayaaꞌnanyabulyɨ. Naarɨmɨ Romɨyainaalyɨ. Wona kayaaꞌna mi kyawaaihoi yuyara tɨnna nehwangadaapɨjɨyaba nehɨramyawaaihaꞌ. Yagaala majɨdayɨ yeva kalavuzangevɨ yaasɨwaꞌna wɨmwaaihɨna nehyawaaihaꞌ. Dahaasagaaꞌ nehɨthɨwaaꞌ ‘Lɨka yulyaꞌna kave dɨwila!’ Beꞌnana! Romɨyaraavɨ naangera sahwara bɨpɨjara mwasawɨnna kanehɨmakwalyopɨjɨ wawakadeinaalyɨ.”
37 Mas Paulo disse aos policiais: — Eu e Silas somos cidadãos romanos e, mesmo assim, sem termos sido julgados, fomos surrados em público. E depois nos jogaram na cadeia. E agora querem nos mandar embora assim em segredo? Isso não! Que as próprias autoridades romanas venham aqui e nos soltem!
38 Naanga kudaꞌ pɨlɨzɨmaanɨyara ayɨna wɨna yeva Polɨ wɨdakeꞌna Romɨyaraavɨ maremwaaidɨvɨsaraavɨ wɨjɨwaakɨna yeꞌ. Polɨmɨnajɨ Saailaazarɨnajɨ “Saraai Romɨyaraalyɨ,” wɨꞌnyɨna yeva “ ‘Aꞌmwe naangeraai mɨka!’ dona tamyawaaihoraalyɨ,” deva lɨka naanga yeꞌ.
38 Os policiais foram contar às autoridades romanas o que Paulo tinha dito. Quando as autoridades souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo
39 Lɨka naanga yesara bɨna yeva wɨdeꞌ “Kayaaꞌna yɨhyawaaihoꞌna kale neyɨwaka.” Wɨdeva kalavuzangevɨdaasɨ kave makwalyuna yeva yɨwaaraꞌna yeꞌ “Aꞌmweraaihi, nemɨre angeba yagalyaꞌmavakɨlyɨ dɨwijɨwaala?”
39 e foram lhes pedir desculpas. Então os tiraram da prisão e pediram que fossem embora da cidade.
40 Yɨwaaraꞌna kyeꞌ Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraai kalavuzangevɨdaasɨ yagalyaꞌmaꞌna yagɨla Lɨthɨyavɨre angevɨ wɨlɨna yagi. Wɨlɨna yagɨla neyaꞌmwera yɨkabɨna yesagaaꞌ kumɨnyɨ dɨhaaꞌbwasabwi yɨvaimwanna yagɨla kaanna wɨna yagi.
40 Paulo e Silas saíram da cadeia e foram para a casa de Lídia. Ali encontraram-se com os irmãos, animaram a todos e depois foram embora.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.