Mateus 13
The New Testament in the Buli language (Ghana) (BWU) vs NAA
1 Dai dila danni Yeezu a yaa basi dula ale ŋmani a cheŋ mogi kpeeni noai a ga kala a sak nuruma Naawen wie.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Nuru bɔari yegayega a yaa jam za a gilim wa. Ba ale jam a piisi la nyiŋ ale soa ate wa yaa a yiti a ga jo ŋaaruŋ po a siŋ nyiamu po a torisi a cheŋ niŋ maga dega, ale ge ate nuru bɔanni a yaa za nyiamu noai.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Wa yaa magsi wamagsima a sak ba wie nna yegayega a weeni ba ayen,
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Wa ale jam boro a yuk la, beeŋa gela a lo siuku po ate nuinsa a jam pisi ŋa meena.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Beeŋa gela me a lo tintana po. Ŋala an jam baga a nyini nwuli, dii nyiŋ la tantaŋa an jam soa dii ya dula jigini.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Kantueŋ ale jam a moak la, ŋa meena yaa jak dii nyiŋ la ŋa ka naŋsa ate ŋa yaa a kpi.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Beeŋa gela me a lo munsa po a yaa nyini. Munsaŋa me a chim gerigi ŋa.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Beeŋa gela me a lo tɛŋ naluŋ po a nyini a biak nalimnyiini. Ŋaai a ta bie pisita, ŋaai pisiyuebi, ŋaai me a ta kook.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yeezu yaa a ŋman weeni ba ayen, “Nama baai ale ta tue a wom la, ni wom mi nalimnyiini.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Yeezu ale jam kala wa dek wa nyiini la, wa ŋaaŋviirima a yaa jam a bek wa ayen, “Ka boa ale soa ate fi a daa sak nuruba, fi a pa wamagsima a sak ba?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Yeezu a yaa weeni ba ayen, “Naawen a pa wa naamu wieŋa a lagri sak ni kama alege wa an nyɛ nna la a te ba.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Nuru waai a dan tara, Naawen ale gum du a te wa ate wa ta yegayega. Nuru waai a dan kan ta jaabɔa, mak kaai ate wa ta la, Naawen ale tuesi.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ka dila nyiŋ ale soa ate mi a magsi wamagsima a sak nuruba la. Ba ta nina alege an baga a nya. Mi daa biisi ale ba, ba kan miŋ mi ale a biisi dii la kiri ya.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Dii ate Naawen biisiteerɔwa Azaya a ŋmarisi ba wie Naawen gbaŋka po dila po dila po la ka wensie. Wa ŋmarisi ayen Naawen a weeni ayen,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Dii nyiŋ la ba popolaŋa a lik kama, ba tueŋa me a kpari ate ba ninaŋa a yi.
15 Porque o coração deste povo
16 “Nama a ta supeentik kama. Ni ninaŋa a baga nya ate ni baga a miŋ dii ate weeni la kiri.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Ni basi ate m weeni ni ayen Naawen biisiteerɔma ale Naawen nuruma yegayega a yaali kama ayen ba nya wie ŋaai ate nama a nya la nna yegayega, alege ba an baga a nya ŋa. Ba a yaali ayen ba wom wie ŋaai ate nama a wom la nna yegayega, alege ba an baga a wom ŋa.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Ni goori a wom mi ale a ayen m sak ni boridowa wamagsini la kiri.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Bie ŋaai ale lo siuku po la a nyɛ se ka Naawen Naamu po wamaŋsaŋa ŋaai ate nuruba a wom alege kan miŋ ŋa kiri la. Sitaana a yaa jam nna nwuli a tuesi wamaŋsaŋa ba suniimaŋa po.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Bie ŋaai ale a lo tanaŋa po la a nyɛ se ka baai ale a wom wamaŋsaŋa ate ba sue a peenti la.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Alege wamaŋsaŋa a kan siŋ ba suniimaŋa po ate ba a ta ŋa a beni. Ninam a dan jam yik ba wamaŋsaŋa vaka nyiŋ, ba yaa deri basi.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Bie ŋaai ale a lo munsaŋa jigini la a nyɛ se ka baai ale a wom wamaŋsaŋa, alege tɛŋzuk meena ŋantaŋa yaalika ale ba ligraŋa yaalika yegayega ka, ŋala meena a kaasi ka wamaŋsaŋa ate ba an baga a ta ŋa a beni.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Bie ŋaai ale a lo tɛŋ naluŋku po la a nyɛ se ka baai ale a wom wamaŋsaŋa ate ŋa a jo ba suniima po nalimnyiini ale baga a biak a ta bie pisita, ŋaai pisiyuebi ate ŋa gela me a ta bie kook la.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yeezu yaa ŋman magsi wamagsima ŋa chaab ale ba ayen, “Naawen Naamu a nyɛ se ka nuru waai ale cheŋ wa talim ayen wa bori wa ŋanborinta la.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Dii po ate nuru meena a goa la wa dachiak a yaa yiti yokku po a cheŋ nuruwa talimu a ta wuu bie a ga bori bu po ale ge cheŋ.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ŋantaŋa ale nyini a chim a mɔata puusa yikka la, wuutaŋa me a nyini a chimu.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Da yeŋ po talimu nyɔnɔwa tomteerɔma a yaa jam a bek wa ayen, ‘Ti nyɔnɔ, ŋan baai ate fi a pa ta ga a bori fi talimu po la, ŋa daa ŋanmaŋsa? Ka boa ale soa ate wuuta a nyini ŋa po a soa di?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Wa yaa weeni ba ayen, ‘Ka m dachiak ale bori wuutaŋa ŋa po.’ Ba yaa ŋman bek wa ayen, ‘Fi a yaali ayen ti ga voori wuutaŋa a basi?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Wa yaa weeni ba ayen, ‘Ni basi ti, dii nyiŋ la ni dan ga ayen ni voori ti, nama a le maa voori ŋantaŋa me a basi.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Ni basi ate ŋantaŋa ale wuutaŋa a gum chaab a chim. Cheka danni a dan paari, m le basi ate cheeroma a che ŋa meena abe ba yaa luk wuutaŋa a ju abe ba ge ŋantaŋa dek a ta ga nyo m bunni po.’ ”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Yeezu yaa a ŋman magsi wamagsini ale ba ayen, “Naawen Naamu a nyɛ se ka be dii ate ba a wi ayen ‘Mastad’ ate nuruba a pa di a bori ba talita po la.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Di ka bie meena po be fiik. Di dan nyini a chim, di a zuagi kama a gaam ti fiisaŋa meena, ate nuinsa a jam a yɔgi si tugta bu zuk.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Yeezu a ŋman diem a magsi wamagsini di choa ale ba ayen, “Naawen Naamu a nyɛ se ka nipɔk a nyiem ale pa dabinta a nyo boroboruk zom po ate ku fuusi a zuak dii la.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Yeezu a nyiem a dan boro a sak nuru bɔanni, wa nyiem a kasim a magsi ka wamagsima ale ba. Wa kan weeni wariya alege a kan magsi wa magsi.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Wa a nyɛ nyaku de kama ate ku sak ayen dii ate Naawen biisiteerɔwa a ŋmarisi Naawen gbaŋka po dila po dila po la a chim wensie. Wa ŋmarisi ayen Naawen a weeni ayen,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Dula jigini Yeezu a yaa basi nuru bɔanni ale ge a ga jo yenni po. Wa ale ga jo yenni po la, wa ŋaaŋviirima a yaa jam a weeni wa ayen, “Fi ale a magsi wuutaŋa ale ŋanborintaŋa po wamagsini dii a sak ti la, tama a yaali kama ayen fi weeni di kiri a sak ti.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Yeezu a yaa weeni ba ayen, “Waai ale bori ŋanborintaŋa la a nyɛ ase ka mi Saalobiika la.
37 E Jesus respondeu:
38 Talimu a magsi chaab ale ka tɛŋzuk meena, ale ge ate ŋanborintaŋa a magsi chaab ale nuru baai ate Naawen a soa la. Wuutaŋa me a magsi chaab ale ka nuru baai ate Sitaana a soa la.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Dachiak kaai ale bori wuutaŋa la ale Sitaana. Cheka danni a magsi chaab ale ka tɛŋzuk meena kpeglimka danni. Cheeroma me a magsi chaab ale ka Naawen sabiiloma.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 A se Cheeroma ale a tigsi wuutaŋa a gum chaab a ju dii la, tɛŋzuk meena kpeglimka danni me ale nyɛ a se ka dila la.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Mi Saalobiika a le tom Naawen sabiiloma ate ba tigsi baai ale a tom wabaata ale baai ale a sak nuruba wabaata tomka siuk la meena.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Sabiiloma a le pa ba a yuk basi bolim buui ale kan maara kpimsi la po ate ba bo dula a kaari abe ba ŋobi ba nyinaŋa.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Tuimmaŋsa nyamma a za ba a nyagsi a se ka wenbinni la ba nyɔnɔwa Naamu po. Nama baai ale ta tue la, ni wom mi.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 “Naawen Naamu a nyɛ se ka nuru waai ale tu a nya jaab ate wa silima. Wa sui yaa peenti nna yegayega ate wa chuili tanta a si alege a ga pa wa ŋanta meena a da a jam da tɛŋ kala.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Naawen naamu a nyɛ se ka gerindɔ waai ale a gisi ayen wa da tintain ate ba a wi ayen ‘pearl’.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Wa dan nya kpain dii diak ale pagra a gaam ŋa meena la, wa yaa ga a pa wa ŋanta meena a da. Wa le da a nueri la, wa yaa ŋmani a cheŋ waai ale ta tintanni a da la jigi a ga da.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 “Naawen Naamu a nyɛ se ka nuru waai ale a yuk ŋmiak a basi beli kpeeni po a yik juma tɔgatɔga la.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ŋmiaka a dan sueri, jumyigrɔwa a yaa dari ka a ta jueli kuŋkɔŋini. Wa dan ta ŋa a jueli, wa yaa kali tɛŋ a luk jum ŋaai ate ba ŋobi la a nyo chinni po ale ge a pa jum ŋaai ate ba kan ŋobi la a yuk a basi.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Siuku la po me, tɛŋzuk meena kpeglimka a dan jam paari, Naawen sabiiloma a le luk nuru maŋsaŋa ale nuru baataŋa tɔgatɔga a zaani.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Wa le pa wabaataŋa nyamma a ta ga a yuk basi bolim buui ale kan maari a kpimsi la po. Dula jigini ba le kum nna yegayega abe ba a ŋobi ba nyinaŋa.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yeezu ale a magsi wamagsimaŋa de a nueri la, wa yaa bek nuruma ayen, “Nama a miŋ dii ate mi a biisi ale ni la kiri a chagi ya?”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Yeezu a ŋman weeni ba ayen, “Juuma Sinsaŋŋa sagrɔma waai a dan chim mi ŋaaŋviiro Naawen Naamu po, wala a nyɛ se ka yeri nyɔnɔ ale yeri ba ŋan paala ale wa ŋan kpagsa wa dɔk po la.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Yeezu ale a sak nuruma de a nueri la, wa yaa basi dula jigini,
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 alege a cheŋ wa dek tɛŋka. Da yeŋ po wa yaa cheŋ a ga jo ba Juuma tuka dɔkku po a sak nuruma Naawen wie. Ku yaa jam a cha nuru baai ale jam a bo dula jigini la. Ba yaa bek chaab ayen, “Nuruwa de a nya yammu de ka be? Wa nyɛ ka se a tom wakperikaliisaŋa nna?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Daa wala ale chapentawa biika la? Daa Mɛɛri biika ale la? Da Jeemsi ale Josefi ale Judas ale Simon suok ale la?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Wa tɔama an bo daa de la? Wa nyɛ ka se a seba nna?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Nuruma meena sue an jam masa ale wa, dii nyiŋ la ba seba wa kiri meena kama.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Wa an jam a tom wakperikaliisa yegayega dula jigini, dii nyiŋ la ba jam ka siaka ale wa.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.