Lucas 12

The New Testament in the Buli language (Ghana) (BWU) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ase nuru bɔanni ale kasim jam de tusa diichoa jigi yeŋ a yaa tabi chaab zuk la, Yeezu a yaa de niŋ a weeni wa ŋaaŋviirima ayen, “Ni kpesi ni dek ale Farisiima dabintaŋa, mi a weeni ka ba pimpaasimaŋa.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Wari karo ayen di suk yɔgyɔgla a dua ate di kan maari a nyini peelim chum diipo. Wari dii meena me ale chim wasusugi la, ku a fe kama ayen di nyini peelim ate nuruba seba.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Dila nyiŋ la, fi dan biisi wari legi po, ku a fe kama ayen kantueŋ ba wom di. Wari dii me ate fi waasi dɔk po la, ku a fe kama ayen di jueli gboŋ ate nuruba wom.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “M dɔaba, ni kan a chali yɔgsum ale nurubiiga. Wa baga a ko ka fi nyiŋka alege ku ŋaaŋnyiŋ wa an ŋman baga a nyɛ fi wari di choa.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ni basi ate m dak a sak ni waai ale magsi ayen ni a chali yɔgsum la. Wala ale Naawen, waai ale wa ko fu abe wa ta pagrim a ŋman pa fu a yuk basi bolim buui ale kan maari kpi la po. Wensie ate mi a weeni ayen ka wala ate ku a fe ayen ni chali wa yɔgsum.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Ba kan yik nuin fiisa sinu a da ka ligbie ŋaye? Alege Naawen kan baŋ bunyi la wari ya.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Naawen poom seba fi zukku zuisaŋa ale piisi soa dii la kama. Dila nyiŋ la, ni kan chali yɔgsum, boan nyiŋŋa, Naawen jigi nama gaam nuin fiisa diichoa kama.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Nuru waai a dan nyini peelim nuruba niŋ a weeni ayen wa va ka mi, Mi Saalobiika me a le nyɛ ka dila degadega Naawen sabiiloma niŋ.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Alege waai me a dan nyini peelim nuruba niŋ a zɛri mi, Mi Saalobiika me a le nyini ka peelim a zɛri wa me Naawen sabiiloma niŋ.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Nuru waai a dan le Mi Saalobiika kula nyɔnɔwa a le nya voŋteka kama, alege waai a dan le Naawen Chiika, kula nyɔnɔwa kan nya voŋteka.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Nuruba dan yik fu a ta jam zaani tuka diinaŋa po a yaase nalima niŋ a yaase kpaga niŋ, ayen ba bek fu bega, kan basi ate ku daani fu ale fi le fi nyɛ dii a biisi nyini la a yaase fi le fi biisi dii la,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 dii nyiŋ la, dila powa, Naawen Chiika a le sak fu fi le fi biisi dii la.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Nuru a yaa nyini nuru bɔanni po a bek Yeezu ayen, “Sagrɔ, weeni m suoku ate wa basi ate ti lueri ti kowa ale tali ŋanta baai a te ti la a chari chaab.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yeezu yaa tulisi wa ayen, “M doa, ka wana ale te mi siuk ayen m bo nama buusa a yaase m lueri ŋanta a chari nama niyewa?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Yeezu bek ba dila alege a yaa weeni nuru bɔanni meena ayen, “Ni kpesi ni dek ate ni kan chim ŋanyaalik nyamma dii nyiŋ la, nyuvuri potim daa ni nin a nya ŋanta yegayega.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Yeezu yaa magsi wamagsini de a sak ba ayen, “Jigsiro ale jam ta wa talim ate bu yaa ta ŋanta nna yegayega.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Wa yaa poli ayen, ‘M ka jigi a nyo m ŋantaŋa de meena du. M le nyɛ ka se?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Wa yaa ŋman weeni wa dek ayen, ‘M le nyɛ ka nna: M le nak ka m buaŋa a lonsi abe m se bu kpeema a pa m ŋantaŋa meena a nyoro.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 M dan nyɛ dila a nueri m yaa weeni m dek ayen, m dega, fi ta ŋandiinta ka nna yegayega a de ate ku ga a paari bena yegayega. Kan a yiili, a de abe fi a nyu abe fi a nyɛ fi yaaka.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Alege Naawen yaa weeni wa ayen, ‘Fi ka beruk, yokku de ku a fe kama ate fi kpi. Be ka wana a le wa soa fi ŋantaŋa de meena ate fi gomsi zaani la?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Ku be ale ka dii la ale la ale baai ale kasim pa ŋanta a zaani a jigsi la jigi alege Naawen nimbie po ba ka jaabɔa.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Yeezu yaa weeni wa ŋaaŋviirima ayen, “Dila abe ale soa ate mi a weeni ni ayen ni kan a yiili ale ni nyuvooŋa, ase ni le nya ŋandiinta ka be a de vuugi, a yaase gatta a jo lik ni nyiŋsaŋa.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Dii nyiŋ la, nyuvuri a gaam ŋandiinta kama, fi nyiŋka me abe gaam gatta kama.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Nama dek abe nya tɛŋka nuinsaŋa, si kan bori ŋanta yaase si a che ŋanta, si ka bua ayen si pa ŋanta a nyoro, alege nyaku de meena ka Naawen ale a te si ŋandiinta. Nama abe gaam nuinsa kama!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ni basi ate m bek ni wari, ka nuru wana dek ale kasim a yiili ale wa bena noai ate wa yiilika a basi ate bein yeŋ la a lueri gum wa benaŋa po?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Fi be dan kan baga a nyɛ wa fiika de, ka boan ale soa ate fi a yiili nyaŋa de meena.
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ni ŋman nya tiisaŋa ale wuutaŋa ale a nyɛ ba puutaŋa la, ba kan tom a yaase ba a yok gatta, alege ni basi ate m weeni sak ni ayen Nakpioŋku Solomon ale jam jigsi dii nna yegayega la, wa jam ka gatta ate ti nala a paari tiisaŋa ale wuutaŋa de puutaŋa.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Alege Naawen abe dan a te ti ga tila chaab wuutaŋa de tii nyiem ale boro jinla alege chum ba ŋman pa ti nyo bolim po la, ku a fe kama ayen wa te nama me gatta. Ka boa ale soa ate nama siaka an soa diiya?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Dila nyiŋ ni kan kasim a yiili abe ni pa ni popola meena a basi ni ale ni de abe nyu jaab buui la jigiya.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Dii nyiŋ la, ka baai ale kan seba Naawen la ale kasim chali a vi ŋantaŋa de, alege nama kowa poom seba ayen nama me a yaali ŋantaŋa de kama.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Dila nyiŋ ni de niŋ a pa ni popola meena a basi Naawen naamu po alege ate Naawen a yaa basi ate ŋantaŋa de meena me a jo ni nisa po.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yeezu yaa ŋman weeni ayen, “Nama baai ale kan piisi la ate mi a weeni ni ayen, ku an magsi ayen ni a chali yɔgsum, dii nyiŋ la, ni kowa poli kama ayen ku ka wamaŋ nna yegayega ate wa pa wa naamu a te ni.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ni pa ni ŋanta baai ate ni ta la a da a pa ligraŋa a te ŋanjagsa. Ni yaali ligra fot tii ale kan maari a kaasi la, ate ni jigsika meena a bo wenŋmazuk juijui ate ŋanta kasim boro taam wuu ate zueba an baga zu la, a yaase ŋanta an baga de ba la.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Dii nyiŋ la, ni jigsika ale bo juijui la, ni sunummu me a bo ka dula.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Baai ate ba nyɔnɔ a jam a paari ale ba kan goa la, ta wein kama. Wensie, wa dan jam nya dila, wa le yeeri wa kasaauku a dueni tɛŋ abe wa de niŋ a yik ba kali ate ba de ŋandiinta ate wa dek a de niŋ a poom nyɛ ŋandiintaŋa a chari.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Ba nyɔnɔwa a dan ŋman pilim jam a paari yok dii po ale ba kan goa, tomteerɔ bala ta wein kama.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Alege yɔgyɔgla de ni basi ate m weeni a sak ni ayen, yenni nyɔnɔwa abe dan seba dii po ate zuewa a le jam wa yenni la, wa te kan goa ale ge basi ate ba a kaasi wa yenni a jo di po.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Dila nyiŋ la, mi a weeni ni kama ayen ku a fe kama ate nama me gomsi ni dek a magsi dii nyiŋ la, Mi Saalobiika a le jam ka diipo ate ni kan poli ayen m le jam la.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Piita yaa bek Yeezu ayen, “M Nyɔnɔ, fi a weeni wamagsini de a sak ka tama nyiini yaa waai meena?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Yeezu yaa weeni ayen, “Ku be a fe kama ayen ni meena chim yanta nyam ase tomteerɔ waai ale ka yam nyɔnɔ ate wa nyɔnɔwa yaa lueri wa ayen wa a nya wa yenni zuk nalimnyiini abe wa a nyɛ ŋandiinta a te yom bimbala diipo meena ale magsi ayen wa nyɛ a te ba la.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Alege tomteerɔ waai ale nyɛ nyaku de ate wa nyɔnɔwa nyiem a jam yeri a yaa nya la, ta wein kama.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Wensie, ate mi a weeni fu ayen wa nyɔnɔwa a le pa wa ŋantaŋa meena a nyo ka wa nisa po ayen wa a nya.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Alege tomteerɔwa a dan weeni ayen wa nyɔnɔwa goa a beni ka yegayega ale jamka, ate wa yaa yiri a nak wa yom bimbala, nidɔama ale nipooma meena a gum chaab alege a yaa nyɛ ŋandiinta a de ale nyu daam buk,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 wa nyɔnɔwa ale ŋman pilim a jam ka da dii danni ate wa kan poli ayen wa le jam la. Wa nyɔnɔwa a dan jam paari, wa le te tomteerɔwa de ka waalika ase baai ale kan a va Naawen noai la po.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Tomteerɔ waai ale seba wa nyɔnɔwa ale a yaali ayen wa nyɛ dii a te wa alege wa kan gomsi wa dek a nyɛ la, ale nya ka waalika ale nagta nna yegayega.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Alege tomteerɔ waai ale kan seba wa nyɔnɔwa ale a yaali ayen wa nyɛ dii a te wa alege wa nyɛ wari dii ale magsi wa nya nagta la, wa le nya ka nagta nna magla. Nuru dan te fu yegayega, wa a poli ayen wa tuesi fi jigi ka yegayega me. Wa be dan te fu nna yegayega gaam taam, wa poli ayen wa tuesi fi jigi ka nna yegayega me a gaam taam.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yeezu yaa weeni ayen, “M jam ayen m cheeni ka bolim a basi tɛŋzuk. M dek be a yaali kama ayen bu te tɔati ya.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 M ta ka ninam ayen m musi bu po ase nuru ale a musi nyiam po dii la. M sui abe kaasi kama ase ka m nin tuesi ninammu de a nueri.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Nama a poli ayen mi jam ayen m ta ka suyɔgini a jam tɛŋzuk de? Aawo, ni basi ate m weeni a sak ni ayen m jam ayen m ta ka chaab poorika jam.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 A ta nyini yɔgyɔgla a cheŋ, nuruba banu a dan bo ba yeri po, ba le poori ka tɔgatɔga ate nuruba bata a maa chaab a ta chaab ale nuruba baye.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ate ko ale ta chaab ale wa biik ate biika me a ta chaab ale ka kowa. Ate ma ale ta chaab ale wa lie ate lie wa me a ta chaab ale wa mawa. Ate ŋianipɔk ale ta chaab ale wa sampɔk ate sampowa me a ta chaab ale wa ŋianipowa.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yeezu yaa ŋman weeni nuruma ayen, “Nama nyiem a dan ga nya chiŋmari ale di sobri ni deri a poli kama ayen ka ŋmoruk ale a yaali ku ni ate ku sum ni.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ni nyiem a dan ga nya ale viok a nyini yiseok geŋ a cheena, ni a poli kama ayen wulum wein a mɔata ate bu sum jam.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Ni ka pimpaasiroba. Ni baga a nya tɛŋka ale chiŋmaaŋa kama a baga a seba ku ale ka dii la. Be ka boa ale soa ate ni an baga miŋ wa ŋaai ale a nyɛ yɔgyɔgla la?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Ka boa ale soa ate ni an baga a poli wa dii ale magsi nyeka la?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Nuru a dan poti ni a ta ni cheŋ, ni biisi magsi chaab ate wa kan dari ni ale pagrim a ta cheŋ nuru waai ale a biisi biisaŋa la jigiya. Wa dan nyɛ dila biisaŋa nyɔnɔwa a le pa ni a nyo ka polisa nisa po ate ba me yaa pa ni a nyo likka dɔk po.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 M be le weeni ni ayen, ni be nya ba kan lagi ni ate ni nyini ase ka ni nin tuni pamini meena a kan tali ale ligbiri me la.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.