Mateus 13
Oniyan (BSC) vs VC
1 Kwël yatijo fo, Yesu ŝan ko gër iciw̃ do ƴe ko ỹëpax ko gër ɓëŋa ir anjer and Galile.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ga ɓarërëgu këni ɓela ɓën amëxwër atëm, xeta këno. Ata mëŋ rëfa ko në ikuluŋ ind hi bax polo gër anjer do ỹëpax ko, xwëŝara këni ɗek gër ɓëŋa.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Yesu ỹana ko këɓi sëƴalind gë ɓapënëtal ɓandanjëm ko rend:
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 «Mondako ri baxo ar oneɗ ga nëca ko gër oŝënga. Ga fan ko eneɗa aŋ, mar lapak tar fëña in, ata oŝël ol lapara këni, w̃eɗara këni ɗek.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Mar lapak gër ebar ed gë aparëfac. Ata gogo nde ga lëgëk gayik obar ok ax ñëmb bana.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Ga fëtëk eñan eŋ, ŝorëk do h̃aỹëk ɗek gayik oɗëmbët ok ax tiw̃ bana.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Mar lapak ɓëte ŝit në acëc and gë odëmbën ata lëgëk. Ga kë raf eneɗa aŋ, odëmbën ok xëŝak tëc.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Mar lapak ɓëte gër ebar ejekax. Ga lëgëk, rafëk aye do rëw̃ëk mbaŋ: anjëra amat keme, aŋo ofëxw ocongeɓat do aŋo ofëxw osas.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Ax gi ex na nde ɗek fo wël kën apënëtal aŋo? Awa ɓaxëtin angëmëne gë ɓanëf en!»
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ata ɓësëfan ɓën xeta këno Yesu ga h̃ata ko apënëtal aŋo. W̃ëka këno: «Inecëŋ këƴëɓi sëƴalixënënd ɓela ɓën gë ɓapënëtal?»
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yesu yaka këɓi: «Ɓend owun or gër orën ɓeŋ, wën ɓësëfan ɓëram ɓën fo ỹapëk en nang, eŋo aɓi yël ex na ɓën.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Kaxanu aɓaŝ këŋo ɓaŝ ar ŝotërak an exo cotëra nëmëc. Ɓari ar ax cot ex na an, axan këno xan er xaỹ këŋo in dëŋ.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Mëŋ këmëni sëƴalixënënd gë ɓapënëtal gayik ɓën ado eni nëkonënd ani watënd na, ado eni ɓaxëtënd gë tëkërak aɓi pënind na.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Mondako kë h̃atand er ỹëgw ko alaw̃ënel Esayi in:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Gayikwa ow̃ëkw or ɓulunda ijo oŋ, mbaŋ farëɗaɗik,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 «Ɓarikan, wën nëngandëraleŋun gayik në ewat en gë ɓangës ɓandewën ɓaŋ do në ewël en gë ɓanëf ɓandewën ɓaŋ.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Ɗal in këmun felënd, ɓëlaw̃ënel ɓëranjëm do gë ɓër ŝenene ɓëranjëm ỹandi baɓi eni wat er kën watënd in, ɓari ani wat ex na. Aỹandi ỹandi baɓi ɓëte eni wël er kën wëlënd in, ɓari ani wël ex na.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Awa ɓaxëtin mun paỹën apënëtal and ar oneɗ aŋ:
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Ɓër kë wëlënd eyeƴan ed owun or Kaxanu do aɓi pënind na ɓën er hi këni ang eneɗa end lapak tar fëña eŋ. Ŝaɓucara in kë ƴowënd exo dëxët er neɗ këni gër ow̃ëkw oreɓën in.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ɓëjo ɓëte er hi këni ang ebar ed gë aparëfac ed gër ed lapak eneɗa fo. Ɓën and këni wël eyeƴan aŋ, eni kwëta gë onënga fo.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Ɓari ani teɓënd na ex gi gë oɗëmbët gër ow̃ëkw oreɓën, ani ɗëkayand na eyeƴan elo. And këni sorond ba eni cënd në end eyeƴan elo aŋ, gogo nde eɓi cena do eni ɗap caw ekwëta ed Kaxanu el.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ɓëjo ɓëte er hi këni ang eneɗa end lapak ŝit në acëc and gë odëmbën. Awël wël këni eyeƴan el ɓarikan ocëmu od ro gër aniyan ok, gë aŋana and napul aŋ kë xëŝand eyeƴan el xali ex tëkwan ecënar el.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ɓëjo ɓëte er hi këni ang eneɗa end lapak gër ebar ejekax. Ga wël këni eyeƴan ed Kaxanu el, fëni këɓi, ata ŝënarëk gër ow̃ëkw oreɓën: keme, ofëxw ocongeɓat, ofëxw osas.»
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yesu ga h̃ata ko eŋo, fel këɓi ɓëte apënëtal acëxe: «Ako ex end owun or gër orën eŋ. Ar oneɗ nëca baxëna gër eɗen gë eneɗa emënëk.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ga fandëra ko ciŝ malu ɓëtëgu ko gëmëɗ arangoỹëra, fan ko wec w̃alu-w̃alu, do kwël ƴe ko.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 And lëgëk malu aŋ lëgëk ɓëte w̃alu-w̃alu in, rafëk andamat xali ŝanëk do rëw̃ëk.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Ata okaɗëp ok w̃ëka këno axwën eɗen: “Faba, ax gi ex na nde eneɗa emënëk dëŋ fan këƴ gër eɗen? Do feye wa ŝanëguk w̃alu-w̃alu ijo?”
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Yaka këɓi: “Arangoỹëra fanëk.” W̃ëka këno ɓëte okaɗëp ok: “Ỹandi ki nde mi bic w̃alu-w̃alu in?”
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Yaka këɓi: “Ali, këren bic na këdi kën wiceli bële in.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Teɓëxën ako xali gë ekol, xali ex ŋat eŋaŝ el. Ɓër eŋaŝ ɓën afel këmëni felëɗ eni ñana w̃alu-w̃alu in do eni kap olaŋ olaŋ me coraxën. Ɓarikan malu in, afel këmëni felëɗ ene mëlan gër acac andam.”»
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yesu fel këɓi ɓëte apënëtal acëxe: «Mondako ex end owun or gër orën eŋ. Ang enjëlir end mutarëd end neɗ ko ala gër andëɗa andexëm fo ex.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Eneɗa eŋo xurik ex ɓa ɗek ɓeneɗa ɓeŋ. Ɓarikan and kë lëg aŋ, ata kë nëmëcand ɗek ɓeɓëlëg ɓër gër andëɗa ɓën xali oŝël or gër orën ol eni yëlëra gër ɓenini ɓendexëm.»
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yesu fel këɓi ɓëte apënëtal acëxe: «Ako ex end owun or gër orën eŋ. Ang lewir ir negali ko asoxari gë pix në ɓëndeɓ ɓëtas fo hik, ata fufëk ɗek pix iŋ.»
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Ɓeŋo ɗek sëƴalira baɓi Yesu gë ɓapënëtal.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Ỹoweỹ abaɓi sëƴali na ɓela ɓën gë apënëtal këm, ex ŋataxën er ỹëgw baxo alaw̃ënel in: «Gë ɓapënëtal këmëni ỹana mëni tëƴalind. Afut këme ỹana me putënd ɓend ŝonayak elod ga ỹanak ngwën ɓeŋ.»
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Yesu ga h̃ata ko end baɓi sëƴalind eŋ, seɓ këɓi amëxwër aŋ ɓaka ko gër iciw̃. Ata ga xeta këno ɓësëfan ɓën re këni: «Paỹënëlëɓo ɓiyi apënëtal and w̃alu-w̃alu aŋ, aɓo pëni ex na.»
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yesu yaka këɓi: «Ar kë fanënd eneɗa emënëk an, wëno Asëñiw̃ ar ala an ex.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Eɗen el, ngwën iŋ ex. Eneɗa emënëk eŋ ex oɓaŝ or Owun or Kaxanu ol. W̃alu-w̃alu in ex ɓër këŋo ɓaxëtënd ŝaɓucara ɓën.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Arangoỹëra ar fanëk w̃alu-w̃alu an, exo ŝaɓucara in. Eŋaŝ el ex ekwët ed ngwën el, do ɓëh̃aŝ ɓën exëni omeleka ok.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Awa, ang kë hi moŋaŝ pere w̃alu-w̃alu ak eni coraxën, yatir ekwët ed ngwën,
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 wëno Asëñiw̃ ar ala an këɓi law̃ënëgu omeleka odam ok eni dëxët gër owun oram ɓeɓër kë lënanënd eñëŋënax ɓën, do enëɓi ɓar ɗek ɓëw̃endëran ɓën.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 And kënëɓi ɓarëra ɗek aŋ, enëɓi ɗap bëngënj gër angoɗux do ɓën fën këni ỹana eni denitarand do eni ŋatënd eɓasa el.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Xarak amëd aŋo, ɓërëw̃ak end Kaxanu ɓën, ang eñan fo këni ỹana eni watind jing-jing gër owun or Sëm ireɓën Kaxanu. Ax gi ex na nde ɗek fo wël kën? Awa!»
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Yesu ŝom ko ɓëte: «Owun or gër orën ol er wëndërëk gë endeƴ end napul ir wëg këni në oŝënga fo. Ar ŝananëk an wëg ko gaŝëxe. Ƴe ko gë onënga fo fan ko ɗek acota andexëm aŋ do yëc ko oŝënga olo.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Ɓëte owun or gër orën ol er ex ang ƴula ir kë ŝaland oƴeri od xemëk akanji fo.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ga sëk ko, ƴe ko fan ko ɗek acota andexëm aŋ do yëc ko oƴeri oko.»
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 «Owun or gër orën ol er hik ang ebën ed lap këni në anjer fo, ebën ed sëra këɓi oxan or ex yo.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ata ga fëxw këni, ŝëpët kënëɓi gër ɓëŋa. Ga sana kënëɓi oyekax ol, xwët kënëɓi në ɓakange do lap kënëɓi oỹëŋënax ol.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Mondako kë hi yatir ekwët ed ngwën. Omeleka ok kë ƴow enëɓi cëfëƴët ɓëw̃endëran ɓën gër ɓamara ɓand ɓërëw̃ak end Kaxanu,
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 ata enëɓi ɗapëx bëngënj gër angoɗux do ɓën fën këni ỹana eni denitarand do eni ŋatënd eɓasa el.»
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Ga h̃ata ko Yesu, w̃ëka këɓi ɓësëfan ɓën: «Dodo ɗek nde fëni këŋun?» Yaka këno: «Iyo.»
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Ata re ko: «Mëŋ ex, aŝalen ar fëni këŋo aye end owun or gër orën an, ang ar ŝotërak ɓon napul fo hi ko. Er këɓi sëƴalind ɓela in ko w̃eɗëgund gër emëkw edexëm: ɓengaŝax do gë ɓekarëk.»
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 And h̃ata ko ɓapënëtal ɓaŋo aŋ, Yesu xani ko na do ƴe ko.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 W̃aỹi ko gër ndeɓën gër Nasaret, ata yatir akey and eteyëta këɓi sëƴaliraxënd ɓela ɓën gër aciw̃ acaleya. Ɗek baɓi ŝaranënd osëƴali orexëm ol, ata këni w̃ëkarënd: «Feye wa sëƴaw ko nangëraxën ko go? Mondake ko xamënënd exo di ɓecarax ɓeŋo?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Ax gi ex na nde mëŋ dëŋ ex asëñiw̃ ar Yosef, afës ar otëx an? Ax gi ex na Mari ex nde wa nëm irexëm? Ɓoɓinëm ɓëtoŝan ɓëŋ ga ex wa Ŝak, gë Yosef, gë Simoŋ do gë Yud.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ɓëmaỹe ɓëtoxari ɓëŋ ɗek ro ga hi këni wa. Do fe wa sëƴaw ko ɗek ɓeŋo?»
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Ɓënasaret ɓën, ga w̃ër bano baɓi h̃ëpëgënanaxënënd endexëm eŋ. Ata re ko Yesu: «Alaw̃ënel an gër ebar edexëm fo këno yafënd, ɗek ɗek in gër ɓër ekun eɓat gë mëŋ.»
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ata axo di bana ɓecarax ɓendanjëm në end oŋëpëgënan odeɓën eŋ. Ɓëngol ɓënd ler ler gër Nasaret ɓëŋ baxo sëfërand eɓi tëƴalirax.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.