Mateus 13
Oniyan (BSC) vs ARIB
1 Kwël yatijo fo, Yesu ŝan ko gër iciw̃ do ƴe ko ỹëpax ko gër ɓëŋa ir anjer and Galile.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Ga ɓarërëgu këni ɓela ɓën amëxwër atëm, xeta këno. Ata mëŋ rëfa ko në ikuluŋ ind hi bax polo gër anjer do ỹëpax ko, xwëŝara këni ɗek gër ɓëŋa.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Yesu ỹana ko këɓi sëƴalind gë ɓapënëtal ɓandanjëm ko rend:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 «Mondako ri baxo ar oneɗ ga nëca ko gër oŝënga. Ga fan ko eneɗa aŋ, mar lapak tar fëña in, ata oŝël ol lapara këni, w̃eɗara këni ɗek.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Mar lapak gër ebar ed gë aparëfac. Ata gogo nde ga lëgëk gayik obar ok ax ñëmb bana.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Ga fëtëk eñan eŋ, ŝorëk do h̃aỹëk ɗek gayik oɗëmbët ok ax tiw̃ bana.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Mar lapak ɓëte ŝit në acëc and gë odëmbën ata lëgëk. Ga kë raf eneɗa aŋ, odëmbën ok xëŝak tëc.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Mar lapak ɓëte gër ebar ejekax. Ga lëgëk, rafëk aye do rëw̃ëk mbaŋ: anjëra amat keme, aŋo ofëxw ocongeɓat do aŋo ofëxw osas.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Ax gi ex na nde ɗek fo wël kën apënëtal aŋo? Awa ɓaxëtin angëmëne gë ɓanëf en!»
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Ata ɓësëfan ɓën xeta këno Yesu ga h̃ata ko apënëtal aŋo. W̃ëka këno: «Inecëŋ këƴëɓi sëƴalixënënd ɓela ɓën gë ɓapënëtal?»
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yesu yaka këɓi: «Ɓend owun or gër orën ɓeŋ, wën ɓësëfan ɓëram ɓën fo ỹapëk en nang, eŋo aɓi yël ex na ɓën.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Kaxanu aɓaŝ këŋo ɓaŝ ar ŝotërak an exo cotëra nëmëc. Ɓari ar ax cot ex na an, axan këno xan er xaỹ këŋo in dëŋ.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Mëŋ këmëni sëƴalixënënd gë ɓapënëtal gayik ɓën ado eni nëkonënd ani watënd na, ado eni ɓaxëtënd gë tëkërak aɓi pënind na.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Mondako kë h̃atand er ỹëgw ko alaw̃ënel Esayi in:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Gayikwa ow̃ëkw or ɓulunda ijo oŋ, mbaŋ farëɗaɗik,
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 «Ɓarikan, wën nëngandëraleŋun gayik në ewat en gë ɓangës ɓandewën ɓaŋ do në ewël en gë ɓanëf ɓandewën ɓaŋ.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Ɗal in këmun felënd, ɓëlaw̃ënel ɓëranjëm do gë ɓër ŝenene ɓëranjëm ỹandi baɓi eni wat er kën watënd in, ɓari ani wat ex na. Aỹandi ỹandi baɓi ɓëte eni wël er kën wëlënd in, ɓari ani wël ex na.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Awa ɓaxëtin mun paỹën apënëtal and ar oneɗ aŋ:
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ɓër kë wëlënd eyeƴan ed owun or Kaxanu do aɓi pënind na ɓën er hi këni ang eneɗa end lapak tar fëña eŋ. Ŝaɓucara in kë ƴowënd exo dëxët er neɗ këni gër ow̃ëkw oreɓën in.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ɓëjo ɓëte er hi këni ang ebar ed gë aparëfac ed gër ed lapak eneɗa fo. Ɓën and këni wël eyeƴan aŋ, eni kwëta gë onënga fo.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Ɓari ani teɓënd na ex gi gë oɗëmbët gër ow̃ëkw oreɓën, ani ɗëkayand na eyeƴan elo. And këni sorond ba eni cënd në end eyeƴan elo aŋ, gogo nde eɓi cena do eni ɗap caw ekwëta ed Kaxanu el.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ɓëjo ɓëte er hi këni ang eneɗa end lapak ŝit në acëc and gë odëmbën. Awël wël këni eyeƴan el ɓarikan ocëmu od ro gër aniyan ok, gë aŋana and napul aŋ kë xëŝand eyeƴan el xali ex tëkwan ecënar el.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Ɓëjo ɓëte er hi këni ang eneɗa end lapak gër ebar ejekax. Ga wël këni eyeƴan ed Kaxanu el, fëni këɓi, ata ŝënarëk gër ow̃ëkw oreɓën: keme, ofëxw ocongeɓat, ofëxw osas.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Yesu ga h̃ata ko eŋo, fel këɓi ɓëte apënëtal acëxe: «Ako ex end owun or gër orën eŋ. Ar oneɗ nëca baxëna gër eɗen gë eneɗa emënëk.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Ga fandëra ko ciŝ malu ɓëtëgu ko gëmëɗ arangoỹëra, fan ko wec w̃alu-w̃alu, do kwël ƴe ko.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 And lëgëk malu aŋ lëgëk ɓëte w̃alu-w̃alu in, rafëk andamat xali ŝanëk do rëw̃ëk.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Ata okaɗëp ok w̃ëka këno axwën eɗen: “Faba, ax gi ex na nde eneɗa emënëk dëŋ fan këƴ gër eɗen? Do feye wa ŝanëguk w̃alu-w̃alu ijo?”
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Yaka këɓi: “Arangoỹëra fanëk.” W̃ëka këno ɓëte okaɗëp ok: “Ỹandi ki nde mi bic w̃alu-w̃alu in?”
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Yaka këɓi: “Ali, këren bic na këdi kën wiceli bële in.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Teɓëxën ako xali gë ekol, xali ex ŋat eŋaŝ el. Ɓër eŋaŝ ɓën afel këmëni felëɗ eni ñana w̃alu-w̃alu in do eni kap olaŋ olaŋ me coraxën. Ɓarikan malu in, afel këmëni felëɗ ene mëlan gër acac andam.”»
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu fel këɓi ɓëte apënëtal acëxe: «Mondako ex end owun or gër orën eŋ. Ang enjëlir end mutarëd end neɗ ko ala gër andëɗa andexëm fo ex.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Eneɗa eŋo xurik ex ɓa ɗek ɓeneɗa ɓeŋ. Ɓarikan and kë lëg aŋ, ata kë nëmëcand ɗek ɓeɓëlëg ɓër gër andëɗa ɓën xali oŝël or gër orën ol eni yëlëra gër ɓenini ɓendexëm.»
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Yesu fel këɓi ɓëte apënëtal acëxe: «Ako ex end owun or gër orën eŋ. Ang lewir ir negali ko asoxari gë pix në ɓëndeɓ ɓëtas fo hik, ata fufëk ɗek pix iŋ.»
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ɓeŋo ɗek sëƴalira baɓi Yesu gë ɓapënëtal.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Ỹoweỹ abaɓi sëƴali na ɓela ɓën gë apënëtal këm, ex ŋataxën er ỹëgw baxo alaw̃ënel in: «Gë ɓapënëtal këmëni ỹana mëni tëƴalind. Afut këme ỹana me putënd ɓend ŝonayak elod ga ỹanak ngwën ɓeŋ.»
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Yesu ga h̃ata ko end baɓi sëƴalind eŋ, seɓ këɓi amëxwër aŋ ɓaka ko gër iciw̃. Ata ga xeta këno ɓësëfan ɓën re këni: «Paỹënëlëɓo ɓiyi apënëtal and w̃alu-w̃alu aŋ, aɓo pëni ex na.»
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesu yaka këɓi: «Ar kë fanënd eneɗa emënëk an, wëno Asëñiw̃ ar ala an ex.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Eɗen el, ngwën iŋ ex. Eneɗa emënëk eŋ ex oɓaŝ or Owun or Kaxanu ol. W̃alu-w̃alu in ex ɓër këŋo ɓaxëtënd ŝaɓucara ɓën.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Arangoỹëra ar fanëk w̃alu-w̃alu an, exo ŝaɓucara in. Eŋaŝ el ex ekwët ed ngwën el, do ɓëh̃aŝ ɓën exëni omeleka ok.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Awa, ang kë hi moŋaŝ pere w̃alu-w̃alu ak eni coraxën, yatir ekwët ed ngwën,
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 wëno Asëñiw̃ ar ala an këɓi law̃ënëgu omeleka odam ok eni dëxët gër owun oram ɓeɓër kë lënanënd eñëŋënax ɓën, do enëɓi ɓar ɗek ɓëw̃endëran ɓën.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 And kënëɓi ɓarëra ɗek aŋ, enëɓi ɗap bëngënj gër angoɗux do ɓën fën këni ỹana eni denitarand do eni ŋatënd eɓasa el.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Xarak amëd aŋo, ɓërëw̃ak end Kaxanu ɓën, ang eñan fo këni ỹana eni watind jing-jing gër owun or Sëm ireɓën Kaxanu. Ax gi ex na nde ɗek fo wël kën? Awa!»
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Yesu ŝom ko ɓëte: «Owun or gër orën ol er wëndërëk gë endeƴ end napul ir wëg këni në oŝënga fo. Ar ŝananëk an wëg ko gaŝëxe. Ƴe ko gë onënga fo fan ko ɗek acota andexëm aŋ do yëc ko oŝënga olo.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Ɓëte owun or gër orën ol er ex ang ƴula ir kë ŝaland oƴeri od xemëk akanji fo.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Ga sëk ko, ƴe ko fan ko ɗek acota andexëm aŋ do yëc ko oƴeri oko.»
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 «Owun or gër orën ol er hik ang ebën ed lap këni në anjer fo, ebën ed sëra këɓi oxan or ex yo.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Ata ga fëxw këni, ŝëpët kënëɓi gër ɓëŋa. Ga sana kënëɓi oyekax ol, xwët kënëɓi në ɓakange do lap kënëɓi oỹëŋënax ol.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Mondako kë hi yatir ekwët ed ngwën. Omeleka ok kë ƴow enëɓi cëfëƴët ɓëw̃endëran ɓën gër ɓamara ɓand ɓërëw̃ak end Kaxanu,
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 ata enëɓi ɗapëx bëngënj gër angoɗux do ɓën fën këni ỹana eni denitarand do eni ŋatënd eɓasa el.»
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ga h̃ata ko Yesu, w̃ëka këɓi ɓësëfan ɓën: «Dodo ɗek nde fëni këŋun?» Yaka këno: «Iyo.»
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Ata re ko: «Mëŋ ex, aŝalen ar fëni këŋo aye end owun or gër orën an, ang ar ŝotërak ɓon napul fo hi ko. Er këɓi sëƴalind ɓela in ko w̃eɗëgund gër emëkw edexëm: ɓengaŝax do gë ɓekarëk.»
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 And h̃ata ko ɓapënëtal ɓaŋo aŋ, Yesu xani ko na do ƴe ko.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 W̃aỹi ko gër ndeɓën gër Nasaret, ata yatir akey and eteyëta këɓi sëƴaliraxënd ɓela ɓën gër aciw̃ acaleya. Ɗek baɓi ŝaranënd osëƴali orexëm ol, ata këni w̃ëkarënd: «Feye wa sëƴaw ko nangëraxën ko go? Mondake ko xamënënd exo di ɓecarax ɓeŋo?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Ax gi ex na nde mëŋ dëŋ ex asëñiw̃ ar Yosef, afës ar otëx an? Ax gi ex na Mari ex nde wa nëm irexëm? Ɓoɓinëm ɓëtoŝan ɓëŋ ga ex wa Ŝak, gë Yosef, gë Simoŋ do gë Yud.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Ɓëmaỹe ɓëtoxari ɓëŋ ɗek ro ga hi këni wa. Do fe wa sëƴaw ko ɗek ɓeŋo?»
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ɓënasaret ɓën, ga w̃ër bano baɓi h̃ëpëgënanaxënënd endexëm eŋ. Ata re ko Yesu: «Alaw̃ënel an gër ebar edexëm fo këno yafënd, ɗek ɗek in gër ɓër ekun eɓat gë mëŋ.»
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Ata axo di bana ɓecarax ɓendanjëm në end oŋëpëgënan odeɓën eŋ. Ɓëngol ɓënd ler ler gër Nasaret ɓëŋ baxo sëfërand eɓi tëƴalirax.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.