Lucas 12
Oniyan (BSC) vs VC
1 Ga xucak eŋo, ɓela ɓën ɓarërëgu këni owëli owëli gër Yesu xali hi këni amëxwër atëm, do këni w̃ëñelirënd. Ata këɓi felënd pere ɓësëfan ɓërexëm ɓën mondako: «Kwëỹëtayin lewir ir ofariseŋ in, gayikwa ɓën ɓëỹëŋënax ɓër kë laɓayand hi këni.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Asorora fo këni sororand, gayik er këni ŝonënd in ax bo na, do end ɓeŋ ax bo na.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Mëŋ ex, end kën yeƴan gëmëɗ eŋ, goyat këni wëlëra; end kën nëkënëkar lëf gër ɓanakaya ɓand lëngwe eŋ, ƴaŋ gër oyur këni femëra.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Wën oɗawo ok këmun felënd: Kërenëɓi camënd na ɓër kë law̃ënd eman fo ɓën.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Afel këmun fel ar ỹapëk eno camënd an. Camino ar sam eŋo ɗaw̃ ala an, exo cot or gapak or exo ɗap enjëw̃ eŋ gër xoɗux. Awa ajo ex ar ỹapëk eno camënd an.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Ax gi ex na nde afan kënëɓi fanënd ɓënder ɓënjo ɓatama ɓaki? Ɓari Kaxanu inder gimatak aŋo kwëyand na.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Ado aye nang ko Kaxanu ɓemban ɓenjëgwe hik gër ogaf odewën. Mëŋ ex, këren yëdarand na. Asëfan aɓat aram xurik ex këɓën gë ɓënder ɓëndanjëm.»
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 «Ga re këme, ar kë reƴand yo poyoma mëne aram hi ko, wëno Asëñiw̃ ar ala an mondako fo këme ỹana me deƴand endexëm eŋ gër omeleka od Kaxanu.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Ɓarikan, ar ke ƴaxëta poyoma an, mondako fo këmo ƴaxëta gër omeleka od Kaxanu.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Do ar ke yeƴanan yo aỹëŋën, wëno Asëñiw̃ ar ala an, Kaxanu aseɓan këŋo seɓan. Ɓarikan, ar këŋo ŝir Angoc Amënëk an, eteɓan axo cot na.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 And kënun ỹana enun mëlarand kiti ed ɓaciw̃ ɓacaleya ɓand ɓëŝëwif aŋ, do gër ɓër gapak, këreŋun yëɓund na end mondake kën yakaɗ eŋ.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Angoc Amënëk aŋ këŋun felëɗ amëd aŋo dëŋ ang kën yakaɗ ak.»
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Gër amëxwër, ala yeƴaneli baŋo na Yesu, re ko: «Asëƴali pelëlo aɓaỹe exe cet er seɓëtan kënëɓo ɓëxarëk in.»
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu yaka këŋo: «Noỹo ri ke wëno axiti arewën, ba arëc arewën?»
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Na ex fel këɓi ɗek ang ebani ak: «Eŋan ed koɗi el ax ye ex na, gër ga ex yo kwëỹëtayin! Ala an, ang këŋo yera yo ax gi ex na napul in kë lëkaya aniyan andexëm aŋ.»
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Ata ŝom ko gë apënëtal aŋo: «Mondako ri baxo ar gë napul an. Ga ỹandëra ko, ŝot ko xali eƴamb el.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Wëlan këŋo ang ko w̃ëxëta ak. Ga laki ko gëmëɗ, ko yëlarand: “Mondake këme ri eƴamb elo? Në ine këme w̃ëxëta?
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Yo! Anëka nang këme ang këme ri ak. Owur oŋ këme yam me ɓaƴ or nëmëc oŋo ex këñaxën ɗek eƴamb edam el do gë napul iram in.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 And këme ri mondako aŋ do mo pel enjëw̃ endam eŋ: dodo wëno anëka yera ke! Napul iram in mbaŋ ex, ɓëniy ɓëndanjëm ke nëka. Gogo oŝeɓ do gë aƴamb alaki fo ɓayi ke!”
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Na rew ko Kaxanu: “Ata wëj and aƴ yëlarand na dëŋ ex ɗe! Gëmëɗ go dëŋ këme xana enjëw̃ endeƴ! Do er w̃ëxëta këƴ ijo noỹo wa kë xwën?”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Mondako këŋo hi ar xwëndak eɓar ed napul fo an xarak aŋo ɓalënd na end Kaxanu eŋ.»
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Ata Yesu fel këɓi ɓëte ɓësëfan ɓën: «Mëŋ këme rexënënd, këren dendërand na end aniyan andewën eŋ, end er kën ƴamb eŋ, ba end er kën ŝuɗa eŋ.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Ax gi ex na nde aniyan and ala aŋ xëɓënëk nëmëc gë eƴamb ƴamb in, do eman eŋ nëmëc ɓanjëm ɓaŋ?
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Ax gi ex na nde anang nang kënëɓi ɓaŋërak ɓaŋ: ani ñandërand na, ani kanarand na. Ani gi ex na gë owur, ani gi ex na gë ɓacac. Ɓarikan, Kaxanu alëɓa këɓi lëɓand. Xarak, wën xucak ex këɓën gë oŝël ol.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Gako wën ang hi kën ako, noỹo wa kë xor exo ɓaŝa ɓakey gër aniyan andexëm gë odendëran?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Gayikako an kor na en cakën ɓakey ɓandewën ɓaŋ, ine kën rendëraxënënd end ɓeɓër ɓayik eŋ?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Kwitayin ang kë hind opëtëfët od ondës ak, ax diyenind na, ax ɓanënd na ɓacole. Ɓarikan mbaŋ kë yend owat ol. Ado Salomoŋ dëŋ, gë ɗek enjaran endexëm ak, mëŋ emun end gë napul isëm eŋ, abaxo ye na gwër fo gë ondës oŋo.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Wën ata ekwëta etil ŝot kën ɗe! Angëmëne Kaxanu mondako ko fëỹëpëỹënd ondës ond lëgëk doro gër apuỹ oŋ, xarak ecan gër xoɗux këni lap, kaŝ fo këŋun fëỹëpëỹ wën ɓëte!
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Do wën, këreŋun ɓund na ocal od er kën ƴamb, ba er kën ŝeɓ. Këren torond na mama gër ɓanjëlan.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Enimin, ɓeɓijo ɗek, ɓela ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën këɓi ɓalënd ocal ok. Anang nang ko Sorix irewën Kaxanu mëne aỹap ỹapëk en cot ɓeɓijo.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Kemënayindën ocal od owun or Kaxanu ok, ata këŋun sënd ɓeɓijo ɗek.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Wën ɓër ex imëxwër ind sëf ke ɓën, këren yëdarand na. Wën yata këŋun Faba gër owun orexëm.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Panin ɓacota ɓandewën ɓaŋ do koɗi in enëɓi yëlëra ɓëxaỹënaxik. Cëlayayin në er ɓayik ax ŋesi na. Napul irewën in gil ex ir ƴaŋ gër orën gër ed ax kwët na: fën gër ed arek ax gi ex na, oyame ani gi ex na.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Gayikwa gër ed ex napul irewën kë hind ɓëte anjëlan andewën aŋ.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Giyindën din ɓëw̃elëk, kapayindën enar eŋ, do oɗambo odewën ok ɓayilex ga kë lëkënd.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Giyin ang ɓëriyenin ɓër ŝëni këŋo axwën areɓi an ga ƴe baxo ekana. And ko h̃atëgu aŋ, eno përëtënaxën sam exo tëmbëgu gër ebët.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Nëngandërayindëleɓi ɓëriyenin ɓëjo, ɓër këɓi sëk ga ŝëni këno moñëpa ɓën! Ɗal in këmun felënd, axwën an dëŋ kë nëmbara ɓanjëm ɓand andiyen, eɓi pel eni ñëpara gër ed këni ƴambëra, do eɓi ɗëɓara.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Angëmëne exo ŋatëgu emëɗ ekarëk el, ba oxeya ol do eɓi tëk daŝërëxe, mbaŋ këɓi nëngandëra ɓëriyenin ɓëjo.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Aye fëni këŋun, ar nangëk amëd and ko ƴow arek aŋ, aferëna ko ferëna, aŋo teɓ na exo ɗil gër iciw̃ indexëm.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Wën ɓëte, këñënarayindën key yo key gayik ata këme h̃atëgu wëno Asëñiw̃ ar ala an amëd and an yëla bana na aŋ.»
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Na w̃ëka ko Piyer: «Axwën, ɓiyi nde këƴëɓo rend gë apënëtal aŋo, ba ɓela ɗek nde?»
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Yaka ko Axwën an: «Axwën an anëngandëra këŋo nëngandëra end aw̃ëxëta ar napul ar gë onden eŋ. Ga xwëta këŋo këŋo seɓënanaxën eƴamb ƴamb in eɓi yëlënd ɓërexëm ɓën in nand kë ỹapënd na.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Aye këŋo nëngandëraɗ ariyenin ar këŋo sëk axwën arexëm an ga ko ri er seɓënan baŋo in.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Ɗal in këmun felënd, ata këŋo xwëtënan ɗek napul irexëm in.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Ɓarikan angëmëne xaɗëp ijo exo dend: “Axwën aram an cëŋ axo bo ex na ngëŋ exo ŋatëgu”, do exo kwënda ekem ed okaɗëp ocandaw̃ otoŝan ok do gë okaɗëp otoxari ok, do exo kwënda ɓëte oŝeɓ, gë ñambëran.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ata ko w̃aỹiw axwën ar xaɗëp an yatir ɓayik axo yëla bana do në amëd and axo nang ex na. Aŝew̃ëra këŋo ŝew̃ëra do eŋo narëndëra xali ang kënëɓi narënënd ɓër gë oŋëpëgënan ak.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 Xaɗëp ir kë nang aye er h̃an ko axwën arexëm in do exo dind mama dëŋ xali eŋo pënga, ɓacew̃en ɓandanjëm ko ŝot.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Ɓari xaɗëp ir ɓayik ax nang ex na an do exo dind ɓeɓër ax ñap ex na ɓën, axwën aŋ tëkër fo këŋo ŝew̃. Ar seɓënan këno mbaŋ an mbaŋ këno w̃ëka exo deƴa ba mondake ri ko. Do ar xwëta këno mbaŋ do fëxwën këno ɓeɓëranjëm an gë pit fo këno nëỹali.»
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Yesu, ga h̃ata ko eŋo, re ko ɓëte: «Angoɗux ƴow këme me pëtën gër ebar, ako ỹandi ke ex ɗëkëdo anëka.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Xoɓuyi or këme ɓuyi ol, toro ind këme soro iŋ ex. Ɓarikan, monëkan nëkan ke ex ŋatëgu!
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Ako nde yëla kën mëne eni cot ɓela ɓën angwëlëra aŋ ƴowaxënëgu këme gër ebar ro? Ɓëtëdëŋ, ga re këme, axucarëra wa këɓi ỹana eɓi kucarërand në end ow̃ac oram!
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Mëŋ ex, në ekun ed ɓela ɓëco axucar këɓi xucar: ɓësas enëɓi kel ɓëxi, do ɓëxi enëɓi mereli ɓësas.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ɓëte në ekun eɓat, sëm in eɓi kucar gë asëñiw̃, do nëm in gë aɓiw̃. Ɓëte nëm ir eñër in eɓi kucar gë asoxari ar asëñiw̃ an.»
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Yesu fel këɓi ɓëte amëxwër aŋ: «And kën wat aŋar ga xaniwëk acëla-eñaŋ, ataŋ kën rend: “Në eƴow ex tëɓ iŋ.” Ata ex ŋat go.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Do and kë xaniw ekoc ambëtëɓ aŋ, are kën rend: “Aƴëka kë ƴëka.” Ata ex ŋat go.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Wën ɓëỹëŋënax ɓër kë laɓayand hi kën, mondake kën xorënd en nang ɓeɓër kën watënd gër orën do gër ebar ɓën, do kën sëkwanënd eŋun pëni ɓeɓër ko rind Kaxanu ɓakey ɓaŋo ɓën?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 Do ine kën sëkwanaxënënd eŋun pëni er ỹapëk en dind in?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 And këŋun xucar gë ala do en ƴend gër kiti aŋ, kemënal en ketën gër fëña fo. Ketënin ɗamana en ŋat këdi këɓi fel axiti an eni mëla gër alëngw ar ɓënëkona exi përax.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Ga re këme, aƴ can na nëcëtërëxe ɗek koɗi ireƴ in xali gër biye ifelatar.»
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.