Lucas 12

Oniyan (BSC) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ga xucak eŋo, ɓela ɓën ɓarërëgu këni owëli owëli gër Yesu xali hi këni amëxwër atëm, do këni w̃ëñelirënd. Ata këɓi felënd pere ɓësëfan ɓërexëm ɓën mondako: «Kwëỹëtayin lewir ir ofariseŋ in, gayikwa ɓën ɓëỹëŋënax ɓër kë laɓayand hi këni.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Asorora fo këni sororand, gayik er këni ŝonënd in ax bo na, do end ɓeŋ ax bo na.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Mëŋ ex, end kën yeƴan gëmëɗ eŋ, goyat këni wëlëra; end kën nëkënëkar lëf gër ɓanakaya ɓand lëngwe eŋ, ƴaŋ gër oyur këni femëra.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Wën oɗawo ok këmun felënd: Kërenëɓi camënd na ɓër kë law̃ënd eman fo ɓën.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Afel këmun fel ar ỹapëk eno camënd an. Camino ar sam eŋo ɗaw̃ ala an, exo cot or gapak or exo ɗap enjëw̃ eŋ gër xoɗux. Awa ajo ex ar ỹapëk eno camënd an.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Ax gi ex na nde afan kënëɓi fanënd ɓënder ɓënjo ɓatama ɓaki? Ɓari Kaxanu inder gimatak aŋo kwëyand na.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ado aye nang ko Kaxanu ɓemban ɓenjëgwe hik gër ogaf odewën. Mëŋ ex, këren yëdarand na. Asëfan aɓat aram xurik ex këɓën gë ɓënder ɓëndanjëm.»
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 «Ga re këme, ar kë reƴand yo poyoma mëne aram hi ko, wëno Asëñiw̃ ar ala an mondako fo këme ỹana me deƴand endexëm eŋ gër omeleka od Kaxanu.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ɓarikan, ar ke ƴaxëta poyoma an, mondako fo këmo ƴaxëta gër omeleka od Kaxanu.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Do ar ke yeƴanan yo aỹëŋën, wëno Asëñiw̃ ar ala an, Kaxanu aseɓan këŋo seɓan. Ɓarikan, ar këŋo ŝir Angoc Amënëk an, eteɓan axo cot na.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 And kënun ỹana enun mëlarand kiti ed ɓaciw̃ ɓacaleya ɓand ɓëŝëwif aŋ, do gër ɓër gapak, këreŋun yëɓund na end mondake kën yakaɗ eŋ.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Angoc Amënëk aŋ këŋun felëɗ amëd aŋo dëŋ ang kën yakaɗ ak.»
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Gër amëxwër, ala yeƴaneli baŋo na Yesu, re ko: «Asëƴali pelëlo aɓaỹe exe cet er seɓëtan kënëɓo ɓëxarëk in.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu yaka këŋo: «Noỹo ri ke wëno axiti arewën, ba arëc arewën?»
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Na ex fel këɓi ɗek ang ebani ak: «Eŋan ed koɗi el ax ye ex na, gër ga ex yo kwëỹëtayin! Ala an, ang këŋo yera yo ax gi ex na napul in kë lëkaya aniyan andexëm aŋ.»
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ata ŝom ko gë apënëtal aŋo: «Mondako ri baxo ar gë napul an. Ga ỹandëra ko, ŝot ko xali eƴamb el.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Wëlan këŋo ang ko w̃ëxëta ak. Ga laki ko gëmëɗ, ko yëlarand: “Mondake këme ri eƴamb elo? Në ine këme w̃ëxëta?
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Yo! Anëka nang këme ang këme ri ak. Owur oŋ këme yam me ɓaƴ or nëmëc oŋo ex këñaxën ɗek eƴamb edam el do gë napul iram in.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 And këme ri mondako aŋ do mo pel enjëw̃ endam eŋ: dodo wëno anëka yera ke! Napul iram in mbaŋ ex, ɓëniy ɓëndanjëm ke nëka. Gogo oŝeɓ do gë aƴamb alaki fo ɓayi ke!”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Na rew ko Kaxanu: “Ata wëj and aƴ yëlarand na dëŋ ex ɗe! Gëmëɗ go dëŋ këme xana enjëw̃ endeƴ! Do er w̃ëxëta këƴ ijo noỹo wa kë xwën?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Mondako këŋo hi ar xwëndak eɓar ed napul fo an xarak aŋo ɓalënd na end Kaxanu eŋ.»
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Ata Yesu fel këɓi ɓëte ɓësëfan ɓën: «Mëŋ këme rexënënd, këren dendërand na end aniyan andewën eŋ, end er kën ƴamb eŋ, ba end er kën ŝuɗa eŋ.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ax gi ex na nde aniyan and ala aŋ xëɓënëk nëmëc gë eƴamb ƴamb in, do eman eŋ nëmëc ɓanjëm ɓaŋ?
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ax gi ex na nde anang nang kënëɓi ɓaŋërak ɓaŋ: ani ñandërand na, ani kanarand na. Ani gi ex na gë owur, ani gi ex na gë ɓacac. Ɓarikan, Kaxanu alëɓa këɓi lëɓand. Xarak, wën xucak ex këɓën gë oŝël ol.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Gako wën ang hi kën ako, noỹo wa kë xor exo ɓaŝa ɓakey gër aniyan andexëm gë odendëran?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Gayikako an kor na en cakën ɓakey ɓandewën ɓaŋ, ine kën rendëraxënënd end ɓeɓër ɓayik eŋ?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Kwitayin ang kë hind opëtëfët od ondës ak, ax diyenind na, ax ɓanënd na ɓacole. Ɓarikan mbaŋ kë yend owat ol. Ado Salomoŋ dëŋ, gë ɗek enjaran endexëm ak, mëŋ emun end gë napul isëm eŋ, abaxo ye na gwër fo gë ondës oŋo.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Wën ata ekwëta etil ŝot kën ɗe! Angëmëne Kaxanu mondako ko fëỹëpëỹënd ondës ond lëgëk doro gër apuỹ oŋ, xarak ecan gër xoɗux këni lap, kaŝ fo këŋun fëỹëpëỹ wën ɓëte!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Do wën, këreŋun ɓund na ocal od er kën ƴamb, ba er kën ŝeɓ. Këren torond na mama gër ɓanjëlan.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Enimin, ɓeɓijo ɗek, ɓela ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën këɓi ɓalënd ocal ok. Anang nang ko Sorix irewën Kaxanu mëne aỹap ỹapëk en cot ɓeɓijo.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Kemënayindën ocal od owun or Kaxanu ok, ata këŋun sënd ɓeɓijo ɗek.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Wën ɓër ex imëxwër ind sëf ke ɓën, këren yëdarand na. Wën yata këŋun Faba gër owun orexëm.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Panin ɓacota ɓandewën ɓaŋ do koɗi in enëɓi yëlëra ɓëxaỹënaxik. Cëlayayin në er ɓayik ax ŋesi na. Napul irewën in gil ex ir ƴaŋ gër orën gër ed ax kwët na: fën gër ed arek ax gi ex na, oyame ani gi ex na.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Gayikwa gër ed ex napul irewën kë hind ɓëte anjëlan andewën aŋ.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Giyindën din ɓëw̃elëk, kapayindën enar eŋ, do oɗambo odewën ok ɓayilex ga kë lëkënd.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Giyin ang ɓëriyenin ɓër ŝëni këŋo axwën areɓi an ga ƴe baxo ekana. And ko h̃atëgu aŋ, eno përëtënaxën sam exo tëmbëgu gër ebët.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Nëngandërayindëleɓi ɓëriyenin ɓëjo, ɓër këɓi sëk ga ŝëni këno moñëpa ɓën! Ɗal in këmun felënd, axwën an dëŋ kë nëmbara ɓanjëm ɓand andiyen, eɓi pel eni ñëpara gër ed këni ƴambëra, do eɓi ɗëɓara.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Angëmëne exo ŋatëgu emëɗ ekarëk el, ba oxeya ol do eɓi tëk daŝërëxe, mbaŋ këɓi nëngandëra ɓëriyenin ɓëjo.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Aye fëni këŋun, ar nangëk amëd and ko ƴow arek aŋ, aferëna ko ferëna, aŋo teɓ na exo ɗil gër iciw̃ indexëm.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Wën ɓëte, këñënarayindën key yo key gayik ata këme h̃atëgu wëno Asëñiw̃ ar ala an amëd and an yëla bana na aŋ.»
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Na w̃ëka ko Piyer: «Axwën, ɓiyi nde këƴëɓo rend gë apënëtal aŋo, ba ɓela ɗek nde?»
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Yaka ko Axwën an: «Axwën an anëngandëra këŋo nëngandëra end aw̃ëxëta ar napul ar gë onden eŋ. Ga xwëta këŋo këŋo seɓënanaxën eƴamb ƴamb in eɓi yëlënd ɓërexëm ɓën in nand kë ỹapënd na.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Aye këŋo nëngandëraɗ ariyenin ar këŋo sëk axwën arexëm an ga ko ri er seɓënan baŋo in.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ɗal in këmun felënd, ata këŋo xwëtënan ɗek napul irexëm in.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ɓarikan angëmëne xaɗëp ijo exo dend: “Axwën aram an cëŋ axo bo ex na ngëŋ exo ŋatëgu”, do exo kwënda ekem ed okaɗëp ocandaw̃ otoŝan ok do gë okaɗëp otoxari ok, do exo kwënda ɓëte oŝeɓ, gë ñambëran.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ata ko w̃aỹiw axwën ar xaɗëp an yatir ɓayik axo yëla bana do në amëd and axo nang ex na. Aŝew̃ëra këŋo ŝew̃ëra do eŋo narëndëra xali ang kënëɓi narënënd ɓër gë oŋëpëgënan ak.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Xaɗëp ir kë nang aye er h̃an ko axwën arexëm in do exo dind mama dëŋ xali eŋo pënga, ɓacew̃en ɓandanjëm ko ŝot.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Ɓari xaɗëp ir ɓayik ax nang ex na an do exo dind ɓeɓër ax ñap ex na ɓën, axwën aŋ tëkër fo këŋo ŝew̃. Ar seɓënan këno mbaŋ an mbaŋ këno w̃ëka exo deƴa ba mondake ri ko. Do ar xwëta këno mbaŋ do fëxwën këno ɓeɓëranjëm an gë pit fo këno nëỹali.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yesu, ga h̃ata ko eŋo, re ko ɓëte: «Angoɗux ƴow këme me pëtën gër ebar, ako ỹandi ke ex ɗëkëdo anëka.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Xoɓuyi or këme ɓuyi ol, toro ind këme soro iŋ ex. Ɓarikan, monëkan nëkan ke ex ŋatëgu!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Ako nde yëla kën mëne eni cot ɓela ɓën angwëlëra aŋ ƴowaxënëgu këme gër ebar ro? Ɓëtëdëŋ, ga re këme, axucarëra wa këɓi ỹana eɓi kucarërand në end ow̃ac oram!
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Mëŋ ex, në ekun ed ɓela ɓëco axucar këɓi xucar: ɓësas enëɓi kel ɓëxi, do ɓëxi enëɓi mereli ɓësas.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ɓëte në ekun eɓat, sëm in eɓi kucar gë asëñiw̃, do nëm in gë aɓiw̃. Ɓëte nëm ir eñër in eɓi kucar gë asoxari ar asëñiw̃ an.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu fel këɓi ɓëte amëxwër aŋ: «And kën wat aŋar ga xaniwëk acëla-eñaŋ, ataŋ kën rend: “Në eƴow ex tëɓ iŋ.” Ata ex ŋat go.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Do and kë xaniw ekoc ambëtëɓ aŋ, are kën rend: “Aƴëka kë ƴëka.” Ata ex ŋat go.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Wën ɓëỹëŋënax ɓër kë laɓayand hi kën, mondake kën xorënd en nang ɓeɓër kën watënd gër orën do gër ebar ɓën, do kën sëkwanënd eŋun pëni ɓeɓër ko rind Kaxanu ɓakey ɓaŋo ɓën?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Do ine kën sëkwanaxënënd eŋun pëni er ỹapëk en dind in?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 And këŋun xucar gë ala do en ƴend gër kiti aŋ, kemënal en ketën gër fëña fo. Ketënin ɗamana en ŋat këdi këɓi fel axiti an eni mëla gër alëngw ar ɓënëkona exi përax.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ga re këme, aƴ can na nëcëtërëxe ɗek koɗi ireƴ in xali gër biye ifelatar.»
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.