Gênesis 37
Oniyan (BSC) vs NTLH
1 Ata Yakob lëg ko na gër ebar ed Kanahaŋ, gër ebar ed ỹëpa baxo sëm ang aliyer fo el.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Mondako bax andëw̃ëra and Yakob aŋ. Yosef, lëmëta fo ɓayi baxo, do anëka sëk baŋo ɓëniy epëxw gë ɓënjongëɓëki. Oyel ol banëɓi xaɗacërand gë ɓoɓinëm, gë oɓaŝ or Bila ol, gë or Silëpa ol, ɓësoxari ɓër sëm ɓën. Xarak Yosef, ɗek baxo h̃atelind gër sëm ireɓën ang banëɓi renarand ak.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Isërayel moŋan h̃an baŋo Yosef, nëmëc ɗek oɓaŝ orexëm ol, gayik gand oxar rëw̃ baŋo. Aŝalan ŝalan baŋo acuɗ anjekax and ỹër-ỹër.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Ɓoɓinëm wat këni mëne ɗek ang ebani ak Yosef ex itox ind xwël këŋo sëm ireɓën iŋ. Ata ỹana këno ecus el. Laŋ gë xoỹ fo bano yeƴanelind.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 Akey amat, Yosef lakeli ko, do sëfëtan këɓi ɓoɓinëm lakeli in. Ata ŝus këno kaŝ-kaŝ.
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 Yosef re ko: «Ɓaxëtin lakeli ir ri këme in, Axara xara këmun!
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 Ɓiyi ɗek gër oŝënga bane xapërande olaŋ. Ataŋ eɗaŋ edam el xwëŝak ceg. Olaŋ orewën oŋ, ga xetak jeƴ edam el, foxik gër lëngw ir eɗaŋ edam.»
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Ata re këni ɓoɓinëm: «Do ba wëj nde kë hi emun endeɓi eŋ? Wëj nde këɓo xwën?» Ata ŝus këno ɓëte kaŝ-kaŝ në end oɗakeli odexëm eŋ, do në end oyeƴandëran orexëm eŋ.
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 Yosef lakeli ko ɓëte gaŝëxe. Ga këɓi sëfëtan ɓoɓinëm, re ko: «Alakeli lakeli këme ɓëte, eñan eŋ, gë facaw̃ in, do gë ow̃al epëxw gë eɓat oŋ, ga foxirak gër lëngw iram.»
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 Sëfëtan këŋo ɓëte sëm lakeli ijo, ang sëfëtan baɓi ɓoɓinëm ak. Ata sëm rexëra këŋo mondako: «Inew̃a w̃acayak lakeli ireƴ ijo? Ba wëno, gë norix, do gë ɓoɓinëx nde kë ƴeli mi poxi gër lëngw ireƴ?»
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Ata ɓoɓinëm ƴakëraxi këɓi. Ɓarikan sëm ɓayeli këŋo laŋ gër onden oɗakeli oko.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Akey amat, ɓoɓinëm ɓor Yosef ƴe këni enëɓi kaɗacërax opeỹ ok do gë oɓeci or sëm ireɓën ol ler gër ebar ed Siŝem.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Isërayel fel këŋo Yosef: «Ax gi ex na nde, ɓoɓinëx ler gër Siŝem kënëɓi xaɗacëraxënd oyel ol? Ƴow mi ɗaw̃ën gër ed exëni.» Yaka ko Yosef: «Awa!»
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Re ko ɓëte Isërayel: «Këla, ƴel gër ɓoɓinëx, eƴ nangëgu ba ɓëɓëngw ɓayi këni, ɓën do gë oyel ol. Maỹiwëɗ eƴe pelati.»
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 Ata ga ko ƴexëra gër ocënga, fed këni gë ala. Ala ajo w̃ëka këŋo: «Inew̃a këƴ ŝaland?»
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 Yaka ko: «Ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ këmëni ŝaland. Këla pelële, feye kënëɓi xaɗacërand oyel oreɓën ol.»
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Re ko ala ajo: «Ani bo ex na ro, gayik awël wël këmëni ga këni re: “Ƴene gër Dotaŋ.”» Ata Yosef xuca ko gër ocal od ɓoɓinëm. Sëkëx këɓi gër Dotaŋ.
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 Ata ɓën watëgu këno caw. Ɗamana exo ŋat gër ed hi bani, wëlër këni eno ɗaw̃.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 Mondako bani rend: «Yo nëkoɗo wa, axwën oɗakeli an ga ko h̃atëgund.
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 Gërëgako, ƴowën enëŋo ɗaw̃e, do enëŋo ɗape polo në andu. Gwëre ene deɗe mëne emacar ekeỹax ƴak këŋo. Ata këne nange ba mondake kë hi oɗakeli odexëm oko.»
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 Ruben ga wël ko endeƴ eŋo, racët këŋo Yosef gër otaxan odeɓën, re ko: «Kërenëŋo ɗaw̃ ex na ɗe!»
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 Ɓaŝ ko: «Oŝat kërex car na. Ñëkëtino gër andu and ex gër ladawe aŋ, ɓari ỹoweỹ këreno dinan na.» Eŋo dacët gër otaxan odeɓën, do eŋo ɓakali gër sëm ỹandi baŋo mëŋ yeƴanaxën baxo mondako.
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 And h̃at ko Yosef gër ɓoɓinëm aŋ, ɓën w̃ëlën këno, do ŝuɗët këno acuɗ andexëm, acuɗ and ỹër-ỹër aŋ.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 Ga sëra këno, ỹëkët këno gër andu: andu aŋo ax gi bana gë men.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Ga rixëra këno mondako, ỹëpa këni eni ƴambëra. Ga rënëta këni watëgu kënëɓi enga end Oƴula od ebax ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ga hiw këni gër ebar ed Galahad. Ogelemba odeɓën ok lëɓindëragu kënëɓi ogu onëngax, ond bani w̃ëland gër ebar ed Misëra.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Ata Yuda fel këɓi ɓoɓinëm: «Inew̃a këɓo feca ga alaw̃ law̃ kënëŋone imaỹe indeɓi iŋ do ene condërande ecës edexëm el?
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Ƴowën enëŋo pane gër ɓërandëw̃ëra and Isëmayel. Kërenëŋo ɗaw̃ ex na, gayikwa imaỹe indeɓi ex, ŝapar ireɓi exo!» Ata ɓoɓinëm w̃a këni endexëm eŋ.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Oƴula od ɓërandëw̃ëra and Majaŋ bax xucand. Ata ŝëpëtëgu këno Yosef gër andu. Na fan këno gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ɓatama alapem ɓand koɗi, do ɓën w̃ëla këno kwël gër ebar ed Misëra.
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 And ɓakaw ko Ruben na gër andu aŋ, nema këŋo Yosef. H̃esëra ko ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 Ga ɓaka ko gër ɓoɓinëm, re ko: «Itox iŋ axo bo ex na! Do wëno feye wa këme ƴe gërëgako?»
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 Ata w̃eɗ këni acuɗ and Yosef aŋ, nëngëra këni gë oŝat or apëlang and h̃aŝ bano oŋ.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 Law̃ëneli këni acuɗ aŋ gër sëm ireɓën gë eyeƴan elo: «Nëkoɗ wa er w̃eɗa këmi in. Këla, nëkonël ba acuɗ and asëñix aŋ ex.»
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Yakob ga wat ko acuɗ aŋ, re ko: «Acuɗ and asëñiw̃ën aŋ ex! Emacar ekeỹax wa w̃anangëtëra këŋo, emacar ekeỹax ƴak këŋo Yosef!»
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Ata ga ƴambën këŋo gër yomb, Yakob h̃esëra ko ɓanjëm ɓand ŝuɗa baxo ɓaŋ. Xapa ko jaɓote gër edum, do ko renitarand end asëñiw̃ eŋ xali ɓakey ɓandanjëm.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Ɗek ɓosëñiw̃ do gë ɓoɓiw̃ këno yifarand. Ɓarikan ayifara yo ayifara, h̃ëp ko exo cësina. Er baxo rend: «Arenita këme renita end asëñiw̃ën eŋ xali mo tëkëx gër wur ir ɓëŝësëk!» Mondako sesëra baxo xali.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Xarak, ɓërandëw̃ëra and Majaŋ ɓën kwël w̃ëla bano Yosef gër ebar ed Misëra. Fanëx këno gër Potifar, alëngw ar ɓënëkona ɓër Farawoŋ an.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.