Gênesis 37
Oniyan (BSC) vs ARIB
1 Ata Yakob lëg ko na gër ebar ed Kanahaŋ, gër ebar ed ỹëpa baxo sëm ang aliyer fo el.
1 Jacó habitava na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Mondako bax andëw̃ëra and Yakob aŋ. Yosef, lëmëta fo ɓayi baxo, do anëka sëk baŋo ɓëniy epëxw gë ɓënjongëɓëki. Oyel ol banëɓi xaɗacërand gë ɓoɓinëm, gë oɓaŝ or Bila ol, gë or Silëpa ol, ɓësoxari ɓër sëm ɓën. Xarak Yosef, ɗek baxo h̃atelind gër sëm ireɓën ang banëɓi renarand ak.
2 Estas são as gerações de Jacó. José, aos dezessete anos de idade, estava com seus irmãos apascentando os rebanhos; sendo ainda jovem, andava com os filhos de Bila, e com os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e José trazia a seu pai más notícias a respeito deles.
3 Isërayel moŋan h̃an baŋo Yosef, nëmëc ɗek oɓaŝ orexëm ol, gayik gand oxar rëw̃ baŋo. Aŝalan ŝalan baŋo acuɗ anjekax and ỹër-ỹër.
3 Israel amava mais a José do que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica de várias cores.
4 Ɓoɓinëm wat këni mëne ɗek ang ebani ak Yosef ex itox ind xwël këŋo sëm ireɓën iŋ. Ata ỹana këno ecus el. Laŋ gë xoỹ fo bano yeƴanelind.
4 Vendo, pois, seus irmãos que seu pai o amava mais do que a todos eles, odiavam-no, e não lhe podiam falar pacificamente.
5 Akey amat, Yosef lakeli ko, do sëfëtan këɓi ɓoɓinëm lakeli in. Ata ŝus këno kaŝ-kaŝ.
5 José teve um sonho, que contou a seus irmãos; por isso o odiaram ainda mais.
6 Yosef re ko: «Ɓaxëtin lakeli ir ri këme in, Axara xara këmun!
6 Pois ele lhes disse: Ouvi, peço-vos, este sonho que tive:
7 Ɓiyi ɗek gër oŝënga bane xapërande olaŋ. Ataŋ eɗaŋ edam el xwëŝak ceg. Olaŋ orewën oŋ, ga xetak jeƴ edam el, foxik gër lëngw ir eɗaŋ edam.»
7 Estávamos nós atando molhos no campo, e eis que o meu molho, levantando-se, ficou em pé; e os vossos molhos o rodeavam, e se inclinavam ao meu molho.
8 Ata re këni ɓoɓinëm: «Do ba wëj nde kë hi emun endeɓi eŋ? Wëj nde këɓo xwën?» Ata ŝus këno ɓëte kaŝ-kaŝ në end oɗakeli odexëm eŋ, do në end oyeƴandëran orexëm eŋ.
8 Responderam-lhe seus irmãos: Tu pois, deveras reinarás sobre nós? Tu deveras terás domínio sobre nós? Por isso ainda mais o odiavam por causa dos seus sonhos e das suas palavras.
9 Yosef lakeli ko ɓëte gaŝëxe. Ga këɓi sëfëtan ɓoɓinëm, re ko: «Alakeli lakeli këme ɓëte, eñan eŋ, gë facaw̃ in, do gë ow̃al epëxw gë eɓat oŋ, ga foxirak gër lëngw iram.»
9 Teve José outro sonho, e o contou a seus irmãos, dizendo: Tive ainda outro sonho; e eis que o sol, e a lua, e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Sëfëtan këŋo ɓëte sëm lakeli ijo, ang sëfëtan baɓi ɓoɓinëm ak. Ata sëm rexëra këŋo mondako: «Inew̃a w̃acayak lakeli ireƴ ijo? Ba wëno, gë norix, do gë ɓoɓinëx nde kë ƴeli mi poxi gër lëngw ireƴ?»
10 Quando o contou a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o seu pai, e disse-lhe: Que sonho é esse que tiveste? Porventura viremos, eu e tua mãe, e teus irmãos, a inclinar-nos com o rosto em terra diante de ti?
11 Ata ɓoɓinëm ƴakëraxi këɓi. Ɓarikan sëm ɓayeli këŋo laŋ gër onden oɗakeli oko.
11 Seus irmãos, pois, o invejavam; mas seu pai guardava o caso no seu coração.
12 Akey amat, ɓoɓinëm ɓor Yosef ƴe këni enëɓi kaɗacërax opeỹ ok do gë oɓeci or sëm ireɓën ol ler gër ebar ed Siŝem.
12 Ora, foram seus irmãos apascentar o rebanho de seu pai, em Siquém.
13 Isërayel fel këŋo Yosef: «Ax gi ex na nde, ɓoɓinëx ler gër Siŝem kënëɓi xaɗacëraxënd oyel ol? Ƴow mi ɗaw̃ën gër ed exëni.» Yaka ko Yosef: «Awa!»
13 Disse, pois, Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, e enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 Re ko ɓëte Isërayel: «Këla, ƴel gër ɓoɓinëx, eƴ nangëgu ba ɓëɓëngw ɓayi këni, ɓën do gë oyel ol. Maỹiwëɗ eƴe pelati.»
14 Disse-lhe Israel: Vai, vê se vão bem teus irmãos, e o rebanho; e traze-me resposta. Assim o enviou do vale de Hebrom; e José foi a Siquém.
15 Ata ga ko ƴexëra gër ocënga, fed këni gë ala. Ala ajo w̃ëka këŋo: «Inew̃a këƴ ŝaland?»
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e perguntou-lhe: Que procuras?
16 Yaka ko: «Ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ këmëni ŝaland. Këla pelële, feye kënëɓi xaɗacërand oyel oreɓën ol.»
16 Respondeu ele: Estou procurando meus irmãos; dize-me, peço-te, onde apascentam eles o rebanho.
17 Re ko ala ajo: «Ani bo ex na ro, gayik awël wël këmëni ga këni re: “Ƴene gër Dotaŋ.”» Ata Yosef xuca ko gër ocal od ɓoɓinëm. Sëkëx këɓi gër Dotaŋ.
17 Disse o homem: Foram-se daqui; pois ouvi-lhes dizer: Vamos a Dotã. José, pois, seguiu seus irmãos, e os achou em Dotã.
18 Ata ɓën watëgu këno caw. Ɗamana exo ŋat gër ed hi bani, wëlër këni eno ɗaw̃.
18 Eles o viram de longe e, antes que chegasse aonde estavam, conspiraram contra ele, para o matarem,
19 Mondako bani rend: «Yo nëkoɗo wa, axwën oɗakeli an ga ko h̃atëgund.
19 dizendo uns aos outros: Eis que lá vem o sonhador!
20 Gërëgako, ƴowën enëŋo ɗaw̃e, do enëŋo ɗape polo në andu. Gwëre ene deɗe mëne emacar ekeỹax ƴak këŋo. Ata këne nange ba mondake kë hi oɗakeli odexëm oko.»
20 Vinde pois agora, matemo-lo e lancemo-lo numa das covas; e diremos: uma besta-fera o devorou. Veremos, então, o que será dos seus sonhos.
21 Ruben ga wël ko endeƴ eŋo, racët këŋo Yosef gër otaxan odeɓën, re ko: «Kërenëŋo ɗaw̃ ex na ɗe!»
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles, dizendo: Não lhe tiremos a vida.
22 Ɓaŝ ko: «Oŝat kërex car na. Ñëkëtino gër andu and ex gër ladawe aŋ, ɓari ỹoweỹ këreno dinan na.» Eŋo dacët gër otaxan odeɓën, do eŋo ɓakali gër sëm ỹandi baŋo mëŋ yeƴanaxën baxo mondako.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cova, que está no deserto, e não lanceis mão nele. Disse isto para livrá-lo das mãos deles, a fim de restituí-lo a seu pai.
23 And h̃at ko Yosef gër ɓoɓinëm aŋ, ɓën w̃ëlën këno, do ŝuɗët këno acuɗ andexëm, acuɗ and ỹër-ỹër aŋ.
23 Logo que José chegou a seus irmãos, estes o despiram da sua túnica, a túnica de várias cores, que ele trazia;
24 Ga sëra këno, ỹëkët këno gër andu: andu aŋo ax gi bana gë men.
24 e tomando-o, lançaram-no na cova; mas a cova estava vazia, não havia água nela.
25 Ga rixëra këno mondako, ỹëpa këni eni ƴambëra. Ga rënëta këni watëgu kënëɓi enga end Oƴula od ebax ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ga hiw këni gër ebar ed Galahad. Ogelemba odeɓën ok lëɓindëragu kënëɓi ogu onëngax, ond bani w̃ëland gër ebar ed Misëra.
25 Depois sentaram-se para comer; e, levantando os olhos, viram uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade; nos seus camelos traziam tragacanto, bálsamo e mirra, que iam levar ao Egito.
26 Ata Yuda fel këɓi ɓoɓinëm: «Inew̃a këɓo feca ga alaw̃ law̃ kënëŋone imaỹe indeɓi iŋ do ene condërande ecës edexëm el?
26 Disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar nosso irmão e encobrir o seu sangue?
27 Ƴowën enëŋo pane gër ɓërandëw̃ëra and Isëmayel. Kërenëŋo ɗaw̃ ex na, gayikwa imaỹe indeɓi ex, ŝapar ireɓi exo!» Ata ɓoɓinëm w̃a këni endexëm eŋ.
27 Vinde, vendamo-lo a esses ismaelitas, e não seja nossa mão sobre ele; porque é nosso irmão, nossa carne. E escutaram-no seus irmãos.
28 Oƴula od ɓërandëw̃ëra and Majaŋ bax xucand. Ata ŝëpëtëgu këno Yosef gër andu. Na fan këno gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ɓatama alapem ɓand koɗi, do ɓën w̃ëla këno kwël gër ebar ed Misëra.
28 Ao passarem os negociantes midianitas, tiraram José, alçando-o da cova, e venderam-no por vinte siclos de prata aos ismaelitas, os quais o levaram para o Egito.
29 And ɓakaw ko Ruben na gër andu aŋ, nema këŋo Yosef. H̃esëra ko ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ.
29 Ora, Rúben voltou à cova, e eis que José não estava na cova; pelo que rasgou as suas vestes
30 Ga ɓaka ko gër ɓoɓinëm, re ko: «Itox iŋ axo bo ex na! Do wëno feye wa këme ƴe gërëgako?»
30 e, tornando a seus irmãos, disse: O menino não aparece; e eu, aonde irei?
31 Ata w̃eɗ këni acuɗ and Yosef aŋ, nëngëra këni gë oŝat or apëlang and h̃aŝ bano oŋ.
31 Tomaram, então, a túnica de José, mataram um cabrito, e tingiram a túnica no sangue.
32 Law̃ëneli këni acuɗ aŋ gër sëm ireɓën gë eyeƴan elo: «Nëkoɗ wa er w̃eɗa këmi in. Këla, nëkonël ba acuɗ and asëñix aŋ ex.»
32 Enviaram a túnica de várias cores, mandando levá-la a seu pai e dizer-lhe: Achamos esta túnica; vê se é a túnica de teu filho, ou não.
33 Yakob ga wat ko acuɗ aŋ, re ko: «Acuɗ and asëñiw̃ën aŋ ex! Emacar ekeỹax wa w̃anangëtëra këŋo, emacar ekeỹax ƴak këŋo Yosef!»
33 Ele a reconheceu e exclamou: A túnica de meu filho! uma besta-fera o devorou; certamente José foi despedaçado.
34 Ata ga ƴambën këŋo gër yomb, Yakob h̃esëra ko ɓanjëm ɓand ŝuɗa baxo ɓaŋ. Xapa ko jaɓote gër edum, do ko renitarand end asëñiw̃ eŋ xali ɓakey ɓandanjëm.
34 Então Jacó rasgou as suas vestes, e pôs saco sobre os seus lombos e lamentou seu filho por muitos dias.
35 Ɗek ɓosëñiw̃ do gë ɓoɓiw̃ këno yifarand. Ɓarikan ayifara yo ayifara, h̃ëp ko exo cësina. Er baxo rend: «Arenita këme renita end asëñiw̃ën eŋ xali mo tëkëx gër wur ir ɓëŝësëk!» Mondako sesëra baxo xali.
35 E levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado, e disse: Na verdade, com choro hei de descer para meu filho até o Seol. Assim o chorou seu pai.
36 Xarak, ɓërandëw̃ëra and Majaŋ ɓën kwël w̃ëla bano Yosef gër ebar ed Misëra. Fanëx këno gër Potifar, alëngw ar ɓënëkona ɓër Farawoŋ an.
36 Os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, capitão da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.