Gênesis 37
Oniyan (BSC) vs NAA
1 Ata Yakob lëg ko na gër ebar ed Kanahaŋ, gër ebar ed ỹëpa baxo sëm ang aliyer fo el.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Mondako bax andëw̃ëra and Yakob aŋ. Yosef, lëmëta fo ɓayi baxo, do anëka sëk baŋo ɓëniy epëxw gë ɓënjongëɓëki. Oyel ol banëɓi xaɗacërand gë ɓoɓinëm, gë oɓaŝ or Bila ol, gë or Silëpa ol, ɓësoxari ɓër sëm ɓën. Xarak Yosef, ɗek baxo h̃atelind gër sëm ireɓën ang banëɓi renarand ak.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Isërayel moŋan h̃an baŋo Yosef, nëmëc ɗek oɓaŝ orexëm ol, gayik gand oxar rëw̃ baŋo. Aŝalan ŝalan baŋo acuɗ anjekax and ỹër-ỹër.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Ɓoɓinëm wat këni mëne ɗek ang ebani ak Yosef ex itox ind xwël këŋo sëm ireɓën iŋ. Ata ỹana këno ecus el. Laŋ gë xoỹ fo bano yeƴanelind.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Akey amat, Yosef lakeli ko, do sëfëtan këɓi ɓoɓinëm lakeli in. Ata ŝus këno kaŝ-kaŝ.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Yosef re ko: «Ɓaxëtin lakeli ir ri këme in, Axara xara këmun!
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Ɓiyi ɗek gër oŝënga bane xapërande olaŋ. Ataŋ eɗaŋ edam el xwëŝak ceg. Olaŋ orewën oŋ, ga xetak jeƴ edam el, foxik gër lëngw ir eɗaŋ edam.»
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Ata re këni ɓoɓinëm: «Do ba wëj nde kë hi emun endeɓi eŋ? Wëj nde këɓo xwën?» Ata ŝus këno ɓëte kaŝ-kaŝ në end oɗakeli odexëm eŋ, do në end oyeƴandëran orexëm eŋ.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Yosef lakeli ko ɓëte gaŝëxe. Ga këɓi sëfëtan ɓoɓinëm, re ko: «Alakeli lakeli këme ɓëte, eñan eŋ, gë facaw̃ in, do gë ow̃al epëxw gë eɓat oŋ, ga foxirak gër lëngw iram.»
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Sëfëtan këŋo ɓëte sëm lakeli ijo, ang sëfëtan baɓi ɓoɓinëm ak. Ata sëm rexëra këŋo mondako: «Inew̃a w̃acayak lakeli ireƴ ijo? Ba wëno, gë norix, do gë ɓoɓinëx nde kë ƴeli mi poxi gër lëngw ireƴ?»
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Ata ɓoɓinëm ƴakëraxi këɓi. Ɓarikan sëm ɓayeli këŋo laŋ gër onden oɗakeli oko.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Akey amat, ɓoɓinëm ɓor Yosef ƴe këni enëɓi kaɗacërax opeỹ ok do gë oɓeci or sëm ireɓën ol ler gër ebar ed Siŝem.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Isërayel fel këŋo Yosef: «Ax gi ex na nde, ɓoɓinëx ler gër Siŝem kënëɓi xaɗacëraxënd oyel ol? Ƴow mi ɗaw̃ën gër ed exëni.» Yaka ko Yosef: «Awa!»
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Re ko ɓëte Isërayel: «Këla, ƴel gër ɓoɓinëx, eƴ nangëgu ba ɓëɓëngw ɓayi këni, ɓën do gë oyel ol. Maỹiwëɗ eƴe pelati.»
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Ata ga ko ƴexëra gër ocënga, fed këni gë ala. Ala ajo w̃ëka këŋo: «Inew̃a këƴ ŝaland?»
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Yaka ko: «Ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ këmëni ŝaland. Këla pelële, feye kënëɓi xaɗacërand oyel oreɓën ol.»
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Re ko ala ajo: «Ani bo ex na ro, gayik awël wël këmëni ga këni re: “Ƴene gër Dotaŋ.”» Ata Yosef xuca ko gër ocal od ɓoɓinëm. Sëkëx këɓi gër Dotaŋ.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Ata ɓën watëgu këno caw. Ɗamana exo ŋat gër ed hi bani, wëlër këni eno ɗaw̃.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Mondako bani rend: «Yo nëkoɗo wa, axwën oɗakeli an ga ko h̃atëgund.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Gërëgako, ƴowën enëŋo ɗaw̃e, do enëŋo ɗape polo në andu. Gwëre ene deɗe mëne emacar ekeỹax ƴak këŋo. Ata këne nange ba mondake kë hi oɗakeli odexëm oko.»
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Ruben ga wël ko endeƴ eŋo, racët këŋo Yosef gër otaxan odeɓën, re ko: «Kërenëŋo ɗaw̃ ex na ɗe!»
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Ɓaŝ ko: «Oŝat kërex car na. Ñëkëtino gër andu and ex gër ladawe aŋ, ɓari ỹoweỹ këreno dinan na.» Eŋo dacët gër otaxan odeɓën, do eŋo ɓakali gër sëm ỹandi baŋo mëŋ yeƴanaxën baxo mondako.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 And h̃at ko Yosef gër ɓoɓinëm aŋ, ɓën w̃ëlën këno, do ŝuɗët këno acuɗ andexëm, acuɗ and ỹër-ỹër aŋ.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Ga sëra këno, ỹëkët këno gër andu: andu aŋo ax gi bana gë men.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Ga rixëra këno mondako, ỹëpa këni eni ƴambëra. Ga rënëta këni watëgu kënëɓi enga end Oƴula od ebax ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ga hiw këni gër ebar ed Galahad. Ogelemba odeɓën ok lëɓindëragu kënëɓi ogu onëngax, ond bani w̃ëland gër ebar ed Misëra.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ata Yuda fel këɓi ɓoɓinëm: «Inew̃a këɓo feca ga alaw̃ law̃ kënëŋone imaỹe indeɓi iŋ do ene condërande ecës edexëm el?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Ƴowën enëŋo pane gër ɓërandëw̃ëra and Isëmayel. Kërenëŋo ɗaw̃ ex na, gayikwa imaỹe indeɓi ex, ŝapar ireɓi exo!» Ata ɓoɓinëm w̃a këni endexëm eŋ.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Oƴula od ɓërandëw̃ëra and Majaŋ bax xucand. Ata ŝëpëtëgu këno Yosef gër andu. Na fan këno gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ɓatama alapem ɓand koɗi, do ɓën w̃ëla këno kwël gër ebar ed Misëra.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 And ɓakaw ko Ruben na gër andu aŋ, nema këŋo Yosef. H̃esëra ko ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Ga ɓaka ko gër ɓoɓinëm, re ko: «Itox iŋ axo bo ex na! Do wëno feye wa këme ƴe gërëgako?»
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Ata w̃eɗ këni acuɗ and Yosef aŋ, nëngëra këni gë oŝat or apëlang and h̃aŝ bano oŋ.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Law̃ëneli këni acuɗ aŋ gër sëm ireɓën gë eyeƴan elo: «Nëkoɗ wa er w̃eɗa këmi in. Këla, nëkonël ba acuɗ and asëñix aŋ ex.»
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Yakob ga wat ko acuɗ aŋ, re ko: «Acuɗ and asëñiw̃ën aŋ ex! Emacar ekeỹax wa w̃anangëtëra këŋo, emacar ekeỹax ƴak këŋo Yosef!»
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Ata ga ƴambën këŋo gër yomb, Yakob h̃esëra ko ɓanjëm ɓand ŝuɗa baxo ɓaŋ. Xapa ko jaɓote gër edum, do ko renitarand end asëñiw̃ eŋ xali ɓakey ɓandanjëm.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ɗek ɓosëñiw̃ do gë ɓoɓiw̃ këno yifarand. Ɓarikan ayifara yo ayifara, h̃ëp ko exo cësina. Er baxo rend: «Arenita këme renita end asëñiw̃ën eŋ xali mo tëkëx gër wur ir ɓëŝësëk!» Mondako sesëra baxo xali.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Xarak, ɓërandëw̃ëra and Majaŋ ɓën kwël w̃ëla bano Yosef gër ebar ed Misëra. Fanëx këno gër Potifar, alëngw ar ɓënëkona ɓër Farawoŋ an.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.