Mateus 13
Verikariano Vou Na Baki (BKI) vs AAI
1 Ka legiano nene, Yesu jaluvo den vonuo, ba jotano koyou ea baramudou na ueiyabo na toru ka to riverloglog tomu nalo.
1 Nati veya ta’imon Jesu bar itumar tit na harew kukuf sisibinamaim sabuw bai’obaiyih isan mara’iy.
2 Mia tiniobi toru abinimei ka naio ka bogo na, mila ana naio bavin ea uako tai, jotano eaio, mia tiniobi toru nei nalo aju bin baramudou aju,
2 Naatu sabuw moumurih maiyow hiru’ay hi’ar bebera’uh itih, basit wa bai inatait tafan mare, sabuw baise dones yan himarir hima.
3 ana naio jo berloglog vite telabo kalo ea jamerijiano nalo.
3 Imaibo ma sawar moumurih na’in oroubonamaim eo hima hinowar. Naatu ana oroubon ta i iti na’atube eo, “Ana veya ta orot masaw bowayan ana ub tanumamih tit in.
4 Telikiti napano naio jom̃a bisivisii kurukuti nalo nei, tealo ajibiribil ea m̃arabo, ana iorou kanio, menu nalo abinimei amikiti bulagio nonovio.
4 Ana ub afa tata’asiyen i ef yanamaim hire, naatu mamu hire hibow hi’aa,
5 A kurukuti tealo ajibiribil ea vio na be tabap̃ilio yetano kanio, mia maka sano tano nene rimerorolu. Mia abitovtov sop̃eli, bior salo tano menivinivi ga.
5 Ana ub afa i to’ato yan hire’ere ana kamar men gagamin imih saisewat hikubounih hiyen. Anayabin kamar baban i fokarin.
6 Ana bogo napano m̃erenio mijivi nieja jikili nieje salo toti nalo, vaarakurano ga amekekeu, bior maka ve salo bati ka avatove batitigio vo.
6 Baise veya yey ana mar wabuburinamaim ub etei hi’arat, naatu hikimow hire anayabin wairoroh men babanika hire.
7 Mia kurukuti tealo ajibiribil ea vio napano beamu maka atekono vatitig teli va nalo eaio, mia iorou kanio, ana teli va nei naio miluo bereio toru, ana mueko miralo-o ana na nalo am̃arm̃aro.
7 Ub afa kokor wanawanan hire, naatu kokor ana fafa’amaim isuken.
8 Mia kurukuti dolu nalo bereio ajibiribil ea tano na bo tai, naruei nalo amiluo, ajakou abar m̃arati nalo, napano tealo abar duelimo toromomou [100], tealo abar duelimo va ari [60], a tealo abar duelimo va rolu [30].”
8 Naatu ub afa i me gewasin yan hire hikuboubunih hiyen gewas ro’oro’oh hiya, afa hibiw 100 na’atube, afa i 60 na’atube, afa i 30 na’atube.
9 Ana na Yesu ber kalo, berinavo “Toro napano be tiliniene monokanio naio riiagago vatitig ka iliano nei.”
9 Imih o yait tain nama’am tur inanowar.”
10 Mia iorou kanio, ana na Yesu kiano naiagagoano nalo abinimei abika den naio, aberinavo “?Bior vaio ana jau kojom̃a koberloglog tomu nalo jel ea jamerijiano jibe na?”
10 Naatu Jesu ana bai’ufununayah hina hibatiy hi’o, “Aisim oroubonamaim sabuw kubi’obaiyih?”
11 Naruei Yesu berdop̃e banlo, berinavo “Atua mila jibe na ka mia kamiu kuvijikia kuvileal m̃ajig na navenatuboiano na kiano, mia naio maka jian jikiaiano nei van kulo dolu nalo nei.
11 Jesu iyafutih eo, “Orereb ana so’ob wa’iwa’irin mar ana aiwob isan i God kwa it, men iti sabuw itihimih.
12 Kiniou neber jibe nei ka kamiu, ka toro napano verenio be kiano saba ruei, mia naio rijev tabunu bere vo ka mia ve miroano, mia toro napano maka ve kanano saba tai, mia naio rila deven vite vaio na telisu napano be kiano ruei.
12 Imih orot yait orereb ana so’ob biyan ema’am, God boro tafan naya’abar nitin ana so’ob nara’at, baise orot yait nati so’ob men biyan ema’am naatu ana so’ob kikimin nati biyanamaim ema’am God boro nabosair.
13 Tenene na kiniou nojom̃a neberlogloglo ea jamerijiano, bior aju amial vite, mia maka lele avitilubario, a ajum̃a amiagago, mia maka lele ajoglubarbario.
13 Ana’an nati ayu oroubonamaim sabuw abi’obaiyih.
14 Tomu nalo na jibe nei naruei, nalo nam̃a Atua beriilo nanua ruei, ea ilirianiano napano Naverialiano Aisea naio berialio, berinavo
14 Dinab orot Isaiah ana Bukamaim eo kikirum i na ibiturobe.
15 bior kamiu kumitibe ka tomu nalo napano kialo jidomiano nalo am̃arm̃aro, jibe ka napano ajinioko tilinielo nalo, a ajetavoko miralo nalo ruei.
15 Anayabin ukwarih fokar,
16 “Kiniou neber ka kamiu, kanaku naiagagoano nalo, ilivuiano joa kamiu, bior miremiu nalo aju amial vite nalo napano kamiu kumialio, a tiliniemiu nalo amijog vite nalo napano kiniou nojom̃a neberloglogio ka kamiu.
16 Baise Kwa i kwabiyasisir, anayabin matayan kwa’i’itin naatu tain yan tur kwanonowar.
17 Naverialiano nalo telabo bija Atua kiano tomu nalo nanua, nalo ajidom toru ka aial vite nalo napano kamiu kumialio vonganei, mia maka lele aialio, mia nalo amila vio toru ka ajog venia na kamiu kumijogio vonganei, mia nalo maka ajog vite nalo nei tai leleio.”
17 Anababatun a tur ao’owen, dinab orot moumurih na’in naatu sabuw gewasih hikok kwanekwan, kwa abisa kwa’i’itin i hita’itin naatu abisa kwanonowar i hitanowar. Baise nati ana maramaim sawar men matar boro hita’itin.”
18 Mia Yesu mil banlo, berinavo “Mo, kamiu kuviagago vatitig ka kuvijog nioti na jamerijiano na toro napano ban ka rivisivisii kurukuti ea kiano tiniavio.
18 “Tain kwanarub ub tanumayan ana oroubon ao kwananowar naniyan kwanab, yabin kwanaso’ob.
19 “Vite na jukamu, be kurukuti na jibiribil ea m̃arabo, nina javukia napano tomu nalo na amijog Ioluano Vou na navenatuboiano nei, mia nalo maka ajoglubario. Kurukuti novo nalo na ajibiribil ea kialo jidomiano nalo, mia toro va nei Sim̃aro naio binimei ana naio bar bulag Ioluano Vou nei bereio den kialo iviso.
19 Sabuw iyab mar ana aiwob isan Tur Gewasin ao tenonowar naatu naniyan men tabaib i ub ef yanamaim orot ta’asiy re’er na’atube, Tur Gewasin tenonowar ana maramaim demon kakafin ena hai not ebikwaris.
20 “Kurukuti dolu tealo nalo, ajibiribil ea vio na be tabap̃ilio yetano napano tano nene menivinivi ga, nina javukia napano tomu nalo na amijog Ioluano Vou nei, mia nalo ajaaro sop̃eli ga kanio,
20 Naatu orot ana ub afa to yan hire’ere ana itinin i sabuw iyab tur tenonowar ana maramaim i tibiyasisir.
21 mia jibe ka maka ve salo pati tai. Amijikia atu ka bogo ve bulati ga, mia verenio bogo na jikili rimei, p̃elina tomu nalo ajilo kar amonea Atua kiano iliano, mia vaarakurano ga nalo ajoru bereio.
21 Baise dogoroh wanawanan nati ub wairoron i men re eof barur, imih Tur Gewasin isan hina’uwih hinarurukaukuwih boro mar ta’imonamo hai baitumatum hinihamiy.
22 “Dolu bunu, nina be kurukuti na jibiribil ea vio na teli va juaio, mia nina jibe ka napano tomu nalo amijog Ioluano Vou nei, mia nalo ajidom m̃elea kialo meuliano, a tinieljii saba nalo na yetemeriba nei toru laka. Bajago nalo na jibe nei jibe ka teli va, ana nalo abivibin Ioluano Vou nei ka mia naio rivar re m̃arati ea kialo meuliano nalo.
22 Naatu orot ana ub afa fotan wanawanan hire’er ana itinin i sabuw iyab tur tenonowar, baise iti tafaram ana yasisir isan tibiyababan naatu totobuyoy hai not ebikwaris imih tur ana ro’on men emamatar.
23 “Mia na maariano nene, naio be kurukuti na jibiribil ea borotano na bo, ninei javukia napano tomu nalo na amiagago ka Ioluano Vou nei, mia nalo amijoglubarbario, naruei ajakou abar m̃arati na Ioluano Vou nei ea kialo meuliano nalo, napano mia tai atakou avar m̃arati rivokar duelimo va rolu [30], mia tealo atakou avar m̃arati ve duelimo va ari [60], mia tealo atakou avar ve telabo, tibe ka m̃arati ve duelimo toromomou [100].”
23 Baise orot ana ub me gewasin yan ta’asiy hire’ere ana itinin i sabuw iyab Tur Gewasin tenowar naatu naniyan tabai tiw tehahamu, afa ro’oh 100, afa 60, afa 30.”
24 Naruei Yesu berii jamerijiano dolu banlo, berinavo “Bajago napano Atua buru tomu nalo abinimei jouro ea kiano navenatuboiano nene jibe nei. Toro na toru tai napano naio ba bisivisii kurukuti uiti na bo ea kanano tiniavio,
24 Jesu oroubon tabo iti na’atube eo, “Mar ana aiwob i iti na’atube, ana veya ta orot ana ub bow in ana masawamaim tanum.
25 mia bogo napano tomu nalo amonomel bogiano, ana kiano uolu tai binimei, bisivisii kurukuti soro na bova ea tiniavio nei bunu, karina naio buro ban bereio.
25 Baise gugumin sabuw etei hi’inu’in ufut, orot ana rakit mowan fotan kakafih bow na sanabey wanawanah tanum naatu bihir.
26 Naruei kurukuti vite juo nei amiluo biju vaarakurano, abe verare ga, mia bogo na ga uiti nalo ajikar ka ajakou, mia tomu nalo na toro na toru nei kiano nalo abitilubar ka soro na bova bunu miluo biju bija uiti nalo.
26 Sanabey hikuboubunih hiyey wanawanahimaim fotan kakafih auman hikubounih bairi hiyen.
27 Ana na nalo abinimei amial naio, abika denio, aberinavo ‘?Boru, jum̃abe? Kurukuti nalo napano romebijalo ea kanamo tiniavio, nalo abe kurukuti na bo ga. ?Mia soro va nei naio binimei jum̃abe?’
27 “Orot ana bowayah hina hio, ‘Regah, o ub gewasih a masawamaim itanum, baise aisim fotan kakafih auman hikuboubunih teyey?’
28 “Ana na naio berii kalo, berinavo ‘Makanio, nina kiaku uolu tai napano naio mila vite na jibe nei.’
28 “Orot iyafutih eo, ‘Rakit sabuw afa hisinaf.’ Naatu akir wairafih hibatiy hio, ‘Bo kukokok anan fotan ana uyarir?’
29 “Mia naio berburelo, berinavo ‘Makanio, atubo beamu vo. ?Verenio kamiu kuva kuvuru bulag soro va na, p̃eli mia kamiu kumijikia kuvuru bulag belea uiti bunu, ve juo vaarakurano koviobo?
29 “Orot iyafutih eo, ‘En. Fotan kakafih kwana’u’uyarir boro sanabey afa auman kwana’uyarir.
30 Mia nalo amijikia ave juo ailuo biju vio takurano riva rivokar bogo napano avarbijii uiti m̃arati rimei joomo. Ka bogo na, mia kiniou nemijikia never ka tomu nalo avan ka ate uiti nalo, mia ate bulag soro va nalo nene beamu, aiorkakarlo ve bagaro ka mia avukulo rivan ea sebi. Iorou kanio, ana mo amijikia ava ate uiti nalo ka avario rimei vonuo.’” Soro va bija kurukuti|alt="Wheat & Weeds" src="41_Mat13.24-30_Wheat&Weeds.tif" size="col" loc="Top right" copy="Gordon Thompson" ref="13:24-30"
30 Imih kwaihamiyih bairi hinayen hiniw naatu tarin ana veya boro tarayah aniyafarih hinan, fotan wan hinatar hinafatum hinabow hinan hina’afusar, imaibo sanabey hinatar hinabow hinan bar hinaya.’”
31 Naruei Yesu naio berial jamerijiano dolu tai bereio banlo, berinavo “Navenatuboiano na vio mave naio javukia kurukuti m̃arabako napano naio mijoru balea buruiesi.
31 Jesu ana oroubon tabo eo, “Mar ana aiwob ana itinin ta i iti na’atube, orot ana ai momor ro’on kikimin maiyow bai in ana masaw yan tanum.
32 Mia kurukuti nene naio kiritavaso leleio ga, mia bogo napano naio pitov mia naio binimei be buruiesi na burutomoruo tai, juvulu buruiesi dolu nalo, naruei menu nalo amue m̃alo niuku nalo ea sano jaati nene nalo.”
32 Iti ai ro’on i men ai ro’on afa gagamih na’atube’emih, baise tanum kuboun yey ana veya’amaim ra’at ai gagamin na’in matar naatu mamu hina famefamenamaim hibatar hima.”
33 Mia Yesu berial jamerijiano dolu bereio kalo, berinavo “Navenatuboiano napano Atua kiano, naio javukia tira tai napano mim̃auka isi na telisu ga bija burum̃ara baju na yevi, mia isi na telisu neibano naio miyuku joko nalo nei biniu tortoru.”
33 Jesu iban oroubon tabo eo maiye, “Mar ana aiwob itinin ta i iti na’atube. Babin yeast ebai ana faraw wanawanan eyai ekamat inu’in era’at eyey na’atube.”
34 Ea Yesu kanano iliano nalo nei, naio ber bulag vite nalo jibe na ban tomu nalo, mia va telabo napano naio mil ea jamerijiano banlo.
34 Jesu sawar iti etei isah i oroubonamaim eo sabuw rou’ay gagamin bi’obaiyih; ana bai’obaiyenamaim i mar etei oroubonamaim sabuw bi’obaiyih.
35 Jibe na, ana mila naverialiano nanua kanano iliano be riano, napano Atua ber
35 Iti na’atube sisinaf anayabin abisa dinab orot eo kikirum tan titurobe isan.
36 Karina Yesu juvan tiniobi, ana naio ba joomo ea yimo, naruei kiano naiagagoano nalo abinimei kean naio, abika denio, aberinavo “?Aiou koig, kumemi numisidom kovisi nioti na jamerijiano na soro va na miluo ea tiniavio na uiti nei?”
36 Jesu sabuw rou’ay ihamiyih naatu na bar wanawanan run, ana bai’ufununayah ufun hina hirun hibatiy hio, “Masaw yan fotan kakafin ana oroubon i kukubuna anowar.”
37 Ana Yesu naio berdop̃elo, berinavo “Toro na toru napano bisivisii kurukuti na bo, naio be Kulorinio Kenerinio.
37 Jesu iyafutih eo, “Orot ub gewasih tatanum i Orot Natun.
38 Mia kanano tiniavio nene, naio be yetemeriba nei. A kurukuti na bo nalo nei, nalo abe tomu nalo napano aju jouro ea navenatuboiano na Atua kanano. Mia soro va nalo nei nalo abe Sim̃aro kanano tomu nalo.
38 Masaw ana itinin i tafaram, naatu ub gewasin i sabuw iyab mar ana aiwob isan tebowabow, naatu ub kakafin i Demon Kakafin natunatun.
39 A uolu napano bisivisii kurukuti soro va nei, nina naio be Sim̃aro ga. A bogo na avarbijii m̃arati uiti, nina naio be bogo na tagap̃iano. A tomu nalo na im̃auano nei napano avan ka ate bijii m̃arati uiti nalo nei, nina naio be nailiano nalo.
39 Naatu rakit orot ub kakafin bai na masaw yan tatanum i Demon Mowan. Naatu masaw biyamur i mar yomanin na’atube, masaw fourayah i God ana tounamatar.
40 A im̃auano na ayobijii soro va karina aisebilo, nina bajago napano mia rimei ea bogo na maaro,
40 “Imih mar yomanin iti ub kakafih hi’uyarir hifatum hibow hin hi’a’afusar na’atube boro namatar.
41 napano mia Kulorinio Kenerinio, naio riila kiano nailiano nalo ka avan ka avar bulag vite nalo napano amila toro mijoru ea kariano, vija tomu nalo na amila bijuku vovaiano nalo, ka mia nalo ajikia atu re bunu naliko tomu nalo na kiano navenatuboiano.
41 Orot Natun boro ana tounamatar niyafarih hinatit, sinaf kakafih naatu sabuw iyab bowabow kakafin kura’ahih hima kakafih tisisinaf etei i ana aiwob wanawananamaim boro fotan kakafin na’atube hinatar hinafatum.
42 Mia nailiano nalo avukulo avan ea sebi na toru, ea vio napano tomu nalo ajum̃a ajegi eaio, a ajum̃a ajer m̃arjuvolo nalo eaio.
42 Naatu hinabow hinan wairaf wan hinaya hina’afusar, nati’imaim boro na’arahih wah takitak niwa’an hina’in hinarerey.
43 Mia iorou kanio, ana tomu na memedu nalo atu jouro ea Karam̃alo kiano navenatuboiano, mia nalo nei amerera atavukia m̃erenio. A toro napano be tiliniene, bo ka naio riagago vatitig ka iliano nei.”
43 Imaibo God ana sabuw gewasih nabow mar ana aiwobomaim hinarun veya na’atube hinararan. Imih o yait tain nama’am iti tur inanowar.
44 Mia Yesu naio berinavo “Bajago na ver toro napano jidom riva jouro ea navenatuboiano na Atua kiano, jibe ka jamerijiano nei: toro tai ba mial borotano tai, mia naio miilo ka burum̃ara puruveru novo tai napano jovorvoru ga eaio. Naruei naio jivin vanio lie ka puruveru nei bereio, mia naio ba p̃iliṽili bulag ka nonovio kanano saba nalo biniu, ka mia naio mijikia rivulular borotano nei, bior naio mijog bo toru laka ka tonovo napano naio milealio.” Naio miilo ka mial burum̃ara puruveru novo tai napano jovorvoru ga eaio|alt="Treasure in a field" src="41_Mat13.44_TreasureInField.tif" size="col" copy="Gordon Thompson" ref="13:44"
44 “Mar ana aiwob itinin ta i iti na’atube, orot ta nugunug hibun inu’in itin bai, naatu me nati nugunug titita’urimaim kair maiye ibun, naatu yasisir auman in ana sawar etei sabuw hitobon naatu matabir maiye na nati me tutubun na’atube.
45 Mia Yesu berii bunu, berinavo “Mia bereio, bajago na toro napano jidom riva jouro ea navenatuboiano na Atua kiano, javukia bunu: toro tai, napano naio jom̃a bulu basabebe novo nalo den tomu nalo.
45 “Naatu mar ana aiwob itinin tabo iti na’atube. Orot sawar tobonayan wakek enunuwet na’atube.
46 Mia bogo tai ana naio mileal tai napano bo, ana naio berinavo ‘Riano ga na, kiniou tinieku jii vite nei toru laka. !Verenio kiniou nemijikia nodu ve kiaku garuei! Mia monoka kiniou nava noṽiliṽili bulag ka kanaku saba dolu nalo nonovio, ka mia kiniou nemijikia nemei novulu vite novo nei.’”
46 Wakek nuwet inan wakek ta gewasin ana baiyan gagamin na’in tita’ur, naatu na ana sawar etei yataiten hitobon kabay bai in nati wakek tutubun na’atube.
47 Ana Yesu naio ber bereio, berinavo “Mia bereio, bajago na Atua kiano ka rivuru tomu nalo ava jouro ea kiano navenatuboiano, naio javukia bunu, napano bogo na tomu nalo ajuvarvan levlevi ea ueiyabo, ana amijikia avuru ko niado kinkin nalo ve telabo eaio.
47 “Iban maiye mar ana aiwob i buwat na’atube. Orot siy bowayan ana buwat eya ema’am siy i yumatah ta ta te’ona’on.
48 Ana bogo napano levlevi bujo vatitig bo, mia tomu nalo aburio bauro, naruei nalo ajaburuburu, abarburevure niado nene nalo. Ana niado nalo na bo, amisonlo aban ea kanalo basaro nalo, mia niado na bova nalo, nalo abuku lo abano.
48 Naatu buwat awan ekakaratan ana veya etab erun dones yan ema siy gewasih ikiyarir fetan iwan, naatu kakafih ikiyarir ebow ebis rouruwen na’atube.
49 Mia nina rimei tibe na ea bogo na maaro, mia nailiano nalo ava alaburevure tomu nalo, avuru bulag tomu na bova nalo,
49 Imih mar yomanin nanan itinin i boro nati na’atube. God boro ana tounamatar niyafarih hinatit hinan sabuw gewasih wanawanahimaim sabuw kakafih hinabow
50 avukulo avan ea sebi na toru, na tomu nalo ajum̃a ajegi eaio, ajum̃a ajer m̃arjuvolo nalo eaio.”
50 wairaf wan hiyara’aten na’arahih hina’in hina rerey wah takitak niwa’an.”
51 Naruei Yesu bika den kiano naiagagoano nalo, ber “?Kamiu kumijoglubarbar iliano nalo nei?”
51 Jesu ibatiyih eo, “Oroubon iti ao’oban naniyah kwabow?” Ana bai’ufununayah hiya’afut hio, “Naniyah abow.”
52 Ana naio ber kalo, berinavo “Saba nalo nei jibe ka toro tai napano beamu, naio be naverloglogiano na tuboiano nalo na Atua kiano Iliano Lu, mia iorou kanio, ana naio binimei be kanaku naiagagoano tai ea navenatuboiano na Atua kanano. Naio javukia toro na toru tai napano kiano saba novo na im̃auano nalo telabo ea kunuano. Ana bogo nonovio, naio mijikia rivar bulag kiano vite na be terimoruo na bo kia ga vo, a naio mijikia rivar bulag bunu kiano tena be terivou, ka mia naio rila kiano im̃auano nalo ealo.”
52 Naatu Jesu iuwih eo, “Isan imih, ofafar bai’obaiyenayan orot yait mar ana aiwob isan bai’obaiyen hibitin i bar matuwan matar, imih nati bar wanawanan ana sawar boubuh naatu atamanih etei boro nayataiten.”
53 Bogo napano Yesu berial jamerijiano nalo nei bisi, ana naio juvan vio nei,
53 Jesu iti oroubon eo hinonowar ufunamaim nati efan itumar,
54 binimei bereio ea kiano vio. Naruei naio jom̃a berloglog tomu nalo na vio nei, joomo ea kanalo yimo na volkouano, mia nalo amiilo toru ka kiano iliano nalo. Ana nalo ajum̃a aberverii kalo, aberinavo “!Tomnei! ?Tete na, naio bokar m̃asosouano nei jum̃abe, a naio jom̃a mila vremesiano nalo na jum̃abe?
54 naatu remor na i ana bar meraramaim tit Kou’ay Bar ta wanawanan run, busuruf sabuw i’obaibiyih. Naatu sabuw hima hinonowar hifofor hio, “Iti orot ana ukwar rerekab naatu ina’inanen sinaf isan ana fair i menamaim bow?
55 Romijikia tete nei ruei. Naio karam̃ano napano be toro nam̃a mim̃auka yimo ga napano Yoseve, a napano kenieno, tira napano Mere. A kuruano nalo, nina Yemesi, a Yoseve, a Saimon, a Jutas, nalo na abe kurualo ea naio.
55 Iti orot tamah i bar wowabayan naatu hinah i Mary naatu James, Joseph, Simon, Judas i taitin.
56 A kuvivinieno nalo, nalo nei ga aju kitoliko ga. ?Mia tete na naio jaluvo den kito, ba bar tenalo na be?”
56 Naatu taitin baibitar auman bairit iti tama’am, imih iti sawar etei i menamaim bow?”
57 Naruei nalo tiniel jer naio, maka asidom naio leleio.
57 Iti na’atube hio hina’ufut hin. Jesu iuwih eo, “Dinab orot tafaram afa’amaim i tekakafiy, baise i ana bar meraramaim naatu i tain tuwan i men tekakafiy.”
58 Naruei ea vio na, Yesu naio maka rila vremesiano ve telabo, bior nalo maka amonea naio.
58 Naatu nati’imaim men ina’inan moumurih sinafumih, anayabin nati sabuw aurih baitumatum en.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.