Mateus 27
KƗLӘ-MƗNDƗ KƗ SƗGƗ (BJVNT) vs NAA
1 Lokɨ lo ti, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je pətɨ, kɨ ngatɔgɨ je lə *Jɨpɨ je, ɨngəi-naa, uni ndude kadɨ n-tɔli Jəju.
1 Ao romper o dia, todos os principais sacerdotes e os anciãos do povo entraram em conselho contra Jesus, para o matarem;
2 Be ə, dɔɔi Jəju, awi sie ɨləi-e ji *Pɨlatɨ tɨ, dəw kɨ Rom tɨ kɨ e nje ko̰ɓe dɔnangɨ Jude tɨ.
2 e, amarrando-o, levaram-no e o entregaram ao governador Pilatos.
3 Lokɨ Judasɨ kɨ nje kun dɔ Jəju kadɨ-de oo kadɨ gangi ta koy dɔ Jəju tɨ ɓa, me uwe kɨ ta adɨ təl kɨ la kɨ sɨlə kutɨ mɨtə aw-n adɨ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je lə *Jɨpɨ je, ka kɨn,
3 Então Judas, que o traiu, vendo que Jesus havia sido condenado, tocado de remorso, devolveu as trinta moedas de prata aos principais sacerdotes e aos anciãos, dizendo:
4 nɨngə əl-de ə nə: «M-ra majal, m-un dɔ dəw kɨ ra nḛ madɨ al.» Ə əi je əli-e əi nə: «Ta kare kɨ usɨ-je tɨ no̰o̰ goto. E kɨn e ta ləi ḭ.»
4 — Pequei, traindo sangue inocente. Eles, porém, responderam: — Que nos importa? Isso é com você.
5 Lo kɨn tɨ no̰o̰, Judasɨ ɔtɨ ɨlə la kɨ adi-e ka kɨn me kəy tɨ lə Luwə, ə aw ɨlə kɨlə.
5 Então Judas, atirando as moedas de prata para dentro do templo, retirou-se e se enforcou.
6 NJé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ɔyi la ka kɨn nɨngə əli əi nə: «E go rəbe tɨ al kadɨ jɨ ɓukɨ la kɨn dɔ made tɨ kɨ me kəy tɨ lə Luwə, tadɔ e la məsɨ.»
6 E os principais sacerdotes, pegando as moedas, disseram: — Não é lícito colocá-las no cofre das ofertas, porque é preço de sangue.
7 Be ə, go ndude tɨ kɨ osɨ go-naa tɨ, uni la ka kɨn ndogi lo ndɔr lə nje kɨbə ngoo, rai tə lo dɨbɨ mba je.
7 E, tendo deliberado, compraram com elas o campo do oleiro, para cemitério de forasteiros.
8 E mbata kɨn ə, bɨtɨ ɓone ka ɨsɨ ɓari lo ka kɨn «lo məsɨ».
8 Por isso, aquele campo é chamado, até o dia de hoje, Campo de Sangue.
9 Lo kɨn tɨ, ta kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Jərəmi əl ə nə: «Taai sɨlə kutɨ mɨtə ba par tə la kɨ ngan *Isɨrayəl je ɔji dɔe tɨ.
9 Então se cumpriu o que foi dito por meio do profeta Jeremias: “Pegaram as trinta moedas de prata, preço em que foi estimado aquele a quem alguns dos filhos de Israel avaliaram,
10 Adi la kɨn ndogi lo lə nje kɨbə ngoo, təkɨ Ɓaɓe əl-m.»
10 e as deram pelo campo do oleiro, assim como me ordenou o Senhor.”
11 Jəju a no̰ nje ko̰ɓe, *Pɨlatɨ tɨ, ə nje ko̰ɓe dəje ə nə: «Ḭ ngar lə *Jɨpɨ je a?» Ə Jəju əl-e ə nə: «E ta kɨ tḛḛ tai tɨ.»
11 Jesus estava em pé diante do governador, e este o interrogou, dizendo: — Você é o rei dos judeus? Jesus respondeu:
12 Me ta je tɨ lə njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ ngatɔgɨ je kɨ ɨsɨ təti dɔ Jəju tɨ kɨn, Jəju tḛḛ tane ɨlə-de tɨ al.
12 E, sendo acusado pelos principais sacerdotes e pelos anciãos, Jesus nada respondeu.
13 Ə no̰o̰ be, Pɨlatɨ əl Jəju ə nə: «O ta je pətɨ kɨ dɨje a ɨndəi dɔi tɨ kam al a?»
13 Então Pilatos perguntou: — Não está ouvindo quantas acusações fazem contra você?
14 Ka Jəju tḛḛ tane ɨle tɨ al, adɨ ndɔje ngay.
14 Mas Jesus não respondeu nem uma palavra, a ponto de o governador ficar muito admirado.
15 Dɔ ɓal je pətɨ, lo ra nay Pakɨ tɨ, nje ko̰ɓe a ɔr dangay kare ɨle taa, adɨ e dəw kɨ kosɨ je dəji-e kadɨ ɔr-e dangay tɨ.
15 Ora, por ocasião da festa, o governador costumava soltar ao povo um preso, conforme eles quisessem.
16 Nɨngə dɔkagɨloe tɨ kɨn, dangay madɨ kare kɨ dɨje əli ta lie ngay kɨ tɔe nə Barabasɨ e no̰o̰.
16 Naquela ocasião, eles tinham um preso muito conhecido, chamado Barrabás.
17 *Pɨlatɨ dəjɨ kosɨ je kɨ kawi-naa no̰o̰ ə nə: «Na̰ ə ɨgei kadɨ m-ɨyḛ taa m-adɨ səsi ə? Jəju Barabasɨ ə se Jəju kɨ e *Dəw kɨ Luwə mbəte ə?»
17 Estando, pois, o povo reunido, Pilatos lhes perguntou: — Quem vocês querem que eu solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo?
18 Pɨlatɨ dəjɨ ta kɨn be mbata gər majɨ kadɨ e ni ə ra-de dɔ Jəju tɨ ə ɨləi-e jine tɨ.
18 Porque sabia que era por inveja que eles tinham entregado Jesus.
19 Lokɨ Pɨlatɨ ɨsɨ lo gangɨ ta tɨ, nee adɨ əli-e ə nə: «Ɨndə rɔi me ta tɨ lə dəw kɨ dana kam al, tadɔ kondɔ ne m-ɨngə ko̰ ngay me ni tɨ mbata lie.»
19 E, estando Pilatos sentado no tribunal, a mulher dele mandou dizer-lhe: — Não se envolva com esse justo, porque hoje, em sonho, sofri muito por causa dele.
20 NJé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je lə *Jɨpɨ je suləi kosɨ je adɨ dəji Pɨlatɨ kadɨ ɔr Barabasɨ adɨ-de ə tɔl Jəju kɔ.
20 Mas os principais sacerdotes e os anciãos persuadiram o povo a que pedisse Barrabás e condenasse Jesus à morte.
21 NJe ko̰ɓe təl un ta dəjɨ-de ə nə: «Na̰ dan dɨje tɨ kɨ joo kɨn ə ɨgei kadɨ m-ɔr-e dangay tɨ m-adɨ səsi ə?» Ɓa ɨləi-e tɨ əi nə: «Barabasɨ!»
21 De novo, o governador perguntou: — Qual dos dois vocês querem que eu solte? Eles responderam: — Barrabás!
22 Ə Pɨlatɨ, dəjɨ-de ə nə: «NGa ri ə kadɨ m-ra kɨ Jəju kɨ ɓari-e Dəw kɨ Luwə mbəte ə?» Ɓa pətɨ əli əi nə: «E ɓa, sɔbɨ ɓe kagɨ-dəsɨ tɨ!»
22 Pilatos lhes perguntou: — Que farei, então, com Jesus, chamado Cristo? Todos responderam: — Que seja crucificado!
23 Ə Pɨlatɨ təl dəjɨ-de ə nə: «E ri kɨ majal ə ra ə?» Nə uni ndude kɨ taa ngay ɓəy əli əi nə: «Sɔbɨ ɓe kagɨ-dəsɨ tɨ!»
23 Pilatos continuou: — Que mal ele fez? Porém eles gritavam cada vez mais: — Que seja crucificado!
24 Lokɨ Pɨlatɨ oo kadɨ nḛ madɨ kɨ kadɨ n-a n-ra goto, taa dɨje ɨsɨ rai adɨ nga̰ kɨ dɔ made tɨ ɓəy, un man togɨ-n jine ta kəm kosɨ je tɨ, nɨngə əl-de ə nə: «Ta məsɨ dəw kɨ dana kam e dɔm tɨ al. E ta ləsi.»
24 Vendo Pilatos que nada conseguia e que, ao contrário, o tumulto aumentava, mandou trazer água e lavou as mãos diante do povo, dizendo: — Estou inocente do sangue deste homem; fique o caso com vocês!
25 Nɨngə dɨje pətɨ ɨləi-e tɨ əi nə: «Kadɨ ta məse e dɔje tɨ kɨ dɔ nga ləje je tɨ!»
25 E o povo todo respondeu: — Que o sangue dele caia sobre nós e sobre os nossos filhos!
26 Be ə, Pɨlatɨ ɔr Barabasɨ adɨ-de, nga nɨngə Jəju taa adɨ ɨndəi-e kɨ ndəy kabɨlay, ɓa ɨle ji asɨgar je tɨ kadɨ ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ.
26 Então Pilatos lhes soltou Barrabás. E, depois de mandar açoitar Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Asɨgar je lə *Pɨlatɨ awi kɨ Jəju me lo tɨ kɨ boy kɨ Pɨlatɨ ɨsɨ tɨ wa kɨn, lo tɨ kɨ ɓari-e pɨrətuwar, nɨngə kawi ndəgɨ asɨgar je pətɨ kɨ dɔe tɨ.
27 Logo a seguir, os soldados do governador, levando Jesus para o Pretório, reuniram em torno dele toda a tropa.
28 MBa kadɨ tə ɨbəi-e kogii, ɔri kɨbɨ lie, ə ɨləi kɨbɨ ngal kɨ kər rɔe tɨ.
28 Tiraram a roupa de Jesus e o vestiram com um manto escarlate.
29 Oji jɔgɨ kon ɨləi dɔe tɨ, ə ɨləi gakɨra ji ko̰e tɨ tɔ, ɓa ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰e tɨ ə mbəi sie əi nə: «Lapɨya ngar lə *Jɨpɨ je!»
29 E, tecendo uma coroa de espinhos, a puseram na cabeça dele, e colocaram um caniço na sua mão direita. E, ajoelhando-se diante dele, zombavam, dizendo: — Salve, rei dos judeus!
30 Tɨbi man tade dɔe tɨ, taai gakɨra jie tɨ, ɨndəii dɔe.
30 E, cuspindo nele, pegaram o caniço e batiam na sua cabeça.
31 Lokɨ ɨbəi-e kogii asɨ-de nɨngə, ɔri kɨbɨ ngal kɨ kər ka kɨn rɔe tɨ kɔ, ə təli ɨləi kɨbɨ je lie wa rɔe tɨ gogɨ, ɓa awi sie kadɨ ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ.
31 Depois de terem zombado dele, tiraram-lhe o manto e o vestiram com as suas próprias roupas. Então o levaram para ser crucificado.
32 Lokɨ asɨgar je ɨsɨ tḛḛi me ɓe bo tɨ kɨ taga nɨngə, ɨngəi dɨngəm kare kɨ Sɨrən tɨ, kɨ tɔe nə Sɨmo̰. Uwəi-e, ɨndəi tɔgɨ dɔe tɨ adɨ otɨ kagɨ-dəsɨ lə Jəju.
32 Ao saírem, encontraram um cireneu, chamado Simão, a quem obrigaram a carregar a cruz de Jesus.
33 Awi tḛḛi lo madɨ tɨ kare to no̰o̰, ɓari-e nə Golgota, kɨ kɔr me nə: «Lo kɨ to tə ka dɔ dəw be.»
33 E, chegando a um lugar chamado Gólgota, que significa “Lugar da Caveira”,
34 Adi-e kasɨ kandɨ nju kɨ bui naa tɨ kɨ nḛ kɨ atɨ kadɨ Jəju a̰y, ə lokɨ ɔdɨ tane tɨ ɓa, mbatɨ ka̰y.
34 deram vinho com fel para Jesus beber; mas ele, provando-o, não quis beber.
35 Asɨgar je ka kɨn ɓəi Jəju kagɨ-dəsɨ tɨ, nɨngə tɨgəi kɨr (mbare) dɔ kɨbɨ je tɨ lie, ləbi-naa.
35 Depois de o crucificarem, repartiram entre si as roupas dele, tirando a sorte.
36 Go tɨ, təli ɨsi no̰o̰, ɨsɨ ngəmi tae.
36 E, assentados ali, o guardavam.
37 NDangi me batɨ, nḛ kɨ ra ə n-ɓəi-e-n kagɨ-dəsɨ tɨ, ɨndəi dɔe tɨ taa əi nə: «Dəw kam e Jəju, ngar lə *Jɨpɨ je.»
37 Por cima da cabeça de Jesus puseram por escrito a acusação contra ele: “ Este é Jesus, o Rei dos Judeus ”.
38 Loe tɨ no̰o̰, ɓəi njé ɓogɨ je joo kagɨ-dəsɨ tɨ. Kɨ kare dɔ ji ko̰e tɨ ə kɨ nungɨ dɔ ji gəle tɨ tɔ.
38 E dois ladrões foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Dɨje kɨ nje də rəbə, tɨgəi dɔde, nɨngə taji-e,
39 Os que iam passando blasfemavam contra ele, balançando a cabeça e dizendo:
40 əi nə: «Ḭ kɨ nje tujɨ kəy lə Luwə, ə təl ra e kɨ rangɨ me ndɔ tɨ kɨ mɨtə ka kɨn, re ḭ NGon lə Luwə ə, ajɨ rɔi ḭ wa, ə ḭ taa dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ur nangɨ adɨ j-o!»
40 — Ei, você que destrói o santuário e em três dias o reedifica! Salve a si mesmo, se você é o Filho de Deus, e desça da cruz!
41 Be tɔ ə, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je, kɨ ngatɔgɨ je lə Jɨpɨ je ɨbəi Jəju kogii əi nə:
41 De igual modo, os principais sacerdotes com os escribas e anciãos, zombando, diziam:
42 «Ajɨ dɨje kɨ rangɨ, nə e wa asɨ kajɨ rɔne al! NGar lə *Isɨrayəl je ka kam, kaje ə wa kɨ j-a ne kɨn, kadɨ ḭ taa dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ur nangɨ adɨ j-o, nɨngə j-a j-o ta lie tə ta kɨ rɔjetɨ!
42 — Salvou os outros, a si mesmo não pode salvar. É rei de Israel! Que ele desça da cruz, e então creremos nele.
43 Uwə kul Luwə ən ə, re Luwə ndɨge ə, kadɨ taa-e ɨle taa adɨ j-o. MBata əl ə nə: “Mi NGon lə Luwə”.»
43 Confiou em Deus; pois que Deus venha livrá-lo agora, se, de fato, lhe quer bem; porque ele disse: “Sou Filho de Deus.”
44 Taa baw kaya je kɨ ɓəi-de kagɨ-dəsɨ tɨ naa tɨ sie ka kɨn ka taji-e kae tɨ wa kɨn tɔ.
44 Também os ladrões que haviam sido crucificados com ele o insultavam.
45 Ɨlə ngɨre kadɨ tɨ kɨ a jam dɔ ɓe tɨ, lo ndul dɔnangɨ tɨ ba pətɨ, bɨtɨ kadɨ kɨ mɨtə kɨ lo sɔlɔ.
45 A partir do meio-dia, houve trevas sobre toda a terra até as três horas da tarde.
46 Dɔ kadɨ tɨ kɨ mɨtə, Jəju no̰ kɨ ndune kɨ bo ə nə: «Eli, Eli, lama sabatani?» Kɔr me nə: «Luwə ləm, Luwə ləm, mbari ə ɨyə̰-m kɔ ə?»
46 Por volta de três horas da tarde, Jesus clamou em alta voz, dizendo:
47 Dɨje madɨ dan njé tɨ kɨ ai no̰o̰, ooi ndue, nɨngə əli əi nə: «Oi dəw ka yə a ɓar Eli!»
47 Alguns dos que estavam ali, ouvindo isto, diziam: — Ele chama por Elias.
48 Nɨngə kalangɨ ba, dəw kare dande tɨ, a̰y ngɔdɨ, un nḛ kɨ to hom hom, ɨlə me man kandɨ ndu tɨ kɨ masɨ, nɨngə ɨlə ta gakɨra tɨ adɨ Jəju kadɨ a̰y.
48 E, logo, um deles correu a buscar uma esponja e, tendo-a embebido em vinagre e colocado na ponta de um caniço, deu-lhe de beber.
49 Nə ndəge je əli əi nə: «Ɨngəm adɨ j-o se Eli a re aje wa?»
49 Os outros, porém, diziam: — Espere! Vejamos se Elias vem salvá-lo.
50 Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, Jəju təl no̰ kɨ ndune kɨ bo ɓəy, nɨngə kə̰ə̰e tḛḛ.
50 E Jesus, clamando outra vez em alta voz, entregou o espírito.
51 Ɓa go tɨ, kɨbɨ gangɨ lo kɨ a me kəy tɨ lə Luwə, tɨl dana joo, ḭ taa nu bɨtɨ re nangɨ. Dɔnangɨ yəkɨ, taa mbal je ka ta̰i dana tɔ.
51 Eis que o véu do santuário se rasgou em duas partes, de alto a baixo; a terra tremeu e as rochas se partiram;
52 Ta dɔ ɓadɨ je tḛḛi, adɨ dɨje ngay kɨ adi mede Luwə ḭḭ taa lo koy tɨ.
52 os túmulos se abriram, e muitos corpos de santos já falecidos ressuscitaram;
53 Go tɨ gogɨ, lokɨ Jəju tḛḛ lo koy tɨ ɓa, dɨje ka kɨn awi me ɓe tɨ kɨ Jorijaləm kɨ e ɓe bo kɨ ay njay. Dɨje ngay ooi-de kɨ kəmde.
53 e, saindo dos túmulos depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 Lokɨ kɨ bo kɨ dɔ ɓutɨ asɨgar je tɨ kɨ ɓu əi kɨ asɨgar je kɨ njé ngəm Jəju kɨ əi sie ooi dɔnangɨ kɨ yəkɨ, kɨ nḛ kɨ ra nḛ kɨn ɓa, ɓəl tɔl-de adɨ əli əi nə: «Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨn e NGon lə Luwə.»
54 O centurião e os que com ele guardavam Jesus, vendo o terremoto e tudo o que se passava, ficaram possuídos de grande temor e disseram: — Verdadeiramente este era o Filho de Deus.
55 Dəne je ngay ai no̰o̰, ai sa̰y, ɨndəi kəmde a ooi nḛ je kɨ ɨsɨ rai nḛ. Əi dəne je kɨ uni go Jəju Galile tɨ nu, mba kadɨ rai sie.
55 Estavam ali muitas mulheres, observando de longe. Eram as que vinham seguindo Jesus desde a Galileia, para o servir.
56 Dande tɨ, Mari kɨ Magɨdala e no̰o̰ nɨm, Mari kɨ ko̰ Jakɨ əi Jɨsəpɨ nɨm e no̰o̰, taa ko̰ ngan lə Jəbəde ka e no̰o̰ nɨm tɔ.
56 Entre elas estavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e de José, e a mulher de Zebedeu.
57 Lokɨ kadɨ aw tə ur, dɨngəm kɨ nje nḛ kɨngə kare kɨ Arɨmate tɨ, kɨ tɔe nə Jɨsəpɨ ḭ no̰o̰ re. E ka e dəw kɨ təl rɔne nje ndo tɨ lə Jəju tɔ.
57 Ao cair da tarde, veio um homem rico de Arimateia, chamado José, que era também discípulo de Jesus.
58 Jɨsəpɨ aw rɔ *Pɨlatɨ tɨ dəje nɨn Jəju, ə Pɨlatɨ adɨ ndune kadɨ adi-e.
58 Este foi até Pilatos e lhe pediu o corpo de Jesus. Então Pilatos mandou que o corpo lhe fosse entregue.
59 Jɨsəpɨ un nɨn Jəju, dole kɨ ta kɨbɨ kɨ sɨgɨ,
59 E José, levando o corpo, envolveu-o num lençol limpo de linho
60 ɓa ɨle me ɓe nɨn tɨ kɨ adɨ uri me mbal tɨ ɓasɨne ɓəy mbata ləne wa, nɨngə nduguru mbal kɨ bo ɨlə ta tɨ, ə ɔtɨ aw.
60 e o depositou no seu túmulo novo, que ele tinha mandado abrir na rocha; e, rolando uma grande pedra para a entrada do túmulo, foi embora.
61 Loe tɨ kɨn, Mari kɨ Magɨdala əi kɨ Mari kɨ nungɨ əi no̰o̰, ɨsi nangɨ sɔbɨ no̰ ɓadɨ.
61 Estavam ali, sentadas em frente do túmulo, Maria Madalena e a outra Maria.
62 Lo ti go tɨ, kɨ e ndɔ kɨ re go ndɔ kɨndə dɔ nḛ je dana mba ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ ɓa, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je awi naa tɨ ɓe lə *Pɨlatɨ,
62 No dia seguinte, que é o dia depois da preparação, os principais sacerdotes e os fariseus se reuniram com Pilatos
63 əli-e əi nə: «Dəw kɨ bo ləje, meje ole dɔ tɨ təkɨ ndɔ kɨ nje ngom dəwe kɨn əl, dɔkagɨlo tɨ kɨ a-n kɨ dɔne taa ɓəy əl ə nə: “NDɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koym ɓa, m-a m-ḭ taa lo koy tɨ.”
63 e lhe disseram: — Senhor, nós lembramos que aquele enganador, enquanto vivia, disse: “Depois de três dias ressuscitarei.”
64 Ə adɨ ndui adɨ dɨje ngəmi dɔ ɓadɨ bɨtɨ ndɔ kɨ ko̰ mɨtə, nə tə njé ndo je lie rəi ɓogi nɨne, ə təli əli əi nə: “Ḭ lo koy tɨ.” Lo kɨn tɨ, a rai kadɨ ta ngom kɨn a ɨtə kɨ kəte ɓəy.»
64 Portanto, mande que o túmulo seja guardado com segurança até o terceiro dia, para que não aconteça que, vindo os discípulos dele, o roubem e depois digam ao povo: “Ressuscitou dos mortos.” E este último engano será pior do que o primeiro.
65 Ə Pɨlatɨ əl-de ə nə: «Asɨgar je kɨ kadɨ ngəmi ta lo ə ai am, ə awi səde adɨ ngəmi dɔ ɓadɨ təkɨ ɨgei.»
65 Pilatos respondeu: — Uma escolta está à disposição de vocês. Vão e guardem o túmulo como bem entenderem.
66 Lo kɨn tɨ, awi dɔ ɓadɨ tɨ, tɨyə̰i tae, nɨngə ɨndəi asɨgar je kadɨ ngəmi tae.
66 Indo eles, montaram guarda ao túmulo, selando a pedra e deixando ali a escolta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.