Mateus 5
Wosoci Gʊaasɩbabaa Daa (BIB) vs ARIB
1 Yeezuu k'a zamaa bɩ yɩ bɩ, a der ci burə ʊ, an nyɩnta. A karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a zɔ ma.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 A n a sɩŋŋɩda sa, an nɩ hɔ dɩndarɛ ŋ nɩ, an n'a hɩrɛ, a ʊ:
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 «Mimbirenyɩntazannɔ m mɩŋŋazerlezannɔ m:
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ bʊgʊ-bʊgʊdɔɔ wɔɔ m:
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Mimbirenyɩntazannɔ m nyikərezannɔ m:
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ tɩrgabaa nɔ nɩ ŋ zɛm kan mɩsɩ kɩ rɔ wɔɔ m:
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Mimbirenyɩntazannɔ m cicirzɛrɛzannɔ m:
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Mimbirenyɩntazannɔ m heerhuzannɔ m:
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ ŋ n'a kam kʊmarɛ ma rɔ wɔɔ m:
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ cicir bam tɩrgabaa tɔ ma rɔ wɔɔ m:
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Mimbirenyɩntazannɔ n'awɔɔ m, kʊ n y'awɔɔ sʊnsɔ wʊrɛ, n nɩ cicir karɛ awɔɔ ma, n nɩ ŋʊaar do haay karɛ awɔɔ ra mɔɔ minto,
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 k'a heer nyɔɔ heernyɔɔ gʊta m, bala, awɔɔ ganwʊrɛ gʊta yɩm arzana ʊ. A ba n y'a ʊ ncɩnaaʊ wosolɛsinnɩsorazannɔ kʊ ŋ lɛɛ ka awɔɔ m nɔ wɔɔ m.»
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 «Durnya yɛ n'awɔɔ m. Bɩ, kʊ yɛ nyɩntabaa bɔ, n y'a bam lɔ, k'a a ya, a nyɩntabaa ka ʊ? A zibəə ba ʊ dɔ y, a lo n nawʊm garga ra, gʊɔɔ nɩ tʊntɔm la.»
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 «Durnya lɛɛgure n'awɔɔ m, kʊ k'a nɩ zigi burə ʊ bɩ b'a dam ma, an a nyaakʊm da y.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Kʊ gʊaa sɛ nya fɩtɩrɛ ʊ a bɩr a cɩntam kasɩ taa y, a cɩnta a tɩr a ʊ hɔ burə ʊ an cɛ bɩ gu gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ b'ʊ haay rɔ wɔɔ daahan minto.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Bɩ, k'awɔɔ lɛɛgure n yɔ ncɩnaaʊ gʊɔɔ mɩm ʊ, kʊ ŋ n'a lɛ bɔ awɔɔ Zɩ k'a nɩ arzana ʊ b'ʊ, awɔɔ zibəəro mɩŋŋɔɔ kʊ ŋ yɩ ŋ yɩ rɔ wɔɔ minto.»
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 «A b'a hɔɔn da a ʊ, bʊr mɔɔ ʊ kʊ m bɩ Moyiisi lɛ, gɛɛ, wosolɛsinnɩsorazannɔ wɔɔ n a hɩ rɔ wɔɔ zar y. Mɔɔ n bʊr kʊ m bɩ ŋ zar y, bʊr mɔɔ ʊ kʊ ŋ nɩ kʊ yɩ.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Sɩra mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, an lɛɛ ka kʊ tara kan brama kɩ n cem bɩ, Woso lɛ bɩ nyɩ deem bɩ bɩ cenle y, a jɩ deem bɩ cenim sɔ y, kʊ nawɔnnɔ haay n bɔkarɛ an kʊ yɩ.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Naa minto bɩ, kʊ gʊaa bɩsɩ ka Woso lɛ bɩ poore deem taan… ma an a dɩnda gʊɔɔ m kʊ ŋ n'a ba maam sɔ, a zaa bɩ do bir n nawʊm gʊɔɔ wɔɔ haay poore Woso cirbəə b'ʊ. Bɩ gʊaa k'a zu lɛrɔ wɔɔ ʊ, an a dɩnda gʊɔɔ m ŋn'a ba maam sɔ bɩ, bɩ zaa nyɩntam gʊta Woso cirbəə b'ʊ.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Kʊ m sɩra hɩ awɔɔ m. K'awɔɔ tɩrgabaa n cem wosocikarɩnsaambɔɔ wɔɔ kan farizɛɛnrɔ wɔɔ tɩrgabaa kɩ han, awɔɔ bɩ gasʊm Woso cirbəə ʊ y.»
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 «Awɔɔ ma n n a hɩ wɔɔ yaabɔɔ m, n ʊ: ‹Ɩ bɩ gər zɛ y›, kʊ gʊaa a mim meeyaa bɔ ʊ, a a ga m, kʊ n n ta m dʊdɔkənno taa.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Bɩ mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m: Kʊ gʊaa nɔmaa ba kan a mim kɩ, a a ga m, kʊ n n ta a zaa m dʊdɔkənno taa. Kʊ gʊaa a hɩ a mim m, a ʊ: ‹Hɔɔnwarzaa›, a a ga m, kʊ n n ta a zaa m dʊdɔkənno jɩtannɔ taa. Kʊ gʊaa a hɩ a mim m, a ʊ: ‹hɔɔzaa›, a ga a ʊ m k'an ta sɛhar ʊ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 Naa minto bɩ, k'ɩbɩɩ ta Wosocɛ ʊ k'ɩ yaa ganwʊrɛ ka Woso ʊ, ɩ bɔkarɛ ɩ tɔ da ɩ nɔ ʊ, ɩ ʊ, ɩ ɩ zar ɩ mim ma,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 k'ɩ ganwʊrɛ bɩ to Wosocɛ ʊ b'ʊ, ɩ ta ɩ yaa n'ɩ zɛ kʊ ra kan ɩ mim bɩ kɩ, k'ɩ bɔkarɛ ɩ ɩ wusigə ɩ bʊr, ɩ b'ɩ ganwʊrɛ bɩ ka Woso ʊ.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 K'ɩbɩɩ jɩm ɩ tarɛ ɩ m dʊdɔkarɛ bɩncɛ ʊ, k'ɩ tɔ ʊ, a kʊ ma zaa ra. K'a n yɩ ncɩnaaʊ y, a y'ɩ kam dʊdɔkər ʊ, dʊdɔkər bɩ n ɩ ka lɔnnɔdɔmazannɔ ʊ, ŋn'ɩ du lɔnnɔcɛ ʊ.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Sɩra mɔɔ n'a hɩrɛ ɩbɩɩ m: Ɩbɩɩ bɩ bɔm b'ʊ k'ɩbɩɩ n ɩ zɩm bɩ ka haay y, bɩ tanka deem taan… bɩ gɔɔtarɛ y.»
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 «Awɔɔ ma, n ʊ: ‹Ɩ bɩ jaan da y.›
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Bɩ mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m: Kʊ gʊaa dɩga lʊ ma a hɔɔn n ta zi, a jaan da kan kɩ a heer ʊ.»
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 «K'ɩ bɩsɩ mɩnyaa bɩ y'ɩ dam mimbʊnyaa barɛ ma, k'ɩ bɔ ʊ, ɩ zo laatʊ ɩ ma. Bala, a jɩra k'ɩ mɛ vəŋŋə deem n a zaar ba, k'ɩ mɛ bɩ haay bɩ ta sɛhar ʊ y.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Bɩ, k'ɩ bɩsɩ wɔ bɩ y'ɩ dam mimbʊnyaa barɛ ma, k'ɩ zɛ ra ɩ zo laatʊ ɩ ma. A jɩra k'ɩ mɛ vəŋŋə deem n a zaar ba, k'ɩ mɛ bɩ haay bɩ ta sɛhar ʊ y.»
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 «N y'a ya, n n a hɩ sɔ, n ʊ: ‹Kʊ gʊaa la a lʊ ra k'an wɔsaalʊmaci ka ʊ.›
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Bɩ mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m: Kʊ gʊaa la a lʊ ra, bɩ jaan bɛɛ a a da y, lʊ bɩ da an nawʊm jaandarɛ ma. Bɩ, kʊ gʊaa lʊ k'a gʊ a zim ma sa, jaan a da.»
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 «Awɔɔ ma, n n a hɩ wɔɔ yaabɔɔ m, n ʊ: ‹Ɩ bɩ ɩ lerbɔrɛ to y, b'a ka kʊ hɔ k'ɩbɩɩ ler bɔ Zuuba m ɩ ɩ wer si bɩ n kʊ yɩ.›
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Bɩ mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m, a b'a wer si fɩɩga y: A b'a wer si brama tɔ nɩ y, bala, Woso cirbəəduu m bɩ.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 A b'a wer si tara tɔ nɩ y, bala, a gam cɩntarahɔ m bɩ, a b'a wer si Zerizalɛm tɔ nɩ y, bala, cir gʊta bɩ kʊ m bɩ.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Ɩ b'ɩ wer si ɩ mim tɔ nɩ y, bala ɩbɩɩ b'ɩ dam ma ɩ ka minkə deem n a ba kunkum gɛɛ fu y.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 K'awɔɔ ɩ meer barɛ, kʊ ɩɩn… m, k'a hɩ, a ʊ: ɩɩn… m. Kʊ ayy… m, k'a hɩ, a ʊ: ayy… m. Meerbaa k'a n'a nam ma bɩ, a to a ʊ a Bʊnyaabarɛzaa bɩ zi.»
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 «Awɔɔ ma, n n a hɩ, n ʊ: ‹Mɩnyaa nɩ sompim mɩnyaa bɩncɛ ʊ, sɔ nɩ sompim sɔ bɩncɛ ʊ.›
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Bɩ mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m, kʊ gʊaa a ba awɔɔ m bʊnyaa, a b'a bʊnyaa ba m sɔ y. Bɩ, kʊ gʊaa a wɔ ta ɩ bɩsɩ paasɩ rɛ, k'ɩ ɩ jɩsa paasɩ bɩ ka ʊ k'an a ta rɛ.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Kʊ gʊaa ʊ, k'a dʊdɔ ka kan ɩ kɩ, k'a ɩ huudaara yɔ ɩ m, k'ɩ to k'an ɩ huukuurə sa sɔ.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Kʊ gʊaa paŋŋa ba ɩ ma, k'a ɩ da tarɛ ma ganjɩbɔʊrɛ tisi kan a kɩ, k'ɩ ta ganjɩbɔʊrɛ tisi hɩɩya kan kɩ.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Kʊ gʊaa hɔ yɛ ɩ han, k'ɩ ka ʊ. Kʊ gʊaa ʊ, k'a zɩm sa ɩ zi, ɩ bɩ ɩ gu han y.»
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 «Awɔɔ ma, n n a hɩ, n ʊ: ‹K'ɩ ɩ gʊaa ŋʊa, k'ɩ sɔ ɩ jɩm m.›
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Bɩ mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m: K'a a jɩnnɔ ŋʊa, k'a yaa da Woso m gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ fɩr karɛ awɔɔ ma rɔ wɔɔ tɔ ma.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Ncɩnaaʊ bɩ, awɔɔ yɩm awɔɔ Zɩ k'a nɩ arzana ʊ bɩ nyɩnɔ paan…rɔ. Bala, a a ka woso nɩ gum gʊɔɔ bʊnyaarɔ wɔɔ ra kan gʊɔɔ mɩŋŋɔɔ wɔɔ kɩ. A a ka sɔ, la nɩ bam gʊɔɔ mɩŋŋɔɔ ra kan gʊɔɔ bʊnyaarɔ wɔɔ kɩ.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Bɩ, k'awɔɔ ɩ gʊɔɔ kʊ ŋ n'awɔɔ ŋʊam nɔ wɔɔ ŋʊarɛ, a nyɔɔdʊ ɩ ka? Bala, yawʊrsinno wɔɔ y'a barɛ ncɩnaaʊ sɔ.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Bɩ, k'awɔɔ ɩ yaa darɛ a danyɩnɔ m bala, bɔ awɔɔ n'a bam, an nɩ yɩrɛ a hɔ? Kɩfɩɩrɔ wɔɔ bɩr a barɛ ncɩnaaʊ sɔ ra?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 K'a maam, k'a yɩ mɩŋŋa paan… amba awɔɔ Zɩ k'a nɩ arzana ʊ n mɩŋŋa paan… bɩ m.»
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.