Gênesis 31
Pura Alkitab (BEU) vs NTLH
1 Yakob ana vengmee se, Laban oal ang naung aing vengmateng hula, “Yakob ana timang epasaka ang naung emangpi medit metma epasaka ening iila”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Bot Yakob ana ateing se, idat mehal Laban apang-omi metma adana angu di, bae emenghula tura angu edadenang niang. Bot bae at aaung emenghula tura angu edadenang niang iila.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Angmuse Lahatala ana Yakob at mateng hula, “Angase, ejol mi tila. Aana malekang bale iiva-iimang ebele ila. Eningse Na aat lamal hama-hama.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Angmuse Yakob ana nehe gahing ila ejangu Rahel, bot Lea oleve iaru, senge hoa dadi mi ebinanta emana angmi aing harak.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Angmuse Yakob ana ejangu aaru angu iat mateng hula, “Na ateing se, iimang apang-omi metma nadana angu, bae emenghula tura angu edadenang niang. Bot ana bae nat aaung emenghula tura angu edadenang niang iila. Aarunge Lahatala ba nimang ana Aing somba angu, ue nat toang-pina.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Ooleve ateing se, eluung alang anga, na etatabit karajang nekira metma vengboar, metma iimang adana tila!
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Aarunge iimang ana naajajala, bot neseva angu ana aboit mi arinu metma nadana. Aulang aarunge Lahatala Ana bae vengkilang iimang ana jasi ening metma nadana niang.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Uanguveng angu iimang ana mateng hula, ꞌBinanta ba mititi-mititik angu ba metma eeseva eningꞌ, base binanta ang naung ajai se, ioal ang naung emangpi mititik-mititik. Bot ana mateng hula, ꞌAngase, binanta ba hulak angu ba metma eeseva eningꞌ, base binanta ang naung ajai se, ioal ang naung emangpi hulak.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Lahatala Ana ening aulang, senge iimang ebinanta ang naung emangpi Ana medit metma manenang.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 Minu adana, binanta ang naung iooras mi hula taing taang-baa muse, na iipal na se hula, binanta lotal emangpi ba binanta manarang ang naung taang-baa angu, iiba migaris-migaris, iiba mititik-mititik, bot iiba angu hulak.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Angmuse Lahatala Egahingvala sorga mi nu, iipal omimi nearut hula, ꞌYakob!ꞌ
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Angmuse Ana nat hubait hula, ꞌEeng uuling hengi! Binanta lotal emangpi ba binanta manarang ang naung taang-baa angu, iiba migaris-migaris, iiba mititik-mititik, bot iiba angu hulak. Emangpi angu Naing ba vengator ening aulang, se naba ba iidat mehal Laban ana ening metma aadana angu, Na ateing ila angu ebele.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Naing anga ba Lahatala, tura Betel mi aaing harak iila angu. Tura aana var ohit metma tugu ening, bot iipil metma vengbokong, senge Naing somba tila angu. Angase aana malekang aava vengharaka, bot lamal aabang anga eahalang, senge bale iiva-iimang eaabang angmo mi ila.ꞌ ”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Angmuse Rahel, bot Lea oleve Yakob ehur angu ebalet hula, “Nimang! Nipasaka iiba bae ue nimang ehava mi niang iila. Base, naba ba aana vengbanang angu, ni eamulung!
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Ning anga, nimang ana ning tabenung iila. Bot ni bili-pala ang naung, nimang ana paket miosing iila. Base ana ning ening emenghula nehe hoangmanang edadenang.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Aarunge pasaka ba Lahatala Ana nimang abung medi metma maeenang angu, angase metma nipasaka ening, bot metma nioal ang naung ipasaka ening. Base, Lahatala Ana aat mateng hula tatalang se, pi ening anguba eamulung!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
19 Uanguveng angu, Laban ana ila ejumba eamudi gunti. Angmuse aaneda epatung ba Laban ana somba ang naung, Rahel ana taavit medi.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Yakob iimal tahit lamal angu, ana bae metma idat mehal veng at mateng niang. Aarunge Yakob ana veng amaang.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Yakob ana epasaka ang naung emangpi baning lamal. Ini lamal ila Efrat moar angu lakal sengmuse, ini bot lamal Gilead dol adang ila.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Mietang tue muse, Laban ana vengmee se hula, Yakob ana bihit eabang mi ila tila.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Angmuse Laban ana enehe ang naung iaru, senge bihit Yakob aterit ila. Ini bihit Yakob aterit sampe mietang bititu, sengmuse Laban ana Gilead dol taang Yakob aing harak.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Kua angu adana, Lahatala Ana iipal omimi Laban at mateng hula, “Laban! Kalo aana Yakob at mateng se, hur euling senge vengbanang metma Yakob at hubai.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Uanguveng Laban iimal ila Yakob aing harak se, Yakob ana dol angu taang eteeng dodu tila. Angmuse Laban iimal di iteeng metma dol angu taang dodu. Bae Yakob iimal iteeng angu eola niang.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Angmuse Laban ana Yakob aing harak, bot at mateng hula, “Ee, Yakob! Naba ba aana ening metma nadana tila anga? Etatalang ba aana naajajala, bot noal jangu ang naung aana iat bihit emenghula ing nehe jasi edadenang angu?
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Etatalang ba aana bihit eeabang mi ila di, aana vengtaimang angu? Aana hula eeabang mi ila se, etatalang ba aana metma veng nat mateng senge, pi pesta ening suka-naverat hama-hama, bot na dal ohit huling-tambur metma aaing aantar senge aaing lapas aana ila niang?
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Bot etatalang ba aana bae ooras metma manenang senge, na noal-nidat ang naung iamikut aaung-aaung senge ing lapas niang angu? Eekarajang anga, etatabit kamuke!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Angase na bisa aaing ening aana silaka! Aarunge Lahatala ba iimang ana Aing somba angu, vede kua anga Ana nehapa tilat hula, kalo na aat mateng se, hur euuling senge metma veng aat mateng.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Na manggaratit hula, angase aana bale eeabang mi ila, se oomi etatabit iimang aing midadanang angu ebele. Aarunge neaaneda epatung ba na somba ang naung, etatalang ba aana taavit baning ila angu?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Angmuse Yakob ana Laban ehur angu ebalet hula, “Na nuangmari. Se na vengnomit hula, misavaka aana ooal jangu ang naung ing tahang. Angu ebele na tahit lamal di, na vengtaimang angu.”
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Aarunge Yakob bae ateing niang hula, ejangu Rahel ba imang eaaneda epatung ang naung taavit medi. Angu ebele Yakob ana Laban at hubait hula, “Eeaaneda epatung ang naung, aana valaping, senge ue nuba abung se, ekang nehe angu aing vengkilang ana aabeta ekang! Bot ne naosing ang naung emangpi aana parisa, senge eepasaka aabeung di iiba ue se, aana medi. Aulang senge, pinehe anga naung ing emangpi metma esaksi ening.”
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Angmuse Laban ana Yakob eteeng, ejangu Lea eteeng, bot Yakob ejangu gariang aaru angu, iteeng angu mi masot parisa, aarunge eaaneda epatung ang naung ana bae harak niang. Lea eteeng mi kaluar hela sengmuse, Laban ana Rahel eteeng mi maso.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Aarunge Rahel ana imang eaaneda epatung ang naung amaang metma noang ba unta amota emea angu mi maso, sengmuse ana noang angu taang mihi. Laban ana Rahel eteeng omi angu parisat miipi, aarunge eaaneda epatung ang naung, ana bae harak niang.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Rahel ana imang at hubait hula, “Nimang! Ekang oomi alil ekang. Na bae bisa aapangaadang mi naloming tahi niang, se neuuru hoa angu ebele.” Angmuse Laban ana bot taang valaping, aarunge patung ang naung ana bae harak niang.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Yakob omi etatabit alil, angmuse ana Laban at mateng hula, “Jasi-ahala tatalang ba na ening metma aadana tila? Angu ebele, aana bihit naterit emenghula naing nehe jasi edadenang angu?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Aana nenaosing ang naung emangpi parisa tila se, eepasaka naba ba ue nehava omi epasaka angu veng? Angase aana metma angami nenehe, bot eenehe ang naung iapangaadang mi mea, senge ing ba vengputus metma poleve piadana.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Eluung mitung ari aaru anga, na etatabit karajang metma maeenang. Eebinanta emanarang ang naung, nu bae vaar-bia di niang, bot elotal ang naung, na bae nu ameang adang di niang!
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Binanta balevang hoa binanta ang naung nu adang se, na bae metma veng aat mateng niang, aarunge na emana. Bot bir-kua niang ba bir-jala nehe hoa binanta ang naung taavi se, aana naing manda, senge eebinanta ba nehe taavi tila angu malekang emana hengi.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Eebinanta ang naung na etatabit vengjaga. Angu ebele, nabae tiat udu di niang. Bir-jala se ved naing veng alil, bot bir-kua se kajavi naing vengbaa, aarunge na bae paduli niang.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Mitung ari aaru angu, etabit na eehava mi aabeta! Na karajang mitung arinu belta buta, senge ooal jangu aaru angu aana metma manenang. Bot na karajang mitung taling maveng, senge binanta ang naung aana bisa metma manenang. Karajang eluung aulang, aarunge aana neseva angu aboit mi arinu.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Kalo, Lahatala ba nidat boma Abraham, bot nimang Isak oleve Aing somba angu, Ana bae nat hama-hamat aabeta niang se, angase aana naing vengkilang na natang osing bale ila. Aarunge nesusa-nelala, bot nekarajang ang naung emangpi Lahatala Ana Eng metma euuling. Angu ebele vede kua anga, Lahatala Ana eehapa angu.”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Angmuse Laban ana Yakob ehur angu ebalet hula, “Alang! Jangu aaru anga, noal. Vaal mehal ba ini vengajai ang naung emangpi nidat, bot binanta anga naung di, emangpi nebinanta. Naba ba aana angami uuling ateing anga naung, emangpi ne. Base, naba ba angase na ening metma noal-nidat anga naung iadana? Na bae ing tahang jadi niang.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Angu ebele, angase mahe poleve tat palai. Palai angu metma poleve pihahama angmi pisaksi ening, senge pi aabetat palai angu eamulung.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Angmuse Yakob ana var eele nu medit angumi bakung atahing, metma etanda ening.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Angmuse Yakob ana enehe ang naung ing gahing iot var akumpul, bot ini var angu ening akadoru, angmuse ing emangpi var kadoru angu abung mihit naadang hama-hama.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Laban ana var kadoru angu ene maveng hula, Yegar Sahaduta. Aarunge Yakob ana var kadoru angu ene maveng hula, Galeed.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Angmuse Laban ana mateng hula, “Var kadoru anga, vede angase metma poleve pihahama mi pisaksi ening.” Angu ebele mana angu ene, Galeed.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Laban ana bot mana angu ene maveng hula, Mispa (emenghula hur kokal eaabeung angu edadenang, evengbanang tarang se hula, ꞌmana jaga ba baloluꞌ), se Laban ana mateng hula, “Eningse LAHATALA ba poleve ping jaga, senge pi teola dise, pi bae pi palai angu taang tahi niang.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Kalo aana noal anga naung jasi metma iadana, senge aana jangu aabeung medi se, tantu na bae ateing niang. Aarunge vengani! Lahatala ba metma poleve pisaksi ening.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 — ausente —
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 — ausente —
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Iidat boma Abraham eLahatala, nidat boma Nahor eLahatala, bot iimang Isak eLahatala, angu ba metma Poleve pitat palai anga, ehakim ening. Eningse Aing ba poleve pi parkara ang naung vengputus.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Bot Yakob ana ebinanta sabele, sengmuse dol angu taang ede, sadaka ening metma Lahatala Enang. Angmuse Yakob ana enehe ang naung emangpi iajalit naadang hama-hama, bot ing emangpi dol angu taang tia.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Emitobang kukuaveng muse, Laban ana oal-idat ang naung emangpi iamiku, bot Lahatala Eaaung-Ehama ba bae ebale veng niang angu, ana vengbanang metma iadana, sengmuse ana lamal bale eaabang mi ila.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.