Lucas 9
Ka Lamana'a Mono'i Lu Mu Tifi'ehina Ka Yabe (BEF) vs ARA
1 Yesu panaꞌaloboꞌa nayahi luga luga su hoto nigigusagati loemo heleko malago neminana kehe ito eneleꞌmo nupa huloto ai giꞌalo foipa felefi to enebesiseꞌnafi li heꞌmilabe luto eneleꞌmo ho tiꞌehinaꞌa hiti to sipi amuya molo epolotoꞌa epiꞌehina.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para efetuarem curas.
2 Ya huloto ai Huꞌmamofihi kapoꞌa kumu bite ka lu yege nehete enebesiseꞌna li heꞌmi heꞌmi hilabe luto enoho lifiꞌehina yabe.
2 Também os enviou a pregar o reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Yesu ma luto lu epiꞌehina: Lenali kapo nemeletemo lenayanuga anaꞌina melise faꞌmene bilo. Fatusa osahifi sisaku gutinifi noseꞌnatinifi efahatinifi to guketetini mone li fakene hite melise faꞌmene lenayapako bilo.
3 E disse-lhes: Nada leveis para o caminho: nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem deveis ter duas túnicas.
4 To enali lenebe tigilago nohi moneluga tilete analo noseꞌna nelata fatoga bila ela mehise ana nonugago nehite ana hepaꞌi heꞌmite fatoga biluneꞌmuko bilata hilo.
4 Na casa em que entrardes, ali permanecei e dali saireis.
5 To hepaꞌi mone luga nehe netinogomo nonuga leneleꞌmo menemelenogomo enubulo lenemegesatini epite heꞌmilata hilo.
5 E onde quer que não vos receberem, ao sairdes daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra eles.
6 Ya luto Yesu panaꞌaloboꞌa lu epololago enali asaga hepato hepato bula ola hite ka lamanaꞌa lu yege hete lu epimofaꞌna nehite epesina bonaꞌi eneleꞌmo ye komofaꞌna hite asaga kapoga bula ola hiꞌahana yabe.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e efetuando curas por toda parte.
7 Heloti Galili kapo kibina bo ai asagaꞌna huto hinamofihi kagaꞌa akehelito nohigo lugaꞌa bonaꞌmagi Yoniu nagami folo epolose bo filiꞌehinati akuꞌi ho tiꞌehibe lago ai ekesagu pisili bito loe lae huꞌehina.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: João ressuscitou dentre os mortos;
8 Lugaꞌa bonaꞌmagi koyapa bo Elaiyau huto nohibe nelago to lugaꞌa bonaꞌmagi koyapa mono ka leliꞌali huꞌehina bo akuꞌi ho tiꞌehibe lila hite kaga lu samahi tiꞌahana.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Ressurgiu um dos antigos profetas.
9 Ya nelago Helotiu ma luto luꞌehina: Nani koyapaꞌi Yonihi lubahaꞌa laga huto latahaꞌa liꞌohunamo yagi ai yaꞌma bo kiyiꞌafu nohigo kagaꞌa fato fatoꞌi babu lito nokehelube? Ya luto luloto ai Yesu kumu mapahi fito sa sa huba huba huto minoꞌehina.
9 Herodes, porém, disse: Eu mandei decapitar a João; quem é, pois, este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava por vê-lo.
10 Yesuhi aposolo pananaꞌa akuꞌi ete li nupa hi su helete asagaꞌna enali hiꞌahana Yesuhi lu emiꞌahana. Ai asagaꞌi panaꞌaloboꞌa eneleꞌmoto lugaꞌa fato bonaꞌi noheꞌmi epoloto enaligo Betesaita hepato biꞌahana.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. E, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Yege yege bonaꞌi Yesu ya huto nobibe lanaꞌa kehelilete megeꞌi lifite biꞌahana. Ai enebe tigito Huꞌmamofihi kapo kumuꞌi kaga lu epito epesiꞌehina bonaꞌi eneleꞌmo ye koꞌehina yabe.
11 Mas as multidões, ao saberem, seguiram-no. Acolhendo-as, falava-lhes a respeito do reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Utehi yege limi falalubeꞌmu nohigo Yesuhi 12 panaꞌaloboꞌamagi aitoga ete ma luto lu emiꞌahana: Ma hepaꞌmo ka meꞌi niꞌinagi kai asaga bonaꞌi enoho lifitogo hepaꞌi ninalo bila ela hite noseꞌnaꞌani sa sa hite nelete kalabe.
12 Mas o dia começava a declinar. Então, se aproximaram os doze e lhe disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e campos circunvizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Ya nelago Yesu ma luto lu epiꞌehina: Lenalitini noseꞌna epilo, luꞌehina. Enali ma lite liꞌahana: Lali beleti noseꞌna loegi loegi monegi hiti fayaꞌi loe hiti anasi liꞌohune. Kai kekesa nokehelita asaga yaꞌma babu bonaꞌmagihi noseꞌna sa sa huto mina filoto ito oto epilupihe?
13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós mesmos de comer. Responderam eles: Não temos mais que cinco pães e dois peixes, salvo se nós mesmos formos comprar comida para todo este povo.
14 Babu bona 5,000 analo mineꞌahana Yesu panaꞌaloboꞌa ma luto lu epiꞌehina: Lenali ana bona lu epinogo li nupa hila hila hite 50 50 melugu mineno, luto lu epiꞌehina.
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então, disse aos seus discípulos: Fazei-os sentar-se em grupos de cinquenta.
15 Yesuhi panaꞌaloboꞌamagi ana kaga ana bonaꞌi lu epilete eneleꞌmo melugu malago mineꞌahana.
15 Eles atenderam, acomodando a todos.
16 Ya nehago Yesu beleti noseꞌna loegi loegi monegi hiti fayaꞌi loemo liloto kokulumatoga bu go saga huloto Huꞌmamofihi fokehi holoto ana noseꞌna li tobo sito panaꞌaloboꞌa epigo enali lite bite ana bonaꞌi bite muyaga epila maga epila hiꞌahana.
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Enali asagaꞌi ana noseꞌna nelete enumuꞌi hulago limo koko hinaꞌa Yesuhi pananaꞌamagi li nupa hite safe nayahi luga luga su hoto nigigusagati loemo heleko malago li gu iꞌahana yabe.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que ainda sobejaram foram recolhidos doze cestos.
18 Mone yupahi Yesu aiꞌasigo nunumu huto nohigo panaꞌaloboꞌa aitoga eꞌahana. Asaga bonaꞌmagi nani kumuꞌi hena hibe lite liꞌahabe? Yesu enoloka hoꞌehina.
18 Estando ele orando à parte, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou: Quem dizem as multidões que sou eu?
19 Ya ligo enali lugaꞌamagi: Yoniu nagami folo epolose bo nohibe lite nelago lugaꞌamagi Elaiyau nohibe lite nelago to lugaꞌamagi koyapaꞌi lu huto huto bonaꞌi filiꞌehina akuꞌi meluguti ho tiꞌehibe lite liꞌahana yabe.
19 Responderam eles: João Batista, mas outros, Elias; e ainda outros dizem que ressurgiu um dos antigos profetas.
20 Ai panaꞌaloboꞌa enoloka hoꞌehina: Lenali nani kumuꞌi kiyiꞌafu nohibe lite lenekesa nekehelibe? Yesu ya luto enoloka hago Pitau ma luto kaꞌalo luꞌehina: Kai Huꞌmau koho lifiꞌehina panaꞌa Mesia nohane luꞌehina.
20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que eu sou? Então, falou Pedro e disse: És o Cristo de Deus.
21 Yesu suguna ka pananaꞌa amuya ka ma luto lu epiꞌehina: Bo moneꞌmofihi lenali mana kaga lu meemilo.
21 Ele, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Kokulumaguti limiꞌehina Bo sipi gabuꞌi gilenogo enali olopa bonaꞌi to sipi mono noto kaba bonaꞌi to keya ka babafi bonaꞌi enali enemegesa hu nimite naniꞌi nehelenogo filiꞌohunagati akuꞌi loegi monegi yupahi minoloto Huꞌmau neleꞌmo ho tilibe luto Yesu lu epiꞌehina.
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas; seja morto e, no terceiro dia, ressuscite.
23 To ai ma luto lu epiꞌehina: Bo moneuba nani hiti alube lutomo aiꞌamuꞌi ekesa yigi fatoga mololoto malipu yafaꞌa asaga yupahi nani ana huseꞌna suhi li saga huba huba nohuto nemegeꞌi meleno.
23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, a si mesmo se negue, dia a dia tome a sua cruz e siga-me.
24 To bo moneuba aiꞌa komopaꞌa li tokolo huto lu uleꞌale huto minalina alihaꞌa mino bati huse hepato mebuse mehaꞌa minigilinaꞌmu yabe. To bo moneuba nani kumu luto komopaꞌa nanitoga molo nimito minalina alihaꞌa mehaꞌa heꞌmilina meminigise mino kosabaꞌna huto hilinaꞌmu yabe.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 To bo moneuba liliꞌna amuya moloto liloto yogo foya bo huto minoto asagaꞌna melugu ninana ai li su holoto minoto aiꞌa komopaꞌa li sibina huto mehaꞌa minigilenogo alihaꞌa ana yogo feꞌnohaꞌauba li buto bito heꞌmalina yaꞌmana asaganauba hena huto heꞌmalina niꞌibe?
25 Que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou a causar dano a si mesmo?
26 To bo moneuba nani kumu to kagaꞌni enelepiseꞌnamoꞌmu lesa linogo to megesa hu niminogo alihaꞌa Kokulumaguti limiꞌohuna Bo hiti Huꞌma hiti ageloꞌamagi hiti yaꞌma fana mehenaguti alana yupahi ana bomofihi nemegesa hu noemito minalube.
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na do Pai e dos santos anjos.
27 Lenekesu kaꞌni meheno. Yatai nani lu nolepube, luga ma ho tite nehana mefilise nehite Huꞌmamofihi kapoꞌa huto hilina enali yataꞌa bu gelete fililanaꞌmu yabe.
27 Verdadeiramente, vos digo: alguns há dos que aqui se encontram que, de maneira nenhuma, passarão pela morte até que vejam o reino de Deus.
28 Asaga kaga lu epiloto salele mone minoto Yesu ai Pitahi Yonihi to Yemesigihi eneleꞌmoto numuna hilune lite kosagu tiꞌahana.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, tomando consigo a Pedro, João e Tiago, subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Yesu nunumu huto nohigo okabaꞌa fato suhi huto huto huloto guketeꞌa koholi logo huloto gulu gulu luto fi besa loꞌehina.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e suas vestes resplandeceram de brancura.
30 Meleꞌisi analo bo loemaleꞌi Yesu hiti kaga beto hiꞌahana. Ana bole etali Moseugo Elaiyaugo nehaꞌibe.
30 Eis que dois varões falavam com ele: Moisés e Elias,
31 Etali kokulumamofihi fana mehaꞌa hiti nehetilete Yesu Yelusale hepalugu Huꞌmau lu etoꞌehina kapolo moloto fililinamofihi kaꞌa lugo keheligo hiꞌahana.
31 os quais apareceram em glória e falavam da sua partida, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 To Pitagi laluꞌafugi koseleꞌani enehete enubuꞌi nokoto kaluneꞌmu nehabe. Keleteꞌani ho tite gili hite Yesuhi fana toꞌehinana to koyapa bomaleꞌi ho tiꞌahaꞌina bu geꞌahabe.
32 Pedro e seus companheiros achavam-se premidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões que com ele estavam.
33 To bomaleꞌi Yesutogati heꞌmite bilaꞌigo Pitau Yesu ma lu emiꞌehibe: Tisao, lali mana bu goꞌohunanaga bati huto nominone. Lali yege nopo loegi monegi gilune. Kaiꞌnaka mone to Mosehi mone Elaiyahi mone ya huto gilune, Pitau luto ai lesa nohutoꞌa ekesa mekeheliꞌehina.
33 Ao se retirarem estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Mestre, bom é estarmos aqui; então, façamos três tendas: uma será tua, outra, de Moisés, e outra, de Elias, não sabendo, porém, o que dizia.
34 Ya noligo enalitoga sopohi gilago samapagu panaꞌalobomagi minete sipi koli hiꞌahana.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu; e encheram-se de medo ao entrarem na nuvem.
35 Yaloꞌi sopopoguti nogoꞌa moloto ma luꞌehibe: Yaꞌma bo naniꞌni panaꞌni nohibe. Nigi moneko panaꞌni leꞌmo ho tiꞌohuna panaꞌni kaꞌa kehelilo.
35 E dela veio uma voz, dizendo: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Ya luto lu su hoꞌehigo Yesu aiꞌasigo faꞌmene nohinagi bu geꞌahabe. Panaꞌalobomagi bu geꞌahanana asagaꞌi suguna hite fato bonaꞌi kaga mone meepise nehite mineꞌahabe.
36 Depois daquela voz, achou-se Jesus sozinho. Eles calaram-se e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que tinham visto.
37 Mone kanagu enali kosa heꞌmite nelimigo babu bonaꞌi li nupa hite ete Yesuhi kapogu bu geꞌahana.
37 No dia seguinte, ao descerem eles do monte, veio ao encontro de Jesus grande multidão.
38 To bo moneuba ana bonaꞌmagi folagahaꞌaniguti kehe ito ma luꞌehina: Tisao, kai yege panaꞌni bu gobo. Nani moneko panaꞌni nohibe.
38 E eis que, dentre a multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: Mestre, suplico-te que vejas meu filho, porque é o único;
39 To foipa fele moneuba ana panaꞌi nu nokigo ai sipi kehe ilata nohibe. Ya nohigo ana foipa feleuba ana panaꞌi nu kito melugu leꞌmo ho kago melugu afoya tibibi huto nokago bagalugati gele yau yau huto libiꞌna limilata nohina yabe. Ya nohigo ana panaꞌmofihi gufaꞌa hetito sibina huto meleꞌisi meheꞌmi etoseꞌna nohibe.
39 um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o atira por terra, convulsiona-o até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter quebrantado.
40 To nani koko pananaka leꞌmo bati hu etalo luto enoloka honamo enali leꞌmo bati mehilanaꞌa hiꞌahabe.
40 Roguei aos teus discípulos que o expelissem, mas eles não puderam.
41 Yesu kaꞌalo luꞌehina: Akae. Lenali yatai kanalo boanaꞌise, lenali ka keheliseꞌnatini meminabe to komopatini bebe soto meminolata hibe. Henaki yupahi lenali hiti nani minoto keheli sibinanatini kofeliꞌali nohube? Panaka leꞌmoto maga obo.
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze o teu filho.
42 Ya noligo ana panaꞌa noago ana foipa feleuba leꞌmo ho kago melugu koloto kesepu kesepu noigo Yesu ana foipa felemo ka emekito ana panaꞌi leꞌmo bati huloto afoꞌafihi ana panaꞌi emiꞌehina.
42 Quando se ia aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 To asaga boanaꞌi Huꞌmamofihi sipi amuyaꞌa bu gelete enali hetofa suhi hibe lilete enegelo biꞌahabe.
43 E todos ficaram maravilhados ante a majestade de Deus. Como todos se maravilhassem de quanto Jesus fazia, disse aos seus discípulos:
44 Maꞌasi ka mone lu lepilubeꞌmu nohuna lenekesu meheno. Alihi bonaꞌmagi Kokulumaguti limiꞌehina Bomofihi leꞌmete bite nagaꞌi emilago Huꞌmau keheliloto lu laga mehilibe.
44 Fixai nos vossos ouvidos as seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Ya lina enali ana ka hapaꞌa mekeheliꞌahana yabe. Ana kamofihi hapaꞌa fala kito niꞌigo enali keheli hokolo mehite akuꞌi loka halupi hena hilupi lite loe lae hite enelesa luꞌehina yabe.
45 Eles, porém, não entendiam isto, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a este respeito.
46 Yesuhi koko panaꞌamagi enaliꞌaniguti kiyiꞌafu sipi nohibe lite lilete kenasabo biꞌahana.
46 Levantou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Yesu kaga nelana akeheliloto ai yagapanaꞌi mone metoga leꞌmo ho tiloto
47 Mas Jesus, sabendo o que se lhes passava no coração, tomou uma criança, colocou-a junto a si
48 ma luto lu epiꞌehina: Bo moneuba ma lagaso yagapanaꞌi nani kumu heꞌmalina ai naniꞌi neheꞌmalinaꞌmu yabe. To bo moneuba naniꞌi neheꞌmalina ai naniꞌi noho lifigo limiꞌohuna bo heꞌmalinaꞌmu yabe. Bo mone folagahatiniguti nesi bo laba huto nohilina ai sipi bo nohibe.
48 e lhes disse: Quem receber esta criança em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós for o menor de todos, esse é que é grande.
49 Yoniu luꞌehina: Kaba Bo, bo moneuba kai kigi hoto foipa fele li heꞌmi heꞌmi nohigo bu goloto ai lali nagaluguti menohigo ya mehubo luto lu laga hu etoꞌohune.
49 Falou João e disse: Mestre, vimos certo homem que, em teu nome, expelia demônios e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 Ya ligo Yesu luꞌehina: Lenali lilinaꞌa laga mehi etalo, ai fatehatini legi huto menohina ai lenali lenalalutinifu yabe.
50 Mas Jesus lhe disse: Não proibais; pois quem não é contra vós outros é por vós.
51 Huꞌmau Yesuhi leꞌmalina kanaꞌa leba tago Yesu Yelusale hepato kapo moloto bilube luto ekesa kehelite minoꞌehina.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que devia ele ser assunto ao céu, manifestou, no semblante, a intrépida resolução de ir para Jerusalém
52 Ai bonaꞌi lugufa kohe tete kaga lite Samalia kegiꞌamofihi hepato mone bite anana anana li loloba nehi etenogo ai alihi bilube luto enoho lifiꞌehina.
52 e enviou mensageiros que o antecedessem. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Ya hinamo Samalia hepato bonaꞌmomagi enali Yelusale hepato bilubeꞌmu nohibe lana akehelilete enali Yesu hepatigu mealibe lite be metigiꞌahana yabe.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Yesuhi koko panaꞌa Yemesiugo Yoniugo yaꞌma hana hapaꞌani bu gelete etali Yesuhi loka heꞌahaꞌina: Sipi Bo, kai kekesa nokehelita kokulumalugu logomuꞌi kehe inogo ma bonaꞌi oto enoloboto su halina bati huto niꞌifihe?
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Ya lite haꞌigo Yesu i gelehe huto: Oꞌe, luto ka etemekiꞌehina.
55 Jesus, porém, voltando-se os repreendeu [e disse: Vós não sabeis de que espírito sois].
56 Ya hulago enali ana hepaꞌi heꞌmite fato hepato biꞌahana.
56 [Pois o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá-las.] E seguiram para outra aldeia.
57 Kapo melete nebago bo moneuba Yesuhi ma luto lu emiꞌehina: Bula ola hilataga nani kemegeꞌi lefelili hilube luꞌehina.
57 Indo eles caminho fora, alguém lhe disse: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 Yesu ma luto luꞌehina: Ya hilapi? Nani lipoti nokumube. Lopi kalamagi mehi kapolugu minago namamagi yafagu nohaꞌani minago huꞌehinaya Kokulumaguti limiꞌehina Bouba basu bito ko fulu hilina hepaꞌa meniꞌibe.
58 Mas Jesus lhe respondeu: As raposas têm seus covis, e as aves do céu, ninhos; mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Yesu mone bomofihi: Nemegeꞌi molobo luto lu emiꞌehina. Ya ligo ana bouba ma luto luꞌehina: Sibi Bo, yataꞌa nani buto afoꞌnifu fililenogo keli ho etolotoꞌni yabe.
59 A outro disse Jesus: Segue-me! Ele, porém, respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 Yesu ma luto luꞌehina: Kai heꞌmitogo filise bonaꞌi suhi hite komopaꞌani menimiseꞌnamagi filiꞌehina bonaꞌi keli halabe. Kai buto Huꞌmamofihi kapoꞌa kumu lu yege homofaꞌna hubo, luto Yesu ana bo lu emiꞌehina yabe.
60 Mas Jesus insistiu: Deixa aos mortos o sepultar os seus próprios mortos. Tu, porém, vai e prega o reino de Deus.
61 To bo mone fatouba ma luꞌehina: Kemegeꞌi malalunamoya negeba huꞌehitogo yataꞌa nani buto lalamehaꞌni nayahi epito soso hu epelenogoꞌni yabe, luto Yesuhi lu emiꞌehina.
61 Outro lhe disse: Seguir-te-ei, Senhor; mas deixa-me primeiro despedir-me dos de casa.
62 Yesu ma luto ana bo lu etoꞌehina: Bo moneuba keꞌmuya kifilubeꞌmu golagaꞌaga minoloto to megesaꞌaga bu go bu go hilina keꞌmuya kifilinaꞌa bati mehilibe. To ana huto bo moneuba nemegeꞌi malalubeꞌmu minoloto koyapa minose hapaꞌamu ekesa yigi yigi hilina bo yaꞌma ai Huꞌmamofihi kapoꞌalo tilina bati mehilinaꞌmu yabe.
62 Mas Jesus lhe replicou: Ninguém que, tendo posto a mão no arado, olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.