Mateus 22
Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs NAA
1 Yeesu gi ilakoomi caacaahhamisu kara inay hari amoo da ilaꞌaaꞌaatimisu tuba,
1 De novo Jesus lhes falou por parábolas, dizendo:
2 “Tawaaloo da rawaa gu raw hingaati slaaslaaqasidi haa mutemi waku, gwaa ⁄isimu sa nankosi losona gu khaboo.
2 — O Reino dos Céus é semelhante a um rei que preparou uma festa de casamento para seu filho.
3 Qatlay gu losona giyaa ilii buꞌudi, ina gi ya⁄abi tongee dosi, ma eteediru kayri hida daa kwahhasuusi losonage. Teesaaqay see, hida hhakira daa kwahhasuusi, gi siꞌiri khawaraa losonage.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, mas estes não quiseram vir.
4 Ina gi kara ya⁄abi tongee wakinay, gi kaay sa inay tuba, ‘Taa⁄amida kawaa sa hida hhakira gaã kwahhasuusi ubee, “Yuꞌudaa! Losona guũ hheꞌesi guũ ilakhuukhuꞌusi. Ana haã hheꞌesi haã gaasi karaama doyi haa yakway gwaa wahhaahhaadee sa unkuray. Kara, gimba sliimaa duguũ hheꞌesi, kwahhasaa losonage.” ’
4 Enviou ainda outros servos, dizendo: “Digam aos convidados: Eis que já preparei o meu banquete; os meus bois e animais da engorda já foram abatidos, e tudo está pronto; venham para a festa.”
5 Teesaaqay see, hhakira daa kwahhasuusi, yaa iliiqaasiriiba hadakawa losonage. Inay gi tooinaa waaumidiri amamu koinayge, leẽ qaymoo dosii, waku yondu gosii.
5 Mas os convidados não se importaram e se foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio.
6 Wakinay gwaa meetee, gi ooyiniri tongetee, gigi labaꞌasiri haa gigi cu⁄iri goõ.
6 Outros, agarrando os servos, os maltrataram e mataram.
7 Teꞌesii, mutemi gi slahhaai hari khisla sa gimbakee. Ina gi ya⁄abi sirikaarii dosi, gi cu⁄iri cu⁄udiisetee, diĩ cu⁄udi tongee dosi, haa gi hhamisiri yaamu koina.
7 — O rei ficou furioso e, enviando as suas tropas, exterminou aqueles assassinos e incendiou a cidade deles.
8 Da hheꞌesi, gi kaay sa tongee dosi tuba, ‘Losona gu khaboo hiĩ hheꞌesi hiĩ buꞌudi. Teesaaqay see, hhakira gaã kwahhasuusi, haringii boo⁄iriiba khawaraa losonage.
8 Então disse aos seus servos: “A festa está pronta, mas os convidados não eram dignos.
9 Inkoo, taa⁄amida amamu cadiyoo gu yaamuge, kwahhasuusaa hida goõ goo slaydee, yaa khayee losona gu khabooge.’
9 Vão, pois, para as encruzilhadas dos caminhos e convidem para o banquete todos os que vocês encontrarem.”
10 Teesaaqay, tongetee gi waaudiri amamu cadiyoo gu yaamuge. Inay yaagii kurunkuriri haa hiraagi khayri losonage, hida goõ giyaa slaslayri, hida gu hhoi haa hida gu tlakwi. Waauu gu losona gu khaboo gi tosaa haci dahaa wa⁄a.
10 E, saindo aqueles servos pelas estradas, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala do banquete ficou cheia de convidados.
11 Mutemi giyaa ilii day waauuge sa arimaa dahha kosi, gi arimi teꞌesii, heedi leẽ gwaaba daasa qayriya da khaboo.
11 — Mas, quando o rei entrou para ver os que estavam à mesa, notou ali um homem que não trazia veste nupcial
12 Mutemi gi maasi heedikee tuba, ‘Danaꞌa goy, ugu haani malee gii daadi tiꞌii waauuge, tay haguba daasa qayroo gu khaboo?’ Heedikee yaa konaaba gimba lensee gu ilaki⁄isa.
12 e perguntou-lhe: “Amigo, como você entrou aqui sem veste nupcial?” E ele emudeceu.
13 Da hheꞌesi, mutemi gi kaay sa tongee dosi tuba, ‘Khiidimakuna dabaiĩ kosi haa yeꞌeeroo kosi, lugu kwahhakayday khoorooge yade hhanteege. Taysi daganimaa ilii wana ⁄aa⁄imu haa tluꞌuru gu ⁄atloo, sa slahhaaꞌamee da labaꞌasu.’
13 Então o rei ordenou aos serventes: “Amarrem os pés e as mãos dele e atirem-no para fora, nas trevas; ali haverá choro e ranger de dentes.”
14 Maꞌaana, hida doó eteedine ha Iliitleemu ti wa⁄a. Teesaaqay see, hida doóyii lehhidiye ti coko⁄o.”
14 Porque muitos são chamados, mas poucos são escolhidos.
15 Da hheꞌesi, Farisaayoo gii kurunkuridiri haa gi gimbuusiri inay haa inay, idoo gi ilii hatlinee Yeesu hari gimba gosi.
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como surpreenderiam Jesus em alguma palavra.
16 Inay gi ya⁄abiri daqa dosii sirakoomiisee dooina, sliimaa haa raqa daa iliiaꞌaaꞌawa mutemi Heroode tawaaloo dosiige. Inay gi kaayri sa Yeesu tuba, “Maarimuu, dandiray ha khuana tuba, ugu ti heedi gu lou. Ugu hoóti caacaahhamisida gimba gu Iliitleemu hari amoo da loi, hoó tlaꞌamutaaba heedi lensee, sa gimba hoó hiilehhitaaba hida.
16 E enviaram-lhe discípulos, juntamente com os herodianos, para lhe dizer: — Mestre, sabemos que o senhor é verdadeiro e que ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade, sem se importar com a opinião dos outros, porque não olha para a aparência das pessoas.
17 Inkoo sandi kaade dandiray, ugu ha malee ilahudeedemisida gimbaki? Ti naraꞌaa buꞌuduu koodi sa Kaysaari, baku ti naraꞌaaba?”
17 Assim sendo, diga-nos o que o senhor acha: é lícito pagar imposto a César ou não?
18 Teꞌesii, Yeesu yaa caahhi piimaa dooina da tlakwi, sigigi kaay inay tuba, “Unkuray ye peereehhiisee! Sa soꞌoyi slaꞌaday hatliru ana?
18 Mas Jesus, percebendo a maldade deles, respondeu:
19 Inkoo, Sini laqantee goboriya goó hadisidee sa buaraa koodi.” Teꞌesii, inay yaagii oyiri goboriyatee haa gigi hadisiri sa ina.
19 Mostrem-me a moeda do imposto. Trouxeram-lhe um denário.
20 Yeesu gigi maasi inay tuba, “Kalay haa uma gu miyaa na wana goboriyatii?”
20 E Jesus lhes perguntou:
21 Inay gugi ilaki⁄isiri ina tuba, “Gu Kaysaari.” Teꞌesii, Yeesu sigigi kaay tuba, “Inkoo, idadu gu Kaysaari hadisa sa Kaysaari, idadu gu Iliitleemu hadisa sa Iliitleemu.”
21 Eles responderam: — De César. Então Jesus lhes disse:
22 Qatlay hida hhakee giyaa ilii akhasiri ilaki⁄isatee da Yeesu, yaati bakairi. Inay gugi mayri ina, gi tooinaa waaudiri.
22 Ouvindo isto, se admiraram e, deixando-o, foram embora.
23 Baloteesii loi loii, Sadukaayoo hida goó kaawee tuba, wantaaba slafaraa da hida gwaa kaka⁄ee, wakinay tla⁄aã gooinaa, gi hadakayri daqa Yeesuge haa gugi maasiri kakaanay tuba,
23 Naquele dia, alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, aproximaram-se de Jesus e lhe perguntaram:
24 “Maarimuu, Musaa hindaa caacaahhamisi tuba, bere heedi gwaa khabimu hiĩ hhami, guba slawa yaꞌay, hhia gosi kwanda gi aaline kwaꞌalitoꞌotee, ma laqwali yaꞌay sa hhia gosi.
24 — Mestre, Moisés disse: “Se alguém morrer, não tendo filhos, o irmão desse homem deve casar com a viúva e gerar descendentes para o falecido.”
25 Inkoo, daqa doorii yaa wanay hhiee fanqu. Hhia gooina gu badiisu yaa khabimi hadee, qariqaaqari gi hhami, guba slawaraa see yaꞌay haa hadetee. Haa sa gimba yaa slayiiba yaꞌay haa hadetee, gi may sa hhia gosi gu coko⁄u hadetee.
25 Ora, havia entre nós sete irmãos. O primeiro, tendo casado, morreu e, não tendo descendência, deixou sua mulher para seu irmão.
26 Gimbakee gii ca⁄i teesaaqay daqa hhia gu cadage, daqa hhia gu tamige, haa gi ilakoomi teesaaqay daqa hhiee hhakiray goõ fanqu. Inay goõ gi hhamaahhaniri, guba slaslaw see yaꞌay.
26 O mesmo aconteceu com o segundo, com o terceiro, até o sétimo.
27 Asunkuilee hadetee see gi hhanti.
27 Por fim, depois de todos, morreu também a mulher.
28 Inkoo sandi kaade, baloo hida gwaa kaka⁄ee gimaa iliislafisiye yaagii ca⁄iyay ayisasugo, hadetee maa hadee da miyaa tla⁄aã gu hhiee hhakiray fanquge? Sa gimba inay gonkoinaa giyaa khabiibiniri hadetee.”
28 Portanto, na ressurreição, de qual dos sete ela será esposa? Porque todos casaram com ela.
29 Yeesu gigi ilaki⁄isi inay tuba, “Unkuray haã dakusidiri ilahudaa teesaaqay, sa gimba hhidintay Handikaa da Iliitleemu, kara ha hhidintay ⁄uuru gu Iliitleemu.
29 Jesus respondeu:
30 Qatlay hida gwaa kaka⁄ee gimaa iliislafiyee yaagii ca⁄iyay ayisasugo, maa khabiibinaaiiba haa digimaa khabiibinaaba. Qatlaykeesii inay maati ibiidiyay malayika da Iliitleemu pahha rawaa gu rawge.
30 Porque, na ressurreição, nem casam, nem se dão em casamento, mas são como os anjos no céu.
31 Kara gimba gu slafimaa gu hida gwaa kaka⁄ee, unkuray kahhadaaii somaa gimba sangwaa kaay Iliitleemu? Sangwaa kaay tuba,
31 Quanto à ressurreição dos mortos, vocês nunca leram o que Deus disse a vocês:
32 ‘Ana na Iliitleemu gu Aburahaamu, Iliitleemu gu Isaaka haa Iliitleemu gu Yakoobo.’ Ina ti Iliitleemu gu hida gwaa kaka⁄ee gooba. Ina, ti Iliitleemu gu hida gu slafee.”
32 “Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó”? Ele não é Deus de mortos, e sim de vivos.
33 Raqatira da hida giyaa ilii akhasidi gimbakee, digaa bakaꞌasi hari khisla ha caacaahhamisu gosi.
33 Ouvindo isto, as multidões se maravilhavam da sua doutrina.
34 Qatlay Farisaayoo giyaa ilii akhasiri tuba, Yeesu hiĩ qabiqabisi Sadukaayoo hari ilaki⁄isa dosi, inay gii kurunkuridiri sliimaa daqa Yeesuge.
34 Entretanto, os fariseus, sabendo que Jesus havia silenciado os saduceus, reuniram-se em conselho.
35 Leẽ tla⁄aã gooinay yaa maarimuu gu sariyaa da diini da Yahuudi, ina gi maasi Yeesu hari hatliru tuba,
35 E um deles, intérprete da Lei, querendo pôr Jesus à prova, perguntou-lhe:
36 “Maarimuu, ilakaawa haloo na didiri sariyaage hiicataraa da goõ?”
36 — Mestre, qual é o grande mandamento na Lei?
37 Yeesu gugi ilaki⁄isi ina tuba, “ ‘Slae Taataa Iliitleemu, Iliitleemu googu, hari ilahudaa koku goõ, hari slafimaa koku goõ, hari waaway googu goõ.’
37 Jesus respondeu:
38 Haã na ilakaawa da didiri haa da kaari ba⁄ay ilakaawa goõ.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Ilakaawa da cadii dingaa slaaslaaqasidi haa hatee na nahaã tuba, ‘Slae hida danaee koku, idoo hangu iliislaꞌade gooay ugu lenkoogu.’
39 E o segundo, semelhante a este, é: “Ame o seu próximo como você ama a si mesmo.”
40 Sariyaa da Musaa, haa caacaahhamisu gu tletimiisee da Iliitleemu, yoó daqa ilakaawati da cada dahhi.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a Lei e os Profetas.
41 Qatlay Farisaayoo giyaa ilii kurunkuridiri sliimaa, Yeesu gigi maasi inay tuba,
41 Estando reunidos os fariseus, Jesus lhes perguntou:
42 “Unkuray hoó malee ilahudeemisiday tuba, Kristu na miyaa? Kara ina ti Nanku miyaa?” Inay gugi ilaki⁄isiri tuba, “Ina ti Nanku Dawdi.”
42 — O que vocês pensam do Cristo? De quem é filho? Eles responderam: — De Davi.
43 Yeesu gi kaay sa inay tuba, “Inkoo, hiti malaaꞌay tuba, hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu, Dawdi gu eteedina ina ‘Looimoo gu Goõ,’ kara, kakaana tuba,
43 E Jesus perguntou:
44 Taataa Iliitleemu, yaa kaay sa Looimoo goy gu Goõ tuba,
44 “Disse o Senhor ao meu Senhor:
45 Inkoo, bere Dawdi, Masiiya gwaati eteediidina, ‘Looimoo gu Goõ.’ Inkoo Masiiya malee kara nankosi tleehhidi?”
45 — Portanto, se Davi o chama de Senhor, como ele pode ser filho de Davi?
46 Teꞌesii, wanaaba heedi gwaay dahhasu ilaki⁄isa Yeesu gimba lensee. Tlaatleesoo da baloteesaa, wanaaba heedi lensee gwaa koisu kara maasa Yeesu.
46 E ninguém podia lhe responder uma palavra; e a partir daquele dia ninguém mais ousou fazer perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.