Mateus 22
Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs ARIB
1 Yeesu gi ilakoomi caacaahhamisu kara inay hari amoo da ilaꞌaaꞌaatimisu tuba,
1 Então Jesus tornou a falar-lhes por parábolas, dizendo:
2 “Tawaaloo da rawaa gu raw hingaati slaaslaaqasidi haa mutemi waku, gwaa ⁄isimu sa nankosi losona gu khaboo.
2 O reino dos céus é semelhante a um rei, que celebrou as bodas de seu filho.
3 Qatlay gu losona giyaa ilii buꞌudi, ina gi ya⁄abi tongee dosi, ma eteediru kayri hida daa kwahhasuusi losonage. Teesaaqay see, hida hhakira daa kwahhasuusi, gi siꞌiri khawaraa losonage.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, e estes não quiseram vir.
4 Ina gi kara ya⁄abi tongee wakinay, gi kaay sa inay tuba, ‘Taa⁄amida kawaa sa hida hhakira gaã kwahhasuusi ubee, “Yuꞌudaa! Losona guũ hheꞌesi guũ ilakhuukhuꞌusi. Ana haã hheꞌesi haã gaasi karaama doyi haa yakway gwaa wahhaahhaadee sa unkuray. Kara, gimba sliimaa duguũ hheꞌesi, kwahhasaa losonage.” ’
4 Enviou ainda outros servos com este recado: Dizei aos convidados: Tenho já preparado o meu banquete; as minhas reses e os meus cevados estão mortos, e tudo está pronto; vinde às bodas.
5 Teesaaqay see, hhakira daa kwahhasuusi, yaa iliiqaasiriiba hadakawa losonage. Inay gi tooinaa waaumidiri amamu koinayge, leẽ qaymoo dosii, waku yondu gosii.
5 Mas eles não fizeram caso e foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 Wakinay gwaa meetee, gi ooyiniri tongetee, gigi labaꞌasiri haa gigi cu⁄iri goõ.
6 e os outros, agarrando os servos, os ultrajaram e mataram.
7 Teꞌesii, mutemi gi slahhaai hari khisla sa gimbakee. Ina gi ya⁄abi sirikaarii dosi, gi cu⁄iri cu⁄udiisetee, diĩ cu⁄udi tongee dosi, haa gi hhamisiri yaamu koina.
7 Irou-se o rei, e mandou as suas tropas exterminar aqueles assassinos e incendiar a sua cidade.
8 Da hheꞌesi, gi kaay sa tongee dosi tuba, ‘Losona gu khaboo hiĩ hheꞌesi hiĩ buꞌudi. Teesaaqay see, hhakira gaã kwahhasuusi, haringii boo⁄iriiba khawaraa losonage.
8 Então disse aos servos: As bodas estão preparadas, mas os convidados não eram dignos;
9 Inkoo, taa⁄amida amamu cadiyoo gu yaamuge, kwahhasuusaa hida goõ goo slaydee, yaa khayee losona gu khabooge.’
9 ide, pois, às encruzilhadas dos caminhos e chamai para as bodas a quantos encontrardes.
10 Teesaaqay, tongetee gi waaudiri amamu cadiyoo gu yaamuge. Inay yaagii kurunkuriri haa hiraagi khayri losonage, hida goõ giyaa slaslayri, hida gu hhoi haa hida gu tlakwi. Waauu gu losona gu khaboo gi tosaa haci dahaa wa⁄a.
10 Indo aqueles servos pelos caminhos, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala nupcial ficou cheia de convivas.
11 Mutemi giyaa ilii day waauuge sa arimaa dahha kosi, gi arimi teꞌesii, heedi leẽ gwaaba daasa qayriya da khaboo.
11 Mas entrando o rei para ver os convivas, notou ali um homem que não trajava veste nupcial,
12 Mutemi gi maasi heedikee tuba, ‘Danaꞌa goy, ugu haani malee gii daadi tiꞌii waauuge, tay haguba daasa qayroo gu khaboo?’ Heedikee yaa konaaba gimba lensee gu ilaki⁄isa.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? Ele, porém, emudeceu.
13 Da hheꞌesi, mutemi gi kaay sa tongee dosi tuba, ‘Khiidimakuna dabaiĩ kosi haa yeꞌeeroo kosi, lugu kwahhakayday khoorooge yade hhanteege. Taysi daganimaa ilii wana ⁄aa⁄imu haa tluꞌuru gu ⁄atloo, sa slahhaaꞌamee da labaꞌasu.’
13 Então o rei disse aos servos: Atai-o de pés e mãos, e lançai-o nas trevas exteriores; ali haverá o choro e o ranger de dentes.
14 Maꞌaana, hida doó eteedine ha Iliitleemu ti wa⁄a. Teesaaqay see, hida doóyii lehhidiye ti coko⁄o.”
14 Pois muitos são chamados, mas poucos escolhidos.
15 Da hheꞌesi, Farisaayoo gii kurunkuridiri haa gi gimbuusiri inay haa inay, idoo gi ilii hatlinee Yeesu hari gimba gosi.
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como o apanhariam em alguma palavra;
16 Inay gi ya⁄abiri daqa dosii sirakoomiisee dooina, sliimaa haa raqa daa iliiaꞌaaꞌawa mutemi Heroode tawaaloo dosiige. Inay gi kaayri sa Yeesu tuba, “Maarimuu, dandiray ha khuana tuba, ugu ti heedi gu lou. Ugu hoóti caacaahhamisida gimba gu Iliitleemu hari amoo da loi, hoó tlaꞌamutaaba heedi lensee, sa gimba hoó hiilehhitaaba hida.
16 Enviaram os seus discípulos, juntamente com os herodianos, a perguntar: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus segundo a verdade, e não se te dá de ninguém, porque não te deixas levar de respeitos humanos;
17 Inkoo sandi kaade dandiray, ugu ha malee ilahudeedemisida gimbaki? Ti naraꞌaa buꞌuduu koodi sa Kaysaari, baku ti naraꞌaaba?”
17 dize-nos, pois, qual é o teu parecer; é lícito ou não pagar o tributo a César?
18 Teꞌesii, Yeesu yaa caahhi piimaa dooina da tlakwi, sigigi kaay inay tuba, “Unkuray ye peereehhiisee! Sa soꞌoyi slaꞌaday hatliru ana?
18 Porém Jesus, tendo percebido a malícia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais, hipócritas?
19 Inkoo, Sini laqantee goboriya goó hadisidee sa buaraa koodi.” Teꞌesii, inay yaagii oyiri goboriyatee haa gigi hadisiri sa ina.
19 Mostrai-me uma moeda de tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 Yeesu gigi maasi inay tuba, “Kalay haa uma gu miyaa na wana goboriyatii?”
20 Ele perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 Inay gugi ilaki⁄isiri ina tuba, “Gu Kaysaari.” Teꞌesii, Yeesu sigigi kaay tuba, “Inkoo, idadu gu Kaysaari hadisa sa Kaysaari, idadu gu Iliitleemu hadisa sa Iliitleemu.”
21 Responderam: De César. Então lhes disse Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus.
22 Qatlay hida hhakee giyaa ilii akhasiri ilaki⁄isatee da Yeesu, yaati bakairi. Inay gugi mayri ina, gi tooinaa waaudiri.
22 Ao ouvirem isto, admiraram-se e, deixando-o, foram-se.
23 Baloteesii loi loii, Sadukaayoo hida goó kaawee tuba, wantaaba slafaraa da hida gwaa kaka⁄ee, wakinay tla⁄aã gooinaa, gi hadakayri daqa Yeesuge haa gugi maasiri kakaanay tuba,
23 No mesmo dia vieram alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e o interrogaram, dizendo:
24 “Maarimuu, Musaa hindaa caacaahhamisi tuba, bere heedi gwaa khabimu hiĩ hhami, guba slawa yaꞌay, hhia gosi kwanda gi aaline kwaꞌalitoꞌotee, ma laqwali yaꞌay sa hhia gosi.
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer sem deixar filhos, seu irmão casará com a viúva e dará sucessão ao falecido.
25 Inkoo, daqa doorii yaa wanay hhiee fanqu. Hhia gooina gu badiisu yaa khabimi hadee, qariqaaqari gi hhami, guba slawaraa see yaꞌay haa hadetee. Haa sa gimba yaa slayiiba yaꞌay haa hadetee, gi may sa hhia gosi gu coko⁄u hadetee.
25 Ora havia entre nós sete irmãos: o primeiro, depois de ter casado, morreu e, não havendo sucessão, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Gimbakee gii ca⁄i teesaaqay daqa hhia gu cadage, daqa hhia gu tamige, haa gi ilakoomi teesaaqay daqa hhiee hhakiray goõ fanqu. Inay goõ gi hhamaahhaniri, guba slaslaw see yaꞌay.
26 do mesmo modo também o segundo e o terceiro, até o sétimo.
27 Asunkuilee hadetee see gi hhanti.
27 Depois de todos eles morreu a mulher.
28 Inkoo sandi kaade, baloo hida gwaa kaka⁄ee gimaa iliislafisiye yaagii ca⁄iyay ayisasugo, hadetee maa hadee da miyaa tla⁄aã gu hhiee hhakiray fanquge? Sa gimba inay gonkoinaa giyaa khabiibiniri hadetee.”
28 Na ressurreição, pois, a qual dos sete pertencerá a mulher? porque todos foram casados com ela.
29 Yeesu gigi ilaki⁄isi inay tuba, “Unkuray haã dakusidiri ilahudaa teesaaqay, sa gimba hhidintay Handikaa da Iliitleemu, kara ha hhidintay ⁄uuru gu Iliitleemu.
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não sabendo as Escrituras, nem o poder de Deus.
30 Qatlay hida gwaa kaka⁄ee gimaa iliislafiyee yaagii ca⁄iyay ayisasugo, maa khabiibinaaiiba haa digimaa khabiibinaaba. Qatlaykeesii inay maati ibiidiyay malayika da Iliitleemu pahha rawaa gu rawge.
30 Pois na ressurreição nem os homens casam, nem as mulheres são dadas em casamento porém são como os anjos no céu.
31 Kara gimba gu slafimaa gu hida gwaa kaka⁄ee, unkuray kahhadaaii somaa gimba sangwaa kaay Iliitleemu? Sangwaa kaay tuba,
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não lestes o que foi dito por Deus:
32 ‘Ana na Iliitleemu gu Aburahaamu, Iliitleemu gu Isaaka haa Iliitleemu gu Yakoobo.’ Ina ti Iliitleemu gu hida gwaa kaka⁄ee gooba. Ina, ti Iliitleemu gu hida gu slafee.”
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque, e o Deus de Jacó? Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos.
33 Raqatira da hida giyaa ilii akhasidi gimbakee, digaa bakaꞌasi hari khisla ha caacaahhamisu gosi.
33 E as multidões, ouvindo isso, se maravilhavam da sua doutrina.
34 Qatlay Farisaayoo giyaa ilii akhasiri tuba, Yeesu hiĩ qabiqabisi Sadukaayoo hari ilaki⁄isa dosi, inay gii kurunkuridiri sliimaa daqa Yeesuge.
34 Os fariseus, quando souberam, que ele fizera emudecer os saduceus, reuniram-se todos;
35 Leẽ tla⁄aã gooinay yaa maarimuu gu sariyaa da diini da Yahuudi, ina gi maasi Yeesu hari hatliru tuba,
35 e um deles, doutor da lei, para o experimentar, interrogou-o, dizendo:
36 “Maarimuu, ilakaawa haloo na didiri sariyaage hiicataraa da goõ?”
36 Mestre, qual é o grande mandamento na lei?
37 Yeesu gugi ilaki⁄isi ina tuba, “ ‘Slae Taataa Iliitleemu, Iliitleemu googu, hari ilahudaa koku goõ, hari slafimaa koku goõ, hari waaway googu goõ.’
37 Respondeu-lhe Jesus: Amarás ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, e de todo o teu entendimento.
38 Haã na ilakaawa da didiri haa da kaari ba⁄ay ilakaawa goõ.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Ilakaawa da cadii dingaa slaaslaaqasidi haa hatee na nahaã tuba, ‘Slae hida danaee koku, idoo hangu iliislaꞌade gooay ugu lenkoogu.’
39 E o segundo, semelhante a este, é: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo.
40 Sariyaa da Musaa, haa caacaahhamisu gu tletimiisee da Iliitleemu, yoó daqa ilakaawati da cada dahhi.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a lei e os profetas.
41 Qatlay Farisaayoo giyaa ilii kurunkuridiri sliimaa, Yeesu gigi maasi inay tuba,
41 Ora, enquanto os fariseus estavam reunidos, interrogou-os Jesus, dizendo:
42 “Unkuray hoó malee ilahudeemisiday tuba, Kristu na miyaa? Kara ina ti Nanku miyaa?” Inay gugi ilaki⁄isiri tuba, “Ina ti Nanku Dawdi.”
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe: De Davi.
43 Yeesu gi kaay sa inay tuba, “Inkoo, hiti malaaꞌay tuba, hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu, Dawdi gu eteedina ina ‘Looimoo gu Goõ,’ kara, kakaana tuba,
43 Replicou-lhes ele: Como é então que Davi, no Espírito, lhe chama Senhor, dizendo:
44 Taataa Iliitleemu, yaa kaay sa Looimoo goy gu Goõ tuba,
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos de baixo dos teus pés?
45 Inkoo, bere Dawdi, Masiiya gwaati eteediidina, ‘Looimoo gu Goõ.’ Inkoo Masiiya malee kara nankosi tleehhidi?”
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 Teꞌesii, wanaaba heedi gwaay dahhasu ilaki⁄isa Yeesu gimba lensee. Tlaatleesoo da baloteesaa, wanaaba heedi lensee gwaa koisu kara maasa Yeesu.
46 E ninguém podia responder-lhe palavra; nem desde aquele dia jamais ousou alguém interrogá-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.