Lucas 12
Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs NTLH
1 Qatlaykeesii, raqa da didiri da hida yaay kurunkuriirimita daqa Yeesuge, haa yaay roogidiri yaati amoolaa dayri elefafaa. Inay see hingaati kala⁄aniri yeꞌeerooge inay haa inay.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Hhaku gimba lensee daa yakwi, da maye hiitlaaꞌasa ha Iliitleemu. Kara gimba sliimaa daa tumuqi, dugu hiitlaaꞌasi cenceege ha Iliitleemu.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Inkoo, gimba sliimaa gaa cocoꞌodiri hhanteege, dugumaa akhasi cenceege. Kara gimba sliimaa hangaay saasahhamitiri eaa kokunay, duguti kakaana hari afoo da didiri pembebu gu maraaigo.”
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 Yeesu gi kara kaay sa inay tuba, “Danaee koi, hhanti tlaꞌamutay hida goó cu⁄ee slaqoo kilesi. Qariqaaqari giyoó ilii cu⁄iyee unkuray, hhaka idoo lensee gii dahhasiyee laqaraa!
4 Jesus continuou:
5 Inkoo, unkuray sangu laqama, hikaꞌa guraa hiiboo⁄u magu tlaꞌamutiri. Iliitleemu kilesi na gwaa⁄a! Ina qariqaaqari giyoó ilii ⁄isine hida ma kaka⁄iri, kona ⁄uuru gu hiikwahharaa unkuray aslaa doóba hhamaraa Jehanaamuge! Gu lou, sangu kaay, hikee na gwaa⁄a!
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 Cira⁄oo kooani da digidakwi, dagoóti naadinaabaslii hari goboree cada kilesi? Teesaaqay see, Iliitleemu dugoó afahhanaaba, ma cira⁄a lensee!
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Gu lou, quubu gu sagaiĩ kokuna see dugwaa faadi. Inkoo, hhanti tlaꞌamutay! Unkuray hanguti kaari ba⁄ay da cira⁄oo wa⁄a see!”
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Heedi goó ⁄imba ana pandaa da hidage, Nanku Heedi see gu ⁄imbi pandaa da malayika da Iliitleemuge.
8 Jesus disse ainda:
9 Inkoo, heedi gumaa tlanka ana pandaa da hidage, ana see gumaati tlanka pandaa da malayika da Iliitleemuge.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Kara, heedi gu kaawa gimba goó kanimisa Nanku Heedi, Iliitleemu gi ilamooyina ina. Inkoo, heedi gu belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, ina dugu ilamooyinaaba.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 Qatlay dangu ilii leehhimisiye pandaa da sinagoogaguuge, hida gu denige haa hida gu tawaalooge, hhanti tlaꞌamutay, idoo ga ilii ilaki⁄imisidee baku idoo ga kaadee.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Muuna gu Iliitleemu hangu caacaahhamisi unkuray qatlaykeesii loii gimba ga slaꞌade kaawa.”
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Heedi waku raqateesii da hidage, gi kaay sa Yeesu tuba, “Maarimuu, kaay sa hhia gooi gu didiru, manguu deehhani aalimee sandaa may ha taataa goori.”
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Yeesu gugi ilaki⁄isi ina tuba, “Hhia, ha miyaa ninaa qaasi, ma ilabuꞌumiisay googuna tleehhidi tla⁄aã googunay?”
14 Jesus disse:
15 Da hheꞌesi, Yeesu gi kaay sa raqatee da hida tuba, “Yuꞌudiyaa! Hangu ga⁄aydeei haa slahhaahhaau paslaapasloo gu idadu. Maꞌaana slafimaa gu heedi, yoó daqa idadu gu wa⁄a gi kone dahhiyaaiiba.”
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Kara, Yeesu sigigi kaay inay ilaꞌaaꞌaatisati tuba, “Hindaqaru waku yaa wana, qaymoo dosi, daa boo⁄odi baruũ hari khisla.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Ina gi ilahudeesi muuna gosii tuba, ‘Hati malee laqaa? Ana koomaaba daqa da iliiqaasa baruki koyi!’
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Da hheꞌesi hindaqarukee gi kaay tuba, ‘Ha taqay laqa! Hati tlakweemisa kuugiyoo koi gu deni gu qari, haa gi tleehha waka da didiri loi! Teꞌesii hagi qaasa baruũ goõ haa khooslay gooi waku.’
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Da hheꞌesi ha kaawa muuna gooii ambee, ‘Haã qaasidi idadu wa⁄a gu hhoi gu buꞌudisee koraraa wa⁄a! Inkoo, ti fiifisii kilesi, ⁄agimi, kitahhami haa hhaꞌaluudi!’
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Teꞌesii, Iliitleemu gi kaay sa ina tuba, ‘Ugu haa bawti! Amasi hhanki, ha gwaꞌata! Da hheꞌesi, idadu goõ giyaa ilakiiki⁄imisidi gu miyaa tleehhidiyay?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Yeesu gii faakisi hari kaawaraa tuba, “Teesaaqay dagani ilii wana, daqa heedi goó ilakiiki⁄imisa idadu wa⁄a sa ina lenkosi, hikee gu hindaqaru gooba daqa gimba gu Iliitleemuge.”
21 Jesus concluiu:
22 Da hheꞌesi, Yeesu gi kaay sa sirakoomiisee dosi tuba, “Sa gimbakee hhanti khoslongoruusiday sa ibinaa dooguna tuba, ha mala ⁄agintay. Kara hhanti khoslongoruusiday sa slaqoo kokuna tuba, ha mala daamisiday.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Ibinaa dati kaari ba⁄ay da ⁄agoo. Kara slaqwa dati kaari ba⁄ay da qayroo!
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Ilahudeesa gimba gu khwankhwaraara. Inay yoó daamisiyaaiiba pisagaroo ma buꞌuruu see, ma kuugiyoo gu deni see konaaiiba. Teesaaqay see, Iliitleemu giyoó tosaa ⁄agimisi inay. Unkuray hanguti kaari hari khisla ba⁄ay da cira⁄oo!
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Miyaa tla⁄aã googunay sa makenkeuumaa da didiri gu hiidahhasa hiiroogisa ibinaa dosi mati saa leẽ see?
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Inkoo, bere hay dahhasidaaiiba laqaraa gimba coko⁄u see da hikee gooay, sa soꞌoyi kontay makenkeuumaa sa gimba waku?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 Ilahudeesa humbalaalay, idoo giyoó ilii dinaraaraye. Yoó yondiidiyaaba yondu haa yoó boo⁄imisiyaaba qayroo. Teesaaqay see, sangu kaay unkuray ambee, mutemi Solomooni see wanqamee dosi goõ, qayroo kosi gwaa hhoiiba hari khisla da humbalaalaykee gooay!
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Inkoo, Iliitleemu yoó teesaaqay tlemi sluufa gu kweera, humbalaalaykee giyoómati waari see letuti haa heetlaalee dugu tosaa hiikwahhi aslaage. Gu lou, caba Iliitleemu hangu ila⁄utlidimisi hari khisla unkuray? Ye hida gu koomee ⁄imbaraa narabu!
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Teesaaqay, hhanti toodoritay, mala ⁄agintay baku mala kitahhantay. Unkuray hhanti kontay makenkeuumaa gimbakeesii.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Hida gu hhidimee Iliitleemu noó toodoriidiyay idadu hhakeesii goõ. Kara, Taataa googuna gu rawaa gu raw khui tuba, idadu hhakee hagi slaꞌaday!
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Inkoo, dabiida geesaai Tawaaloo da Iliitleemu, ina sanguu roogisi idadu hhakee goõ.”
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Hhanti tlaꞌamutay, raqa da coko⁄i! Maꞌaana Taataa googuna gu rawaa gu raw, hiĩ arimi ti naraꞌa, qawaraa sa unkuray Tawaaloo dosi.
32 Jesus continuou:
33 Naadima idadu kokuna ga kontee, la hadimisiday peesaykee gaã slaydiri sa kwaeeli. La boo⁄imisiday curuqeeraa goóba faakaraa. Unkuray la qaasiday hindaqaruumaa da loi yade rawaa gu rawge doóba slakuda. Daqateesii fiisiisay yoó hiisatiyaaba ma sekeley see yoó tlakweesiyaaba.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Sa gimba daqa da iliiwane hindaqaruumaa dooguna, slime na daqa damaa iliiwane muunaiĩ kokuna.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 Balalu sliimaa hangu ilakhuukhuꞌusidee, yondiida sa Iliitleemu. Kara caaꞌasoo dooguna ilakonee ooyimee.
35 E Jesus disse ainda:
36 Unkuray ti yondimiisetaꞌa tleehhida doó baqamida looimoo gooina, maa ki⁄i losona gu khaboogo. Qatlay gimaa ilii khaye, gi kaay guutee, cirakiray sugumaa afiiooyinayi afamaraa.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Dagaa ⁄aafi tongetaꞌa damaa slaye haa looimoo gooina kahhiyay gu baqamidiyayi. Teꞌesii looimoo dugu muunaboo⁄eesi ha inay. Ana sangu kaawa gimbaki gu lou, ina daasi qayroo kosi gu tongaiimaa haa gi ibiidisi hida sa ⁄agoo, gii satimisi ⁄agoo sa inay!
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Dagaa ⁄aafi tongetee, looimoo gimaati khaye see hari amasidiira, baku hari tumpaatumpu, bere giĩ slay inay hinti guuliri sa baqamidu gosi!
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Caahha naraꞌa gimbaki. Bere looimoo gu mara hiti caahhi qatlay daa ilii khaye fiisiisay, hiisee⁄iyaaba mara gosi duguma cihhi ha fiisiisee.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Slime unkuray see kwanda hangu ilakhuukhuꞌusidee, sa gimba Nanku Heedi, himaati khay qatlay unkuray hangoóba iliipaꞌaru.”
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Peetiro gi maasi Yeesu tuba, “Looimoo gu Goõ ilaꞌaaꞌaatisati sandii kaadi, sati dandiray kilesii, baku sati hida goõ?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Looimoo gu Goõ gugi ilaki⁄isi ina tuba, “Yondimiisay daa ⁄imbi haa gu kooma waaway, ti hiĩ daa qaasi ha looimoo gosi. Ina, yondimiisay gu didiru tleehhidiye, goó hadimisa ⁄agoo sa yondimiisee waka qatlay daa qaasige.
42 O Senhor respondeu:
43 Dugwaa ⁄aafi tongimokaꞌa, looimoo gosi gimaa iliiki⁄iye hhiyuumago, gugi slay ina yondiidi, yondukira sugwaa taatahhi.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Gu lou, ana sangu kaawa unkuray ambee, looimoo gosi gu qaasi tongimokee, ma wariiqadimidi khooslay gosi goõ.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Inkoo, ilatahha tongimokee ilahudeesi muuna gosii tuba, ‘Looimoo gooi hindii kaai ki⁄eemoo.’ Da hheꞌesi, ina gi tlaatleesi difoo tongee deneꞌee kosi, gu hhawatee haa gu tigay, tay tosaa ⁄agina haa gi kitahhana, ti amoolaa ooniidi.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Looimoo gu tongimokee yaati khay, baloo gubasli iliipaꞌaru haa qatlay gi hhidine tongimokee. Teꞌesii, looimokee gutii kerekereꞌemisi tongimokee bareemoo haa bareemoo, haa gugi qaasi raqa lenge sliimaa haa hida goóba ⁄imba.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 Tongimokaꞌa goó khua slaꞌamuu gu looimoo gosi, tay hingigi may ilakhuukhuꞌusa, haa gi may yondiida, idoo da iliislaiye gooay ha looimoo gosi, dugu difi hari khisla.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Inkoo, tongimoo goóba caahharaa slaꞌamuu gu looimoo gosi, giyoó ilii yondiidiye gimba guraay boo⁄u ⁄agitiru, ina duguti difi coko⁄u. Heedi saa hadisi idadu wa⁄a ha Iliitleemu, ina see maa hadisi wa⁄a. Kara heedi saa taatahhi idadu wa⁄a hari khisla, daqa dosaa damaa slai idadu wa⁄a hari khisla.”
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 Yeesu gi kaay tuba, “Ana haati khay tiꞌii khoorooge sa ooyisa da aslaa. Kara, ana hanti aloo slaꞌa arimaa, aslatee dagaã hheꞌesi ooyisaraa!
49 Jesus continuou:
50 Inkoo, ana kooma hiinunqudisa da labaꞌasu, gurinaay boo⁄u ana magu ooyi. Kara ibinaa dooi dati maana da didiri, maati amoolaa hiigaasa hiinunqudisatee!
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Unkuray goo ilatahhadeei, ana hanti khayii sa leehhisa da qasaw khoorotii? Teesaaqay gooba! Ti qasaw gooba, ti hiidehhidu hida.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Qatlaykaa gu inkoogo, tla⁄aã gu hida kooani gu mara leẽ, hida tami hingi kanimisiyay haa hida cada. Kara hhakee see gu cada hingi kanimisiyay haa hhakee gu tami.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Taataa hingi deehhina haa nankosi, kara nankosi see hingi deehhina haa taataa gosi. Yaayii hingi deehhinta haa hotosi, kara hotosi see hingi deehhinta haa yaayii dosi. Kumboꞌoo hingi deehhinta haa hadee da nankosi, kara hadee da nankosi see hingi deehhinta haa kumboꞌoo dosi.”
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Slime Yeesu gi kaay sa raqatira da hida tuba, “Qatlay goó ilii antee tlafoo, hindii ca⁄iri bara da ilacindoo gu biraage, gu lou hoóti kaaday tuba, ‘Tlubay tlubi,’ gu lou dagi tlubi.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Kara, bere hoó antayi caaqwa da bara da wayee fahhanta, hoóti kaaday tuba, ‘Hameeriya yoo wanta,’ kara yoóti teesaaqay.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Unkuray peereehhiiseti! Gu lou, unkuray khuꞌuday naraꞌa, idoo khooroo haa raw hingoó ilii laqanee. Inkoo, danguri malee slanqadi caahharaa diqimi gu balalu hhankii gu inkooge?
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 Unkuray kilakokuna soó soꞌoyi mayday hukuruu gimba gwaa tafau gu yondu?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Qatlay ga ilii kahhade amooge haa fa⁄ayaa googu, hiĩ gu leehhisa ugu pandaa da hakiimuuge, karahhi mangu wariiakhasidiri haa ina. Bere malee, dugu leehhisi pandaa da hakiimuuge. Kara, hakiimukee gu taatahhi daqa sirikaarimooge, ina gugii lu⁄i jeerage.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Ugu sunguũ kaay ambee, etaa hiica⁄adaaba jeerago, ti geesaa hheꞌesida bueemaa goboriya da hiifaakoo loi!”
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.