Lucas 12

Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Qatlaykeesii, raqa da didiri da hida yaay kurunkuriirimita daqa Yeesuge, haa yaay roogidiri yaati amoolaa dayri elefafaa. Inay see hingaati kala⁄aniri yeꞌeerooge inay haa inay.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Hhaku gimba lensee daa yakwi, da maye hiitlaaꞌasa ha Iliitleemu. Kara gimba sliimaa daa tumuqi, dugu hiitlaaꞌasi cenceege ha Iliitleemu.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Inkoo, gimba sliimaa gaa cocoꞌodiri hhanteege, dugumaa akhasi cenceege. Kara gimba sliimaa hangaay saasahhamitiri eaa kokunay, duguti kakaana hari afoo da didiri pembebu gu maraaigo.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Yeesu gi kara kaay sa inay tuba, “Danaee koi, hhanti tlaꞌamutay hida goó cu⁄ee slaqoo kilesi. Qariqaaqari giyoó ilii cu⁄iyee unkuray, hhaka idoo lensee gii dahhasiyee laqaraa!
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Inkoo, unkuray sangu laqama, hikaꞌa guraa hiiboo⁄u magu tlaꞌamutiri. Iliitleemu kilesi na gwaa⁄a! Ina qariqaaqari giyoó ilii ⁄isine hida ma kaka⁄iri, kona ⁄uuru gu hiikwahharaa unkuray aslaa doóba hhamaraa Jehanaamuge! Gu lou, sangu kaay, hikee na gwaa⁄a!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Cira⁄oo kooani da digidakwi, dagoóti naadinaabaslii hari goboree cada kilesi? Teesaaqay see, Iliitleemu dugoó afahhanaaba, ma cira⁄a lensee!
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Gu lou, quubu gu sagaiĩ kokuna see dugwaa faadi. Inkoo, hhanti tlaꞌamutay! Unkuray hanguti kaari ba⁄ay da cira⁄oo wa⁄a see!”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Heedi goó ⁄imba ana pandaa da hidage, Nanku Heedi see gu ⁄imbi pandaa da malayika da Iliitleemuge.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Inkoo, heedi gumaa tlanka ana pandaa da hidage, ana see gumaati tlanka pandaa da malayika da Iliitleemuge.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kara, heedi gu kaawa gimba goó kanimisa Nanku Heedi, Iliitleemu gi ilamooyina ina. Inkoo, heedi gu belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, ina dugu ilamooyinaaba.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Qatlay dangu ilii leehhimisiye pandaa da sinagoogaguuge, hida gu denige haa hida gu tawaalooge, hhanti tlaꞌamutay, idoo ga ilii ilaki⁄imisidee baku idoo ga kaadee.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Muuna gu Iliitleemu hangu caacaahhamisi unkuray qatlaykeesii loii gimba ga slaꞌade kaawa.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Heedi waku raqateesii da hidage, gi kaay sa Yeesu tuba, “Maarimuu, kaay sa hhia gooi gu didiru, manguu deehhani aalimee sandaa may ha taataa goori.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yeesu gugi ilaki⁄isi ina tuba, “Hhia, ha miyaa ninaa qaasi, ma ilabuꞌumiisay googuna tleehhidi tla⁄aã googunay?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Da hheꞌesi, Yeesu gi kaay sa raqatee da hida tuba, “Yuꞌudiyaa! Hangu ga⁄aydeei haa slahhaahhaau paslaapasloo gu idadu. Maꞌaana slafimaa gu heedi, yoó daqa idadu gu wa⁄a gi kone dahhiyaaiiba.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Kara, Yeesu sigigi kaay inay ilaꞌaaꞌaatisati tuba, “Hindaqaru waku yaa wana, qaymoo dosi, daa boo⁄odi baruũ hari khisla.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ina gi ilahudeesi muuna gosii tuba, ‘Hati malee laqaa? Ana koomaaba daqa da iliiqaasa baruki koyi!’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Da hheꞌesi hindaqarukee gi kaay tuba, ‘Ha taqay laqa! Hati tlakweemisa kuugiyoo koi gu deni gu qari, haa gi tleehha waka da didiri loi! Teꞌesii hagi qaasa baruũ goõ haa khooslay gooi waku.’
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Da hheꞌesi ha kaawa muuna gooii ambee, ‘Haã qaasidi idadu wa⁄a gu hhoi gu buꞌudisee koraraa wa⁄a! Inkoo, ti fiifisii kilesi, ⁄agimi, kitahhami haa hhaꞌaluudi!’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Teꞌesii, Iliitleemu gi kaay sa ina tuba, ‘Ugu haa bawti! Amasi hhanki, ha gwaꞌata! Da hheꞌesi, idadu goõ giyaa ilakiiki⁄imisidi gu miyaa tleehhidiyay?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yeesu gii faakisi hari kaawaraa tuba, “Teesaaqay dagani ilii wana, daqa heedi goó ilakiiki⁄imisa idadu wa⁄a sa ina lenkosi, hikee gu hindaqaru gooba daqa gimba gu Iliitleemuge.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Da hheꞌesi, Yeesu gi kaay sa sirakoomiisee dosi tuba, “Sa gimbakee hhanti khoslongoruusiday sa ibinaa dooguna tuba, ha mala ⁄agintay. Kara hhanti khoslongoruusiday sa slaqoo kokuna tuba, ha mala daamisiday.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ibinaa dati kaari ba⁄ay da ⁄agoo. Kara slaqwa dati kaari ba⁄ay da qayroo!
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ilahudeesa gimba gu khwankhwaraara. Inay yoó daamisiyaaiiba pisagaroo ma buꞌuruu see, ma kuugiyoo gu deni see konaaiiba. Teesaaqay see, Iliitleemu giyoó tosaa ⁄agimisi inay. Unkuray hanguti kaari hari khisla ba⁄ay da cira⁄oo!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Miyaa tla⁄aã googunay sa makenkeuumaa da didiri gu hiidahhasa hiiroogisa ibinaa dosi mati saa leẽ see?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Inkoo, bere hay dahhasidaaiiba laqaraa gimba coko⁄u see da hikee gooay, sa soꞌoyi kontay makenkeuumaa sa gimba waku?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ilahudeesa humbalaalay, idoo giyoó ilii dinaraaraye. Yoó yondiidiyaaba yondu haa yoó boo⁄imisiyaaba qayroo. Teesaaqay see, sangu kaay unkuray ambee, mutemi Solomooni see wanqamee dosi goõ, qayroo kosi gwaa hhoiiba hari khisla da humbalaalaykee gooay!
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Inkoo, Iliitleemu yoó teesaaqay tlemi sluufa gu kweera, humbalaalaykee giyoómati waari see letuti haa heetlaalee dugu tosaa hiikwahhi aslaage. Gu lou, caba Iliitleemu hangu ila⁄utlidimisi hari khisla unkuray? Ye hida gu koomee ⁄imbaraa narabu!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Teesaaqay, hhanti toodoritay, mala ⁄agintay baku mala kitahhantay. Unkuray hhanti kontay makenkeuumaa gimbakeesii.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Hida gu hhidimee Iliitleemu noó toodoriidiyay idadu hhakeesii goõ. Kara, Taataa googuna gu rawaa gu raw khui tuba, idadu hhakee hagi slaꞌaday!
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Inkoo, dabiida geesaai Tawaaloo da Iliitleemu, ina sanguu roogisi idadu hhakee goõ.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Hhanti tlaꞌamutay, raqa da coko⁄i! Maꞌaana Taataa googuna gu rawaa gu raw, hiĩ arimi ti naraꞌa, qawaraa sa unkuray Tawaaloo dosi.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Naadima idadu kokuna ga kontee, la hadimisiday peesaykee gaã slaydiri sa kwaeeli. La boo⁄imisiday curuqeeraa goóba faakaraa. Unkuray la qaasiday hindaqaruumaa da loi yade rawaa gu rawge doóba slakuda. Daqateesii fiisiisay yoó hiisatiyaaba ma sekeley see yoó tlakweesiyaaba.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Sa gimba daqa da iliiwane hindaqaruumaa dooguna, slime na daqa damaa iliiwane muunaiĩ kokuna.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Balalu sliimaa hangu ilakhuukhuꞌusidee, yondiida sa Iliitleemu. Kara caaꞌasoo dooguna ilakonee ooyimee.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Unkuray ti yondimiisetaꞌa tleehhida doó baqamida looimoo gooina, maa ki⁄i losona gu khaboogo. Qatlay gimaa ilii khaye, gi kaay guutee, cirakiray sugumaa afiiooyinayi afamaraa.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Dagaa ⁄aafi tongetaꞌa damaa slaye haa looimoo gooina kahhiyay gu baqamidiyayi. Teꞌesii looimoo dugu muunaboo⁄eesi ha inay. Ana sangu kaawa gimbaki gu lou, ina daasi qayroo kosi gu tongaiimaa haa gi ibiidisi hida sa ⁄agoo, gii satimisi ⁄agoo sa inay!
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Dagaa ⁄aafi tongetee, looimoo gimaati khaye see hari amasidiira, baku hari tumpaatumpu, bere giĩ slay inay hinti guuliri sa baqamidu gosi!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Caahha naraꞌa gimbaki. Bere looimoo gu mara hiti caahhi qatlay daa ilii khaye fiisiisay, hiisee⁄iyaaba mara gosi duguma cihhi ha fiisiisee.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Slime unkuray see kwanda hangu ilakhuukhuꞌusidee, sa gimba Nanku Heedi, himaati khay qatlay unkuray hangoóba iliipaꞌaru.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Peetiro gi maasi Yeesu tuba, “Looimoo gu Goõ ilaꞌaaꞌaatisati sandii kaadi, sati dandiray kilesii, baku sati hida goõ?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Looimoo gu Goõ gugi ilaki⁄isi ina tuba, “Yondimiisay daa ⁄imbi haa gu kooma waaway, ti hiĩ daa qaasi ha looimoo gosi. Ina, yondimiisay gu didiru tleehhidiye, goó hadimisa ⁄agoo sa yondimiisee waka qatlay daa qaasige.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Dugwaa ⁄aafi tongimokaꞌa, looimoo gosi gimaa iliiki⁄iye hhiyuumago, gugi slay ina yondiidi, yondukira sugwaa taatahhi.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Gu lou, ana sangu kaawa unkuray ambee, looimoo gosi gu qaasi tongimokee, ma wariiqadimidi khooslay gosi goõ.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Inkoo, ilatahha tongimokee ilahudeesi muuna gosii tuba, ‘Looimoo gooi hindii kaai ki⁄eemoo.’ Da hheꞌesi, ina gi tlaatleesi difoo tongee deneꞌee kosi, gu hhawatee haa gu tigay, tay tosaa ⁄agina haa gi kitahhana, ti amoolaa ooniidi.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Looimoo gu tongimokee yaati khay, baloo gubasli iliipaꞌaru haa qatlay gi hhidine tongimokee. Teꞌesii, looimokee gutii kerekereꞌemisi tongimokee bareemoo haa bareemoo, haa gugi qaasi raqa lenge sliimaa haa hida goóba ⁄imba.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Tongimokaꞌa goó khua slaꞌamuu gu looimoo gosi, tay hingigi may ilakhuukhuꞌusa, haa gi may yondiida, idoo da iliislaiye gooay ha looimoo gosi, dugu difi hari khisla.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Inkoo, tongimoo goóba caahharaa slaꞌamuu gu looimoo gosi, giyoó ilii yondiidiye gimba guraay boo⁄u ⁄agitiru, ina duguti difi coko⁄u. Heedi saa hadisi idadu wa⁄a ha Iliitleemu, ina see maa hadisi wa⁄a. Kara heedi saa taatahhi idadu wa⁄a hari khisla, daqa dosaa damaa slai idadu wa⁄a hari khisla.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yeesu gi kaay tuba, “Ana haati khay tiꞌii khoorooge sa ooyisa da aslaa. Kara, ana hanti aloo slaꞌa arimaa, aslatee dagaã hheꞌesi ooyisaraa!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Inkoo, ana kooma hiinunqudisa da labaꞌasu, gurinaay boo⁄u ana magu ooyi. Kara ibinaa dooi dati maana da didiri, maati amoolaa hiigaasa hiinunqudisatee!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Unkuray goo ilatahhadeei, ana hanti khayii sa leehhisa da qasaw khoorotii? Teesaaqay gooba! Ti qasaw gooba, ti hiidehhidu hida.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Qatlaykaa gu inkoogo, tla⁄aã gu hida kooani gu mara leẽ, hida tami hingi kanimisiyay haa hida cada. Kara hhakee see gu cada hingi kanimisiyay haa hhakee gu tami.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Taataa hingi deehhina haa nankosi, kara nankosi see hingi deehhina haa taataa gosi. Yaayii hingi deehhinta haa hotosi, kara hotosi see hingi deehhinta haa yaayii dosi. Kumboꞌoo hingi deehhinta haa hadee da nankosi, kara hadee da nankosi see hingi deehhinta haa kumboꞌoo dosi.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Slime Yeesu gi kaay sa raqatira da hida tuba, “Qatlay goó ilii antee tlafoo, hindii ca⁄iri bara da ilacindoo gu biraage, gu lou hoóti kaaday tuba, ‘Tlubay tlubi,’ gu lou dagi tlubi.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Kara, bere hoó antayi caaqwa da bara da wayee fahhanta, hoóti kaaday tuba, ‘Hameeriya yoo wanta,’ kara yoóti teesaaqay.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Unkuray peereehhiiseti! Gu lou, unkuray khuꞌuday naraꞌa, idoo khooroo haa raw hingoó ilii laqanee. Inkoo, danguri malee slanqadi caahharaa diqimi gu balalu hhankii gu inkooge?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Unkuray kilakokuna soó soꞌoyi mayday hukuruu gimba gwaa tafau gu yondu?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Qatlay ga ilii kahhade amooge haa fa⁄ayaa googu, hiĩ gu leehhisa ugu pandaa da hakiimuuge, karahhi mangu wariiakhasidiri haa ina. Bere malee, dugu leehhisi pandaa da hakiimuuge. Kara, hakiimukee gu taatahhi daqa sirikaarimooge, ina gugii lu⁄i jeerage.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ugu sunguũ kaay ambee, etaa hiica⁄adaaba jeerago, ti geesaa hheꞌesida bueemaa goboriya da hiifaakoo loi!”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.