Lucas 12

Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Qatlaykeesii, raqa da didiri da hida yaay kurunkuriirimita daqa Yeesuge, haa yaay roogidiri yaati amoolaa dayri elefafaa. Inay see hingaati kala⁄aniri yeꞌeerooge inay haa inay.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Hhaku gimba lensee daa yakwi, da maye hiitlaaꞌasa ha Iliitleemu. Kara gimba sliimaa daa tumuqi, dugu hiitlaaꞌasi cenceege ha Iliitleemu.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Inkoo, gimba sliimaa gaa cocoꞌodiri hhanteege, dugumaa akhasi cenceege. Kara gimba sliimaa hangaay saasahhamitiri eaa kokunay, duguti kakaana hari afoo da didiri pembebu gu maraaigo.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Yeesu gi kara kaay sa inay tuba, “Danaee koi, hhanti tlaꞌamutay hida goó cu⁄ee slaqoo kilesi. Qariqaaqari giyoó ilii cu⁄iyee unkuray, hhaka idoo lensee gii dahhasiyee laqaraa!
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Inkoo, unkuray sangu laqama, hikaꞌa guraa hiiboo⁄u magu tlaꞌamutiri. Iliitleemu kilesi na gwaa⁄a! Ina qariqaaqari giyoó ilii ⁄isine hida ma kaka⁄iri, kona ⁄uuru gu hiikwahharaa unkuray aslaa doóba hhamaraa Jehanaamuge! Gu lou, sangu kaay, hikee na gwaa⁄a!
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Cira⁄oo kooani da digidakwi, dagoóti naadinaabaslii hari goboree cada kilesi? Teesaaqay see, Iliitleemu dugoó afahhanaaba, ma cira⁄a lensee!
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Gu lou, quubu gu sagaiĩ kokuna see dugwaa faadi. Inkoo, hhanti tlaꞌamutay! Unkuray hanguti kaari ba⁄ay da cira⁄oo wa⁄a see!”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Heedi goó ⁄imba ana pandaa da hidage, Nanku Heedi see gu ⁄imbi pandaa da malayika da Iliitleemuge.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Inkoo, heedi gumaa tlanka ana pandaa da hidage, ana see gumaati tlanka pandaa da malayika da Iliitleemuge.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kara, heedi gu kaawa gimba goó kanimisa Nanku Heedi, Iliitleemu gi ilamooyina ina. Inkoo, heedi gu belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, ina dugu ilamooyinaaba.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Qatlay dangu ilii leehhimisiye pandaa da sinagoogaguuge, hida gu denige haa hida gu tawaalooge, hhanti tlaꞌamutay, idoo ga ilii ilaki⁄imisidee baku idoo ga kaadee.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Muuna gu Iliitleemu hangu caacaahhamisi unkuray qatlaykeesii loii gimba ga slaꞌade kaawa.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Heedi waku raqateesii da hidage, gi kaay sa Yeesu tuba, “Maarimuu, kaay sa hhia gooi gu didiru, manguu deehhani aalimee sandaa may ha taataa goori.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yeesu gugi ilaki⁄isi ina tuba, “Hhia, ha miyaa ninaa qaasi, ma ilabuꞌumiisay googuna tleehhidi tla⁄aã googunay?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Da hheꞌesi, Yeesu gi kaay sa raqatee da hida tuba, “Yuꞌudiyaa! Hangu ga⁄aydeei haa slahhaahhaau paslaapasloo gu idadu. Maꞌaana slafimaa gu heedi, yoó daqa idadu gu wa⁄a gi kone dahhiyaaiiba.”
15 Então lhes recomendou:
16 Kara, Yeesu sigigi kaay inay ilaꞌaaꞌaatisati tuba, “Hindaqaru waku yaa wana, qaymoo dosi, daa boo⁄odi baruũ hari khisla.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ina gi ilahudeesi muuna gosii tuba, ‘Hati malee laqaa? Ana koomaaba daqa da iliiqaasa baruki koyi!’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Da hheꞌesi hindaqarukee gi kaay tuba, ‘Ha taqay laqa! Hati tlakweemisa kuugiyoo koi gu deni gu qari, haa gi tleehha waka da didiri loi! Teꞌesii hagi qaasa baruũ goõ haa khooslay gooi waku.’
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Da hheꞌesi ha kaawa muuna gooii ambee, ‘Haã qaasidi idadu wa⁄a gu hhoi gu buꞌudisee koraraa wa⁄a! Inkoo, ti fiifisii kilesi, ⁄agimi, kitahhami haa hhaꞌaluudi!’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Teꞌesii, Iliitleemu gi kaay sa ina tuba, ‘Ugu haa bawti! Amasi hhanki, ha gwaꞌata! Da hheꞌesi, idadu goõ giyaa ilakiiki⁄imisidi gu miyaa tleehhidiyay?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yeesu gii faakisi hari kaawaraa tuba, “Teesaaqay dagani ilii wana, daqa heedi goó ilakiiki⁄imisa idadu wa⁄a sa ina lenkosi, hikee gu hindaqaru gooba daqa gimba gu Iliitleemuge.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Da hheꞌesi, Yeesu gi kaay sa sirakoomiisee dosi tuba, “Sa gimbakee hhanti khoslongoruusiday sa ibinaa dooguna tuba, ha mala ⁄agintay. Kara hhanti khoslongoruusiday sa slaqoo kokuna tuba, ha mala daamisiday.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ibinaa dati kaari ba⁄ay da ⁄agoo. Kara slaqwa dati kaari ba⁄ay da qayroo!
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ilahudeesa gimba gu khwankhwaraara. Inay yoó daamisiyaaiiba pisagaroo ma buꞌuruu see, ma kuugiyoo gu deni see konaaiiba. Teesaaqay see, Iliitleemu giyoó tosaa ⁄agimisi inay. Unkuray hanguti kaari hari khisla ba⁄ay da cira⁄oo!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Miyaa tla⁄aã googunay sa makenkeuumaa da didiri gu hiidahhasa hiiroogisa ibinaa dosi mati saa leẽ see?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Inkoo, bere hay dahhasidaaiiba laqaraa gimba coko⁄u see da hikee gooay, sa soꞌoyi kontay makenkeuumaa sa gimba waku?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Ilahudeesa humbalaalay, idoo giyoó ilii dinaraaraye. Yoó yondiidiyaaba yondu haa yoó boo⁄imisiyaaba qayroo. Teesaaqay see, sangu kaay unkuray ambee, mutemi Solomooni see wanqamee dosi goõ, qayroo kosi gwaa hhoiiba hari khisla da humbalaalaykee gooay!
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Inkoo, Iliitleemu yoó teesaaqay tlemi sluufa gu kweera, humbalaalaykee giyoómati waari see letuti haa heetlaalee dugu tosaa hiikwahhi aslaage. Gu lou, caba Iliitleemu hangu ila⁄utlidimisi hari khisla unkuray? Ye hida gu koomee ⁄imbaraa narabu!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Teesaaqay, hhanti toodoritay, mala ⁄agintay baku mala kitahhantay. Unkuray hhanti kontay makenkeuumaa gimbakeesii.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Hida gu hhidimee Iliitleemu noó toodoriidiyay idadu hhakeesii goõ. Kara, Taataa googuna gu rawaa gu raw khui tuba, idadu hhakee hagi slaꞌaday!
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Inkoo, dabiida geesaai Tawaaloo da Iliitleemu, ina sanguu roogisi idadu hhakee goõ.”
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Hhanti tlaꞌamutay, raqa da coko⁄i! Maꞌaana Taataa googuna gu rawaa gu raw, hiĩ arimi ti naraꞌa, qawaraa sa unkuray Tawaaloo dosi.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Naadima idadu kokuna ga kontee, la hadimisiday peesaykee gaã slaydiri sa kwaeeli. La boo⁄imisiday curuqeeraa goóba faakaraa. Unkuray la qaasiday hindaqaruumaa da loi yade rawaa gu rawge doóba slakuda. Daqateesii fiisiisay yoó hiisatiyaaba ma sekeley see yoó tlakweesiyaaba.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Sa gimba daqa da iliiwane hindaqaruumaa dooguna, slime na daqa damaa iliiwane muunaiĩ kokuna.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Balalu sliimaa hangu ilakhuukhuꞌusidee, yondiida sa Iliitleemu. Kara caaꞌasoo dooguna ilakonee ooyimee.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Unkuray ti yondimiisetaꞌa tleehhida doó baqamida looimoo gooina, maa ki⁄i losona gu khaboogo. Qatlay gimaa ilii khaye, gi kaay guutee, cirakiray sugumaa afiiooyinayi afamaraa.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Dagaa ⁄aafi tongetaꞌa damaa slaye haa looimoo gooina kahhiyay gu baqamidiyayi. Teꞌesii looimoo dugu muunaboo⁄eesi ha inay. Ana sangu kaawa gimbaki gu lou, ina daasi qayroo kosi gu tongaiimaa haa gi ibiidisi hida sa ⁄agoo, gii satimisi ⁄agoo sa inay!
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Dagaa ⁄aafi tongetee, looimoo gimaati khaye see hari amasidiira, baku hari tumpaatumpu, bere giĩ slay inay hinti guuliri sa baqamidu gosi!
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Caahha naraꞌa gimbaki. Bere looimoo gu mara hiti caahhi qatlay daa ilii khaye fiisiisay, hiisee⁄iyaaba mara gosi duguma cihhi ha fiisiisee.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Slime unkuray see kwanda hangu ilakhuukhuꞌusidee, sa gimba Nanku Heedi, himaati khay qatlay unkuray hangoóba iliipaꞌaru.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Peetiro gi maasi Yeesu tuba, “Looimoo gu Goõ ilaꞌaaꞌaatisati sandii kaadi, sati dandiray kilesii, baku sati hida goõ?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Looimoo gu Goõ gugi ilaki⁄isi ina tuba, “Yondimiisay daa ⁄imbi haa gu kooma waaway, ti hiĩ daa qaasi ha looimoo gosi. Ina, yondimiisay gu didiru tleehhidiye, goó hadimisa ⁄agoo sa yondimiisee waka qatlay daa qaasige.
42 O Senhor respondeu:
43 Dugwaa ⁄aafi tongimokaꞌa, looimoo gosi gimaa iliiki⁄iye hhiyuumago, gugi slay ina yondiidi, yondukira sugwaa taatahhi.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Gu lou, ana sangu kaawa unkuray ambee, looimoo gosi gu qaasi tongimokee, ma wariiqadimidi khooslay gosi goõ.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Inkoo, ilatahha tongimokee ilahudeesi muuna gosii tuba, ‘Looimoo gooi hindii kaai ki⁄eemoo.’ Da hheꞌesi, ina gi tlaatleesi difoo tongee deneꞌee kosi, gu hhawatee haa gu tigay, tay tosaa ⁄agina haa gi kitahhana, ti amoolaa ooniidi.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Looimoo gu tongimokee yaati khay, baloo gubasli iliipaꞌaru haa qatlay gi hhidine tongimokee. Teꞌesii, looimokee gutii kerekereꞌemisi tongimokee bareemoo haa bareemoo, haa gugi qaasi raqa lenge sliimaa haa hida goóba ⁄imba.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Tongimokaꞌa goó khua slaꞌamuu gu looimoo gosi, tay hingigi may ilakhuukhuꞌusa, haa gi may yondiida, idoo da iliislaiye gooay ha looimoo gosi, dugu difi hari khisla.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Inkoo, tongimoo goóba caahharaa slaꞌamuu gu looimoo gosi, giyoó ilii yondiidiye gimba guraay boo⁄u ⁄agitiru, ina duguti difi coko⁄u. Heedi saa hadisi idadu wa⁄a ha Iliitleemu, ina see maa hadisi wa⁄a. Kara heedi saa taatahhi idadu wa⁄a hari khisla, daqa dosaa damaa slai idadu wa⁄a hari khisla.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yeesu gi kaay tuba, “Ana haati khay tiꞌii khoorooge sa ooyisa da aslaa. Kara, ana hanti aloo slaꞌa arimaa, aslatee dagaã hheꞌesi ooyisaraa!
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Inkoo, ana kooma hiinunqudisa da labaꞌasu, gurinaay boo⁄u ana magu ooyi. Kara ibinaa dooi dati maana da didiri, maati amoolaa hiigaasa hiinunqudisatee!
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Unkuray goo ilatahhadeei, ana hanti khayii sa leehhisa da qasaw khoorotii? Teesaaqay gooba! Ti qasaw gooba, ti hiidehhidu hida.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Qatlaykaa gu inkoogo, tla⁄aã gu hida kooani gu mara leẽ, hida tami hingi kanimisiyay haa hida cada. Kara hhakee see gu cada hingi kanimisiyay haa hhakee gu tami.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Taataa hingi deehhina haa nankosi, kara nankosi see hingi deehhina haa taataa gosi. Yaayii hingi deehhinta haa hotosi, kara hotosi see hingi deehhinta haa yaayii dosi. Kumboꞌoo hingi deehhinta haa hadee da nankosi, kara hadee da nankosi see hingi deehhinta haa kumboꞌoo dosi.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Slime Yeesu gi kaay sa raqatira da hida tuba, “Qatlay goó ilii antee tlafoo, hindii ca⁄iri bara da ilacindoo gu biraage, gu lou hoóti kaaday tuba, ‘Tlubay tlubi,’ gu lou dagi tlubi.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Kara, bere hoó antayi caaqwa da bara da wayee fahhanta, hoóti kaaday tuba, ‘Hameeriya yoo wanta,’ kara yoóti teesaaqay.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Unkuray peereehhiiseti! Gu lou, unkuray khuꞌuday naraꞌa, idoo khooroo haa raw hingoó ilii laqanee. Inkoo, danguri malee slanqadi caahharaa diqimi gu balalu hhankii gu inkooge?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Unkuray kilakokuna soó soꞌoyi mayday hukuruu gimba gwaa tafau gu yondu?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Qatlay ga ilii kahhade amooge haa fa⁄ayaa googu, hiĩ gu leehhisa ugu pandaa da hakiimuuge, karahhi mangu wariiakhasidiri haa ina. Bere malee, dugu leehhisi pandaa da hakiimuuge. Kara, hakiimukee gu taatahhi daqa sirikaarimooge, ina gugii lu⁄i jeerage.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Ugu sunguũ kaay ambee, etaa hiica⁄adaaba jeerago, ti geesaa hheꞌesida bueemaa goboriya da hiifaakoo loi!”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.