Lucas 8
LOINA HAUHAUNA (BDD) vs NAA
1 Ma muliyetega Yesu ꞌitoholowa ma ꞌitauya gogo madoudi ma ꞌiꞌiudi ꞌoidiya, Yehoba ꞌina loina tetelina bwebweꞌana sabi guguyae, ma ꞌana tomuliyao site tuwelowedi mahetenao.
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 Ma wete tupwana wahiwahine mahetediyao, beno taudi mwalo ꞌoidiyega hiꞌahiꞌa Yesu ꞌiula latuhediya, ma wete ꞌadi lohalao ꞌiꞌabi hebwebweꞌanediya. Wahiwahineyedi beno Meli Magidala, tauna mwalo ꞌoinega hiꞌahiꞌa sebeni Yesu ꞌiula latuhediya,
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 ma wete Yowana, tauna Kusa mwanena, Kusaina Helodi ꞌina topaihowa, ma wete Susana, ma wete tupwadi wahiwahine mahetediyao. Wahiwahineyedi taudi ꞌidi tobwatobwa ꞌoidiyega Yesu maꞌiyanao siꞌitayahidiya.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Tomota baibaiwadi gogo mabwaiyana ꞌoidiyega sinaoma ta siꞌauta Yesu ꞌoina, ma Yesu gwae hegehegedi ꞌoinega ꞌiheꞌitediya, ꞌigwae,
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 “Totanoha paihowa ꞌaigeda ꞌina tanoha ꞌitauya ta witi patuna ꞌisaweyanediya, ma tupwadi patu ꞌedai sibeꞌuwa ma tomota sibasa hibibiya, ma wete bwasumo siꞌitediya, ta sisuluma ma siꞌaidiya.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ma tupwana patu baleꞌu lodaꞌudaꞌuleina ꞌoina sibeꞌuwa ta sibwala ma muliyetega siwelaiya, weyahina baleꞌuina geya gogaina.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Ma tupwadi patu talitali ꞌoidiya sibeꞌuwa, ta sibwala hegogona, ma hesi talitali ꞌihewaiwaiya ta ꞌisahila heꞌamasidiya.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Ma tupwana baleꞌu ꞌausalana ꞌoina sibeꞌuwa ta sibwalama, ma simadouwa ma sihuwa, ta ꞌoidiyega ꞌebayo bwebweꞌana silobeya, weyahina patuwedi ꞌaigeda ꞌaigeda ꞌoidiyega handeledi silobediya.” Coinega Yesu boda ꞌihegwaediya, ꞌigwae, “Ceguma matenami gwae bewa wahesagohe.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Ma muliyetega ꞌana tomuliyao Yesu sihesilaleya, sigwae, “Cino gwae hegehegediyedi toꞌaha ꞌadi sanapu?”
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 Ma tauna ꞌigwaeya, “Comi Yehoba ꞌoimiya ꞌitagwala pwaiya ma ꞌina loina ꞌalodi moisa ꞌana tosanapuwao, ma hesi tomota baibaiwadi gwae hegehegedi sihesagoheya, ma ꞌana nuwasabwalena geya, ma wete ꞌana nuwasabwalena sibesebese ma gesowana silobaloba.
10 Jesus respondeu:
11 Ma gwae hegehegedi ꞌana lihasa bewa gide: Patuina beno Yehoba ꞌina gwae.
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Ma patuwedi ꞌedai sibeꞌuwa taudi beno tomotaedi gwaemo sihesagoheya, ma Seitani ꞌinaoma ma ꞌatediyega gwaeyedi ꞌiꞌewayahuleya, ꞌoinega gesowana sihemihemise ma ꞌabehega Yehoba ꞌiꞌabihetedi.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Ma patuwedi sibeꞌuwa baleꞌu lolodaꞌudaꞌulena ꞌoina tomotaedi taudi beno Yehoba ꞌina gwae weyahina siyaliyaya, ma hesi geya lamudi ꞌipaꞌapaꞌala, weyahina ꞌidi hemisa geya madouna, ma ꞌeguma ꞌebe tohona ꞌoidiya ꞌilatu nata sibeꞌu.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Ma patuwedi talitali ꞌoidiya sibeꞌuwa, tomotaedi taudi gwaeina sihesagoheya, ma hesi ꞌidi nuwatuhu mabwaiyana ꞌitautauya wasawasao ta baleꞌu yaliyayaina ta wete ginaula baibaiwana ꞌoidiya, ma ꞌoinega Yehoba ꞌina gwae ꞌoidiya geya huwaina ꞌida latuwa.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Ma patuwedi baleꞌu bwebweꞌana ꞌoina sibeꞌuwa, taudi beno ma ꞌidi ꞌatetagwala gwaeina sihesagoheya, ꞌoinega siheꞌalamaꞌiꞌitana, ma Yehoba ꞌina gwae ꞌoidiya ꞌihuwa bwaibwaina.”
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Ma Yesu wete ꞌoidiya ꞌigwaeya, “Geya ꞌaigeda taiya mayale ꞌalaꞌalasina ꞌilagulagu dahwa walata bo sita ꞌoidiyega, ma hesi ꞌatamana ꞌilagu ma ꞌaneyage hada ꞌana tomiyao ꞌiꞌasilala ꞌoidiya.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Ceguma to ginaula ꞌatemiya wadahwediya, ꞌabwa ꞌasilalaina ꞌiꞌabilatuhe. Ma toꞌaha ꞌulagu dahweya, ꞌabwa ginauledi ꞌilolatuhe ꞌatamana.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 “Coinega wanuwatuhuyahi ma gwae wahesagoha bwaibwaini. Weyahina ꞌeguma taiya ꞌoina Yehoba ꞌina tobwatobwa ꞌimiyamiya, nata tobwatobwaina ꞌilohepoi. Ma taiya ꞌoina geya Yehoba ꞌina tobwatobwa ꞌimiyamiya, ma ꞌiboinamo ꞌinuwatuhuya ꞌabehega Yehoba ꞌina tobwatobwa ꞌoina ꞌimiyamiya, nata Yehoba tobwatobwaedi ꞌoinega ꞌiꞌewayahuledi.”
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Ma muliyetega Yesu sinana ma tasinao sinaoma sabi ꞌitaina, ma boda madou hedada, ꞌoinega geya sowasowahina ma siluhu Yesu ꞌoina.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 Ma gwaemo sihewasaeya, sigwae, “Bada, sinau ma tasimwao waꞌitalatu ꞌatamana sitotoholo, ma nuwanuwadi ꞌowa.”
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 Coinega Yesu ꞌihegwaediya, ꞌigwae, “Geya siboimo, ma hesi ꞌeguma taiyewedi Yehoba ꞌina gwae sihehesagohe ma simulimuliye, beno taudi sinagwao ma tasigwao.”
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Caigeda tuta Yesu ma ꞌana tomuliyao sigeluwa, ma ꞌoidiya ꞌihepwaila, ꞌigwaeya, “Tahabala hali tupwa.” Ta siꞌuꞌeya,
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 ma sipilipili ma Yesu ꞌiꞌenoꞌeno ta ꞌiꞌeno sineya. Eeta wediliya madouna ꞌitowama ma dibana madouna sisiwasiwa taona wagai, ma ꞌiꞌiuna ma sidamana.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 Coinega loheloheyaedi Yesu silohanohanoya ma sigwae, “Bada ꞌutoholo, ꞌiꞌiunamo tadamana!” Coinega ꞌitoholowa ma yaumai ma bagodu ꞌiheliyediya, ꞌigwae, “Walolagu!” Ta silolaguwa ma ꞌidaumwala.
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 Ma Yesu ꞌana tomuliyao ꞌihegwaediya, ꞌigwae, “Comi togidega, geya wahemihemisaegau, ꞌawa?” Ma taudi sideba mwadina, ta wete nuwadi ꞌihenainaida, ma siboidimo ꞌoidiya sigwae, “To loheya hede bewa? Ta yaumai ma dibana ꞌiloinaediya ma ꞌenana sihesagoheya!”
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Ma Galili hali tupwa sihabala pwaiya ta siluhuwa meGelasine ꞌidi gadowa.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 Coinega Yesu ꞌisuluwa dabala, ma toniꞌasa ꞌaigeda ꞌilatuma. Loheyaina mwalo ꞌalona hiꞌahiꞌa siluhuwa ma ꞌoina simiyamiya. Ma loheyaina tuta dudulena ꞌaleꞌo geya ꞌida ꞌoteya, ma hada ꞌoidiya geya ꞌida miya, ma hesi ꞌina ꞌebemiya galiha duluhina ꞌoidiya.
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 Coinega loheyaina Yesu ꞌiꞌiteya ma ꞌibwau ta ꞌibeꞌu ꞌeno talutalubuꞌiya, ma ꞌibwau waiwaiya, ꞌigwae, “Yesu yo, ꞌowa Yehoba Tohewaiwai hedada Natuna, toꞌaha ꞌutohotoho ma ꞌabehega ꞌupaihowa ꞌoiguwa? Tuwa! Sahena ꞌuꞌabiꞌabi hemuyemuyegau.”
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 Gwae bewa ꞌiꞌinaneya weyahina Yesu ꞌihegwae pwaiya, ꞌigwaeya “Hiꞌahiꞌa, loheyaina beno ꞌoinega ꞌulatu.” Ta wanuwatuhu ꞌabehega loheyaina mwalo tuta baibaiwana hiꞌahiꞌa ꞌiꞌabiꞌabi heyauyaule, ꞌoinega siꞌabiyahiya ma nimana ta ꞌahena sipaidiya gulaha pwawati, beno seni ꞌoidiyega, ma tuwa seniyedi ꞌiupaupadi ta wete hiꞌahiꞌa loheyaina ꞌitautauye tupwa yoho ꞌawawa.
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Coinega Yesu loheyaina ꞌihesilaleya, ꞌigwae, “Togidega saniu?” Ma tauna ꞌigwaeya, “Sanigu Baibaiwa Hedada, weyahina hiꞌahiꞌa baibaiwadi siluhu pwaiya ꞌaloguwa ta simiyamiya.”
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Ma yaluyaluwaedi ꞌenadi Yesu ꞌoina siꞌahwanoi waiwai sigwaeya, “Sahena ꞌuulaula suluhemai gaula ꞌebesilahe ꞌoina,
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 ma hesi ꞌuhesumanemai ma ꞌaluhu bawe bodaidi nage siduladula ꞌoyai.” Coinega ꞌitagwala,
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 ta silatuwa loheyaina ꞌoinega ma bawe ꞌoidiya siluhuwa. Nage ꞌoina baweyedi siheyauyauleya, ma mabwaiyadi sipili butubutu ta ꞌadeꞌadewala sibeꞌuwa, ta holai sidamana.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Ma bawe ꞌadi toꞌitayahinao baweyedi ꞌidi silahe siꞌiteya ta simatauta, ꞌoinega sidena ta sitauya ꞌasai, ta wasaina toꞌaha gide siꞌiteya sihepwailediya gogo madoudi ta gogo ꞌiꞌiudi tomotaedi ꞌoidiya.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Coinega tomotaedi sinaoma ma ꞌabehega taudi matadiyega siꞌita toꞌaha ꞌilatuwa. Sinaoma Yesu ꞌoina ma loheyaina siꞌiteya, mwalo hiꞌahiꞌa ꞌalona simiyamiya ꞌibwebweꞌana pwaiya, ma ꞌaleꞌo ꞌiꞌoteya, ma Yesu ꞌahena deina ꞌimiyamiya. Nage ꞌoina mabwaiyadi simatauta.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Ma tohewasaedi tomota ꞌoidiya siheꞌoteꞌotetela togidega loheyaina ꞌibwebweꞌana ꞌesa.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Coinega meGelasine mabwaiyadi simatauta madouna, ma Yesu silohesohesoiyeya ma ꞌabehega ꞌiꞌebesinedi. Coinega Yesu ꞌidobiya wagai ta ꞌigeluwa, ma sitauya.
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 Ma loheyaina ꞌiꞌabihe bwebweꞌaneya Yesu ꞌoina ꞌiꞌahwanoiya ꞌigwae, “Sowasowahina yamuliyego?” Coinega Yesu ꞌihegwaeya,
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 ꞌigwae, “Geya. Ma hesi ꞌuhila ma ꞌutauya ꞌasai, ma toꞌaha gide Yehoba ꞌoiuwa ꞌipaihoweya ꞌuhepwaila dadane.” Eeta loheyaina ꞌitauya gogoina ꞌalonega, ma Yesu ꞌina paihowa waiwaina ꞌiheꞌoteꞌoteteliya tomiyaꞌasa mabwaiyadi ꞌoidiya.
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Ma Yesu maꞌana tomuliyao sihabala hila, ma boda madouna maꞌidi yaliyaya sihesohoteya, weyahina tauna tuwa siyamwayamwa.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Coinega ꞌaigeda loheya ꞌiluhu latuma, sanina Yailo, tauna ꞌidi hada tapwalolo ꞌana toꞌitayahina. Cinaoma ma Yesu ꞌahena ꞌiꞌetuluha, ma ꞌigwaeya, “Bada tatau ꞌigu hada,
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 ma natugu ꞌilohala madouna ꞌuꞌabihe bwebweꞌane. Tauna tuwa natugu ꞌaigeda tuwa, ꞌana bolime tuwelo, hadai ꞌiꞌenoꞌeno, tuta ꞌiꞌiuna ma ꞌiꞌamasa.” Coinega baꞌidana sitauya.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Ma bodaedi ꞌalodiya ꞌaigeda wahine mahetediu, maꞌana lohala. Lohalaina beno bweyahina ꞌidaudau bolime tuwelo ꞌoidiya, ma tuwa ꞌabwa ꞌidaudau. Tuta baibaiwana toꞌabimuya sitohotoho ma ꞌabehega siꞌabihe bwebweꞌane, ma geya sowasowahidi.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 Wahineina Yesu mulinega ꞌinaoma ma ꞌana ꞌaleꞌo papalina ꞌiꞌabitohoya, ta bweyahina ꞌina dau ꞌiyapasa mwayamwayauwa.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 Eeta Yesu ꞌisalutuwama, ꞌigwaeya, “Hei! Taiya ꞌiꞌabi tohogauwa?” Ta mabwaiyadi siuhala, ma hesi Pita ꞌihegwaeya, ꞌigwae, “Bada, bodaedi siheheduidui ta ꞌoiuwa situpa.”
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 Ma Yesu ꞌigwaeya, “Geya! Caigeda taiya ꞌagu ꞌaleꞌo ꞌiꞌabitohoya, weyahina yalotohoya ꞌoiguwega waiwai ꞌihapwesa, ta toꞌabi tohonaina ꞌoina ꞌihabala.”
46 Mas Jesus insistiu:
47 Ma wahineina ꞌisanapuya ꞌabehega Yesu ꞌisanapu pwaiya ꞌina paihowa, ꞌoinega ꞌinaoma maꞌina ꞌateyoho, ꞌibeꞌu talutalubuꞌiya Yesu ꞌahena, ma boda matadiya ꞌina ꞌabitohona lamuna ꞌihepwaila latuheya, ꞌigwae, “Bada, nuwanuwagu yabwebweꞌana, ꞌoinega ꞌa ꞌaleꞌo yaꞌabitohoya, ma yabwebweꞌana mwayamwayauwa.”
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 Ma Yesu wahineina ꞌihegwaeya, ꞌigwae, “Natugu, ꞌino hemisa ꞌoinega ꞌubwebweꞌana pwaiya, Cutoholo maꞌino yaliyaya ꞌutauya.”
48 Então Jesus lhe disse:
49 Yesu ꞌabwa ꞌigwaegwae wahineina ꞌoina, ma tutaina ꞌoina Yailo ꞌina hadega ꞌina topaihowa ꞌaigeda wasa ꞌiꞌeweyama Yailo ꞌoina, ꞌigwaeya, “Taubada, natuu yawasina ꞌigumwala pwaiya, ma sahena toheꞌitaina ꞌina tuta wete ꞌuuleule.”
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Wasaina bewa Yesu ꞌihesagoheya ma Yailo ꞌihegwaeya, ꞌigwae, “Sahena ꞌuꞌateꞌateyoho. Ma hesi ꞌuhemisaegau ꞌabehega natuu nata ꞌibwebweꞌana.”
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Coinega sitauya ma ꞌasai sihapwesa, ma Yesu boda mabwaiyadi ꞌiꞌausidiya ma sahena hadaina ꞌoina siluhuluhu, tuwa beno nuwanuwana Pita ta Yoni ta Yemesa, ma wete gwamaina tamana ta sinana mahetenao siluhu.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Ma boda hadai ꞌabwa tuwa sidoudou ta wete siwuiwui gwamaina weyahina. Coinega Yesu ꞌiꞌausidiya ꞌigwae, “Tuwa! Dou walolagu! Weyahina gwama geya ꞌiꞌamasa, ma hesi tuwa ꞌiꞌenosineya.”
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 Ma mabwaiyadi Yesu simaluweya, weyahina sisanapuya ꞌabehega ꞌiꞌamasa pwaiya.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Coinega Yesu gwama nimana ꞌiꞌabiyahiya ma ꞌihegwaeya, ꞌigwae, “Gwamasine, ꞌutoholo.”
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 Ta gwama dumwaluna yawasina ꞌihilama ma ꞌitoholowa. Ma Yesu gwamaina sinana ma tamana ꞌoidiya ꞌigwaeya, “Ceꞌahai waꞌebwae ma ꞌiꞌai.”
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Nage ꞌoina tamana ma sinana nuwadi ꞌihenainaida moisa. Ma Yesu wete ꞌihenuwa laguwediya ꞌigwae, “Sahena ꞌaigeda taiya ꞌoina wahehepwaila ꞌigu paihowa bewa weyahina.”
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.