Lucas 6
LOINA HAUHAUNA (BDD) vs NVT
1 Sabati ꞌaigeda ꞌoina Yesu maꞌana tomuliyao tanoha ꞌalonega sitauya, ma ꞌana tomuliyaowedi witi huwaina siꞌabilolodiya, ma sihosodiya nimadiyega ma siꞌaidiya.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Ma tupwadi Palisiyao siꞌitediya, ta sigwaeya, “Togidega ta Sabati ꞌana loina wadiꞌwadiꞌwai?”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Coinega Yesu Palisiyao ꞌidi gwae ꞌihemaiseya, ꞌigwae, “Buki Heꞌasisi ꞌoina sileleya Debida weyahina, ma ꞌeguma wahasili wasanapu ꞌabehega tauna maꞌiyanao sigomaleya,
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 ma Yehoba ꞌina Hada ꞌoina ꞌiluhuwa, ta beledi heꞌaheꞌasisina ꞌiꞌeweya, ta siꞌaiya. Belediina maꞌana loina ꞌabehega topwaolimo ꞌadi tagwala ma siꞌai. Ma sigomaleya, ꞌoinega tuwa siꞌaiya.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Coinega Yesu wete ꞌihegwaediya, ꞌigwae, “Sabati ꞌana toloina tuwa taugu Loheyaiguina.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Ma wete ꞌaigeda Sabati ꞌoina Yesu ꞌiluhu hada tapwalolo ꞌaigeda ꞌoina, ma ꞌiheꞌita. Hadaina ꞌoina ꞌaigeda loheya ꞌimiyamiya nima ꞌebeulanega meyomeyona.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ma wete tupwadi loina ꞌana toheꞌitao ta Palisiyao simiyamiya, ma Yesu silomata yahiya, ma ꞌeguma loheyaina ꞌiꞌabihe bwebweꞌane Sabati ꞌoina, ꞌabwa ꞌaneyage ꞌoinega siheꞌewa toloinao matadiya.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Ma Yesu hesi ꞌidi nuwatuhu ꞌisanapuya, ꞌoinega loheyaina ꞌihegwaeya, ꞌigwae, “Cutoholo ma ꞌulagama.” Ma loheyaina ꞌitoholowa ta ꞌilaga.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Coinega Yesu Palisiyao maꞌiyadiyao ꞌihegwaediya ꞌigwae, “Bewa ꞌigu hesilala ꞌoimiya: To nuwatuhu bwebweꞌana ꞌoida? Sabati ꞌoina tomota talemedi bo taloheꞌamasidi?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Eeta mabwaiyadi ꞌiꞌebubu yahiyahidiya, ta ꞌoinega loheyaina ꞌihegwaeya, ꞌigwae, “Nimau ꞌuyasi hedumwalu.” Ta loheyaina nimana ꞌiyasi hedumwaluya, ta ꞌibwebweꞌana.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Nage ꞌoina Palisiyao maꞌiyadiyao sigamwasowala bwaibwaina, ta siboidimo ꞌoidiya sigwae, “Loheya bewa togidega taꞌabihelolagu ꞌese?”
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Tuta nage ꞌoina Yesu ꞌihaneya ꞌoyai, ma nobwa hinuwana mabwaiyana Yehoba ꞌoina ꞌiꞌahwaꞌahwanoi.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Coinega gona ꞌiꞌadaleya ta ꞌana tomuliyao ꞌibwauwediya, ma ꞌoidiyega site tuwelo ꞌihesinuwediya, ma ꞌibwauwediya tohepwailao.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Tohepwailaowedi sanidi bewa: Saimoni, tauna wete ꞌihesaniyeya Pita, ma tasina Andulu, ma wete Yemesa ma Yoni ma Pilipi ma Batolomiu,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 ma wete Madiu ma Tomasi ma hali Yemesa, tauna Alipiyo natuna, ma wete hali Saimoni, tauna toꞌalaꞌoheꞌohe ꞌidi miyawasi Loma weyahina,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 ma wete Yudasa tauna Yemesa natuna, ma wete Yudasa Isakaliyota, tauna ꞌabwa Yesu ꞌitebae.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Ma mabwaiyadi baꞌidanao ꞌoyega sisuluma ꞌwabu ꞌoina, sitoholowa. Cwabuina ꞌoina boda madouna simiyamiya, taudi sinaoma Yudiya ta Yelusalema ꞌoidiyega, ma wete Taiya ta Saidoni tupwa holega.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Taudi sinaoma ꞌabehega Yesu ꞌina gwae sihesagohe, ma wete ꞌabehega ꞌadi lohalao ꞌiꞌabihe bwebweꞌanedi. Ma wete taudi hiꞌahiꞌa siluhuwa ꞌoidiya, nuwanuwadi ma yaluyaluwaedi ꞌoidiyega ꞌida ulalatuhedi.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Bodaedi mabwaiyadi nuwanuwadi ma Yesu siꞌabitoho ma ꞌoinega ꞌadi lohalao sigumwala, weyahina siꞌiteya Yesu ꞌoina waiwai ꞌimiyamiya.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Coinega Yesu ꞌana tomuliyaowedi ꞌiꞌebubudiya ta ꞌihegwaediya, ꞌigwae: Ceguma ꞌomi wewelohemi, wayaliyaya weyahina Yehoba nimana wamiyamiya.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Ma ꞌomi ꞌeguma wagomale wayaliyaya, weyahina ꞌabwa wamwausu. Ma wete ꞌeguma ꞌomi wadou, wayaliyaya weyahina ꞌabwa wahenama.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Taugu Loheyaiguina, ma sowasowana wayaliyaya ꞌeguma weyahigu tomota siloloꞌalehegomi, nuwana siguipailegomi, nuwana siꞌahwa yaliyegomi, nuwana siꞌahwa galegalegomi.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Tuta nage ꞌoidiya ꞌeguma mwauwedi silatu, weyahidi wayaliyaya, ma watoholo ma wasobu, weyahina ꞌami maisa bwebweꞌana galewa ꞌimiyamiya. Ta wanuwatuhuyahi ꞌabehega toꞌahwa galagalaedi tubudiyao mwalo palopitao siꞌahwa galegalediya, gide wete ꞌomi tuta bewa ꞌoina siꞌahwaꞌahwa galegalegomi.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Ma ꞌeguma hesi ꞌomi wahewasawasa nuwaꞌoleꞌoleimi, weyahina ꞌimi wasawasa waloba pwaiya, ma ꞌabwa geya.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Ma taiyawedi ꞌomi bewa tuwa wamwausuwa, ꞌabwa wanuwagala weyahina ꞌiꞌiuna gomale madouna waloba. Ma wete ꞌeguma bewa tuwa wahehenama, ꞌabwa maꞌimi nuwagala wadou.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Ma tutaedi ꞌoidiya ꞌeguma tomota baibaiwadi siꞌahwa bwebweꞌanegomi, wanuwahila ma wanuwagala, weyahina mwalo taudi tubudiyao wete gidemusa palopita ꞌaboꞌabo siꞌahwa bwebweꞌanediya.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Ma ꞌigu heꞌita bewa wahesagohe, ma ꞌami ꞌalehao wahelauwedi, ta taudi siguipailegomiya waꞌabihetedi,
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 ma wete taudi siꞌahwaꞌahwa galegalegomi waꞌahwa bwebweꞌanedi, ma taudi siloloꞌalehegomi weyahidi waꞌahwaꞌahwanoi ma Yehoba ꞌiꞌabihetedi.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ma ꞌeguma taiya ꞌaseꞌaseu ꞌisapi, sahena ꞌuhehenima hile, ma hesi hali ꞌaseꞌaseu wete ꞌutagwale ma ꞌisapi. Ma ꞌeguma taiya ꞌino sita ꞌiꞌeweya, ꞌa ꞌaleꞌo wete ꞌutagwale ꞌoina.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Ma wete ꞌeguma taiya ꞌoiuwa ꞌiꞌahwanoi ginaula ꞌaigeda weyahina, ginaulaina ꞌuꞌebwae. Ma ꞌeguma taiya ꞌino tobwatobwa ꞌiꞌeweya ma ꞌoina ꞌimiyamiya, sahena weyahina ꞌugwaegwae hilahila.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Ma ꞌeguma toꞌaha nuwanuwami ma tomota ꞌoimiya sipaihowe, ꞌomi wete gide ꞌoidiya wapaihowa ꞌese.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Ma ꞌeguma tomota tupwadi sihelauwegomi ma siboidimo wahelauwedi, geya ꞌana bwebweꞌanamo ꞌoimiya, weyahina togala wete ꞌiyadiyao sihehelauwedi, ꞌoinega taudi ma ꞌomi tuwa mumugami mahemahetena.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Ma wete gide ꞌeguma tupwana tomota siꞌabihetegomi ma siboidimo waꞌabihetedi, geya ꞌaigeda wete ꞌana bwebweꞌana ꞌoimiya, weyahina togala wete ꞌiyadiyao siꞌabihetedi. Ma mumugadi tuwa gide wete ꞌomi mumugami.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Ma ꞌeguma helau waꞌebwaya taboidimo wanuwatuhuya ma ꞌabehega ꞌoimiya sihemaisa hile, toꞌaha paihowaina ꞌana bwebweꞌana ꞌoimiya? Paihowaina gide togala sipaipaihowadi ꞌiyadiyao ꞌoidiya, ma ꞌabehega ꞌidi ꞌebwayaina maisana siloba hila.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Ma ꞌomi hesi ꞌami ꞌalehao wahamwadi, ma wahelauwedi, ta waꞌebwaya ꞌoidiya, ma sahena hemaisa weyahina wayamwayamwa. Ma ꞌabwa ꞌami maisa madouna waloba, ma ꞌoinega ꞌomi Tomiya tabwana hedada natunao. Weyahina tauna tohopaꞌalao ma togalao ꞌihehelauwedi.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Coinega ꞌomi wete tuwa wahelau, gide Tamamiu ꞌihehelau ꞌesegomi.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Ma sahena tomota waꞌahwaꞌahwa galegaledi, tabu ma Yehoba wete ꞌiꞌahwa galegalegomi. Ma wete sahena ꞌiyamiyao waheꞌewadi, ma ꞌoinega ꞌomi sahena heꞌewa walobaloba. Ma hesi ꞌiyamiyao mumugadi wanuwasamudi, ma ꞌoinega Yehoba wete mumugami ꞌinuwasamudi.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Ma wete maꞌimi nuwatagwala tomota wahelauwedi, ma ꞌoinega Yehoba ꞌihelauwegomi, ma ꞌina helauina madou hedada ꞌoimiya ꞌilosiwa. Weyahina toꞌaha ꞌimi paihowa tomota ꞌoidiya, Yehoba wete gide ꞌipaipaihowa ꞌoimiya.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Coinega gwae hegehegedi bewa ꞌiꞌebwaediya, ꞌigwae, “Togidega? Sowasowahina ma ꞌaigeda tomatagibugibu ꞌiyana matagibugibuina ꞌihanugete? Gesowana ꞌawa? Ceguma gide ꞌipaihowa ꞌese, nata siteluwaedi gaula ꞌoina sibeꞌu.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Wete gide ꞌeguma ꞌaigeda tomuliya, geya sowasowahina ma ꞌina toheꞌita ꞌisanapu sine. Ma hesi ꞌeguma ꞌina sanapu ꞌimadou, beno siteluwaedi ꞌidi sanapu mahemahetena.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 “Geya ꞌilobwainego ma haletau weyahina ꞌugwae ꞌeguma matana ꞌaiwe tupwatupwana ꞌimiyamiya, weyahina ꞌowa wete matauwa ꞌetupwa ꞌimiyamiya, ma geya ꞌuꞌita.
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Coinega sahena haletau ꞌuhehegwae ma ꞌugwae, ‘Haletagu, ꞌilobwainegau ma ꞌaiwe tupwatupwana matauwega yaꞌewayahule,’ weyahina ꞌowa wete ꞌetupwa madouna matauwa ꞌimiyamiya geya ꞌuꞌita. Moisa ꞌowa ꞌaigeda toꞌabo, ꞌawa? Ma hesi ꞌetupwa matauwa ꞌuꞌewayahule nugeta, ma ꞌoinega ꞌuꞌebubuna bwaibwaina, ma muliyetega haletau matanega ꞌaiwe tupwatupwana ꞌuꞌewayahule.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 “Caiwe bwebweꞌana geya sowasowahina ma huwaina galana ꞌihuwae. Gide wete ꞌaiwe galana geya sowasowahina ma huwaina bwebweꞌana ꞌihuwae.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Coinega ꞌaiwe ꞌaigeda ꞌaigeda huwaidi ꞌoidiyega tasanasanapudi ꞌabehega ꞌaiweyedi bwebweꞌadi bo galadi. Geya sowasowahina ma talitali ꞌoidiyega damaya huwaina taloba. Wete gide geya sowasowahina ma buyubuyuwa ꞌoinega piyoi huwaina taloba.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Gide loheya mumugana, ꞌeguma loheya ꞌina nuwatuhu ꞌausalana mumugana mabwaiyana bwebweꞌana. Ma ꞌeguma loheyaina ꞌina nuwatuhu galadi mumugana mabwaiyana galadi. Weyahina nuwatuhuwedi toꞌaha gide ꞌatemiya simiyamiya sauga baibaiwana ꞌahwamiyega silatulatu.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 “Ma toꞌaha weyahina waꞌahwaꞌahwa badaegau, ma ꞌigu gwae geya wahematamatanedi.
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Ma ꞌeguma taiya ꞌowa ꞌunaoma ꞌoiguwa ma ꞌigu gwae ꞌuhesagohedi ma ꞌupaihowadi, ꞌowa mumugau gide ꞌaigeda tohadaꞌabi yaheꞌitae ꞌoimiya.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Ma tohadaꞌabiina nugeta ꞌina wahuwahu paꞌalina ꞌilobeya, daꞌudaꞌule ꞌoina, ma ꞌina hada ꞌoina ꞌiꞌabiya, ꞌoinega tutaina ꞌwesu madouna ꞌisuluwa ta ꞌabaita ꞌidauwa. Ta ꞌina dau ꞌoinega hadaina ꞌihunuya madouna, ma geya ꞌiꞌabihegala, weyahina wahuwahu bwebweꞌana ꞌoina ꞌiꞌabiya.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Ma hesi ꞌeguma taiya ꞌowa ꞌigu gwae ꞌuhesagoheyamo ma geya ꞌuhematamatane, ꞌowa tuwa gide tohadaꞌabi negwanegwala daisina ꞌoina ꞌiꞌabiya. Ma tutaina ꞌabaita ꞌilatuwa hadaina ꞌihunuya, ta ꞌibuineya ma ꞌiligeha yahuleya.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.