Atos 19
LOINA HAUHAUNA (BDD) vs ARA
1 Apolosa ꞌabwama Kolinita ꞌoina ꞌimiyamiya, ma Paulo ꞌisakowasiya tupwa pwatula ꞌoidiya, ma Epeso gadowa ꞌoina ꞌilatuma. Epeso nage ꞌoina, Yesu ꞌana tomuliyao tupwadi ꞌilobediya,
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 ma ꞌihesilalediya ꞌigwae, “Ciyagwao, tutaina Yesu wahemisaeya Yaluyaluwa Tabuna ꞌina waiwai walotohoya bo geya?” Ma sihegwaeya sigwae, “Geya. Geya ꞌasanapu ꞌabehega Yaluyaluwa Tabuna ꞌimiyamiya.”
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ma Paulo ꞌigwaeya, “To babitaiso hede ꞌoinega wababitaiso?” Ta sigwae, “Yoni ꞌina babitaisowega.”
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Ta Paulo ꞌihegwaediya, “Yoni ꞌina babitaiso beno nuwabui mumuga galana weyahina, ma ꞌihemataluwegomiya ta ꞌabehega Yesu wahemisae, tauna ꞌabwa ꞌimulimuliyama.”
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Gwae bewa meEpesowedi sihesagoheya ma sinuwa sabwalena moisa, ꞌoinega Bada Yesu saninega sibabitaiso.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Ma Paulo ꞌiꞌabi debediya, ma Yaluyaluwa Tabuna ꞌiluhuwa ꞌoidiya, ta ꞌina waiwaiyega hali ꞌenana ma hali ꞌenana ꞌoinega sigwae latuwa, ma Yehoba ꞌina gwae sipalopisai latuweya.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ta mabwaiyadi ꞌadi baibaiwa gide tuwelo.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ma waiꞌena ꞌetoi ꞌoidiya meYudiya ꞌidi hada tapwalolo ꞌalona Paulo ꞌiluhuluhu, ma Yehoba ꞌina hetoloina weyahina maꞌina ꞌatepatu ꞌigwaegwae, ta ꞌiꞌoheꞌohe ꞌiꞌiꞌiꞌimidi.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Ma tupwadi deba paꞌapaꞌalidi ma geya sihemihemisa, ta Yesu ꞌina ꞌedaina siꞌahwa galagalaeya tohegogonaowedi matadiya. Coinega Paulo ꞌitoholowa ta ꞌana tomuliyao baꞌidanao silatuwa, ma siluhuwa Tilano ꞌina hada ꞌebe seꞌulu ꞌoina, ma nobwa sabwelo ꞌaigeda ꞌaigeda ꞌoidiya Paulo ꞌilologuguya.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Cina paihowaina bewa gidemusa tuwa ꞌipaipaihowa bolime ꞌeluwa ꞌoidiya, ma tupwa Esiya ꞌana tomiyanao mabwaiyadi, meYudiya ma taudi geya meYudiya, Bada Yesu wasana sihesagoheya.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ta Yehoba hedehedede hagadi ꞌiꞌabi latuhediya Paulo ꞌina paihowega,
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 ta ꞌana ꞌamweyahi ꞌana ꞌebe sauwao ta ꞌana ꞌaleꞌowao siꞌewediya ma tolohalao ꞌoidiya siꞌabihe paꞌidiya, ta ꞌadi lohala sigumwagumwala, ma wete hiꞌahiꞌa siula latuhediya.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 — ausente —
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 — ausente —
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Ma hiꞌahiꞌaina ꞌihegwaediya, “Yesu ma Paulo yasanasanapudi, ma taiyawedi ꞌomi?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Coinega loheyaina ꞌigihebuweya, ꞌisopila ma toꞌobaedi ꞌiloꞌalehediya, ta ꞌadi ꞌaleꞌo ꞌisabu yahulediya, ma ꞌihunudiya, ta ꞌwahi daisidi hadega sidena.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ma wasa bewa Epeso ꞌana tomiyanao mabwaiyadi sihesagoheya ta simatauta, taudi meYudiya, ma taudi geya meYudiya, ta Bada Yesu sanina siꞌahwa waiwaiyeya.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ma tohemisa hauhaudi baibaiwadi sitauyama ta boda matadiya ꞌidi mumuga guguyou sihepwailediya, ꞌabehega taudi wete siꞌobaꞌoba.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ta ꞌidi ꞌobao bukidi sihegogonedima, ma boda matadiya sigabu yahulediya, ma bukiyedi ꞌadi maisa sisahwa hegogonediya, ma pipiti tausani kina gidemusa.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Nage ꞌoinega Yehoba ꞌina gwae ꞌidabalala ta ꞌihewaiwai tomota baibaiwadi ꞌoidiya.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Muliyetega Yaluyaluwa Tabuna Paulo ꞌihenuwa laguweya ꞌabehega Masidoniya ma Akaya ꞌoidiyega ꞌida tauya ma Yelusalema ꞌoina ꞌida latu, ma ꞌigwaeya, “Yanugenugeta Yelusalema, ma ꞌabwa muliyetega yatauya Loma. Gide ꞌigu nuwatuhu.”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Ta hesi Pauloina ꞌimiyamiya Esiya tuta toꞌutoꞌupana ꞌoina, ta ꞌana tolemaowedi Timoti ma Elasito ꞌihewasa nugetediya, ma sitauya Masidoniya.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Ma tuta nage ꞌoina heꞌoheꞌohe madouna ꞌilatuwa Yesu ꞌina ꞌeda weyahina, ta bewa gidemusa ꞌilatu ꞌesa.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Loheya ꞌaigeda sanina Dimitilo, tauna dayagi ꞌana topaihowa siliba ꞌoinega, ma meEpeso ꞌidi yehoba wahinena sanina Dayana ꞌina hada tapwalolo ꞌaluꞌaluwana ꞌiꞌiudi ꞌipaihowediya, ma ꞌihehegimwaneyedi tomota ꞌoidiya. Maꞌina topaihowao ꞌidi wasawasa madouna dayagiyedi ꞌoidiyega silobaloba.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Ma Dimitilo ꞌina topaihowao ꞌibwau ꞌautediya, ma tupwadi wete ꞌidi paihowa tauna gidemusa, ta ꞌihegwaediya ꞌigwae, “Ciyagwao wanuwatuhuyahi ꞌabehega paihowa bewa ꞌoinega ꞌida wasawasa talobaloba.
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Ma Paulo ꞌina heꞌita ꞌoinega tomota baibaiwadi ꞌiheꞌitediya ꞌigihe nuwabuidiya, ma ꞌina gwaegwae ꞌabehega Yehoba tomota nimadiyega siꞌabidi geya Yehoba moisa. Ta bewa gidemusa geya Epesomo ꞌoina ma hesi tupwa baibaiwadi Esiya ꞌalona. Ta ꞌomi wasanapu pwaiya, ma waꞌiteya Pauloina ꞌina paihowa, ꞌawa?
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 “Bewa ꞌoinega yamatauta, ꞌabwama nuwana tomota gesowana ꞌida tobwatobwao sigimwanedi, ma ꞌabwa wete ꞌida Yehoba madouna Dayana ꞌana heꞌasisi ta ꞌina hada tapwalolo siheginaula besobesowe. Weyahina meEsiya ma mebaleꞌu mabwaiyada Dayana ꞌana toꞌetuluhao.”
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Ma bodaowedi Dimitilo ꞌina gwae sihesagoheya, ta Paulo ꞌina paihowa weyahina sigamwasowala madouna, ta sibwaubwau, “Tauda meEpeso ꞌida yehoba Dayana tabwana moisa.”
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Coinega tomota baibaiwadi sipili ꞌautama ma siwuiwui, ma hedagadaga besobeso sipaipaihowa, ta meMasidoniya ꞌeluwa siꞌabiyahidiya, taudi Paulo ꞌina sakowasi ꞌoidiya ꞌana toꞌwayabuwao, sanidi Geyo ma Alisitako, ta sipilihediya hada ꞌebe ꞌetoꞌauta ꞌoina.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Ma Paulo nuwanuwana ma tohedagadagaowedi ꞌoidiya ꞌitautauya ma tohekalesiyao siꞌetobodeya,
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 ta tupwadi wete Paulo ꞌiyanao, taudi meEsiya babadao, gwae sihewasaeya ta Paulo siꞌahwanoiyeya ma ꞌabehega gesowana ꞌida luhu hada ꞌebe ꞌetoꞌautaina ꞌoina.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ma bodaedi gide sibuwa ma sibwaubwau, ta mabwaiyadi ꞌidi wui hagana, ma hedagadaga huhuna baibaiwadi geya sisanapu.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ta meYudiya ꞌaigeda loheya sanina Alekisana silohetu hetuneya, ma ꞌida laga ꞌoidiya ma ꞌida gwae. Coinega ꞌitoholowa matadiya ma tupwadi tomota ꞌidi nuwatuhuwedi sibwau latuhediya ꞌoina, ꞌoinega nimanega ꞌihegwaediya ꞌabehega hedagadaga sida lolagu, ma meYudiya ꞌidi gwae ꞌida hepwaila latuhe.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Ma bodao siꞌinaneya ꞌabehega tauna gwama Yudiya, ꞌoinega sibwauwa madouna, ma ꞌidi hedagadaga tuta dudulena geya silolagu, ma sibwaubwau mahemahetena, sigwaegwae, “Tauda meEpeso ꞌida yehoba Dayana tabwana moisa.”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Coinega ꞌasaina ꞌana tohanugeta ꞌitauyama, ta hedagadaga ꞌigihelolaguya, ta ꞌihegwaediya, ꞌigwae, “MeEpeso yo, mabwaiyada tasanapuya ꞌabehega Dayana tabwana hedada ꞌina hada tapwalolo ꞌana toꞌitayahina tauda, ma wete ꞌina daꞌule tabu galewega ꞌibeꞌuma.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Ta gesowana wete taiya ꞌisinasinaligita ꞌida tapwalolo bewa weyahina. Coinega ꞌilobwainegomiya ma wahenonomo ta sahena wahehedagadaga besobeso, nige gidemusa.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 “Ma waꞌita loheloheyaowedi watoedima, taudi geya ꞌida hada heꞌasisi ꞌoinega sida yagaha, bo nuwana ꞌida Yehoba mewahinena sida ꞌahwa galagalae, ꞌawa?
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 “Ta ꞌeguma Dimitilo maꞌiyanao nuwanuwadi ma taiya siheyatalae, beno bwebweꞌana. Cebe yatala ma toloinao simiyamiya, ma sosowahidi ꞌimi yatala sihesagohe ma sinuwanuwatuhu weyahimi.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Ma ꞌeguma wete hali nuwatuhu weyahina ꞌabehega wada yatala, delihegogona madouna ꞌoina nuwatuhuina ꞌabwa weyahina taloina.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 “Ta nige ꞌimi hedagadaga besobeso weyahina ꞌana ꞌita nata loina taloba, weyahina geya ꞌida huhumo.”
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Cina gwae ꞌilosalohiya, ta bodao ꞌihewasaediya, ma siliya sawala ꞌidi hada.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.