Mateus 5
Zliya Yǝwǝn kwǝma wǝzǝ naa dzǝkǝn Yesǝw Kǝristǝw (BCW) vs NAA
1 Dzəghwa ki, sa nashi Yesəw mbəzli ɗaŋ ni va mbə səəkəə dzəvəgha tsəghay, dza na mbaꞌa dzəməy mə ghən kəlaŋ. Dza das nzəyəy, mbaꞌa mbəzli ta səɗa ci səəkəshiy dzəvəgha kwərakwə.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Dzəghwa Yesəw mbaꞌa ghati ɓananshi kwəma ghənghən ghənghən kaa mbəzli.
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 A kə Yesəw na:
3 — Bem-aventurados
4 Vəshi na ta mbəzliy wahə.
4 — Bem-aventurados
5 Vəshi na ta mbəzli nza nefer shi wəzə.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Vəshi na ta mbəzliy pəla məni war
6 — Bem-aventurados
7 Vəshi na ta mbəzli zhanshi hwər tsa shi ta nihwəti mbəzli.
7 — Bem-aventurados
8 Vəshi na ta mbəzli nza nefer shi ɗewɗew kwa kwəma Hyala.
8 — Bem-aventurados
9 Vəshi na ta mbəzliy mbəə sləkati nihwəti mbəzli kwa jipə shi.
9 — Bem-aventurados
10 Vəshi na ta mbəzli sanshi məndi ngəraꞌwə,
10 — Bem-aventurados
11 Ghwəyəy, vəshi na tə ghwəy, kama na, war ə məndiy tsətsəərəŋwəy, ka saŋwəy ngəraꞌwə, ka slasla dzərvəə dzəkən ghwəy tə gəm, sa nza ghwəy mbəzli ta səɗee.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ghalaɓay, vəshi pə ghwəy taa vəshi tərəŋw. Sa nzanay, ta ngavəŋwəy zhəmə ghwəy dza Hyala mə ghwəmə. Ava war tsəgha niy sanshi ghəshi ngəraꞌwə kaa ka gəzə kwəma Hyalaa niy ꞌwaa səəkə» kə Yesəw.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Dzəghwa ma kə Yesəw na: «Ghwəy ghwəy mbəzli ta səɗee ni kiy, nzəy tsa ghwəy mbə mbəzli tə hiɗiy, nja məzlir ta gwəma er na. Ma fəca ka ndezhekiy kərəy mbə məzlir kiy, njaa dza məndiy zhiniy zhanambə ndezhekə tsa va ghwəla kia? Ka gwəmati er niva məzlir ghwəla tepəw. War ka shəkati pəsər tsa va dzəy tə ngwəla gwaꞌa tsəgha na kwəma ci. Ma nza mbəzli dza dzar ti.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Nzəy tsa ghwəy mbə mbəzli tə hiɗi diɓay, njasa ka waŋ pi vaa nza na. Mbaꞌa kə məndi ngati məlmə dikə na mə ghən ɗal piy, ka mbay məndiy mbələy kala nata ndə ghwəlaw.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Zhini diɓay, səəkə məndiy tsəraghwa ghwə kwa gərkəwa ta dzəɓakən tasaw kənəw. War pətsaa gwəramti ɗal ka məndiy pəla ta fə ti mbə ciki, ta mbə ghənzəə mbərə kaa mbəzli mbəɓa gwanashi.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ava war tsəgha kə nzəy tsa ghwəy məniy, nja gərkəwaa məni waŋ pi va kaa mbəzli. Məni pə ghwəy məni na wəzə na kwəma ta mbə məndiy nata. Ma nza məndi fal slən tsa Dəŋwəy tsa mə ghwəmə tsəgha ki» kə Yesəw.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «Nəghətaa ghwəy zəzəti ta sawavəri kwəma pəhəti Hyala lə kwemer gəzəkə ka gəzə kwəma Hyala səəkee, pə ghwəy ma. Əhəŋ, səəkəree ta sawa nzəw. Ma səəkə tsee tsay, war ta mbəə faghwa kwəma kwemer va kwa, lə ta pəraslikəvəriŋwəyshi səəkəree.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Favəm ə gəzaŋwəy ya, ta na navay, tsəgha na, ya war hwəmɓa dza naa nza, paꞌ ghala ka ghwəmə nata ghwəy na, lə hiɗi nashi ghwəy ni kəɗishiy, shiy tiɓa ya ni jəw ni, mbaꞌa ghəshi dzaa tamtəvashi səvəri mbə kwəma pəhəti Hyalaw.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Va tsəgha nzana kiy, ma ntsaa ɗi ma fəti va ta kwəma va, ya naa gwəramti jəw na mbə, mbaꞌa ɓananavə kaa nihwəti mbəzli tsəgha a ghəshi ɗi ma fəti tiy, tsava ndə dza naa kəray tə shigə mbəzli sləkə Hyala. Ma ntsaa kəsəvə kwəma va va wəzə, ka ɗi fəti ti, dzəghwa tsəgha ɓananavə kaa nihwəti mbəzli a ghəshi ɗi fəti ta kwəma vay, ntsa dikə tsa mbə mbəzli sləkə Hyala dza tsava ndəə nza.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Ə gəzaŋwəy ya sana, mbaꞌa pə ghwəy ɗi dzəmbə mbəzli sləkə Hyalay, ɗi pə ghwəy ɗi fəti ta kwəma nzə. Tərəŋwɓa ghwəy kəə ɗi fəti kaa *ka ɓənipə kwəma, ghəshi lə *ka Farisahi» kə Yesəw.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Ma kə Yesəw diɓa na: «A ghwəy sənay, a *kwəma pəhəti Hyala kaa jijihimmə niy gəzəkə: “Ka pəəsli ndə gha ma! Ya wa ntsaa dzaa pəəsliti ndəy, ta har dza məndiy dzəti ngwəvə” kə niy ni.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ya war nəfəə ɓəti ndəə dzəkən zəmbəghəyəy, ta har dza məndiy dzəti ngwəvə ti. War mbaꞌa kə ndə ni kaa tsahwəti ndə: “Ma ghay, ndə mbə ghaw” kəy, ta dzəti ngwəvə dza tsava ndə kwa kwəma ka sləka mbəzli. Ma ntsaa ni kaa zəmbəghəy: “Hil tsa” kəy, dzəti ghwə Hyala kəɗi ma dza tsava ndə.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Mbaꞌa pə gha ɓəvə shiy ta dza ta vəlantashi kaa Hyala, dzəghwa mbaꞌa gha zəzəvə nahwəti kwəma mənti gha kaa tsahwəti zəməŋa tiɓay,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 ə pə gha zlashi shi tarəkə gha va ɓə kaa Hyala tiɓa kwa kwəma Hyala di. Mbala a ghwəy dzaa jakəŋwəy sləkamti kwəma kwa jipə ghwəy lə zəməŋa tsa va. Ma nza gha zhəghəvaa səəkə ta ɓanta shi gha va kaa Hyala ghalaɓa.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 War mbaꞌa kə ntsa həərəva ghwəy liy harŋaa dzəti ngwəvəy, ditəvaŋa taŋtaŋ a ghwəy sləkamtim kwəma va li ghala ghwəy ghwəlaŋwəy kwa kwal ta tsəhə vəgha ndə sla ngwəvə. Kala tsəghay, ta pəmanaghəŋa dza na kaa ndə sla ngwəvə, ka ndə sla ngwəvə dza na, mbaꞌa pəmanaghəŋa kaa ka sawji, dzəghwa mbaꞌa ka sawji dzaa kalayŋa mbə ciki fərshina ki.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 E gəzaŋee, ta na navay, tsəgha na, ghalaɓay ka dza məndiy pəlaŋa tepə, kala war sa ka gha wamti kwəma gwaꞌa gwaꞌa, njasa dza məndiy slavəŋaw» kə Yesəw.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «Zhini ɓay, a ghwəy favə njasa niy gəzəkə *kwəma pəhəti Hyala: “Əntaa gha məni ghwərghwər ma!” kə niy ni.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ya war kwataka lə mətsə nata ndə mali tsahwəti ndə, dza ka səkwa nzəghə ci tiy, a tsava ndə manamti ghwərghwər gwaꞌa tsəgha lə mali va mbə nəfə tsa ci.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Va tsəgha nzana ki, war mbaꞌa kə nahwəti mətsə ghaa ngəɗiŋaa dzəmbə məni *kwəma jikir nay, lamti kwa ghən gha, a gha ndəghamti kərakə lə gha. Sa nzanay, wəzəɓa nza gha lə mətsə kwətiŋta na, kən na dza vəgha gha gwanataa ndita mbə ghwə.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Ya dəvə kwa bəzəmə gha fəŋa naa dzəmbə məni kwəma jikir nay, sla pə gha slanti, a gha ndəghamti kərakə. Sa nzanay, wəzəɓa nzəyŋa gha lə dəvə kwətiŋta na, kən dzəmbə ghwəə kəɗi ma lə vəgha gha gwanata» kə Yesəw.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Ma kə Yesəw diɓa na: «Zhini ɓay, a *kwəma pəhəti Hyala gəzəkə: “Mbaꞌa kə ndə təhamti mali ciy, ə kə tsaslanavə zliyaa ɓanavə, ta mbəə cipə kwəma təhə tsa təhamti na va” kə niy ni.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ya wa ntsaa təhamti mali ci, kala mənti ghwərghwər ghənzəy, tsava ndə fambə na mali va mbə məni ghwərghwər, sa ka na dza mbaꞌa dzaa ɓəhwə tsahwəti zal. Dzəghwa ma zal tsaa dzaa ɓə mali təhəvərivay tsahwəti zal li kwərakwə ɓa na, aa mənti ghwərghwər» kə Yesəw.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «A ghwəy favə njasa gəzanakə *kwəma pəhəti Hyala kaa jijihimmə niy nza diɓa: “Mbaꞌa pə gha zəmanti fəla ta məni kwəmay, ka zhini miy gha ti ma. Mənti kwəma zəmanti gha va fəla ta məni nzə kwa kwəma Ndə sləkəpə” kə niy ni.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, əntaa ghwəy zəmə fəla tepə ma. Ka zəmə fəla ghwəy, yən lə pətsa mə ghwəmə, pə ghwəy ma. Sa nzanay, ghwəmə va na gəzli nzəy Hyala mbə Mazə tsa nzə kwa.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ka zəmə fəla ghwəy, ghəy lə hiɗi ni, pə ghwəy ma. Sa nzanay, hiɗi va na shi kəɗi Hyala səɗa nzə ti shi. Ka zəmə fəla ghwəy, ghəy lə məlmə Zherəwzalem, pə ghwəy ma. Sa nzanay, ghənzə na məlmə Hyala, mazə tsa dikə tsa.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Əntaa ghwəy dzaa zəmə fəla tepə, ya ghəy lə ghən tsa ghəy, pə ghwəy ma. Sa nzanay, ka mbay ghwəy zhəghanti səti mbə ghən ghwəy payta, ya ngəritaw.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 War ma kwəma ka ghwəy gəzəy: “Yi” ka ghwəy ni, kwəma kə tsəgha kataŋ. Kala tsəgha kə na: “Awə” pə ghwəy. Sa nzana, mbaꞌa pə gha mətsahakən zəmə fəlay, səəkə va *ndə jaka tsa Hyala səəkə nava kwəma tsəgha» kə Yesəw.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «Zhini ɓay, a ghwəy favə njasaa niy gəzəkə *kwəma pəhəti Hyala: “Mbaꞌa kə ndə yahwamti mətsə ghay, yahwamti naci kwərakwə. Ɓəkwə kə ndə təɗamti slini ghay, dza ɓəkwə gha təɗamti na ci kwərakwə” kə niy ni.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, mbaꞌa kə ndə məntəŋwəy *kwəma jikir nay, ka nə ghwəy war ghəy wati shi ghəy ti lə kwəma jikir na kwərakwə pə ghwəy ma. Mbaꞌa kə ndə sləvantəŋa vəgha ghən gha tar bəla kwa bəzəmə ghay, zhəghanavə na tarkə bəla tar kwa zleɓi, a ghəci zhiniy ləkantəŋa vəgha nava bəla diɓa.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Mbaꞌa kə ndəə pəla kəsəŋaa dzəti ngwəvə sa ɗi na zləghwəhwə kwəbaŋ ɗaŋkəci tsa kən ghən ghay, zlatanavə kwal a ghəci ɓə ya lə ləkwəsa kən ghata gwaꞌa fəlghən.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Mbaꞌa kə ndə mbə mbəzliy sləkə hiɗi ni kaa ngəŋa, war gha ɓəghəra shi ya niy dzəti pi gar kiləwmetər kwətiŋ, kəy, ə pə gha zhiniy mətsəhə ɓanci shi gar kiləwmetər bakə.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Mbaꞌa kə ndəə ɗəw shiy va ghay, ɓə pə ghaa ɓanci shi. Mbaꞌa kə ndə səəkəy ta ɗəw təm va ghay, ka ini gha ti ma, ɓanavə» kə Yesəw.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «A ghwəy favə njasa gəzəkə *kwəma pəhəti Hyala: “Ɗi pə ghaa ɗi tsa gha ndə, ka pa jaka lə ndə mbəz tsa gha” kə niy ni.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ə pə ghwəy ɗi kwəma ka jaka ghwəy, ka cəꞌwə wəzə hwər tsa Hyala ta mbəzliy saŋwəy ngəraꞌwə.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Mbaꞌa pə ghwəy məni tsəghay, ndərazhi Dəŋwəy Hyala mə ghwəmə nza ghwəy. Sa nzanay, war yəmyəm ka naa kəɗi piy dzəkən ka ndərəm mbəzli, lə mbəzli wəzə hwər ni gwaꞌa. Ka nzəmə van dzəkən shi mbəzliy məni kwəma wəzə na, lə dzəkən ni mbəzliy məni *kwəma jikir na gwaꞌa.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Mbaꞌa pə ghwəy ɗi war mbəzliy ɗi kwəma ghwəy gwaꞌa tsəgha, kala ɗi ma nihwətiy, ka dza Hyalaa ngavəŋwəy zhəmə ghwəy ki na? Tiɓaw, ka ngavəŋwəyəw, ya mbəzli nja ka *dəwan, ghəshi ka zləghwəy, kar ghəshiy ɗi kwəma mbəzliy ɗi kwəma shi kwərakwə.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Mbaꞌa pə ghwəy səkwə war ngwardəhiŋwəy jaꞌ jaꞌ kiy, wa na nahwəti kwəma ghakə ghwəy mbə pərtaa? Sənay ghwəy, ya mbəzliy nəw ma Hyala na kar ghəshiy səkwə ngwardəshi kwərakwə, pə ghwəy sa?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ava va tsəgha, ghwəy mbəzli ta səɗee ni kiy, a pə ghwəy məni kwəma wəzə na kaa mbəzli gwaꞌa, nza ghwəy nza ka mbəzli kama fəti tar kaɓaka shi ya jəw nzə, njasa nza Dəŋwəy Hyala va mə ghwəmə, kala kama fəti və» kə Yesəw.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.