Mateus 5
Zliya Yǝwǝn kwǝma wǝzǝ naa dzǝkǝn Yesǝw Kǝristǝw (BCW) vs ARA
1 Dzəghwa ki, sa nashi Yesəw mbəzli ɗaŋ ni va mbə səəkəə dzəvəgha tsəghay, dza na mbaꞌa dzəməy mə ghən kəlaŋ. Dza das nzəyəy, mbaꞌa mbəzli ta səɗa ci səəkəshiy dzəvəgha kwərakwə.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Dzəghwa Yesəw mbaꞌa ghati ɓananshi kwəma ghənghən ghənghən kaa mbəzli.
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 A kə Yesəw na:
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Vəshi na ta mbəzliy wahə.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Vəshi na ta mbəzli nza nefer shi wəzə.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Vəshi na ta mbəzliy pəla məni war
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Vəshi na ta mbəzli zhanshi hwər tsa shi ta nihwəti mbəzli.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Vəshi na ta mbəzli nza nefer shi ɗewɗew kwa kwəma Hyala.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Vəshi na ta mbəzliy mbəə sləkati nihwəti mbəzli kwa jipə shi.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Vəshi na ta mbəzli sanshi məndi ngəraꞌwə,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Ghwəyəy, vəshi na tə ghwəy, kama na, war ə məndiy tsətsəərəŋwəy, ka saŋwəy ngəraꞌwə, ka slasla dzərvəə dzəkən ghwəy tə gəm, sa nza ghwəy mbəzli ta səɗee.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Ghalaɓay, vəshi pə ghwəy taa vəshi tərəŋw. Sa nzanay, ta ngavəŋwəy zhəmə ghwəy dza Hyala mə ghwəmə. Ava war tsəgha niy sanshi ghəshi ngəraꞌwə kaa ka gəzə kwəma Hyalaa niy ꞌwaa səəkə» kə Yesəw.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Dzəghwa ma kə Yesəw na: «Ghwəy ghwəy mbəzli ta səɗee ni kiy, nzəy tsa ghwəy mbə mbəzli tə hiɗiy, nja məzlir ta gwəma er na. Ma fəca ka ndezhekiy kərəy mbə məzlir kiy, njaa dza məndiy zhiniy zhanambə ndezhekə tsa va ghwəla kia? Ka gwəmati er niva məzlir ghwəla tepəw. War ka shəkati pəsər tsa va dzəy tə ngwəla gwaꞌa tsəgha na kwəma ci. Ma nza mbəzli dza dzar ti.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Nzəy tsa ghwəy mbə mbəzli tə hiɗi diɓay, njasa ka waŋ pi vaa nza na. Mbaꞌa kə məndi ngati məlmə dikə na mə ghən ɗal piy, ka mbay məndiy mbələy kala nata ndə ghwəlaw.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Zhini diɓay, səəkə məndiy tsəraghwa ghwə kwa gərkəwa ta dzəɓakən tasaw kənəw. War pətsaa gwəramti ɗal ka məndiy pəla ta fə ti mbə ciki, ta mbə ghənzəə mbərə kaa mbəzli mbəɓa gwanashi.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ava war tsəgha kə nzəy tsa ghwəy məniy, nja gərkəwaa məni waŋ pi va kaa mbəzli. Məni pə ghwəy məni na wəzə na kwəma ta mbə məndiy nata. Ma nza məndi fal slən tsa Dəŋwəy tsa mə ghwəmə tsəgha ki» kə Yesəw.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «Nəghətaa ghwəy zəzəti ta sawavəri kwəma pəhəti Hyala lə kwemer gəzəkə ka gəzə kwəma Hyala səəkee, pə ghwəy ma. Əhəŋ, səəkəree ta sawa nzəw. Ma səəkə tsee tsay, war ta mbəə faghwa kwəma kwemer va kwa, lə ta pəraslikəvəriŋwəyshi səəkəree.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Favəm ə gəzaŋwəy ya, ta na navay, tsəgha na, ya war hwəmɓa dza naa nza, paꞌ ghala ka ghwəmə nata ghwəy na, lə hiɗi nashi ghwəy ni kəɗishiy, shiy tiɓa ya ni jəw ni, mbaꞌa ghəshi dzaa tamtəvashi səvəri mbə kwəma pəhəti Hyalaw.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Va tsəgha nzana kiy, ma ntsaa ɗi ma fəti va ta kwəma va, ya naa gwəramti jəw na mbə, mbaꞌa ɓananavə kaa nihwəti mbəzli tsəgha a ghəshi ɗi ma fəti tiy, tsava ndə dza naa kəray tə shigə mbəzli sləkə Hyala. Ma ntsaa kəsəvə kwəma va va wəzə, ka ɗi fəti ti, dzəghwa tsəgha ɓananavə kaa nihwəti mbəzli a ghəshi ɗi fəti ta kwəma vay, ntsa dikə tsa mbə mbəzli sləkə Hyala dza tsava ndəə nza.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ə gəzaŋwəy ya sana, mbaꞌa pə ghwəy ɗi dzəmbə mbəzli sləkə Hyalay, ɗi pə ghwəy ɗi fəti ta kwəma nzə. Tərəŋwɓa ghwəy kəə ɗi fəti kaa *ka ɓənipə kwəma, ghəshi lə *ka Farisahi» kə Yesəw.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Ma kə Yesəw diɓa na: «A ghwəy sənay, a *kwəma pəhəti Hyala kaa jijihimmə niy gəzəkə: “Ka pəəsli ndə gha ma! Ya wa ntsaa dzaa pəəsliti ndəy, ta har dza məndiy dzəti ngwəvə” kə niy ni.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ya war nəfəə ɓəti ndəə dzəkən zəmbəghəyəy, ta har dza məndiy dzəti ngwəvə ti. War mbaꞌa kə ndə ni kaa tsahwəti ndə: “Ma ghay, ndə mbə ghaw” kəy, ta dzəti ngwəvə dza tsava ndə kwa kwəma ka sləka mbəzli. Ma ntsaa ni kaa zəmbəghəy: “Hil tsa” kəy, dzəti ghwə Hyala kəɗi ma dza tsava ndə.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Mbaꞌa pə gha ɓəvə shiy ta dza ta vəlantashi kaa Hyala, dzəghwa mbaꞌa gha zəzəvə nahwəti kwəma mənti gha kaa tsahwəti zəməŋa tiɓay,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ə pə gha zlashi shi tarəkə gha va ɓə kaa Hyala tiɓa kwa kwəma Hyala di. Mbala a ghwəy dzaa jakəŋwəy sləkamti kwəma kwa jipə ghwəy lə zəməŋa tsa va. Ma nza gha zhəghəvaa səəkə ta ɓanta shi gha va kaa Hyala ghalaɓa.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 War mbaꞌa kə ntsa həərəva ghwəy liy harŋaa dzəti ngwəvəy, ditəvaŋa taŋtaŋ a ghwəy sləkamtim kwəma va li ghala ghwəy ghwəlaŋwəy kwa kwal ta tsəhə vəgha ndə sla ngwəvə. Kala tsəghay, ta pəmanaghəŋa dza na kaa ndə sla ngwəvə, ka ndə sla ngwəvə dza na, mbaꞌa pəmanaghəŋa kaa ka sawji, dzəghwa mbaꞌa ka sawji dzaa kalayŋa mbə ciki fərshina ki.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 E gəzaŋee, ta na navay, tsəgha na, ghalaɓay ka dza məndiy pəlaŋa tepə, kala war sa ka gha wamti kwəma gwaꞌa gwaꞌa, njasa dza məndiy slavəŋaw» kə Yesəw.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «Zhini ɓay, a ghwəy favə njasa niy gəzəkə *kwəma pəhəti Hyala: “Əntaa gha məni ghwərghwər ma!” kə niy ni.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ya war kwataka lə mətsə nata ndə mali tsahwəti ndə, dza ka səkwa nzəghə ci tiy, a tsava ndə manamti ghwərghwər gwaꞌa tsəgha lə mali va mbə nəfə tsa ci.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Va tsəgha nzana ki, war mbaꞌa kə nahwəti mətsə ghaa ngəɗiŋaa dzəmbə məni *kwəma jikir nay, lamti kwa ghən gha, a gha ndəghamti kərakə lə gha. Sa nzanay, wəzəɓa nza gha lə mətsə kwətiŋta na, kən na dza vəgha gha gwanataa ndita mbə ghwə.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ya dəvə kwa bəzəmə gha fəŋa naa dzəmbə məni kwəma jikir nay, sla pə gha slanti, a gha ndəghamti kərakə. Sa nzanay, wəzəɓa nzəyŋa gha lə dəvə kwətiŋta na, kən dzəmbə ghwəə kəɗi ma lə vəgha gha gwanata» kə Yesəw.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Ma kə Yesəw diɓa na: «Zhini ɓay, a *kwəma pəhəti Hyala gəzəkə: “Mbaꞌa kə ndə təhamti mali ciy, ə kə tsaslanavə zliyaa ɓanavə, ta mbəə cipə kwəma təhə tsa təhamti na va” kə niy ni.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ya wa ntsaa təhamti mali ci, kala mənti ghwərghwər ghənzəy, tsava ndə fambə na mali va mbə məni ghwərghwər, sa ka na dza mbaꞌa dzaa ɓəhwə tsahwəti zal. Dzəghwa ma zal tsaa dzaa ɓə mali təhəvərivay tsahwəti zal li kwərakwə ɓa na, aa mənti ghwərghwər» kə Yesəw.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «A ghwəy favə njasa gəzanakə *kwəma pəhəti Hyala kaa jijihimmə niy nza diɓa: “Mbaꞌa pə gha zəmanti fəla ta məni kwəmay, ka zhini miy gha ti ma. Mənti kwəma zəmanti gha va fəla ta məni nzə kwa kwəma Ndə sləkəpə” kə niy ni.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, əntaa ghwəy zəmə fəla tepə ma. Ka zəmə fəla ghwəy, yən lə pətsa mə ghwəmə, pə ghwəy ma. Sa nzanay, ghwəmə va na gəzli nzəy Hyala mbə Mazə tsa nzə kwa.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ka zəmə fəla ghwəy, ghəy lə hiɗi ni, pə ghwəy ma. Sa nzanay, hiɗi va na shi kəɗi Hyala səɗa nzə ti shi. Ka zəmə fəla ghwəy, ghəy lə məlmə Zherəwzalem, pə ghwəy ma. Sa nzanay, ghənzə na məlmə Hyala, mazə tsa dikə tsa.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Əntaa ghwəy dzaa zəmə fəla tepə, ya ghəy lə ghən tsa ghəy, pə ghwəy ma. Sa nzanay, ka mbay ghwəy zhəghanti səti mbə ghən ghwəy payta, ya ngəritaw.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 War ma kwəma ka ghwəy gəzəy: “Yi” ka ghwəy ni, kwəma kə tsəgha kataŋ. Kala tsəgha kə na: “Awə” pə ghwəy. Sa nzana, mbaꞌa pə gha mətsahakən zəmə fəlay, səəkə va *ndə jaka tsa Hyala səəkə nava kwəma tsəgha» kə Yesəw.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «Zhini ɓay, a ghwəy favə njasaa niy gəzəkə *kwəma pəhəti Hyala: “Mbaꞌa kə ndə yahwamti mətsə ghay, yahwamti naci kwərakwə. Ɓəkwə kə ndə təɗamti slini ghay, dza ɓəkwə gha təɗamti na ci kwərakwə” kə niy ni.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, mbaꞌa kə ndə məntəŋwəy *kwəma jikir nay, ka nə ghwəy war ghəy wati shi ghəy ti lə kwəma jikir na kwərakwə pə ghwəy ma. Mbaꞌa kə ndə sləvantəŋa vəgha ghən gha tar bəla kwa bəzəmə ghay, zhəghanavə na tarkə bəla tar kwa zleɓi, a ghəci zhiniy ləkantəŋa vəgha nava bəla diɓa.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Mbaꞌa kə ndəə pəla kəsəŋaa dzəti ngwəvə sa ɗi na zləghwəhwə kwəbaŋ ɗaŋkəci tsa kən ghən ghay, zlatanavə kwal a ghəci ɓə ya lə ləkwəsa kən ghata gwaꞌa fəlghən.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Mbaꞌa kə ndə mbə mbəzliy sləkə hiɗi ni kaa ngəŋa, war gha ɓəghəra shi ya niy dzəti pi gar kiləwmetər kwətiŋ, kəy, ə pə gha zhiniy mətsəhə ɓanci shi gar kiləwmetər bakə.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Mbaꞌa kə ndəə ɗəw shiy va ghay, ɓə pə ghaa ɓanci shi. Mbaꞌa kə ndə səəkəy ta ɗəw təm va ghay, ka ini gha ti ma, ɓanavə» kə Yesəw.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Dzəghwa ma kə Yesəw diɓa na: «A ghwəy favə njasa gəzəkə *kwəma pəhəti Hyala: “Ɗi pə ghaa ɗi tsa gha ndə, ka pa jaka lə ndə mbəz tsa gha” kə niy ni.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Ma nə ya ngəŋwəy ta na tsee ghən nee kiy, ə pə ghwəy ɗi kwəma ka jaka ghwəy, ka cəꞌwə wəzə hwər tsa Hyala ta mbəzliy saŋwəy ngəraꞌwə.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Mbaꞌa pə ghwəy məni tsəghay, ndərazhi Dəŋwəy Hyala mə ghwəmə nza ghwəy. Sa nzanay, war yəmyəm ka naa kəɗi piy dzəkən ka ndərəm mbəzli, lə mbəzli wəzə hwər ni gwaꞌa. Ka nzəmə van dzəkən shi mbəzliy məni kwəma wəzə na, lə dzəkən ni mbəzliy məni *kwəma jikir na gwaꞌa.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Mbaꞌa pə ghwəy ɗi war mbəzliy ɗi kwəma ghwəy gwaꞌa tsəgha, kala ɗi ma nihwətiy, ka dza Hyalaa ngavəŋwəy zhəmə ghwəy ki na? Tiɓaw, ka ngavəŋwəyəw, ya mbəzli nja ka *dəwan, ghəshi ka zləghwəy, kar ghəshiy ɗi kwəma mbəzliy ɗi kwəma shi kwərakwə.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Mbaꞌa pə ghwəy səkwə war ngwardəhiŋwəy jaꞌ jaꞌ kiy, wa na nahwəti kwəma ghakə ghwəy mbə pərtaa? Sənay ghwəy, ya mbəzliy nəw ma Hyala na kar ghəshiy səkwə ngwardəshi kwərakwə, pə ghwəy sa?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ava va tsəgha, ghwəy mbəzli ta səɗee ni kiy, a pə ghwəy məni kwəma wəzə na kaa mbəzli gwaꞌa, nza ghwəy nza ka mbəzli kama fəti tar kaɓaka shi ya jəw nzə, njasa nza Dəŋwəy Hyala va mə ghwəmə, kala kama fəti və» kə Yesəw.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.