Gênesis 37
Godeya꞉ To Nafayo꞉ We (BCO) vs NVT
1 Ya꞉kobo꞉ Ka꞉ina꞉n hen, iya Aisa꞉gdo꞉ mageso꞉ ya꞉ga꞉lo꞉ sen a꞉naka asifo꞉.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 Ya꞉koba꞉ ene eso꞉lo꞉wa꞉ malolo꞉wo꞉ we. Yosa꞉b e dona do꞉la꞉ta꞉ga꞉ doma꞉la꞉fo꞉ ko꞉lo꞉ dota꞉ga꞉yo꞉, Ya꞉koba꞉ nanogdo꞉ dian ga, Bilha o꞉lia꞉ Silba o꞉lia꞉ma꞉lo꞉ so꞉wa sa꞉la꞉la꞉ a꞉no꞉ Yosa꞉ba꞉ ene ao i ko꞉lo꞉, iyo꞉ egele siliki, no꞉ fofo꞉wo꞉ a꞉na bo꞉fo꞉len. Ene ao i a꞉ma꞉lo꞉ hala dimidabo꞉, Yosa꞉b eyo꞉ iyamo꞉wo꞉ malolome.
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Ya꞉kob e anaso꞉ dofo꞉liki, Yosa꞉b e a꞉na sa꞉la꞉li ko꞉lo꞉, emo꞉wo꞉ ha꞉fo꞉wo꞉ alan disa꞉. Ko꞉sega Yosa꞉ba꞉ ao i nolbo꞉wo꞉ a꞉la꞉bo꞉ mo꞉go꞉ ko꞉lo꞉, Ya꞉kob eyo꞉ helebeso꞉g sambo nafa momado꞉wo꞉ dimida꞉sa꞉ga꞉, Yosa꞉bo꞉ dimi.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Iyaya꞉yo꞉ Yosa꞉b emo꞉lo꞉ ha꞉fo꞉ alan disa꞉lab a꞉no꞉, ao i nolba꞉ asulakiyo꞉, i o꞉lia꞉yo꞉ ha꞉fo꞉wo꞉ mo꞉disa꞉lab a꞉la꞉asulaki, iliyo꞉ Yosa꞉bo꞉wo꞉ mo꞉bea꞉sa꞉ga꞉, e o꞉lia꞉yo꞉ dinafalo꞉ mo꞉tola꞉len. Ya꞉kob eyo꞉ helebeso꞉g momado꞉ nafayo꞉ Yosa꞉bo꞉ dimi.|alt="Joseph gets new coat" src="01_Ge_37_01_RG_gr.tif" size="col" copy="© Sweet Publishing http://sweetpublishing.com, licensed under a CC: BY-SA 3.0 Unported licence" ref="37.3-4"
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 A꞉la꞉go꞉ko꞉lo꞉ ho꞉len no amio꞉ Yosa꞉b elo꞉ ofolo꞉ ba꞉ba꞉ a꞉no꞉ ao imo꞉ malolo꞉ meabiki, iliyo꞉ emo꞉wo꞉ asulo꞉wa꞉yo꞉ mo꞉beo꞉wo꞉ alan dowo꞉.
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 Yosa꞉b eyo꞉ ao imo꞉wo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Ofolo꞉ nilo꞉ ba꞉ba꞉yo꞉ gimo꞉wo꞉ maloloma꞉nigo꞉l ko꞉lo꞉ gio꞉ dabuma.
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 Nio꞉ tambo egelo꞉wa iliki, wito꞉ kegene bobodola꞉li dibida꞉len amio꞉, wit bobodo꞉ nilo꞉wo꞉ dasi hagale dowo꞉ a꞉no꞉ko꞉ iliki, wit bobodola꞉ gililo꞉wo꞉ nilo꞉wa kegea꞉sa꞉ga꞉, wa꞉sesefa꞉ya ba꞉ba꞉.”
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Yosa꞉b eyo꞉ a꞉la꞉sa꞉la꞉sa꞉ga꞉ dowabiki, iliyo꞉ emo꞉ dabu ba꞉dakiyo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Ge nili misa꞉ kalu dowaki, nio꞉ hendele gi bo꞉fo꞉mela꞉no꞉, asulaki sa꞉laya?” A꞉la꞉go꞉ko꞉lo꞉ Yosa꞉b elo꞉ ofolo꞉ ba꞉ba꞉ a꞉no꞉ ao imo꞉ malolo꞉ meabikiyo꞉, iliyo꞉ emo꞉wo꞉ asulo꞉wa꞉yo꞉ mo꞉beo꞉wo꞉ alan a꞉dowo꞉.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 A꞉la꞉ta꞉ga꞉ Yosa꞉b e wa꞉ka a꞉ofolo꞉ ko꞉lo꞉, eyo꞉ ao imo꞉wo꞉ malolakiyo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Niyo꞉ wa꞉ka ofolo꞉ ko꞉lo꞉ maloloma꞉nigo꞉l. Ofo꞉, eleyo꞉, a꞉la꞉ta꞉ga꞉ tamin kelen a꞉la꞉fo꞉ a꞉no꞉ nemo꞉ wabudaki, ni ha꞉ga elena ba꞉ba꞉.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Yosa꞉b elo꞉ ofolo꞉ a꞉no꞉ iya o꞉lia꞉ ao o꞉lia꞉mo꞉wo꞉ malolo meabikiyo꞉, iyaya꞉yo꞉ emo꞉wo꞉ halalelaki a꞉la꞉sio꞉, “Ofolo꞉ gilo꞉ koma꞉yo꞉ o꞉bo꞉ngo꞉ fa꞉la꞉doma꞉ib ko꞉lo꞉ malolaya? Nelo꞉, go꞉wo꞉lo꞉, gao iyo꞉lo꞉ hendele gelo꞉wa ya꞉ga꞉ gulalu siliki misa꞉fu alilaki, gemo꞉wo꞉ a꞉na wabuluma꞉ib ko꞉lo꞉ sa꞉laya?”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Yosa꞉ba꞉ ao ima꞉yo꞉ emo꞉wo꞉ asulo꞉wa꞉yo꞉ gadio꞉ dowo꞉ ko꞉sega, iyaya꞉yo꞉ ofolo꞉ malolo꞉ a꞉no꞉ asulufo꞉len. Yosa꞉b eyo꞉ wit bobodola꞉ wa꞉sesefa꞉ ba꞉ba꞉ a꞉no꞉ ko꞉lo꞉ malolo꞉ me.|alt="Dream of sheaves bowing down" src="01_Ge_37_03_RG_gr.tif" size="col" copy="© Sweet Publishing http://sweetpublishing.com, licensed under a CC: BY-SA 3.0 Unported licence" ref="37.7"
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Ho꞉len no amio꞉, Yosa꞉ba꞉ ao iyo꞉ Sekem hena ha꞉na꞉ga꞉, iyaya꞉ no꞉ fofo꞉wo꞉ ko꞉lo꞉ bo꞉fo꞉mela꞉ni ane.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Ao iyo꞉ a꞉na sabiki, Ya꞉kob eyo꞉ Yosa꞉bo꞉wo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Gao iyo꞉ no꞉wo꞉ Sekem hen a꞉na bo꞉fo꞉lab ko꞉lo꞉, niyo꞉ ge a꞉na iliga꞉fa꞉nigo꞉l.” A꞉la꞉sa꞉labiki Yosa꞉b eyo꞉ a꞉ma꞉la꞉yo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Ne o꞉lika ha꞉na꞉no꞉.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 — ausente —
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 — ausente —
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 A꞉la꞉dabu ba꞉dabiki Yosa꞉b eyo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Ne nao iyo꞉ no꞉ fofo꞉lo꞉ bo꞉fo꞉lab i a꞉no꞉ kedo꞉l ko꞉lo꞉, giyo꞉ ilo꞉ sabo꞉ nelo꞉ walama.”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 A꞉la꞉dabu ba꞉dabiki kalu a꞉ma꞉yo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Iyo꞉ wena sa꞉ga꞉ ha꞉na꞉nikilo꞉ to nenelo꞉wo꞉ ne dabu. ‘Nio꞉ Dotan hen a꞉na ha꞉na꞉nigo꞉l’ a꞉la꞉do꞉ sio꞉wo꞉ ne dabu ko꞉lo꞉ iyo꞉ a꞉na sab.” A꞉la꞉sa꞉labiki Yosa꞉b e ene ao i ane o꞉leau kudu ha꞉na꞉ga꞉, iyo꞉ Dotan hen a꞉na sena galili.
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Yosa꞉b e ko꞉na꞉ yabiki, ao iya꞉yo꞉ e ba꞉da꞉sa꞉ga꞉, towo꞉ egelebo꞉ nenelakiyo꞉, e sana soma꞉niki a꞉la꞉li nenelo꞉.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 — ausente —
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 — ausente —
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Ilido꞉ to nenelab a꞉no꞉ Luben e da꞉da꞉la꞉ga꞉yo꞉, iliyo꞉ Yosa꞉bo꞉ mo꞉sanama꞉ki, eyo꞉ Yosa꞉bo꞉ asuwa꞉fa꞉no꞉ asulaki a꞉la꞉sio꞉, “Mela꞉no꞉ elo꞉wo꞉ niliyo꞉ mo꞉walema꞉no꞉.
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 E sanala꞉so꞉bo. Kalulo꞉ma hen wenamio꞉, niliyo꞉ e hen daido꞉ tiane alan wena to꞉lo alita꞉ga꞉ ta꞉fo꞉ mela꞉niki. Ko꞉sega e sa꞉nda꞉so꞉bo.” Luben eyo꞉ a꞉la꞉do꞉ sio꞉ a꞉no꞉ mo꞉wo꞉, ene ao i nolba꞉yo꞉ Yosa꞉bo꞉ mo꞉sanama꞉ki, eyo꞉ ao a꞉no꞉ gasilia꞉sa꞉ga꞉, a꞉ma꞉la꞉ iyalo꞉wa iliga꞉fa꞉no꞉ asulaki sio꞉.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 — ausente —
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 — ausente —
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 A꞉la꞉dimida꞉sa꞉ga꞉yo꞉ iyo꞉ ma꞉no꞉ ma꞉niki mesa꞉ni ane. Ma꞉no꞉wo꞉ na꞉liki sen ami, iyo꞉ ololo ba꞉ba꞉yo꞉, Ismael kaluwo꞉ modo꞉ ko꞉lo꞉ ka꞉mol o꞉lia꞉ ya꞉lena ba꞉ba꞉. Ismael kaluwo꞉ i ho꞉n mundo꞉ nafalo꞉ dowan kelego꞉ ko꞉li ko꞉lilo꞉ a꞉no꞉ Gilead hen a꞉na a꞉la꞉ta꞉ga꞉ Isib kililia꞉ni ha꞉na꞉len.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 I yab a꞉no꞉ ba꞉da꞉ga꞉yo꞉, Yuda eyo꞉ ao imo꞉wo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Niliyo꞉ nao nowo꞉ sa꞉nda꞉sa꞉ga꞉ do꞉lo꞉lelalega, nio꞉ a꞉ma꞉yo꞉ waga asuwa꞉fa꞉iba?
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 — ausente —
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 — ausente —
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Luben e a꞉ma꞉la꞉ ya꞉ga꞉, Yosa꞉bdo꞉ to꞉lo alifo꞉lendo꞉ a꞉na ba꞉ba꞉ni ane. Ko꞉sega Yosa꞉bo꞉ a꞉namilo꞉ mo꞉elenalo꞉bi ba꞉da꞉sa꞉ga꞉yo꞉, e iligo꞉. E ba꞉da꞉ga꞉ nofolakiyo꞉, helebeso꞉g enedo꞉wo꞉ bidila꞉.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 E a꞉ma꞉la꞉ ha꞉na꞉sa꞉ga꞉, ao ilo꞉wa fa꞉la꞉dowaki a꞉la꞉sio꞉, “So꞉wa a꞉no꞉ hen daido꞉ a꞉namilo꞉ mo꞉elena ba꞉ba꞉ ko꞉lo꞉, niyo꞉ waga dimidama꞉no꞉wa꞉le?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 A꞉la꞉go꞉ko꞉lo꞉ iliyo꞉ goudi nowo꞉ sa꞉nda꞉sa꞉ga꞉, Yosa꞉ba꞉ helebeso꞉g sambo nafale momado꞉ a꞉no꞉ ho꞉bo꞉ a꞉na degelo꞉.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 A꞉la꞉ta꞉ga꞉ iliyo꞉ helebeso꞉g a꞉no꞉ dia꞉ga꞉, iyalo꞉wa handalowakiyo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Helebeso꞉g we hena꞉ usa deleno꞉lo꞉biki nili ba꞉ba꞉ ko꞉lo꞉, helebeso꞉g we gi so꞉waya꞉ nowa꞉le a꞉la꞉liki, dinafa bo꞉ba” a꞉la꞉sio꞉.
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Iyaya꞉yo꞉ dinafa ba꞉da꞉sa꞉ga꞉ a꞉la꞉sio꞉, “A꞉, we ni so꞉waya꞉ helebeso꞉g o꞉mo꞉lo꞉b. No꞉ igo꞉la꞉sen noma꞉ sa꞉nda꞉sa꞉ga꞉ tabodo mo꞉no꞉lo꞉b” a꞉la꞉sio꞉.
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Ya꞉kob e nofolo꞉wo꞉ alan dowaki, helebeso꞉g enedo꞉wo꞉ bidila꞉sa꞉ga꞉, dabale mogago꞉ a꞉no꞉ ko꞉lo꞉. A꞉la꞉fo꞉ko꞉lo꞉ ene so꞉wa a꞉no꞉ ko꞉lo꞉ asulakiyo꞉, e ho꞉leno꞉ modo꞉ nofola꞉li sen.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Ya꞉koba꞉ insiso꞉i o꞉lia꞉ ida꞉ o꞉lia꞉ma꞉yo꞉ iyayo꞉ sagalema꞉ki, towo꞉ ha꞉nolo sa꞉ma꞉ni mio꞉ ko꞉sega, Ya꞉kob elo꞉ nofolo꞉ a꞉no꞉ mo꞉ta꞉fa꞉no꞉ asulakiyo꞉ eyo꞉ a꞉la꞉sio꞉, “Nilo꞉ so꞉wa sowo꞉ nofolo꞉ we dowa꞉i ha꞉na꞉la꞉ga꞉yo꞉, ne sowa꞉sa꞉ga꞉, dane ane hen a꞉na ni so꞉wa o꞉lia꞉ doma꞉ni ha꞉nalikiyo꞉ a꞉na elema꞉no꞉” Ya꞉kob eyo꞉ a꞉la꞉sa꞉la꞉likiyo꞉, ya꞉lifo꞉ko꞉ elen.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 O꞉g ho꞉len a꞉namio꞉, Midian kaluwa꞉yo꞉ Yosa꞉b e dia꞉ga꞉, Isib hena tililia꞉gane. Isib misa꞉ kalu Fa꞉lo꞉wa꞉ ene da꞉la꞉diya꞉ misa꞉ kalu Botifa a꞉ma꞉yo꞉, ene nanog kalu doma꞉ki, Yosa꞉bo꞉ kilili.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.