2 Reis 23
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NVI
1 Yenibɑn biru, sinɑ boko Yosiɑsi u ɡɔrɑ bu Yudɑbɑ kɑ Yerusɑlɛmuɡibun ɡuro ɡurobu mɛnnɑmɑ.
1 Então o rei convocou todas as autoridades de Judá e de Jerusalém.
2 Mɑ bɑ dɑ sɑ̃ɑ yerɔ kɑ yɑ̃ku kowobu kɑ Gusunɔn sɔmɔbu kɑ Yudɑbɑ kɑ Yerusɑlɛmuɡibu ɡesi kpuro, bibu kɑ ɡuro ɡurobu. Mɑ bɑ bu Yinni Gusunɔn tire te ɡɑriɑ, te bɑ wɑ mi.
2 Depois o rei subiu ao templo do Senhor acompanhado por todos os homens de Judá, todo o povo de Jerusalém, os sacerdotes e os profetas; todo o povo, dos mais simples aos mais importantes. Para todos o rei leu em voz alta todas as palavras do Livro da Aliança, que havia sido encontrado no templo do Senhor.
3 Yerɑ sinɑ boko u dɑ u yɔ̃rɑ mi u rɑ yɔ̃re, u nɔɔ mwɛɛ teni kuɑ Yinni Gusunɔn wuswɑɑɔ. U nɛɛ, kon Yinni Gusunɔ swĩiwɑ kpɑ n win woodɑbɑ kɑ win yiirebu kɑ ye u ɡeruɑ kpuro mɛm nɔɔwɑ kɑ nɛn ɡɔ̃ru kpuro. Kpɑ n wɑ n tire tenin ɡɑri nɛnɛ. Mɑ tɔn ben tii bɑ wurɑ mɛ.
3 O rei colocou-se junto à coluna real e, na presença do Senhor, fez uma aliança, comprometendo-se a seguir o Senhor e obedecer de todo o coração e de toda a alma aos seus mandamentos, seus preceitos e seus decretos, confirmando assim as palavras da aliança escritas naquele livro. Então todo o povo se comprometeu com a aliança.
4 Mɑ u derɑ yɑ̃ku kowo tɔnwero Hilikiyɑ kɑ yɑ̃ku kowo be bɑ tie kɑ be bɑ sɑ̃ɑ yerun kɔnnɔ kɔ̃su bɑ bũu ni bɑ mɔ̀ Bɑɑli kɑ Asitɑɑten sɑ̃ɑ yɑ̃nu kɑ ye bɑ rɑ kɑ kperi sɑ̃ ɡurɑ bɑ yɑrɑ sɑ̃ɑ yee ten min di. Mɑ bɑ dɑ bɑ nu dɔ̃ɔ mɛni Yerusɑlɛmun biruɔ, Sedoronin wɔwɑɔ. Mɑ bɑ nin torom ɡurɑ bɑ kɑ dɑ Betɛliɔ.
4 O rei deu ordens ao sumo sacerdote Hilquias, aos sacerdotes auxiliares e aos guardas das portas que retirassem do templo do Senhor todos os utensílios feitos para Baal e Aserá e para todos os exércitos celestes. Ele os queimou fora de Jerusalém, nos campos do vale de Cedrom e levou as cinzas para Betel.
5 Mɑ u mɑɑ yɑ̃ku kowobu ɡirɑ, be Yudɑbɑn sinɑmbɑ ɡɔsɑ bu kɑ turɑre dɔ̃ɔ doke yɑ̃ku yenu sɔɔ ni bɑ kuɑ Yerusɑlɛmuɔ kɑ yen bɑru kpɑɑnɔ, kɑ Yudɑbɑn wusɔ. Mɑ u mɑɑ bũu wi bɑ mɔ̀ Bɑɑlin yɑ̃ku kowobu ɡirɑ kɑ mɑɑ be bɑ suru kɑ sɔ̃ɔ kɑ kperi sɑ̃ɑmɔ.
5 E eliminou os sacerdotes pagãos nomeados pelos reis de Judá para queimar incenso nos altares idólatras das cidades de Judá e dos arredores de Jerusalém, aqueles que queimavam incenso a Baal, ao sol e à lua, às constelações e a todos os exércitos celestes.
6 U mɑɑ derɑ bɑ bwɑ̃ɑroku ɡe bɑ kuɑ Asitɑɑten sɔ̃ yɑrɑ sɑ̃ɑ yerun di. Mɑ u ɡu yɑrɑ Yerusɑlɛmun di u ɡu dɔ̃ɔ mɛni Sedoronin wɔwɑɔ. Mɑ u ɡen torom suɑ u wisi mi bɑ rɑ tɔmbu sike.
6 Também mandou levar o poste sagrado do templo do Senhor para o vale de Cedrom, fora de Jerusalém, para ser queimado e reduzido a cinzas, que foram espalhadas sobre os túmulos de um cemitério público.
7 Yerɑ u mɑɑ diɑ ye kɔsukɑ mi bɑ rɑ sɑkɑrɑru ko bũu sɑ̃ɑrun sɔ̃. Miyɑ mɑɑ kurɔbu bɑ rɑ yɑ̃nu wesi bũu wi bɑ mɔ̀ Asitɑɑten sɔ̃.
7 Também derrubou as acomodações dos prostitutos cultuais, que ficavam no templo do Senhor, onde as mulheres teciam para Aserá.
8 U derɑ Yinni Gusunɔn yɑ̃ku kowobɑ nɑ sɑɑ Yudɑn wusun di, mɑ bɑ sɑ̃ɑ yee nìn mi bɑ rɑ turɑre dɔ̃ɔ doke ɡunɡunu wɔllɔ kɔsukɑ sɑɑ Gebɑn di n kɑ ɡirɑri Beri Sebɑɔ. Mɛyɑ bɑ mɑɑ bũu sɑ̃ɑ yee ni nu wɑ̃ɑ wuun ɡbɑ̃rɑ kɔnnɔn nɔm dwɑrɔ kɔsukɑ, Yosue wuun sunɔn dii kɔnnɔn bɔkuɔ.
8 Josias trouxe todos os sacerdotes das cidades de Judá e, desde Geba até Berseba, profanou os altares onde os sacerdotes haviam queimado incenso. Derrubou os altares idólatras junto às portas, inclusive o altar da entrada da porta de Josué, o governador da cidade, que fica à esquerda da porta da cidade.
9 U ǹ dere ɡunɡuu nin yɑ̃ku kowobu bu yɑ̃kuru ko Yinni Gusunɔn sɑ̃ɑ yerɔ Yerusɑlɛmuɔ. Adɑmɑ u derɑ bɑ pɛ̃ɛ ye bɑ ǹ seeyɑtiɑ doke dimɔ kɑ beɡibu sɑnnu.
9 Embora os sacerdotes dos altares não servissem no altar do Senhor em Jerusalém, comiam pães sem fermento junto com os sacerdotes, seus colegas.
10 Mɑ u mɑɑ derɑ bɑ sɑ̃ɑ yee te bɑ mɔ̀ Tofɛti kɔsukɑ Hinɔmun wɔwɑɔ. Kpɑ bu ku rɑɑ mɑɑ kɑ ben bibu yɑ̃ku dɔ̃ɔ mwɑɑrɑruɡiru ko mi, bũu wi bɑ mɔ̀ Mɔlɔkun sɔ̃.
10 Também profanou Tofete, que ficava no vale de Ben-Hinom, de modo que ninguém mais pudesse usá-lo para queimar seu filho ou filha em sacrifício a Moloque.
11 Mɑ u derɑ bɑ bwɑ̃ɑroku ni nu kɑ dumi weenɛ kɔsukɑ ni Yudɑbɑn sinɑmbɑ kɑ nɑ bu kɑ sɔ̃ɔ sɑ̃. U mɑɑ kɛkɛ ye dumi ɡɑwe dɔ̃ɔ mɛni ye bɑ rɑ dendi bu kɑ sɔ̃ɔ wi sɑ̃. Yenibɑ kpurowɑ yɑ rɑɑ wɑ̃ɑ sɑ̃ɑ yerun kɔnnɔwɔ, Nɛtɑni Mɛlɛkin yɛnun bɔkuɔ. Nɛtɑni Mɛlɛki wi, u sɑ̃ɑwɑ sinɑ bokon sɔm kowobun wiruɡii.
11 Acabou com os cavalos que os reis de Judá tinham consagrado ao sol. Estavam na entrada do templo do Senhor perto da sala de um oficial chamado Natã-Meleque. Também queimou as carruagens consagradas ao sol.
12 Yosiɑsi u derɑ bɑ bũu turɑ ni Yudɑbɑn sinɑmbɑ rɑɑ kuɑ Akɑsin dirun ɡidɑmbisɑn wɔllɔ kɔsukɑ kɑ ni Mɑnɑse u kuɑ sɑ̃ɑ yerun yɑɑri yiru ye sɔɔ. Ye Yosiɑsi u nu kɔsukɑ u kpɑ, u derɑ bɑ nin yɑnim ɡurɑ bɑ wisi Sedoronin wɔwɑɔ.
12 Derrubou os altares que os seus antecessores haviam erguido no terraço, em cima do quarto superior de Acaz, e os altares que Manassés havia construído nos dois pátios do templo do Senhor. Retirou-os dali, despedaçou-os e atirou o entulho no vale de Cedrom.
13 U derɑ bɑ mɑɑ bũu sɑ̃ɑ yenu kɔsukɑ ni Sɑlomɔɔ u kuɑ Yerusɑlɛmun sɔ̃ɔ yɑri yerɔ Olifin ɡuurun sɔ̃ɔ yɛ̃sɑn nɔm dwɑru ɡiɑ. Miyɑ bɑ rɑ Sidoniɡibun bũu wi bɑ mɔ̀ Asitɑɑte sɑ̃ kɑ Mɔɑbubɑn bũu wi bɑ mɔ̀ Kemɔsi kɑ mɑɑ Amɔnibɑn bũu wi bɑ mɔ̀ Milikɔmu.
13 O rei também profanou os altares que ficavam a leste de Jerusalém no sul do monte da Destruição, os quais Salomão, rei de Israel, havia construído para o poste sagrado, a detestável deusa dos sidônios, para Camos, o detestável deus de Moabe, e para Moloque, o detestável deus do povo de Amom.
14 Mɑ u ben bwɑ̃ɑrokunu kɔsukɑ u mɑɑ derɑ bɑ dɑ̃ɑ ye wukɑ ye bɑ rɑɑ ɡire Asitɑɑten sɔ̃. Mɑ u kɑ tɔmbun kukunu yen wɔrusu kɔruɑ.
14 Josias despedaçou as colunas sagradas, derrubou os postes sagrados e cobriu os locais com ossos humanos.
15 U mɑɑ derɑ bɑ turɑ te tɑ wɑ̃ɑ Betɛliɔ kɔsukɑ kɑ bũu turɑ te Yeroboɑmu Nɛbɑtin bii u kuɑ, wi u Isirelibɑ doke torɑnu sɔɔ. Yen biru u tu dɔ̃ɔ mɛni muku muku, kɑ sere mɑɑ dɑ̃ɑ ye bɑ ɡirɑ Asitɑɑten sɔ̃.
15 Até o altar de Betel, o altar idólatra edificado por Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar; até aquele altar e o seu santuário, ele os demoliu. Queimou o santuário e o reduziu a pó, queimando também o poste sagrado.
16 Ye Yosiɑsi u sĩirɑ u mɛɛrɑ ɡuu ten wɔllɔ, yerɑ u wɑ sikɑ wee. Mɑ u ɡɔrɑ bu dɑ bu tɔn be bɑ sikuɑ min kukunu sikiɑmɑ. Mɑ u kuku ni dɔ̃ɔ doke Betɛlin bũu turɑru mi, u kɑ yɑ̃ku yee te disi doke nɡe mɛ Gusunɔ u ɡeruɑ sɑɑ win sɔmɔn nɔɔn di.
16 Quando Josias olhou em volta e, viu os túmulos que havia na encosta da colina, mandou retirar os ossos dos túmulos e queimá-los no altar a fim de contaminá-lo, conforme a palavra do Senhor proclamada pelo homem de Deus que predisse essas coisas.
17 Sɑɑ yerɑ u mɑɑ bikiɑ u nɛɛ, wɑrɑn sikirɑ nɑ wɑɑmɔ mini.
17 O rei perguntou: "Que monumento é este que estou vendo? " Os homens da cidade disseram: "É o túmulo do homem de Deus que veio de Judá e proclamou estas coisas que tu fizeste ao altar de Betel".
18 Mɑ sinɑ boko u nɛɛ, i tu derio ɡoo u ku rɑɑ win kukunu bɑbɑ.
18 Então ele disse: "Deixem-no em paz. Ninguém toque nos seus ossos". Assim pouparam seus ossos bem como os do profeta que tinha vindo de Samaria.
19 Yosiɑsi u mɑɑ derɑ bɑ bũu diɑ ye Isirelibɑn sinɑmbɑ bɑnɑ kɔsukɑ, ben tem mɛ kpuron wuu mɑrosɔ. Domi yerɑ bɑ kɑ Yinni Gusunɔn mɔru seeyɑ. U bũu diɑ ye kɔsukɑwɑ mɑm mɑm nɡe mɛ u kuɑ Betɛliɔ.
19 Como havia feito em Betel, Josias tirou e profanou todos os santuários idólatras que os reis de Israel haviam construído nas cidades de Samaria e que provocaram o Senhor à ira.
20 U bũu nin yɑ̃ku kowobu ɡo nin turɑnɔ mi bɑ rɑ nu sɑ̃. Mɑ u tɔmbun kukunu dɔ̃ɔ mɛni turɑ nin wɔllɔ.
20 Josias também mandou sacrificar todos os sacerdotes daqueles altares idólatras e queimou ossos humanos sobre os altares. Depois voltou a Jerusalém.
21 Yosiɑsi sinɑ boko u win tɔmbu kpuro woodɑ wɛ̃ u nɛɛ, i bɛɛn Yinni Gusunɔ Gɔɔ sɑrɑribun tɔ̃ɔ bɑkɑru diiyo nɡe mɛ bɑ yoruɑ win woodɑn tireru sɔɔ.
21 Então o rei deu a seguinte ordem a todo o povo: "Celebrem a Páscoa ao Senhor seu Deus, conforme está escrito neste livro da Aliança".
22 Mɑ bɑ tɔ̃ɔ bɑkɑ te di tɑ kerɑ te bɑ rɑ rɑɑ di sɑɑ kpɑrobun wɑɑtin di n kɑ ɡirɑri sinɑm be bɑ nùn ɡbiiye kpuron wɑɑti sɔɔ Yudɑɔ kɑ Isireliɔ.
22 Nem nos dias dos juízes que lideraram Israel, nem durante todos os dias dos reis de Israel e dos reis de Judá, foi celebrada uma Páscoa como esta.
23 Yosiɑsi u kuɑwɑ wɔ̃ɔ yɛndu yiru sɑri bɑndu sɔɔ, sɑɑ ye bɑ tɔ̃ɔ bɑkɑ te di Yerusɑlɛmuɔ.
23 Mas no décimo oitavo ano do reinado de Josias, esta Páscoa foi celebrada ao Senhor em Jerusalém.
24 Yen biru Yosiɑsi u derɑ bɑ ɡɔri sokobu kɑ sɔrobu ɡo. Mɑ u mɑɑ derɑ bɑ bwɑ̃ɑroku ni bɑ mɔ̀ Terɑfimu kɑm koosiɑ kɑ sere mɑɑ bũu turɑ ni nu wɑ̃ɑ Yerusɑlɛmuɔ kɑ Yudɑn temɔ. U yeni kuɑwɑ bu kɑ woodɑn tire te yɑ̃ku kowo Hilikiyɑ u wɑ Yinni Gusunɔn sɑ̃ɑ yerɔ mɛm nɔɔwɑ.
24 Além disso, Josias eliminou os médiuns, os espíritas, os ídolos da família, os ídolos e todas as outras coisas repugnantes que havia em Judá e em Jerusalém. Ele fez isto para cumprir as exigências da lei escritas no livro que o sacerdote Hilquias havia descoberto no templo do Senhor.
25 Sinɑm be bɑ Yosiɑsi ɡbiiye, ben ɡoo sɑri wi u Yinni Gusunɔ sɑ̃wɑ nɡe wi kɑ win ɡɔ̃ru kpuro, kɑ win bwɛ̃rɑ kpuro, kɑ win dɑm kpuro nɡe mɛ Mɔwisin woodɑ yɑ ɡeruɑ. Mɛyɑ mɑɑ win biru sunɔ ɡoo sɑri wi u kuɑ nɡe mɛ.
25 Nem antes nem depois de Josias houve um rei como ele, que se voltasse para o Senhor de todo o coração, de toda a alma e de todas as suas forças, de acordo com toda a Lei de Moisés.
26 Adɑmɑ kɑ mɛ, Yinni Gusunɔn mɔru kun sure ye u Yudɑbɑ seesi, kɔ̃sɑ ye Mɑnɑse u kuɑn sɔ̃.
26 Entretanto, o Senhor não voltou atrás do fogo de sua grande ira, que se acendeu contra Judá por causa de tudo o que Manassés fizera para provocá-lo à ira.
27 Mɑ u nɛɛ, kon Yudɑbɑ kuɑ nɡe mɛ nɑ Isirelibɑ kuɑ. Kon bu ɡirɑ nɛn wuswɑɑn di, kpɑ n Yerusɑlɛmu wuu ɡe nɑ rɑɑ ɡɔsɑ mi deri, kɑ sere mɑɑ sɑ̃ɑ yee tèn mi nɑ nɛɛ, ko nɑ n dɑ tii sɔ̃ɔsi.
27 Por isso o Senhor disse: "Também retirarei Judá da minha presença, tal como retirei de Israel, e rejeitarei Jerusalém, a cidade que escolhi, e este templo, do qual eu disse: ‘Ali porei o meu nome’ ".
28 Ye Yosiɑsi u kuɑn sukum ye kpuron ɡɑri yi yoruɑ Yudɑbɑn sinɑmbun fɑɑɡin tireru sɔɔ.
28 Os demais acontecimentos do reinado de Josias e todas as suas realizações, estão escritos no livro dos registros históricos dos reis de Judá.
29 Yosiɑsin wɑɑti ye sɔɔ, Eɡibitin sinɑ boko wi bɑ mɔ̀ Nɛko, u seewɑ sɔ̃ɔ teeru u Asirin sinɑ boko tɑbu somiru dɔɔ dɑɑ te bɑ mɔ̀ Efɑrɑtin berɑ ɡiɑ. Mɑ sinɑ boko Yosiɑsi u seewɑ u dɑ u kɑ nùn tɑbu wɔri. Ye Nɛko u nùn wɑ, yerɑ u derɑ bɑ nùn ɡo Mɛɡidoɔ.
29 Durante o seu reinado, o faraó Neco, rei do Egito, avançou até o rio Eufrates ao encontro do rei da Assíria. O rei Josias marchou para combatê-lo, mas o faraó Neco o enfrentou e o matou em Megido.
30 Mɑ Yosiɑsin tɑbu kowobu bɑ win ɡoru suɑ bɑ kpɛ̃ɛ win tɑbu kɛkɛ sɔɔ ye dumi ɡɑwe, bɑ kɑ nɑ Yerusɑlɛmuɔ. Bɑ nùn sikɑ win siki wɔruɔ. Yerɑ bɑ win bii Yoɑkɑsi suɑ bɑ bɑndun ɡum tɑ̃re, u kuɑ sunɔ win tundon ɑyerɔ.
30 Os oficiais de Josias levaram o seu corpo de Megido para Jerusalém, e o sepultaram em seu próprio túmulo. O povo tomou Jeoacaz, filho de Josias, ungiu-o e o proclamou como rei no lugar de seu pai.
31 Yoɑkɑsi u mɔwɑ wɔ̃ɔ yɛndɑ itɑ sɑɑ ye u bɑndu di. Mɑ u kuɑ suru itɑ bɑn te sɔɔ, Yerusɑlɛmuɔ. Win mɛron yĩsirɑ Hɑmutɑli Yeremin bii, wi u wɑ̃ɑ Libinɑɔ.
31 Jeoacaz tinha vinte e três anos de idade quando começou a reinar, e reinou três meses em Jerusalém. O nome de sua mãe era Hamutal, filha de Jeremias; ela era de Libna.
32 Yoɑkɑsi wi, u ǹ kue dee dee Yinni Gusunɔn wuswɑɑɔ. Kɔ̃sɑ ye win sikɑdobɑ bɑ rɑɑ kuɑ, yerɑ u kuɑ mɑm mɑm.
32 Ele fez o que o Senhor reprova, tal como seus antepassados.
33 Mɑ Nɛko Eɡibitin sinɑ boko u nùn mwɑ u bɔkuɑ u kɑ dɑ Ribilɑɔ Hɑmɑtin temɔ. Nɡe mɛyɑ u kɑ nùn bɑndu yɑrɑ. Mɑ u Yudɑbɑ sii ɡeesun kilo nɔrɔbun subɑ itɑ (3.000) bure kɑ wurɑn kilo tɛnɑ.
33 O faraó Neco o prendeu em Ribla, na terra de Hamate, de modo que não mais reinou em Jerusalém. O faraó também impôs a Judá um tributo de três toneladas e meia de prata e trinta e cinco quilos de ouro.
34 Mɑ u Eliɑkimu Yosiɑsin bii bɑndu wɛ̃. Yerɑ u nùn yĩsi kpɑɑru kɑ̃ Yoyɑkimu. Mɑ u kɑ Yoɑkɑsi dɑ Eɡibitiɔ. Miyɑ u ɡu.
34 Colocou Eliaquim, filho de Josias, como rei no lugar do seu pai Josias, e mudou o nome de Eliaquim para Jeoaquim. Mas levou Jeoacaz consigo para o Egito, onde ele morreu.
35 Yoyɑkimu u Eɡibitin sunɔ sii ɡee si wɛ̃ kɑ wurɑ ye. Adɑmɑ u win tem tɔmbu sii ɡeesu kɑ wurɑn ɡeeru burewɑ n kɑ turi ɡee te Eɡibitin sunɔ u bikiɑ.
35 Jeoaquim pagou ao faraó Neco a prata e o ouro. Mas, para cumprir as exigências do faraó, Jeoaquim impôs tributos ao povo, cobrando a prata e o ouro, de cada um conforme suas posses.
36 Wɔ̃ɔ yɛndɑ nɔɔbuwɑ Yoyɑkimu u mɔ sɑnɑm mɛ u bɑndu di. Mɑ u kuɑ wɔ̃ɔ wɔkurɑ tiɑ bɑn te sɔɔ. Win mɛron yĩsirɑ Sebudɑ, Pedɑyɑ Rumɑɡiin bii.
36 Jeoaquim tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar, e reinou onze anos em Jerusalém. O nome de sua mãe era Zebida, filha de Pedaías; ela era de Ruma.
37 Yoyɑkimu wi, u ǹ kue dee dee Yinni Gusunɔn wuswɑɑɔ. Kɔ̃sɑ ye win sikɑdobɑ bɑ rɑɑ kuɑ, yerɑ u kuɑ mɑm mɑm.
37 Ele fez o que o Senhor reprova, tal como seus antepassados.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.