2 Reis 18
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NVI
1 Osee, Elɑn bii, Isirelibɑn sinɑ bokon bɑndun wɔ̃ɔ itɑse sɔɔrɑ, Esekiɑsi Akɑsin bii, Yudɑbɑn sinɑ boko u bɑndu di Yudɑɔ.
1 No terceiro ano do reinado de Oséias, filho de Elá, rei de Israel, Ezequias, filho de Acaz, rei de Judá, começou a reinar.
2 U mɔwɑ wɔ̃ɔ yɛndɑ nɔɔbu sɑnɑm mɛ u bɑn te di. Mɑ u kuɑ wɔ̃ɔ tɛnɑ tiɑ sɑri bɑn te sɔɔ Yerusɑlɛmuɔ. Win mɛron yĩsirɑ Abi, Sɑkɑrin bii.
2 Ele tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar, e reinou vinte e nove anos em Jerusalém. O nome de sua mãe era Abia, filha de Zacarias.
3 Esekiɑsi u kuɑ ye yɑ Yinni Gusunɔ wɛ̃re nɡe mɛ win sikɑdo Dɑfidi u kuɑ.
3 Ele fez o que o Senhor aprova, tal como tinha feito Davi, seu predecessor.
4 U ɡunɡunu kɔsukɑ mi bɑ rɑ bũu yɑ̃kuru ko kɑ mɑɑ nin bwɑ̃ɑrokunu. Mɑ u wɑɑ sii ɡɑnduɡiɑ ye bɔɔkɑ ye Mɔwisi u kuɑ. Domi Isirelibɑ bɑ rɑ n dɑɑmɔ yen nuurɔ bɑ n turɑre dɔ̃ɔ dokemɔ. Bɑ ye yĩsiru kɑ̃ Nɛhusitɑni.
4 Removeu os altares idólatras, quebrou as colunas sagradas e derrubou os postes sagrados. Despedaçou a serpente de bronze que Moisés havia feito, pois até àquela época os israelitas lhe queimavam incenso. Ela era chamada Neustã.
5 Esekiɑsi wi, u Gusunɔ nɑɑnɛ kuɑ n kere Yudɑbɑn sinɑm be bɑ nùn ɡbiiye kpuro kɑ sere be bɑ bɑndu di win biru.
5 Ezequias confiava no Senhor, o Deus de Israel. Nunca houve ninguém como ele entre todos os reis de Judá, nem antes nem depois dele.
6 U kɑ Gusunɔ yɔ̃rɑwɑ dim dim. U ǹ nùn biru kisi bɑɑ fiiko. U win woodɑbɑ mɛm nɔɔwɑwɑ ye u Mɔwisi wɛ̃.
6 Ele se apegou ao Senhor e não deixou de segui-lo; obedeceu aos mandamentos que o Senhor tinha dado a Moisés.
7 Gusunɔ u kɑ nùn wɑ̃ɑ. Mɑ n nùn koorɑmmɛ ye u mɔ̀ kpuro sɔɔ. Sɑɑ ye sɔɔ, u Asirin sinɑ boko seesi. Mɑ u yɑrɑ win yorun di.
7 E o Senhor estava com ele; era bem sucedido em tudo o que fazia. Rebelou-se contra o rei da Assíria e deixou de submeter-se a ele.
8 Yen biru u Filisitibɑ tɑbu wɔri u kɑmiɑ sere u kɑ dɑ Gɑsɑɔ. Mɑ u ben tem mwɛɛrɑ kɑ ben wuu ɡbɑ̃rɑ dɑmɡisu kɑ mi ben kɔ̃sobu bɑ rɑ n wɑ̃ɑ wɑ̃ɑ.
8 Desde a torre de sentinela até à cidade fortificada, ele derrotou os filisteus, até Gaza e o seu território.
9 Esekiɑsi Yudɑbɑn sinɑ boko win bɑndun wɔ̃ɔ nnɛse sɔɔ, kɑ mɑɑ Osee, Elɑn bii, Isirelibɑn sinɑ bokon bɑndun wɔ̃ɔ nɔɔbɑ yiruse sɔɔ, yerɑ Sɑɑmɑnɑsɑɑ Asirin sinɑ boko kɑ win tɔmbu bɑ Sɑmɑri tɑrusi wɔ̃ɔ yiru.
9 No quarto ano do reinado do rei Ezequias, o sétimo ano do reinado de Oséias, filho de Elá, rei de Israel, Salmaneser, rei da Assíria, marchou contra Samaria e a cercou.
10 Mɑ wɔ̃ɔ itɑseru bɑ ye kɑmiɑ. Sɑɑ yerɑ Esekiɑsi u win bɑndun wɔ̃ɔ nɔɔbɑ tiɑse sɔɔ dɔɔ. Mɑ Osee, Isirelibɑn sinɑ boko u mɑɑ wɑ̃ɑ win bɑndun wɔ̃ɔ nɔɔbɑ nnɛse sɔɔ.
10 Ao fim de três anos, os assírios a tomaram. Assim a cidade foi conquistada no sexto ano do reinado de Ezequias, o nono ano do reinado de Oséias, rei de Israel.
11 Asirin sinɑ boko u Isirelibɑ ɡurɑ u kɑ dɑ win temɔ. Mɑ u bu yi wuu ɡe bɑ sokumɔ Sɑlɑsiɔ kɑ Sɑborin dɑɑrun ɡoorɔ Gosɑnin temɔ kɑ sere mɑɑ Mɛdibɑn wusɔ.
11 O rei assírio deportou os israelitas para a Assíria e os estabeleceu em Hala, em Gozã do rio Tabor e nas cidades dos medos.
12 Domi Isireli be, bɑ ǹ Yinni Gusunɔn ɡere mɛm nɔɔwɛ, bɑ ǹ mɑɑ ɑrukɑwɑni ye u kɑ bu bɔkuɑ wure. Mɛyɑ bɑ ǹ mɑɑ Mɔwisi win sɔm kowo mɛm nɔɔwɛ.
12 Isto aconteceu porque os israelitas não obedeceram ao Senhor seu Deus, mas violaram a sua aliança: tudo o que Moisés, o servo do Senhor, tinha ordenado. Não o ouviram nem lhe obedeceram.
13 Esekiɑsi Yudɑbɑn sinɑ bokon bɑndun wɔ̃ɔ wɔkurɑ nnɛse sɔɔ, yerɑ Asirin sinɑ boko Sɑnkeribu u Yudɑbɑn wuu si su ɡbɑ̃rɑnu mɔ kɑmiɑ.
13 No décimo quarto ano do reinado do rei Ezequias, Senaqueribe, rei da Assíria, atacou todas as cidades fortificadas de Judá e as conquistou.
14 Mɑ Esekiɑsi u ɡɔrɑ Lɑkisiɔ Asirin sinɑ boko win mi u nɛɛ, bu nùn sɔ̃ mɑ wi Esekiɑsi u torɑwɑ. Ye u mɑɑ nùn bikiɑ kpuro u koo ye ko. Yen sɔ̃, u de u doonɑ win tem di.
14 Então Ezequias, rei de Judá, enviou esta mensagem ao rei da Assíria, em Láquis: "Cometi um erro. Pára de atacar-me, e eu pagarei tudo que exigires". O rei da Assíria cobrou de Ezequias, rei de Judá, dez toneladas e meia de prata e uma tonelada e cinqüenta quilos de ouro.
15 Mɑ Esekiɑsi u sii ɡee si su wɑ̃ɑ Yinni Gusunɔn sɑ̃ɑ yerɔ kɑ mɑɑ si su wɑ̃ɑ sinɑ bokon ɑrumɑni beru yerɔ ɡurɑ u Asirin sinɑ boko wi wɛ̃,
15 Assim, Ezequias lhes deu toda a prata que se encontrou no templo e na tesouraria do palácio real.
16 kɑ mɑɑ wurɑ ye u rɑɑ doke sɑ̃ɑ yerun ɡɑmbobɑ sɔɔ kɑ kɔnnɔn dɑ̃ɑ sɔɔ.
16 Nessa ocasião Ezequias, rei de Judá, retirou o ouro com que havia coberto as portas e batentes do templo do Senhor, e o deu ao rei da Assíria.
17 Sɑɑ Lɑkisi min diyɑ Asirin sinɑ boko u tɑbu durɔ dɑmɡibu ɡɔrimɑ kɑ ben wiruɡibu itɑ bu Esekiɑsi wɔri Yerusɑlɛmuɔ. Ye tɔn be, bɑ turɑ mi, yerɑ bɑ burɑ bɑ yɔ̃rɑ nim torɑn bɔkuɔ ye bɑ kuɑ yɑ rɑ kɑ nim nɛ wuuɔ sɑɑ bwiɑn di, mi bɑ rɑ bekɑ wɔ̃ken swɑɑɔ.
17 De Láquis o rei da Assíria enviou ao rei Ezequias, em Jerusalém, seu general, seu oficial principal e seu comandante de campo com um grande exército. Eles subiram a Jerusalém e pararam no aqueduto do açude superior, na estrada que leva ao campo do Lavandeiro.
18 Sɑnɑm mɛ sɔɔrɑ bɑ sinɑ boko sokusiɑ. Adɑmɑ Eliɑkimu Hilikiyɑn bii, sinɑ bokon sɔm kowobun wiruɡiiwɑ u dɑ ben mi kɑ Sebinɑ wi u sɑ̃ɑ sinɑ bokon tire yoro kɑ Yoɑsi Asɑfun bii wi u rɑ tirenu bere.
18 Eles chamaram pelo rei; e o administrador do palácio, Eliaquim, filho de Hilquias, o secretário Sebna e o arquivista real Joá, filho de Asafe, foram ao seu encontro.
19 Asirin tɑbu kowobun wiruɡii ben turo, u bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i Esekiɑsi sɔ̃ɔwɔ i nɛɛ, ɑmɛniwɑ bɛsɛ Asiriɡibun sinɑ boko wi u kpuro kere u ɡeruɑ. U nɛɛ, mbɑ u yɔ̃rɑri u nɑɑnɛ sɑ̃ɑ mɛ.
19 O comandante de campo lhes disse: "Digam isto a Ezequias: Assim diz o grande rei, o rei da Assíria: Em que você baseia sua confiança?
20 Domi u nɛɛ, u dɑm mɔ. Mɑ u bwisi kɛ̃ɔ mɔ u kɑ tɑbu ko. Adɑmɑ ɡɑri sɑɑrinu tɔnɑwɑ. Ǹ n mɛn nɑ, mɑ sɔɔrɑ win nɑɑnɛ yɑ wɑ̃ɑ u kɑ nùn seesi.
20 Você pensa que meras palavras já são estratégia e poderio militar. Em quem você está confiando para se rebelar contra mim?
21 Geemɑ win nɑɑnɛ wɑ̃ɑwɑ Eɡibitin sunɔn mi, wi u sɑ̃ɑ nɡe kɑbɑ te tɑ kɔsikire. Wi u tu nɛnuɑ u tɑ̃siri kpɑ tu nùn murɑ tu mɛɛrɑ ko. Nɡe mɛyɑ Eɡibitin sunɔ u sɑ̃ɑ be bɑ nùn yĩiyɔn mi.
21 Você está confiando no Egito, aquele caniço quebrado, que espeta e perfura a mão do homem que nele se apóia! Assim o faraó, rei do Egito, retribui a quem confia nele.
22 Mɛyɑ i ko i ɡere i nɛɛ, Gusunɔ bɛɛn Yinniwɑ i nɑɑnɛ sɑ̃ɑ. Adɑmɑ n ǹ win sɑ̃ɑ yenu kɑ yɑ̃ku yenɑ Esekiɑsi u kɔsukɑ? Mɑ u bɛɛ Yudɑbɑ kɑ Yerusɑlɛmuɡibu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i n dɑ de sɑ̃ɑ yerɔ, Yerusɑlɛmuɔ i yɑ̃kuru ko mi tɔnɑ?
22 Mas, se vocês me disserem: "Estamos confiando no Senhor nosso Deus"; não é ele aquele cujos santuários e altares Ezequias removeu, dizendo a Judá e Jerusalém: "Vocês devem adorar diante deste altar em Jerusalém? "
23 Ǹ n mɛn nɑ, u kɑ nɛn yinni Asirin sinɑ boko ɑrukɑwɑni bɔkuo kpɑ u nùn dumi nɔrɔbun subɑ yiru (2.000) wɛ̃ ù n yɛ̃ u koo mɑɑsɔbu wɑ bu yi sɔni.
23 Aceite, pois, agora, o desafio do meu senhor, o rei da Assíria: Eu lhe darei dois mil cavalos; se você tiver cavaleiros para eles!
24 Domi u ǹ kpɛ̃ u yɔ̃rɑ u wi u piiburu bo nɛn yinnin tɑbu kowobu sɔɔ mɑ, bɑɑ mɛ u tɑmɑɑ Eɡibitiɡibu bɑ koo nùn tɑbu kɛkɛ yi dumi ɡɑwe kɑ mɑɑsɔbu wɛ̃.
24 Como você pode derrotar o mais insignificante guerreiro do meu senhor? Você confia no Egito para lhe dar carros de guerra e cavaleiros?
25 U ǹ yɛ̃ mɑ kɑ Yinni Gusunɔn yɛ̃rɑ u kɑ tem mɛ wɔrimɑ, kpɑ u mɛ kɔsuku? Domi Gusunɔn tiiwɑ u nɛɛ, u doo u tem mɛ wɔri kpɑ u mu kɔsuku.
25 Além disso, será que vim atacar e destruir este local sem uma palavra da parte do Senhor? O próprio Senhor me disse que marchasse contra este país e o destruísse".
26 Eliɑkimu Hilikiyɑn bii kɑ Sebinɑ kɑ Yoɑsi bɑ durɔ wi sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, ɑ suuru koowo, sɑ nun kɑnɑmɔwɑ ɑ kɑ bɛsɛ wunɛn bwɑ̃ɑbu ɡɑri koowo kɑ ɑrɑmum, domi sɑ mu nɔɔmɔ. A ku kɑ mɑɑ bɛsɛn bɑrum Heberum ɡɑri ɡere, kpɑ tɔn be bɑ swɑɑ dɑki ɡbɑ̃rɑrun di bu ku nɔ ye sɑ ɡerumɔ.
26 Então Eliaquim, filho de Hilquias, Sebna e Joá disseram ao comandante de campo: "Por favor, fala com teus servos em aramaico, porque entendemos essa língua. Não fales em hebraico, pois assim o povo que está sobre os muros entenderá".
27 Adɑmɑ durɔ wi, u bu wisɑ u nɛɛ, i tɑmɑɑ nɛn yinni u mɑn ɡɔrimɑ bɛɛ kɑ bɛɛn yinni tɔnɑn sɔ̃ n kɑ ɡɑri yini ɡere? Aɑwo, kɑ mɑɑ be bɑ sɔ̃ ɡbɑ̃rɑru wɔllɔn sɔ̃nɑ u mɑn ɡɔrimɑ. N ǹ mɑɑ tɛɛmɔ i kɑ bɛɛn tiin swɑɑ swĩibu di kpɑ i bɛɛn yɛ̃kum nɔ kɑ be sɑnnu.
27 O comandante, porém, respondeu: "Será que meu senhor enviou-me para dizer essas coisas, somente para o seu senhor e para você e não para os que estão sentados no muro, que, como vocês, terão de comer as próprias fezes e beber a própria urina? "
28 Sɑɑ ye sɔɔrɑ durɔ wi, u ɡbɑ̃rɑ kɑ dɑm kɑ Yudɑbɑn bɑrum u nɛɛ, i bɛsɛ Asiriɡibun sinɑ boko wi u kpuro keren ɡɑri swɑɑ dɑkio.
28 Então o comandante levantou-se e gritou em hebraico: "Ouçam a palavra do grande rei, o rei da Assíria!
29 U nɛɛ, i ku de Esekiɑsi u bɛɛ nɔni wɔ̃ke domi u ǹ kpɛ̃ u bɛɛ wɔrɑ sɑɑ win nɔmun di.
29 Assim diz o rei: Não deixem que Ezequias os engane. Ele não poderá livrá-los de minha mão.
30 I ku wurɑ i Gusunɔ nɑɑnɛ ko bɑɑ Esekiɑsi ù n nɛɛ, Yinni Gusunɔ u koo bɛɛ wɔrɑ, n ǹ koorɔ Asirin sinɑ boko u wuu ɡe mwɑ.
30 Não deixem Ezequias convencê-los a confiar no Senhor, quando diz: ‘Com certeza o Senhor nos livrará; esta cidade não será entregue nas mãos do rei da Assíria’.
31 I ku mɑɑ nùn swɑɑ dɑki. Adɑmɑ i nɔɔwɔ ye Asirin sinɑ boko u ɡeruɑ. U nɛɛ, i kɑ nùn nɔɔ tiɑ koowo kpɑ i nùn tii wɛ̃. Kpɑ bɑɑwure u wɑ u win tiin resɛmbɑ kɑ win dɑ̃ɑ binu di. Kpɑ u mɑɑ win dɔkɔn nim nɔ.
31 Não dêem ouvidos a Ezequias. Assim diz o rei da Assíria: Façam paz comigo e rendam-se. Então cada um de vocês comerá de sua própria videira e de sua própria figueira e beberá água de sua própria cisterna,
32 Yen biru u koo nɑ u bɛɛ suɑ u kɑ dɑ tem ɡɑm mɛ mu sɑ̃ɑ nɡe bɛɛn tiin tem mɛ, mi resɛm kɑ ɑlikɑmɑ wɑ̃ɑ, kpɑ i n pɛ̃ɛ kɑ tɑm mɔ kɑ tim kɑ olifin ɡum. Mɛyɑ i ko i n wɑ̃ɑ, ye i ko i rɑɑ kɑ ɡbi mini. Yen sɔ̃, i ku mɑɑ Esekiɑsin ɡere swɑɑ dɑki. Domi u koo bɛɛ nɔni wɔ̃ke u nɛɛ, Yinni Gusunɔ u koo bɛɛ wɔrɑ.
32 até que eu venha e os leve para uma terra igual à de vocês, terra de cereais, de vinho, terra de pão e de vinhas, terra de oliveiras e de mel. Escolham a vida e não a morte! Não dêem ouvidos a Ezequias, pois ele os está iludindo, quando diz: ‘O Senhor nos livrará’.
33 Bwese ni nu tien bũnu nu ǹ bu wɔre Asirin sinɑ bokon nɔmɑn di.
33 Será que o deus de alguma nação conseguiu livrar sua terra das mãos do rei da Assíria?
34 Mɑnɑ Hɑmɑti kɑ Aɑpɑdi kɑ Sefɑɑfɑimu kɑ Henɑ kɑ Ifɑn bũnu nu wɑ̃ɑ tɛ̃. Nu kpĩɑ nu Sɑmɑriɡibu wɔrɑ sɑɑ win nɔmɑn di?
34 Onde estão os deuses de Hamate e de Arpade? Onde estão os deuses de Sefarvaim, Hena e Iva? Acaso livraram Samaria das minhas mãos?
35 Bũu ni kpuro sɔɔ, nin nirɑ̀ nu nin tem wɔrɑ sɑɑ win nɔmɑn di, bu sere nɛɛ, Yinni Gusunɔ u koo Yerusɑlɛmu wɔrɑ.
35 Qual dentre todos os deuses dessas nações conseguiu livrar sua terra do meu poder? Como então o Senhor poderá livrar Jerusalém das minhas mãos? "
36 Mɑ Yudɑbɑ kpuro bɑ mɑri, domi sinɑ boko Esekiɑsi u nɛɛ, bu ku rɑɑ nùn ɡɛɛ wisi.
36 Mas o povo permaneceu calado e nada disse em resposta, pois o rei tinha ordenado: "Não lhe respondam".
37 Mɑ Eliɑkimu Hilikiyɑn bii, sinɑ bokon sɔm kowobun wiruɡii wi, kɑ mɑɑ win tire yoro Sebinɑ kɑ sere Yoɑsi, Asɑfun bii wi u rɑ tirenu bere, bɑ nɑ Esekiɑsin mi, bɑ yɑbe kĩɑnu sebuɑ nuku sɑnkirɑnun sɔ̃. Mɑ bɑ nùn durɔ win ɡɑri yi kpuro sɑɑriɑ.
37 Então o administrador do palácio, Eliaquim, filho de Hilquias, o secretário Sebna e o arquivista real Joá, filho de Asafe, retornaram com as vestes rasgadas a Ezequias e lhe relataram o que o comandante de campo tinha dito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.