2 Reis 18
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NTLH
1 Osee, Elɑn bii, Isirelibɑn sinɑ bokon bɑndun wɔ̃ɔ itɑse sɔɔrɑ, Esekiɑsi Akɑsin bii, Yudɑbɑn sinɑ boko u bɑndu di Yudɑɔ.
1 No terceiro ano do reinado de Oseias, filho de Elá, como rei de Israel, Ezequias, filho de Acaz, se tornou rei de Judá.
2 U mɔwɑ wɔ̃ɔ yɛndɑ nɔɔbu sɑnɑm mɛ u bɑn te di. Mɑ u kuɑ wɔ̃ɔ tɛnɑ tiɑ sɑri bɑn te sɔɔ Yerusɑlɛmuɔ. Win mɛron yĩsirɑ Abi, Sɑkɑrin bii.
2 Quando isso aconteceu, Ezequias tinha vinte e cinco anos de idade. Ele governou vinte e nove anos em Jerusalém. A sua mãe se chamava Abia e era filha de Zacarias.
3 Esekiɑsi u kuɑ ye yɑ Yinni Gusunɔ wɛ̃re nɡe mɛ win sikɑdo Dɑfidi u kuɑ.
3 Seguindo o exemplo do seu antepassado, o rei Davi, Ezequias fez aquilo que agrada a Deus, o Senhor .
4 U ɡunɡunu kɔsukɑ mi bɑ rɑ bũu yɑ̃kuru ko kɑ mɑɑ nin bwɑ̃ɑrokunu. Mɑ u wɑɑ sii ɡɑnduɡiɑ ye bɔɔkɑ ye Mɔwisi u kuɑ. Domi Isirelibɑ bɑ rɑ n dɑɑmɔ yen nuurɔ bɑ n turɑre dɔ̃ɔ dokemɔ. Bɑ ye yĩsiru kɑ̃ Nɛhusitɑni.
4 Ele destruiu os lugares pagãos de adoração, quebrou as colunas do deus Baal e derrubou os postes da deusa Aserá . Também fez em pedaços a cobra de bronze que Moisés havia feito e que era chamada de Neustã. Até aquela época o povo de Israel queimava incenso em honra dela.
5 Esekiɑsi wi, u Gusunɔ nɑɑnɛ kuɑ n kere Yudɑbɑn sinɑm be bɑ nùn ɡbiiye kpuro kɑ sere be bɑ bɑndu di win biru.
5 Ezequias confiou no Senhor , o Deus de Israel; Judá nunca teve um rei como ele, nem antes nem depois daquela época.
6 U kɑ Gusunɔ yɔ̃rɑwɑ dim dim. U ǹ nùn biru kisi bɑɑ fiiko. U win woodɑbɑ mɛm nɔɔwɑwɑ ye u Mɔwisi wɛ̃.
6 Ezequias ficou ligado com o Senhor e nunca desobedeceu a ele, mas guardou cuidadosamente todos os mandamentos que o Senhor Deus tinha dado a Moisés.
7 Gusunɔ u kɑ nùn wɑ̃ɑ. Mɑ n nùn koorɑmmɛ ye u mɔ̀ kpuro sɔɔ. Sɑɑ ye sɔɔ, u Asirin sinɑ boko seesi. Mɑ u yɑrɑ win yorun di.
7 Por isso, o Senhor estava com ele, e ele teve sucesso em tudo o que fez. Ezequias se revoltou contra o rei da Assíria e não quis ser dominado por ele.
8 Yen biru u Filisitibɑ tɑbu wɔri u kɑmiɑ sere u kɑ dɑ Gɑsɑɔ. Mɑ u ben tem mwɛɛrɑ kɑ ben wuu ɡbɑ̃rɑ dɑmɡisu kɑ mi ben kɔ̃sobu bɑ rɑ n wɑ̃ɑ wɑ̃ɑ.
8 Venceu os filisteus, invadiu o seu território, desde o menor povoado até a maior cidade, e atacou a cidade de Gaza e a região ao seu redor.
9 Esekiɑsi Yudɑbɑn sinɑ boko win bɑndun wɔ̃ɔ nnɛse sɔɔ, kɑ mɑɑ Osee, Elɑn bii, Isirelibɑn sinɑ bokon bɑndun wɔ̃ɔ nɔɔbɑ yiruse sɔɔ, yerɑ Sɑɑmɑnɑsɑɑ Asirin sinɑ boko kɑ win tɔmbu bɑ Sɑmɑri tɑrusi wɔ̃ɔ yiru.
9 No quarto ano do reinado de Ezequias, que era o sétimo ano do reinado de Oseias, filho de Elá, como rei de Israel, o rei Salmaneser, da Assíria, invadiu Israel, e o seu exército cercou a cidade de Samaria.
10 Mɑ wɔ̃ɔ itɑseru bɑ ye kɑmiɑ. Sɑɑ yerɑ Esekiɑsi u win bɑndun wɔ̃ɔ nɔɔbɑ tiɑse sɔɔ dɔɔ. Mɑ Osee, Isirelibɑn sinɑ boko u mɑɑ wɑ̃ɑ win bɑndun wɔ̃ɔ nɔɔbɑ nnɛse sɔɔ.
10 No terceiro ano do cerco, Samaria foi conquistada. Isso aconteceu no sexto ano do reinado de Ezequias, que era o nono ano do reinado de Oseias.
11 Asirin sinɑ boko u Isirelibɑ ɡurɑ u kɑ dɑ win temɔ. Mɑ u bu yi wuu ɡe bɑ sokumɔ Sɑlɑsiɔ kɑ Sɑborin dɑɑrun ɡoorɔ Gosɑnin temɔ kɑ sere mɑɑ Mɛdibɑn wusɔ.
11 O rei da Assíria levou os israelitas como prisioneiros para a sua terra; mandou que alguns deles fossem morar na cidade de Hala, outros, perto do rio Habor, no distrito de Gozã, e ainda outros, nas cidades da Média.
12 Domi Isireli be, bɑ ǹ Yinni Gusunɔn ɡere mɛm nɔɔwɛ, bɑ ǹ mɑɑ ɑrukɑwɑni ye u kɑ bu bɔkuɑ wure. Mɛyɑ bɑ ǹ mɑɑ Mɔwisi win sɔm kowo mɛm nɔɔwɛ.
12 Essas coisas aconteceram porque os israelitas não obedeceram ao Senhor , o Deus deles, mas quebraram a aliança que o Senhor havia feito com eles e desobedeceram a todas as leis dadas por Moisés, servo do Senhor . Eles não quiseram atender, nem obedecer.
13 Esekiɑsi Yudɑbɑn sinɑ bokon bɑndun wɔ̃ɔ wɔkurɑ nnɛse sɔɔ, yerɑ Asirin sinɑ boko Sɑnkeribu u Yudɑbɑn wuu si su ɡbɑ̃rɑnu mɔ kɑmiɑ.
13 No ano catorze do reinado de Ezequias, de Judá, Senaqueribe, rei da Assíria, atacou todas as cidades de Judá que eram cercadas de muralhas e as conquistou.
14 Mɑ Esekiɑsi u ɡɔrɑ Lɑkisiɔ Asirin sinɑ boko win mi u nɛɛ, bu nùn sɔ̃ mɑ wi Esekiɑsi u torɑwɑ. Ye u mɑɑ nùn bikiɑ kpuro u koo ye ko. Yen sɔ̃, u de u doonɑ win tem di.
14 Ezequias mandou uma mensagem a Senaqueribe, que estava em Laquis. A mensagem foi esta: “Eu errei. Por favor, saia do meu país, que eu pagarei tudo o que o senhor exigir.” O rei mandou uma resposta, dizendo que Ezequias devia lhe mandar dez mil quilos de prata e mil quilos de ouro.
15 Mɑ Esekiɑsi u sii ɡee si su wɑ̃ɑ Yinni Gusunɔn sɑ̃ɑ yerɔ kɑ mɑɑ si su wɑ̃ɑ sinɑ bokon ɑrumɑni beru yerɔ ɡurɑ u Asirin sinɑ boko wi wɛ̃,
15 Então Ezequias mandou para ele toda a prata do Templo e do tesouro do palácio.
16 kɑ mɑɑ wurɑ ye u rɑɑ doke sɑ̃ɑ yerun ɡɑmbobɑ sɔɔ kɑ kɔnnɔn dɑ̃ɑ sɔɔ.
16 Ele também arrancou o ouro das portas do Templo e o ouro com que ele mesmo havia revestido os batentes e mandou tudo para Senaqueribe.
17 Sɑɑ Lɑkisi min diyɑ Asirin sinɑ boko u tɑbu durɔ dɑmɡibu ɡɔrimɑ kɑ ben wiruɡibu itɑ bu Esekiɑsi wɔri Yerusɑlɛmuɔ. Ye tɔn be, bɑ turɑ mi, yerɑ bɑ burɑ bɑ yɔ̃rɑ nim torɑn bɔkuɔ ye bɑ kuɑ yɑ rɑ kɑ nim nɛ wuuɔ sɑɑ bwiɑn di, mi bɑ rɑ bekɑ wɔ̃ken swɑɑɔ.
17 Mas o rei da Assíria mandou de Laquis um grande exército para atacar Ezequias em Jerusalém. O exército era comandado pelos seus três mais altos oficiais. Quando chegaram a Jerusalém, eles ocuparam a estrada onde os tintureiros trabalham, perto do canal que traz água do açude de cima.
18 Sɑnɑm mɛ sɔɔrɑ bɑ sinɑ boko sokusiɑ. Adɑmɑ Eliɑkimu Hilikiyɑn bii, sinɑ bokon sɔm kowobun wiruɡiiwɑ u dɑ ben mi kɑ Sebinɑ wi u sɑ̃ɑ sinɑ bokon tire yoro kɑ Yoɑsi Asɑfun bii wi u rɑ tirenu bere.
18 Então os oficiais mandaram chamar o rei Ezequias, e três autoridades de Judá saíram para falar com eles. Eram Eliaquim, filho de Hilquias, que era o encarregado do palácio, Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, que era o conselheiro do rei.
19 Asirin tɑbu kowobun wiruɡii ben turo, u bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i Esekiɑsi sɔ̃ɔwɔ i nɛɛ, ɑmɛniwɑ bɛsɛ Asiriɡibun sinɑ boko wi u kpuro kere u ɡeruɑ. U nɛɛ, mbɑ u yɔ̃rɑri u nɑɑnɛ sɑ̃ɑ mɛ.
19 Um dos oficiais assírios lhes disse: — Levem para Ezequias esta mensagem do grande rei, o rei da Assíria: “Em que você está baseando a sua confiança?
20 Domi u nɛɛ, u dɑm mɔ. Mɑ u bwisi kɛ̃ɔ mɔ u kɑ tɑbu ko. Adɑmɑ ɡɑri sɑɑrinu tɔnɑwɑ. Ǹ n mɛn nɑ, mɑ sɔɔrɑ win nɑɑnɛ yɑ wɑ̃ɑ u kɑ nùn seesi.
20 Você está pensando que as palavras podem tomar o lugar da experiência militar e da força? Quem você pensa que vai ajudá-lo na sua revolta contra o rei da Assíria?
21 Geemɑ win nɑɑnɛ wɑ̃ɑwɑ Eɡibitin sunɔn mi, wi u sɑ̃ɑ nɡe kɑbɑ te tɑ kɔsikire. Wi u tu nɛnuɑ u tɑ̃siri kpɑ tu nùn murɑ tu mɛɛrɑ ko. Nɡe mɛyɑ Eɡibitin sunɔ u sɑ̃ɑ be bɑ nùn yĩiyɔn mi.
21 Você está confiando na ajuda do Egito, mas isso é o mesmo que usar um caniço como bengala, isto é, ele vai quebrar e furar a sua mão. Assim é Faraó, rei do Egito, para aqueles que confiam nele.
22 Mɛyɑ i ko i ɡere i nɛɛ, Gusunɔ bɛɛn Yinniwɑ i nɑɑnɛ sɑ̃ɑ. Adɑmɑ n ǹ win sɑ̃ɑ yenu kɑ yɑ̃ku yenɑ Esekiɑsi u kɔsukɑ? Mɑ u bɛɛ Yudɑbɑ kɑ Yerusɑlɛmuɡibu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i n dɑ de sɑ̃ɑ yerɔ, Yerusɑlɛmuɔ i yɑ̃kuru ko mi tɔnɑ?
22 Ou, por acaso, você vai me dizer que confia no Senhor , seu Deus? E não foram os santuários e os altares do Senhor que Ezequias destruiu quando mandou que o povo de Judá e de Jerusalém adorasse somente no altar de Jerusalém?
23 Ǹ n mɛn nɑ, u kɑ nɛn yinni Asirin sinɑ boko ɑrukɑwɑni bɔkuo kpɑ u nùn dumi nɔrɔbun subɑ yiru (2.000) wɛ̃ ù n yɛ̃ u koo mɑɑsɔbu wɑ bu yi sɔni.
23 Eu vou fazer um trato com você em nome do rei da Assíria. Eu lhe darei dois mil cavalos se você puder arranjar homens suficientes para montá-los.
24 Domi u ǹ kpɛ̃ u yɔ̃rɑ u wi u piiburu bo nɛn yinnin tɑbu kowobu sɔɔ mɑ, bɑɑ mɛ u tɑmɑɑ Eɡibitiɡibu bɑ koo nùn tɑbu kɛkɛ yi dumi ɡɑwe kɑ mɑɑsɔbu wɛ̃.
24 Você não poderia vencer nem o oficial assírio menos graduado e, no entanto, espera que os egípcios lhe mandem carros de guerra e cavalaria!
25 U ǹ yɛ̃ mɑ kɑ Yinni Gusunɔn yɛ̃rɑ u kɑ tem mɛ wɔrimɑ, kpɑ u mɛ kɔsuku? Domi Gusunɔn tiiwɑ u nɛɛ, u doo u tem mɛ wɔri kpɑ u mu kɔsuku.
25 Você pensa que eu ataquei e destruí o seu país sem a ajuda de Deus, o Senhor ? Foi ele mesmo quem me mandou atacá-lo e destruí-lo!”
26 Eliɑkimu Hilikiyɑn bii kɑ Sebinɑ kɑ Yoɑsi bɑ durɔ wi sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, ɑ suuru koowo, sɑ nun kɑnɑmɔwɑ ɑ kɑ bɛsɛ wunɛn bwɑ̃ɑbu ɡɑri koowo kɑ ɑrɑmum, domi sɑ mu nɔɔmɔ. A ku kɑ mɑɑ bɛsɛn bɑrum Heberum ɡɑri ɡere, kpɑ tɔn be bɑ swɑɑ dɑki ɡbɑ̃rɑrun di bu ku nɔ ye sɑ ɡerumɔ.
26 Então Eliaquim, Sebna e Joá disseram ao oficial: — Fale em
27 Adɑmɑ durɔ wi, u bu wisɑ u nɛɛ, i tɑmɑɑ nɛn yinni u mɑn ɡɔrimɑ bɛɛ kɑ bɛɛn yinni tɔnɑn sɔ̃ n kɑ ɡɑri yini ɡere? Aɑwo, kɑ mɑɑ be bɑ sɔ̃ ɡbɑ̃rɑru wɔllɔn sɔ̃nɑ u mɑn ɡɔrimɑ. N ǹ mɑɑ tɛɛmɔ i kɑ bɛɛn tiin swɑɑ swĩibu di kpɑ i bɛɛn yɛ̃kum nɔ kɑ be sɑnnu.
27 Ele respondeu: — Vocês pensam que o rei me mandou dizer todas essas coisas somente para vocês e para o seu rei? Não! Não foi só isso. Eu estou falando também com as pessoas que estão sentadas nas muralhas e que terão de comer as suas próprias fezes e beber a sua própria urina; e vocês também vão fazer isso.
28 Sɑɑ ye sɔɔrɑ durɔ wi, u ɡbɑ̃rɑ kɑ dɑm kɑ Yudɑbɑn bɑrum u nɛɛ, i bɛsɛ Asiriɡibun sinɑ boko wi u kpuro keren ɡɑri swɑɑ dɑkio.
28 Então o oficial ficou de pé e gritou em hebraico: — Escutem o que o grande rei, o rei da Assíria, está dizendo a vocês!
29 U nɛɛ, i ku de Esekiɑsi u bɛɛ nɔni wɔ̃ke domi u ǹ kpɛ̃ u bɛɛ wɔrɑ sɑɑ win nɔmun di.
29 Ele mandou avisar que não deixem que Ezequias os engane, pois ele não poderá salvá-los.
30 I ku wurɑ i Gusunɔ nɑɑnɛ ko bɑɑ Esekiɑsi ù n nɛɛ, Yinni Gusunɔ u koo bɛɛ wɔrɑ, n ǹ koorɔ Asirin sinɑ boko u wuu ɡe mwɑ.
30 E não deixem que ele os convença a confiar em Deus, o Senhor . Não pensem que o Senhor os salvará e não deixará que o nosso exército assírio conquiste a cidade de vocês.
31 I ku mɑɑ nùn swɑɑ dɑki. Adɑmɑ i nɔɔwɔ ye Asirin sinɑ boko u ɡeruɑ. U nɛɛ, i kɑ nùn nɔɔ tiɑ koowo kpɑ i nùn tii wɛ̃. Kpɑ bɑɑwure u wɑ u win tiin resɛmbɑ kɑ win dɑ̃ɑ binu di. Kpɑ u mɑɑ win dɔkɔn nim nɔ.
31 Não deem atenção a Ezequias. O rei da Assíria manda que vocês saiam da cidade e se entreguem. Vocês terão licença para comer uvas das suas próprias parreiras e figos das suas figueiras e para beber água dos seus próprios poços,
32 Yen biru u koo nɑ u bɛɛ suɑ u kɑ dɑ tem ɡɑm mɛ mu sɑ̃ɑ nɡe bɛɛn tiin tem mɛ, mi resɛm kɑ ɑlikɑmɑ wɑ̃ɑ, kpɑ i n pɛ̃ɛ kɑ tɑm mɔ kɑ tim kɑ olifin ɡum. Mɛyɑ i ko i n wɑ̃ɑ, ye i ko i rɑɑ kɑ ɡbi mini. Yen sɔ̃, i ku mɑɑ Esekiɑsin ɡere swɑɑ dɑki. Domi u koo bɛɛ nɔni wɔ̃ke u nɛɛ, Yinni Gusunɔ u koo bɛɛ wɔrɑ.
32 até que o rei os leve para morar num país parecido com o de vocês, onde há plantações de uvas para fazer vinho e onde há trigo para fazer pão. É uma terra de oliveiras, azeite e mel. Se fizerem o que ele está mandando, vocês não morrerão, mas viverão. Não deixem que Ezequias os engane, fazendo vocês pensarem que o Senhor vai salvá-los.
33 Bwese ni nu tien bũnu nu ǹ bu wɔre Asirin sinɑ bokon nɔmɑn di.
33 Será que os deuses das outras nações as salvaram do rei da Assíria?
34 Mɑnɑ Hɑmɑti kɑ Aɑpɑdi kɑ Sefɑɑfɑimu kɑ Henɑ kɑ Ifɑn bũnu nu wɑ̃ɑ tɛ̃. Nu kpĩɑ nu Sɑmɑriɡibu wɔrɑ sɑɑ win nɔmɑn di?
34 Onde estão agora os deuses de Hamate e de Arpade? Onde estão os deuses de Sefarvaim, de Hena e de Iva? Será que os deuses de Samaria salvaram Samaria do meu poder?
35 Bũu ni kpuro sɔɔ, nin nirɑ̀ nu nin tem wɔrɑ sɑɑ win nɔmɑn di, bu sere nɛɛ, Yinni Gusunɔ u koo Yerusɑlɛmu wɔrɑ.
35 Quando foi que os deuses de todos esses países os salvaram do nosso rei? O que é, então, que faz vocês pensarem que o Senhor pode salvar Jerusalém do poder dele?
36 Mɑ Yudɑbɑ kpuro bɑ mɑri, domi sinɑ boko Esekiɑsi u nɛɛ, bu ku rɑɑ nùn ɡɛɛ wisi.
36 Mas o povo ficou calado, de acordo com a ordem do rei Ezequias; eles não disseram nem uma só palavra.
37 Mɑ Eliɑkimu Hilikiyɑn bii, sinɑ bokon sɔm kowobun wiruɡii wi, kɑ mɑɑ win tire yoro Sebinɑ kɑ sere Yoɑsi, Asɑfun bii wi u rɑ tirenu bere, bɑ nɑ Esekiɑsin mi, bɑ yɑbe kĩɑnu sebuɑ nuku sɑnkirɑnun sɔ̃. Mɑ bɑ nùn durɔ win ɡɑri yi kpuro sɑɑriɑ.
37 Então Eliaquim, Sebna e Joá rasgaram as suas roupas em sinal de tristeza e foram contar ao rei aquilo que o oficial assírio tinha dito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.