1 Reis 20
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs VC
1 Bɛni Hɑdɑdi Sirin sinɑ boko u win tɑbu kowobu kpuro mɛnnɑ, kɑ dumi kɑ tɑbu kɛkɛ be dumi ɡɑwe. Mɑ sinɑmbu tɛnɑ kɑ yiru bɑ nùn somiru nɑ. Mɑ u dɑ u Sɑmɑri wɔri bɑ ye tɑrusi.
1 Ben-Hadad, rei da Síria, mobilizou todo o seu exército. Tinha com ele trinta e dois reis, cavalos e carros. Subiu, pôs o cerco diante de Samaria e atacou-a.
2 Yerɑ u Akɑbu Isirelibɑn sinɑ boko sɔmɔbu ɡɔriɑ u nɛɛ,
2 Mandou mensageiros a Acab, rei de Israel, na cidade, com esta mensagem:
3 bu nùn sɔ̃ mɑ win wurɑ kɑ win sii ɡee si u mɔ kpuro yɑ kuɑ wi Bɛni Hɑdɑdiɡiɑ. Mɛyɑ mɑɑ win kurɔbu kɑ win bii be bɑ burɑm bo, bɑ kuɑ wi Bɛni Hɑdɑdiɡibu.
3 Eis o que diz Ben-Hadad: Tua prata e teu ouro são meus. São minhas as tuas mulheres e os mais belos de teus filhos.
4 Mɑ Isirelibɑn sinɑ boko u nɛɛ, i doo i bɛɛn yinni sɔ̃ mɑ nɑ wurɑ nɑ n sɑ̃ɑ wiɡii kɑ nɛn ye nɑ mɔ kpuro nɡe mɛ win tii u ɡeruɑ.
4 Como tu dizes, meu senhor e rei, respondeu Acab, eu sou teu com tudo o que me pertence.
5 Yenibɑn biruwɑ sɔmɔ be, bɑ wurɑmɑ Akɑbun mi, bɑ nɛɛ, wee Bɛni Hɑdɑdi u rɑɑ nun ɡɔriɑmɑ ɑ nùn sii ɡeesu kɑ wurɑ kɑ wunɛn kurɔbu kɑ bibu wɛ̃ɛmɑ.
5 Mas os mensageiros voltaram e disseram: Isto diz Ben-Hadad: Mandou-te dizer: dá-me tua prata e teu ouro, tuas mulheres e teus filhos.
6 Yen sɔ̃, siɑ ɑmɑdɑɑre u koo win sɔm kowobu ɡɔrimɑ bu wunɛn diru bũuri kɑ wunɛn bwɑ̃ɑbuɡinu, kpɑ bu mɛɛri ye yɑ sɑ̃ɑ ɡɑ̃ɑ bɑkɑnu wunɛn nɔni sɔɔ bu suɑ.
6 Amanhã, pois, a esta mesma hora, mandarei os meus servos à tua casa; eles a revistarão, assim como as casas de teus servos; tomarão com as suas mãos tudo o que lhes aprouver.
7 Ye Akɑbu Isirelibɑn sinɑ boko u ye kpuro nuɑ, yerɑ u Isirelibɑn ɡuro ɡurobu mɛnnɑ u nɛɛ, i ǹ wɑ mɑ durɔ wi, u bɛsɛn kɔ̃sɑ kɑsuwɑ. Domi u rɑɑ ɡɔrimɑ n nùn nɛn kurɔbu kɑ bibu kɑ sii ɡeesu kɑ wurɑ wɛ̃ɛmɑ. Mɑ nɑ ǹ yen ɡɑɑ yinɛ.
7 Então o rei de Israel convocou todos os anciãos da terra e disse-lhes: Considerai e vede que esse homem quer a nossa perda. Quando me mandou pedir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, nada lhe recusei.
8 Mɑ Isirelibɑn ɡuro ɡuro be, bɑ nɛɛ, ɑ ku nùn swɑɑ dɑki. A ku rɑ wurɑ.
8 Os anciãos e todo o povo disseram-lhe: Não lhe dês ouvidos, nem o atendas em nada.
9 Yerɑ Akɑbu u Bɛni Hɑdɑdin ɡɔro be sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i doo i bɛɛn yinni sinɑ boko sɔ̃ i nɛɛ, ye u ɡbiɑ u bikiɑ, kon ye ko. Adɑmɑ ye u ɡerumɑ mini tɛ̃, nɑ ǹ ye mɔ̀.
9 Acab respondeu aos mensageiros de Ben-Hadad: Dizei ao rei, meu senhor: estou pronto a fazer o que pediste ao teu servo da primeira vez; mas o que agora exiges, não o posso consentir. Os mensageiros foram-se e deram tal resposta ao rei.
10 Ye Bɛni Hɑdɑdi u nuɑ mɛsum yerɑ u Akɑbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, nɛn bũnu nu mɑn kuɑ nɡe mɛ nu kĩ, nɑ̀ kun Sɑmɑri kɔsuke sere yen tuɑ kun turɑ yu nɛn tɔmbu kpuron nɔm wɔɔnu yibu.
10 Ben-Hadad mandou dizer a Acab: Que os deuses me tratem com o mais extremo rigor, se o pó da Samaria bastar para encher o côncavo da mão dos guerreiros que me seguem!
11 Mɑ Isirelibɑn sinɑ boko, u wisɑ u nɛɛ, wi u tɑbu yɑ̃nu sebuɑ, u ǹ kpɛ̃ u tii siɑrɑ nɡe wi u tɑbu yɑ̃nu potɑ u yi.
11 O rei de Israel, respondendo, disse: Dizei-lhe que aquele que põe o seu cinturão não deve gloriar-se como aquele que o tira.
12 N deemɑ Bɛni Hɑdɑdi u tɑm nɔrumɔwɑ kɑ sinɑmbu ɡɑbu sɑnnu kuu bekuruɡirɔ, sɑnɑm mɛ u Akɑbun ɡɑri yi nuɑ. Yerɑ u win tɑbu kowobu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, bu doo bu sɔɔru ko ben sɑnsɑniɔ kpɑ bu wuu ɡe tɑrusi. Mɑ bɑ dɑ bɑ ɡu tɑrusi.
12 Recebendo esta resposta, Ben-Hadad, que estava bebendo nas suas tendas com os reis, disse à sua gente: Aos vossos postos! E eles ordenaram as tropas para o ataque à cidade.
13 Yerɑ Gusunɔn sɔmɔ ɡoo u nɑ Akɑbun mi, u nɛɛ, ɑmɛniwɑ Yinni Gusunɔ u ɡeruɑ. U nɛɛ, ɑ tɔn dɑbi te wɑ? U koo nun tu nɔmu sɔndiɑ kpɑ ɑ ɡiɑ mɑ wiyɑ u sɑ̃ɑ kpuron Yinni.
13 Nesse momento, um profeta aproximou-se de Acab, rei de Israel, e disse-lhe: Eis o que diz o Senhor: Vês esta imensa multidão? Pois declaro-te que hoje te entrego nas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor.
14 Akɑbu u nɛɛ, weren min diyɑ yɑ koo kɑ koorɑ mɛ.
14 Acab perguntou: Por quem será ela entregue? O profeta respondeu: Assim fala o Senhor: Por meio dos servos dos chefes de províncias. Quem começará o combate? Tu mesmo.
15 Yerɑ Akɑbu u berɑ kɑ berɑn tɑbu kowo be mɛnnɑ. Mɑ bɑ kuɑ ɡoobu kɑ tɛnɑ kɑ yiru (232). Yen biru u Isirelibɑn tɑbu kowobu mɛnnɑ, mɑ be, bɑ mɑɑ kuɑ nɔrɔbun subɑ nɔɔbɑ yiru (7.000).
15 Acab passou em revista os servos dos chefes de províncias, e encontrou duzentos e trinta e dois. Depois contou todo o povo dos israelitas, e viu que eram sete mil.
16 Mɑ u Siriɡii be wɔrim dɑ sɔ̃ɔ yɛ̃sɑn nɔm dwɑru ɡiɑn di. Sɑɑ ye sɔɔ, Bɛni Hɑdɑdi u sɔ̃ u tɑm nɔrumɔ wi kɑ sinɑmbu tɛnɑ kɑ yiru be bɑ nùn somiru nɑ.
16 Saíram ao meio-dia, quando Ben-Hadad bebia e se embriagava nas tendas com os trinta e dois reis, seus auxiliares.
17 Isirelibɑn berɑ kɑ berɑn tɑbu kowo be, bɑ ɡbiɑ bɑ tɑbu yɑrɑ. Yerɑ Bɛni Hɑdɑdi u bikiɑ u nɛɛ, berɑ̀ mini. Mɑ bɑ nùn wisɑ bɑ nɛɛ, Sɑmɑrin diyɑ bɑ yɑrimɑ.
17 Os servos dos chefes de províncias tinham saído em primeiro lugar. Ben-Hadad mandou ver o que se passava. Disseram-lhe: São alguns homens que saem de Samaria.
18 Mɑ u nɛɛ, bɑ yɑrimɑ bu kɑ tɑbu ko? Aɑ, bɑ yɑrimɑwɑ bwɛ̃ɛ dorɑ sɔɔ? Kɑ mɛ, i bu mwɛɛrimɑ wɑsiru.
18 O rei disse: Venham eles para tratar de paz, ou venham para combater, capturai-os vivos.
19 Yerɑ Isirelibɑn tɑbu kowo be bɑ tie, bɑ berɑ kɑ berɑn tɑbu kowo be swĩi.
19 Os servos dos chefes de províncias saíram, pois, da cidade, seguidos do exército.
20 Mɑ ben bɑɑwure u win wɛrɔ nɑɑ swĩi u ɡo. Siriɡii be bɑ tie, bɑ duki yɑkurɑ bɑ doonɑ. Adɑmɑ Isireli be, bɑ bu nɑɑ swĩi. Bɛni Hɑdɑdi u dukɑ yɑkurɑ kɑ win dumɑ, kɑ sere mɑɑ mɑɑsɔbu ɡɑbu.
20 Cada um deles feriu o seu homem. Os sírios fugiram, perseguidos por Israel; Ben-Hadad, rei da Síria, fugiu a cavalo com alguns cavaleiros.
21 Nɡe mɛyɑ Isirelibɑn sinɑ boko u kɑ Bɛni Hɑdɑdin tɑbu kowobu kɑmiɑ mɑm mɑm. U ben dumi ɡo. Mɑ u ben tɑbu kɛkɛbɑ mwɛɛrɑ.
21 Então o rei de Israel saiu e feriu cavalos e carros, causando uma grande ruína aos sírios.
22 Yerɑ Gusunɔn sɔmɔ wi, u mɑɑ dɑ Akɑbun mi, u nùn sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ doo kpɑ ɑ n wɔruɡɔru mɔ kpɑ ɑ bwisiku mɛ kɑɑ ko. Domi wɔ̃ɔ kpɔɔ Sirin sinɑ boko wi, u koo mɑɑ ɡɔsirɑmɑ u nun wɔri.
22 O profeta foi ter com o rei de Israel e disse-lhe: Vai, cobra ânimo e examina o que te é preciso fazer, porque no próximo ano voltará o rei da Síria para atacar-te.
23 Sirin sinɑ bokon tɑbu kowobu bɑ nùn sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, Isirelibɑn bũnu nu sɑ̃ɑwɑ ɡuunuɡinu. Yen sɔ̃nɑ bɑ sun kɑmiɑ. Ǹ n mɛn nɑ, su bu wɔri wɔwɑ sɔɔ kpɑ bu wɑ mɑ sɑ bu dɑm kere.
23 Os servos do rei da Síria disseram ao seu soberano: O seu deus é um deus dos montes; por isso foram mais fortes do que nós. Se os atacarmos na planície, veremos se não somos os mais fortes.
24 Yen sɔ̃, ɑ sinɑm be kpuro yɑro bɛsɛn wuurun di kpɑ ɑ tɑbu sinɑmbu kɔsire ko mi.
24 Eis o que tens de fazer: Destitui todos os reis e substitui-os por governadores.
25 Yen biru kpɑ ɑ mɑɑ tɑbu kowo kpɑobu ɡɔsi kɑ tɑbu kɛkɛ yi dumi ɡɑwe kpɑ ye kpuro yɑ n ɡeeru nɛ nɡe mɛ ɑ rɑɑ mɔ yellun tɑɑ bi sɔɔ. Kpɑ su dɑ su bu wɔri wɔwɑ mi. Miyɑ sɑ ko bu kɑmiɑ.
25 Levanta um exército semelhante ao que perdeste, uma cavalaria equivalente e outro tanto de carros. Combateremos na planície e com toda a certeza seremos mais fortes do que eles. O rei ouviu e seguiu o seu conselho.
26 Yen wɔ̃ɔ kpɔɔ Bɛni Hɑdɑdi u win tɑbu kowo be mɛnnɑ u ɡɑrɑ, mɑ bɑ dɑ Afɛkiɔ bu kɑ Isirelibɑ wɔri.
26 No ano seguinte, Ben-Hadad, depois de ter passado em revista os sírios, avançou até Afec para combater Israel.
27 Isirelibɑn tii, bɑ ben tɑbu kowobu mɛnnɑ bɑ ɡɑrɑ. Mɑ bɑ dĩɑnu suɑ, bɑ dɑ bu kɑ Siriɡii be wɔri. Yerɑ bɑ ben sɑnsɑni ɡirɑ Siriɡibun sɑnsɑnin deedeerɔ. Mɑ bɑ sɑ̃ɑ nɡe boo ɡɔ̃ɔ piiminu yiru Siriɡibun wuswɑɑɔ. Domi Siriɡii be, bɑ dɑbiwɑ sere bɑ berɑ mi yibɑ.
27 Os israelitas recenseados e providos de víveres foram contra os sírios e acamparam diante deles. Eram como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto os sírios cobriam toda a terra.
28 Yerɑ Gusunɔn sɔmɔ wi, u mɑɑ nɑ Isirelibɑn sinɑ bokon mi u nɛɛ, ɑmɛniwɑ Yinni Gusunɔ u ɡerumɔ. U nɛɛ, yèn sɔ̃ Siriɡibu bɑ nɛɛ, u sɑ̃ɑwɑ ɡuunun yinni, yen sɔ̃nɑ u koo be tɑbu kowo dɑbi te bɛɛ nɔmu bɛriɑ kpɑ i ɡiɑ mɑ wiyɑ u sɑ̃ɑ kpuron Yinni.
28 Então o homem de Deus aproximou-se do rei de Israel e disse-lhe: Isto diz o Senhor: Porque os sírios disseram: O Senhor é um deus dos montes e não das planícies - vou entregar-te nas mãos essa imensa multidão, a fim de que saibas que eu sou o Senhor.
29 Mɑ Siriɡii be, kɑ Isirelibɑ bɑ kuɑ sɔ̃ɔ nɔɔbɑ tiɑ bɑ mɛɛrinɛ. Yen nɔɔbɑ yiruserɑ bɑ tɑbu wɔrinɑ. Mɑ Isirelibɑ bɑ Siriɡibun tɑbu kowobun nɔrɔbun subɑ wunɔbu (100.000) ɡo sɔ̃ɔ teeru.
29 Durante sete dias ficaram acampados um em face do outro. No sétimo dia deu-se a batalha; os israelitas mataram num só dia cem mil sírios.
30 Be bɑ tie, bɑ sɑ̃ɑwɑ tɔmbu nɔrɔbun subɑ tɛnɑ itɑ sɑri (27.000). Mɑ bɑ duki yɑkikirɑ, bɑ dɑ bɑ wɑ̃ɑ Afɛkiɔ. Yerɑ ɡbɑ̃rɑrɑ bu sɛ̃re tɑ ɡo.
30 O resto fugiu para a cidade de Afec, mas as muralhas caíram sobre os vinte e sete mil sobreviventes. Ben-Hadad, que se refugiara na cidade, escondia-se de quarto em quarto.
31 Mɑ win bwɑ̃ɑbɑ nùn sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, wee, sɑ nuɑ mɑ Isirelibɑn sinɑmbɑ rɑ n tɔmbun wɔnwɔndu mɔ. Yen sɔ̃, su sɑɑkibɑ dewe kpɑ su wɛ̃ɛ sɛ̃kɑ wirɔ nuku sɑnkirɑnun sɔ̃, kpɑ su dɑ Isirelibɑn sinɑ bokon mi, sɔrɔkudo u koo sun wɔnwɔndu kuɑ, kpɑ u de sɑ n wɑ̃ɑ.
31 Seus servos disseram-lhe: Ouve: nós temos ouvido dizer que os reis de Israel são clementes. Ponhamos sacos sobre nossos rins e cordas ao nosso pescoço, e vamos ter com o rei de Israel; talvez ele te poupe a vida.
32 Mɑ bɑ sɑɑki be deewɑ pɔrɑɔ, yen biru bɑ wɛ̃ɛ sɛ̃kɑ wirɔ, bɑ dɑ bɑ Isirelibɑn sinɑ boko deemɑ bɑ nùn sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, wunɛn bɔ̃ɔ Bɛni Hɑdɑdiwɑ u sun ɡɔrimɑ u nɛɛ, ɑ win wɑ̃ɑru dweo u kɑ wɑ u n wɑ̃ɑ.
32 Cingiram-se, pois, com sacos pelos rins, puseram cordas em volta do pescoço, e apresentaram-se ao rei de Israel, dizendo: Teu servo Ben-Hadad roga-te: Concede-me a vida! Ele está ainda vivo?, perguntou Acab; mas ele é meu irmão!
33 Ye tɔn be, bɑ nuɑ u wisɑ n do, yerɑ bɑ ɡeruɑ fuuku fuuku bɑ nɛɛ, oo, wunɛn kĩnɑsi u wɑ̃ɑ.
33 Tomando bom augúrio dessas palavras, os sírios tomaram logo a palavra de sua boca e disseram-lhe: Ben-Hadad é teu irmão! Trazei-mo, disse o rei. Veio Ben-Hadad à presença de Acab, e este mandou-o subir ao seu carro.
34 Sɑɑ yerɑ Bɛni Hɑdɑdi u nùn sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, kon nun wuu si nɛn tundo u rɑɑ wunɛn tundo mwɑɑri mi wesiɑ. Kpɑ ɑ kiɑ dɔrɑ yenu ko Dɑmɑsiɔ nɡe mɛ nɛn tundo u kuɑ Sɑmɑriɔ.
34 Vou restituir-te, disse Ben-Hadad, as cidades que meu pai tomou do teu. Terás um quarteirão em Damasco, como meu pai o tinha em Samaria. Eu, disse Acab, feita esta aliança, te deixarei partir. Acab fez um tratado com Ben-Hadad e deixou-o ir livre.
35 Sɑɑ ye sɔɔrɑ Yinni Gusunɔ u win sɔmɔ ɑluwɑɑsi ɡoo sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, u win turo kɑnɔ u nùn so. Adɑmɑ win turo wi, u yinɑ u nùn so.
35 Então um dos filhos dos profetas disse ao seu companheiro, por ordem do Senhor: Fere-me. Mas o outro recusou.
36 Yerɑ sɔmɔ wi, u nùn sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ̀ n mɑn doonɑri tɛ̃, ɡbee sunɔ ɡɑ koo nun sɛ̃re ɡu ɡo. Domi ɑ ǹ Yinni Gusunɔn ɡɑri mɛm nɔɔwɛ.
36 Porque não ouviste a voz do Senhor, disse-lhe o primeiro, logo que me tiveres deixado, serás morto por um leão. Mal se havia afastado, um leão o encontrou e o matou.
37 Yerɑ sɔmɔ wi, u kɑ mɑɑ ɡoo yinnɑ, mɑ u nɛɛ, ɑ mɑn soowo, ɑ suuru ko.
37 O profeta, encontrando depois outro homem, disse-lhe: Fere-me. Este homem lançou-se contra ele e o feriu.
38 Mɑ sɔmɔ wi, u tii kɔsɑ u sɛ̃kɑtiɑ sɛ̃kɑ win nɔniɔ, u dɑ u sinɑ swɑɑ bɑɑrɔ mi sinɑ boko Akɑbu u koo kɑ doonɑ.
38 Então postou-se o profeta no caminho por onde devia passar o rei, pondo nos olhos uma faixa que o tornava irreconhecível.
39 Sɑnɑm mɛ sinɑ boko u sɑrɔ win bɔkuɔ, yerɑ u nɔɔɡiru suɑ u nɛɛ, wee nɑ rɑɑ wɑ̃ɑ tɑbu sĩɑ sɔɔ, mɑ subɑru sɔɔ ɡoo u yɑrɑ u kɑ mɑn tɑbu durɔ ɡoo nɑɑwɑ n nùn kɔ̃su. U nɛɛ, nɑ̀ n derɑ durɔ wi, u doonɑ, nɛnɑ kon ko win kɔsire, ǹ kun mɛ, kon sii ɡeesun ɡobi nɔrɔbun subɑ itɑ (3.000) kɔsiɑ.
39 Tendo o rei passado, ele pôs-se a gritar-lhe: Teu servo estava em pleno combate, quando alguém lhe trouxe um homem, dizendo: Guarda este homem! Se ele desaparecer, a tua vida responderá pela sua, ou então pagarás um talento de prata.
40 Sɑnɑm mɛ nɑ wɑ̃ɑ nɑ sirenɛ, yerɑ durɔ wi, u mɑn kisirɑri u doonɑ.
40 Mas andando o teu servo ocupado daqui e dali, o prisioneiro desapareceu. O rei de Israel disse-lhe: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Sɑɑ yerɑ sɔmɔ wi, u win sɛ̃kɑtiɑ ye u kɑ nɔni bɔkuɑ mi kusiɑ, mɑ Isirelibɑn sinɑ boko u nùn tubɑ u wɑ mɑ Gusunɔn sɔmɔbun turowɑ.
41 Então o outro tirou subitamente a faixa que lhe cobria os olhos, e o rei viu que ele era um dos profetas.
42 Yerɑ u mɑɑ sinɑ boko sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑmɛniwɑ Yinni Gusunɔ u ɡeruɑ. U nɛɛ, yèn sɔ̃ ɑ derɑ durɔ wi u nun nɔmu bɛriɑ mi, u doonɑ, wi u nɛɛ, ɑ kɑm koosiɑ, tɛ̃, wunɑ kɑɑ ɡbi win ɑyerɔ, kpɑ wunɛn tɔmbu bu mɑɑ ɡbi win tɔmbun ɑyerɔ.
42 Ele disse ao rei: Eis o que diz o Senhor: Pois que deixaste escapar de tuas mãos o homem que eu tinha votado ao interdito, tua vida responderá pela sua, e teu povo pelo seu povo.
43 Yerɑ Isirelibɑn sinɑ boko Akɑbu u ɡɔsirɑ win yɛnuɔ kɑ nuku sɑnkirɑnu kɑ mɔru.
43 O rei de Israel voltou para a sua casa sombrio e irritado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.